੧੩. ਸਵਿਨਿਚ੍ਛਯਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਾਮਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ

ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਾਮਿਕਪਨ੍ਤਿਯੋ;

ਭੂਧਾਤੁਜੇਹਿ ਰੂਪੇਹਿ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚੁਪਯੋਜਿਤੁਂ.

ਯਾ ਹਿ ਸਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਏਕ ਦ੍ਵਿਤਿ ਚਤੁਇਚ੍ਚੇਤੇਸਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਬ੍ਬਨਾਮਾਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਕਥਿਤਾ, ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਧ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਾਨਂ ਪਞ੍ਚ ਛ ਸਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਾਮਾਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਭੂਧਾਤੁਮਯੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚ ਰੂਪੇਹਿ ਯੋਜਨਤ੍ਥਂ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਪਞ੍ਚ, ਪਞ੍ਚਹਿ, ਪਞ੍ਚਭਿ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ, ਪਞ੍ਚਸੁ. ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਵਿਭਤ੍ਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਞੇਯ੍ਯਂ. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਭੂਤਾ, ਪਞ੍ਚ ਅਭਿਭਵਿਤਾਰੋ, ਪਞ੍ਚ ਪੁਰਿਸਾ, ਪਞ੍ਚ ਭੂਮਿਯੋ, ਪਞ੍ਚ ਕਞ੍ਞਾਯੋ, ਪਞ੍ਚ ਭੂਤਾਨਿ, ਪਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਛ, ਛਹਿ, ਛਭਿ, ਛਨ੍ਨਂ, ਛਸੁ, ਛਸ੍ਸੁ ਇਤਿਪਿ. ‘‘ਛਸ੍ਸੁ ਲੋਕੋ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਛਸ੍ਸੁ ਕ੍ਰੁਬ੍ਬਤਿ ਸਨ੍ਥਵ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਸਤ੍ਤ, ਸਤ੍ਤਹਿ, ਸਤ੍ਤਭਿ, ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ, ਸਤ੍ਤਸੁ. ਅਟ੍ਠ, ਅਟ੍ਠਹਿ, ਅਟ੍ਠਭਿ, ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ, ਅਟ੍ਠਸੁ. ਨਵ, ਨਵਹਿ, ਨਵਭਿ, ਨਵਨ੍ਨਂ, ਨਵਸੁ. ਦਸ, ਦਸਹਿ, ਦਸਭਿ, ਦਸਨ੍ਨਂ, ਦਸਸੁ. ਏਵਂ ਏਕਾਦਸ. ਦ੍ਵਾਦਸ, ਬਾਰਸ. ਤੇਰਸ, ਤੇਦਸ, ਤੇਲ਼ਸ. ਚਤੁਦ੍ਦਸ, ਚੁਦ੍ਦਸ. ਪਞ੍ਚਦਸ, ਪਨ੍ਨਰਸ. ਸੋਲ਼ਸ. ਸਤ੍ਤਰਸ. ਅਟ੍ਠਾਰਸ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਭਿ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਂ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਬਹੁਵਚਨਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ, ਏਕੂਨਵੀਸਂ ਇਚ੍ਚਾਦਿਪਿ. ਏਕੂਨਵੀਸਾਯ, ਏਕੂਨਵੀਸਾਯਂ, ਏਕੂਨਵੀਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਏਕੂਨਵੀਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਕਞ੍ਞਾਯੋ ਚਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਕੂਨਵੀਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਏਕੂਨਵੀਸਾਯ ਕਞ੍ਞਾਹਿ ਕਤਂ, ਏਕੂਨਵੀਸਾਯ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਕਤਂ, ਏਕੂਨਵੀਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੀਵਰਂ ਦੇਤਿ, ਏਕੂਨਵੀਸਾਯ ਕਞ੍ਞਾਨਂ ਧਨਂ ਦੇਤਿ, ਏਕੂਨਵੀਸਾਯ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਕੂਨਵੀਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਕਞ੍ਞਾਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ. ਏਕੂਨਵੀਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ, ਏਵਂ ਕਞ੍ਞਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ. ਏਕੂਨਵੀਸਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ. ਏਵਂ ‘‘ਕਞ੍ਞਾਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ, ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਂ, ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਯਾ, ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਯਂ.

ਵੀਸਤਿ, ਵੀਸਤਿਂ, ਵੀਸਤਿਯਾ, ਵੀਸਤਿਯਂ. ਵੀਸ, ਵੀਸਂ, ਵੀਸਾਯ, ਵੀਸਾਯਂ. ਤਥਾ ਏਕਵੀਸ ਦ੍ਵਾਵੀਸ ਬਾਵੀਸ ਤੇਵੀਸ ਚਤੁਵੀਸ ਇਚ੍ਚਾਦੀਸੁਪਿ. ਤਿਂਸ, ਤਿਂਸਂ, ਤਿਂਸਾਯ, ਤਿਂਸਾਯਂ. ਚਤ੍ਤਾਲੀਸ, ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਂ, ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ, ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯਂ. ਚਤ੍ਤਾਰੀਸ ਇਚ੍ਚਾਦਿਪਿ. ਪਞ੍ਞਾਸ, ਪਞ੍ਞਾਸਂ, ਪਞ੍ਞਾਸਾਯ, ਪਞ੍ਞਾਸਾਯਂ. ਪਣ੍ਣਾਸ, ਪਣ੍ਣਾਸਂ, ਪਣ੍ਣਾਸਾਯ, ਪਣ੍ਣਾਸਾਯਂ. ਸਟ੍ਠਿ, ਸਟ੍ਠਿਂ, ਸਟ੍ਠਿਯਾ, ਸਟ੍ਠਿਯਂ. ਸਤ੍ਤਤਿ, ਸਤ੍ਤਤਿਂ, ਸਤ੍ਤਤਿਯਾ, ਸਤ੍ਤਤਿਯਂ. ਸਤ੍ਤਰਿ ਇਚ੍ਚਾਦਿਪਿ. ਅਸੀਤਿ, ਅਸੀਤਿਂ, ਅਸੀਤਿਯਾ, ਅਸੀਤਿਯਂ. ਨਵੁਤਿ. ਨਵੁਤਿਂ, ਨਵੁਤਿਯਾ, ਨਵੁਤਿਯਂ.

ਇਤ੍ਥਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਰੂਪਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਕੂਨਵੀਸੇਹਿ, ਏਕੂਨਵੀਸਾਨਂ, ਏਕੂਨਵੀਸੇਸੁ. ‘‘ਛਨ੍ਨਵੁਤੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਆਦਿਨਾਪਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਰੂਪਾਨਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਦਸ੍ਸਨਤੋ ਕੇਚਿ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਵਿਦੂ ਊਨਵੀਸਤਿਸਦ੍ਦਂ ਸਬ੍ਬਦਾਪਿ ਏਕਵਚਨਨ੍ਤਮਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਮੇਵ ਪਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ‘‘ਵੀਸਤਿਆਦਯੋ ਆਨਵੁਤਿ ਏਕਵਚਨਨ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨਾਹੁ –

‘‘ਸਦ੍ਦਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਸੁ, ਏਕਤ੍ਤੇ ਵੀਸਤਾਦਯੋ;

ਸਙ੍ਖਤ੍ਥੇ ਦ੍ਵਿਬਹੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ, ਤਾ ਤੁ ਚਾਨਵੁਤਿਤ੍ਥਿਯੋ’’ਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਵਚਨਂ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਚ ਤੇਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਦੇਸਂ ਪਤ੍ਵਾ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਵੀਸਤਿਵੀਸਂਤਿਂਸਂਇਚ੍ਚਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਸਙ੍ਖਤ੍ਥਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਬਹੁਵਚਨਪ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਦਸ੍ਸਨਤੋ, ਕਚ੍ਚਾਯਨੇ ਚ ਯੋਵਚਨਸਮ੍ਭੂਤਰੂਪਵਨ੍ਤਤਾਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯਥਾਪਾਵਚਨਞ੍ਚ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਭਾਵੇ ਤੇਸਮੇਕਵਚਨਨ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾਨਂ ਵਿਯ.

ਅਤ੍ਥਿਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾ ਹਿ ਨਿਪਾਤਤ੍ਤਾ ਏਕਤ੍ਤੇਪਿ ਬਹੁਤ੍ਤੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਪੁਤ੍ਤਾ ਮਤ੍ਥਿ ਧਨਮ੍ਮਤ੍ਥਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਤਸਮਂ ਪੇਮਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਅਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇਪਿ ਪਨੇਤੇਸਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਭਾਵੋ ਦਿਟ੍ਠੋ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨਾ ਵੋਹਾਰਕੁਸਲੇਨ ਵੋਹਾਰਕੁਸਲਸਾਧਕੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਯਾ ਨਵ. ਨਤ੍ਥਿਯਾ ਨਵਾ’’ਤਿ ਏਕਵਚਨਨ੍ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੀਸਤਿਵੀਸਤਿਮਿਚ੍ਚਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯਥਾਪਾਵਚਨਞ੍ਚ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਭਾਵੇ ਏਕਵਚਨਨ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਤਤ੍ਥੇਕੇ ‘‘ਹੇਤੁਯਾ ਅਧਿਪਤਿਯਾ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਤਮ੍ਮਤਿਵਸੇਨ ‘‘ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਅਧਿਪਤਿਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਭਾਵੋ ਪਟਿਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇ’’ ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਹੇਤੁਯਾ ਅਧਿਪਤਿਯਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਯਮਿਦਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਰੂਪਪਟਿਭਾਗਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਰੂਪਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਹੇਤੁਯੋ ਜਨ੍ਤੁਯੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਰੂਪਪਟਿਭਾਗਾਨਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਰੂਪਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ, ‘‘ਅਤ੍ਥਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾਨਂ ਅਲਿਙ੍ਗਭੇਦਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾ ਤੀਸੁ ਲਿਙ੍ਗੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦੋ ਆਖ੍ਯਾਤਨਿਪਾਤਵਸੇਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਨ੍ਤਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਅਤ੍ਥਿਖੀਰਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ, ਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਨਿਪਾਤੋਯੇਵ. ਇਚ੍ਚੇਵਂ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾਨਂ ਨਿਪਾਤਾਨਞ੍ਚ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਵਸੇਨ ਕਥਨਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਏਕਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ –

‘‘ਸਦਿਸਂ ਤੀਸੁ ਲਿਙ੍ਗੇਸੁ, ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਿਸੁ;

ਵਚਨੇਸੁ ਚ ਸਬ੍ਬੇਸੁ, ਯਂ ਨ ਬ੍ਯੇਤਿ ਤਦਬ੍ਯਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਨਨੁ ਚ ਭੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਕ੍ਕਾ ਲਬ੍ਭਾ ਇਚ੍ਚੇਤੇ ਪਠਮਾਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦੋ ਪਠਮਾਯ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਦਿਸਂ ਤੀਸੁ ਲਿਙ੍ਗੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦੋ ਪਠਮਾਯ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਤਥਾ ਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦੋ ਅਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਚਨਲੇਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਯੁਗਲ਼ਪਦਤ੍ਤਾ ਚ. ਇਦਂ ਪਨ ‘‘ਸਦਿਸਂ ਤੀਸੁ ਲਿਙ੍ਗੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਉਪਸਗ੍ਗਨਿਪਾਤਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਦ੍ਦੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਏਕੇਕਮਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਦ੍ਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਸਙ੍ਖ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਅਬ੍ਯਯਾ’’ਤਿ ਚ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੇਸੁ ਉਪਸਗ੍ਗਨਿਪਾਤੇਸੁ ਉਪਸਗ੍ਗਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਬ੍ਬਵਿਭਤ੍ਤਿਵਚਨਕਾ. ਨਿਪਾਤਾਨਂ ਪਨ ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਠਮਾਦੀਸੁ ਯਥਾਰਹਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਤਬ੍ਬਚਨਕਾ. ਉਪਸਗ੍ਗਨਿਪਾਤੇਸੁ ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕਵਸੇਨ ਪਨ ‘‘ਸਦਿਸਂ ਤੀਸੁ ਲਿਙ੍ਗੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਚ੍ਚਾਯਨਾਚਰਿਯੇਨਪਿ ਇਮਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਸਮਾਵੁਸੋਪਸਗ੍ਗਨਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਆਵੁਸੋਸਦ੍ਦਤੋ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਆਲਪਨਤ੍ਥਵਾਚਕਤ੍ਤਾ ਏਕਵਚਨਿਕਅਨੇਕਵਚਨਿਕਾ ਪਠਮਾਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋਯੇਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਖਨ੍ਤਿ.

ਕੇਚਿ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਨਿਪਾਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਕ੍ਕਾ ਲਬ੍ਭਾ ਇਚ੍ਚੇਤੇ ਪਠਮਾਯ. ਦਿਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਨਮੋ ਇਚ੍ਚੇਤੇ ਪਠਮਾਯ ਚ ਦੁਤਿਯਾਯ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ, ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਥ ਖਲੁ ਵਤ ਵਥ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਨਿਪਾਤਾਨਂ ਵਚਨਤੋ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸਿਯਾ ‘‘ਨਨੁ ਚ ਭੋ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਪਾਤਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾਨਂ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਕੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਅਥ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ‘ਅਤ੍ਥਿਯਾ ਨਵ, ਨਤ੍ਥਿਯਾ ਨਵਾ’ਤਿ ਸਵਿਭਤ੍ਤਿਕੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ’’ਤਿ? ਸਬ੍ਬਥਾ ਵਿਭਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਨਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਮਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾਤਿ.

ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਕ੍ਕਾ ਲਬ੍ਭਾ ਇਚ੍ਚੇਤੇ ਪਠਮਾਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾ ਲੁਤ੍ਤਾਯ ਪਠਮਾਯ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਪਠਮਾਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾਯੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਏਵਮਕਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਮ੍ਯਨ੍ਤਵਸੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾ ਪਠਮਾਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਥਾਪਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇ ਨਵ, ਨਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇ ਨਵਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਰਿਦੀਪਨੇ ਪਠਮਾਯ ਓਕਾਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਤ੍ਤਮਿਯਾਯੇਵ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਯਾ ਨਵ, ਨਤ੍ਥਿਯਾ ਨਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਅਤ੍ਥਿਯਾਨਤ੍ਥਿਯਾਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਤ੍ਤਮ੍ਯਨ੍ਤਭਾਵੇ ਸਿਦ੍ਧੇਯੇਵ ਤਤਿਯਾਚਤੁਤ੍ਥੀਪਞ੍ਚਮੀਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤਭਾਵੋਪਿ ਸਿਦ੍ਧੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥਿਯਾ ਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ, ਨਤ੍ਥਿਯਾ ਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ, ਅਤ੍ਥਿਯਾ ਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿਤਾਭਿਆਦਿਨਾ ਸਮਾਸਤਦ੍ਧਿਤਵਿਗ੍ਗਹੋ ਅਵਸ੍ਸਮਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਦਿਦਮਮ੍ਹੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਾਲ਼ਿਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ.

ਏਵਂ ਹੋਤੁ, ਕਸ੍ਮਾ ਭੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਯਾ, ਨਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ, ਨਨੁ ਨਿਪਾਤੋਪਸਗ੍ਗਾ ਅਲਿਙ੍ਗਭੇਦਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਠਾਨਂ ਅਤੀਵ ਸੁਖੁਮਂ, ਤਥਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਾਨੁਭਾਵਞ੍ਞੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਬ੍ਰੂਮ. ਯਥਾ ਹਿ ਵੀਸਤਿਇਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਰੂਪਤੋ ਅਦਬ੍ਬਵਾਚਕਤ੍ਤੇਪਿ ਦਬ੍ਬਵਾਚਕਾਨਂ ਲਤਾਮਤਿਰਤ੍ਤਿਇਤ੍ਥੀ ਯਾਗੁਵਧੂਸਦ੍ਦਾਨਂ ਵਿਯ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਭਾਵੋ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਵਿਦੂਹਿ ਅਨੁਮਤੋ, ਏਵਂ ਅਦਬ੍ਬਵਾਚਕਤ੍ਤੇਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾਨਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਭਾਵੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਵਿਦੂਹਿ ਅਨੁਮਤੋ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਯਾ ਨਵ, ਨਤ੍ਥਿਯਾ ਨਵਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਯਾ, ਨਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਲਿਙ੍ਗਭਾਵਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤਮਿਯਨ੍ਤਾਨਿ ਨਿਪਾਤਪਦਾਨੀਤਿਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਏਤ੍ਥ ਚੋਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਨਿਪਾਤਪਦਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਮਿਦਂ ਵਚਨਨ੍ਤਿ.

ਪਾਵਚਨਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਗਰੂਹਿ ਅਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿਪਿ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਾਨਿ ਨਿਪਾਤਪਦਾਨਿ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨਾਪਿ ‘‘ਹੇਤੁਯਾ, ਅਧਿਪਤਿਯਾ, ਅਤ੍ਥਿਯਾ, ਨਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ‘‘ਅਪਸਦ੍ਦਾ ਇਮੇ’’ਤਿ ਵਿਰੋਧੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਾਰਮਿਤਾਪੁਞ੍ਞੇਨ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੇਨ ਅਨਾਵਰਣਞਾਣੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਞੇਯ੍ਯਮਣ੍ਡਲਂ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਆਮਲਕਂ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਚਨੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾਚਾਵਿਪ੍ਪਲਾਪੋ ਅਵਸ੍ਸਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਭੋ ‘‘ਹੇਤੁਯਾ, ਅਧਿਪਤਿਯਾ, ਅਤ੍ਥਿਯਾ, ਨਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਵਚਨਂ ਤੇਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾਗਤੇਨ ਹਿ ਤਾਵਤਿਂਸਭਪਨੇ ਦੇਸਿਤਕਾਲੇ ਇਮਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਥਾਤਿ? ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂਯੇਵ ਨਾਮ. ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਹਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤੇਨ ਨਯੋ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਤੇਨਪਿ ਪਭਿਨ੍ਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦੇਨ ਸਤ੍ਥੁਕਪ੍ਪੇਨ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਨਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਸੁਰੋਪਿਤਂ ਕਤਂ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਾ ਦੁਨ੍ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਭੇਦਸ੍ਮਿਂ ਸੁਕੁਸਲਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞੇਸਮਵਿਸਯੋ ਏਸ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵੋਹਾਰੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਇਦਾਨਿ ਸਤਾਦੀਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਸਤਂ, ਸਤਾਨਿ, ਸਤਾ. ਸਤਂ, ਸਤਾਨਿ, ਸਤੇ. ਸਤੇਨ, ਸਤੇਹਿ, ਸਤੇਭਿ. ਸਤਸ੍ਸ, ਸਤਾਨਂ. ਸਤਾ, ਸਤਸ੍ਮਾ, ਸਤਮ੍ਹਾ, ਸਤੇਹਿ, ਸਤੇਭਿ. ਸਤਸ੍ਸ, ਸਤਾਨਂ. ਸਤੇ, ਸਤਸ੍ਮਿਂ, ਸਤਮ੍ਹਿ, ਸਤੇਸੁ. ਏਵਂ ਸਹਸ੍ਸਂ, ਸਹਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਦਸਸਹਸ੍ਸਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦਸਸਤਸਹਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਯੋਗੋ ‘‘ਸਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਸਤਂ ਇਤ੍ਥਿਯੋ, ਸਤਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਤਂ, ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਸਤਂ, ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਤਂ. ਸਹਸ੍ਸਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤ੍ਥਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਸਦ੍ਦਰੂਪਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਕੋਟਿ, ਕੋਟੀ, ਕੋਟਿਯੋ. ਰਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਞੇਯ੍ਯਂ.

ਏਕਪ੍ਪਭੁਤਿਤੋ ਯਾਵ, ਦਸਕਾ ਯਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ;

ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਤਾਵ ਸਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯ-ਪ੍ਪਧਾਨਾਤਿ ਗਰੂ ਵਦੁਂ.

ਵੀਸਤਿਤੋ ਯਾਵ ਸਤਾ, ਯਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਤਾਵ ਸਾ ਪਨ;

ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪ੍ਪਧਾਨਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯ-ਪ੍ਪਧਾਨਾਤਿ ਚ ਵਣ੍ਣਯੁਂ.

ਅਪਿਚ –

ਵੀਸਤੋ ਯਾਵ ਕੋਟਿਯਾ, ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਤਾਵ ਹਿ ਸਾ ਖਲੁ;

ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪ੍ਪਧਾਨਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯ-ਪ੍ਪਧਾਨਾ ਚਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸੇ.

ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਸੀਤਿ ਕੋਟਿਯੋ ਹਿਤ੍ਵਾ, ਹਿਰਞ੍ਞਸ੍ਸਾਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿ’’ਨ੍ਤਿ, ‘‘ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੀਤਮਲਾ, ਸਮਿਂਸੁ ਸਤਕੋਟਿਯੋ’’ਤਿ ਚ ਪਾਲ਼ਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਦ੍ਦਰੂਪਾਨਂ ਪਾਕਟੀਕਰਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਸੁਖੁਮਞਾਣਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਂ ਸਾਟ੍ਠਕਥਂ ਉਦਾਨਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਦੇਸਂ ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਦੇਸਮਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਞ੍ਚ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮਿ –

‘‘ਯੇਸਂ ਖੋ ਵਿਸਾਖੇ ਸਤਂ ਪਿਯਾਨਿ, ਸਤਂ ਤੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨਿ, ਯੇਸਂ ਨਵੁਤਿ ਪਿਯਾਨਿ, ਨਵੁਤਿ ਤੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨਿ. ਯੇਸਂ ਅਸੀਤਿ…ਪੇ… ਯੇਸਂ ਸਤ੍ਤਤਿ. ਯੇਸਂ ਸਟ੍ਠਿ. ਯੇਸਂ ਪਞ੍ਞਾਸਂ, ਯੇਸਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਂ, ਯੇਸਂ ਤਿਂਸਂ. ਯੇਸਂ ਖੋ ਵਿਸਾਖੇ ਵੀਸਂ ਪਿਯਾਨਿ, ਵੀਸਤਿ ਤੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨਿ. ਯੇਸਂ ਦਸ. ਯੇਸਂ ਨਵ. ਯੇਸਂ ਅਟ੍ਠ. ਯੇਸਂ ਸਤ੍ਤ. ਯੇਸਂ ਛ. ਯੇਸਂ ਪਞ੍ਚ. ਯੇਸਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ. ਯੇਸਂ ਤੀਣਿ. ਯੇਸਂ ਦ੍ਵੇ. ਯੇਸਂ ਏਕਂ ਪਿਯਂ, ਤੇਸਂ ਏਕਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਤਂ ਪਿਯਾਨੀਤਿ ਸਤਂ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੂਨਿ. ‘‘ਸਤਂ ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਕੇਚਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਦਸ, ਤਾਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਪ੍ਪਧਾਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯੇਸਂ ਦਸ ਪਿਯਾਨਿ, ਦਸ ਤੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿ ਆਗਤਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਯੇਸਂ ਦਸ ਪਿਯਾਨਂ, ਦਸ ਤੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਵੀਸਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸਤਂ, ਤਾਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਪ੍ਪਧਾਨਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪ੍ਪਧਾਨਾ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਪ੍ਪਧਾਨਂਯੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੇਸਂ ਖੋ ਵਿਸਾਖੇ ਸਤਂ ਪਿਯਾਨਿ, ਸਤਂ ਤੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿ ਆਗਤਾ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਚ ਯੇਸਂ ਏਕਂ ਪਿਯਂ, ਏਕਂ ਤੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਾਠੋ, ਨ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਪਦਕ੍ਕਮੇ ਏਕਰਸਾਵ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯਾਵ ਪਾਲ਼ਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਸਾਟ੍ਠਕਥੋ ਉਦਾਨਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਦੇਸੋ.

ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞੋ ਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਦੇਸੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਾਠਪ੍ਪਦੇਸੋ ਚ ਨੀਯਤੇ –

‘‘ਸਤਂ ਹਤ੍ਥੀ ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਾ, ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਤਰੀਰਥਾ;

ਸਤਂ ਕਞ੍ਞਾ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਆਮੁਕ੍ਕਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾ;

ਏਕਸ੍ਸ ਪਦਵੀਤਿਹਾਰਸ੍ਸ, ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿ’’ਨ੍ਤਿ

ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਤਂ ਹਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਿਸੇਸਿਤਾਨਿ, ‘‘ਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਤਂਸਦ੍ਦਂ ਸਹਸ੍ਸਸਦ੍ਦੇਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਉਪਪਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਹਤ੍ਥੀ ਸਤਂ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਅਸ੍ਸਾ ਸਤਂ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਅਸ੍ਸਤਰੀਰਥਾ ਸਤਂ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਆਮੁਕ੍ਕਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾ ਕਞ੍ਞਾ ਸਤਂ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਇਦਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਪ੍ਪਧਾਨਵਸੇਨਤ੍ਥਗਹਣਂ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪ੍ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਪਨ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਅਸ੍ਸਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਅਸ੍ਸਤਰੀਰਥਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਆਮੁਕ੍ਕਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾਨਂ ਕਞ੍ਞਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਯੋਜਨਾਨਂ ਸਤਾਨੁਚ੍ਚੋ, ਹਿਮਵਾ ਪਞ੍ਚ ਪਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ ਅਯਮਟ੍ਠਕਥਾਪਾਠੋ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਂ ਸਤਸਦ੍ਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਿਪ੍ਪਿਕਾਨਂ ਸਤਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ ਹਿਮਵਾ ਪਬ੍ਬਤੋ ਯੋਜਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚ ਸਤਾਨਿ ਉਚ੍ਚੋਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪ੍ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਸਤਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗਵਸੇਨ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਤਮਿਤਿ ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਸਤਂ ਹੋਮਿ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਹੋਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਏਕਵਚਨੋ. ‘‘ਅਥੇਤ੍ਥੇਕਸਤਂ ਖਤ੍ਯਾ, ਅਨੁਯਨ੍ਤਾ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਬਹੁਵਚਨੋ. ਏਵਂ ਸਹਸ੍ਸਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਏਕਵਚਨਬਹੁਵਚਨਤਾ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਭਿਯ੍ਯੋ ਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਯਕ੍ਖਾਨਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਵਚਨਂ. ‘‘ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਹਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

‘‘ਕਪ੍ਪੇ ਚ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇ, ਚਤੁਰੋ ਚ ਅਸਙ੍ਖਿਯੇ;

ਅਮਰਂ ਨਾਮ ਨਗਰਂ, ਦਸ੍ਸਨੇਯ੍ਯਂ ਮਨੋਰਮ’’ਨ੍ਤਿ

ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਪ੍ਪੇ ਚ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਚਤੁਰੋ ਚ ਅਸਙ੍ਖਿਯੇਤਿ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਬਹੁਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮਹਾਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਸਙ੍ਖਿਯਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕੇ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਮਤ੍ਥਕੇ’’ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਵਚਨਸੇਸੋ. ‘‘ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਸਙ੍ਖਿਯਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕੇ’’ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਕਪ੍ਪੇ ਚ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇ, ਚਤੁਰੋ ਚ ਅਸਙ੍ਖਿਯੇ;

ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਯਂ ਚਰਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਬੋਧਿਪਾਚਨ’’ਨ੍ਤਿ

ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਪ੍ਪੇ’’ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗਵਸੇਨ ਉਪਯੋਗਬਹੁਵਚਨਂ. ‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਕਪ੍ਪੇ’’ਤਿ ਕਪ੍ਪਸਦ੍ਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਚਾਯਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਉਪਯੋਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਚ. ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਞ੍ਹਿ ਇਦਂ ਕਪ੍ਪਸਦ੍ਦੇਨ. ‘‘ਚਤੁਰੋ ਚ ਅਸਙ੍ਖਿਯੇ’’ਤਿ ਅਚ੍ਛਨ੍ਤਸਂਯੋਗਵਸੇਨ ਉਪਯੋਗਬਹੁਵਚਨਾਨਿ. ਕਸ੍ਸ ਪਨ ਅਸਙ੍ਖਿਯੇਤਿ? ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਕਰਣਤੋ ‘‘ਕਪ੍ਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੇਵ. ਨ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਗਹਣਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਚਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ ‘‘ਮਹਾਕਪ੍ਪਾਨਂ ਚਤੁਰੋ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਚ ਮਹਾਕਪ੍ਪੇ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਘਟਾਨੇਕਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਕੁਮ੍ਭੀਨਞ੍ਚ ਸਤਾ ਬਹੂ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ਘਟਾਤਿ ਘਟਾਨਂ. ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ‘‘ਘਟਾਨਂ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਾਨਿ’’ ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ਕੁਮ੍ਭੀਨਞ੍ਚ ਸਤਾ ਬਹੂਤਿ ਅਨੇਕਾਨਿ ਚ ਕੁਮ੍ਭੀਨਂ ਸਤਾਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਨਿਕਾਰਲੋਪੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਦਸਵੀਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ, ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੁ;

ਏਕਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਭਿਸਮਯੋ, ਗਣਨਾਤੋ ਅਸਙ੍ਖਿਯੋ’’ਤਿ

ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ਦਸਵੀਸਸਹਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਵੀਸਸਹਸ੍ਸਾਨਞ੍ਚ. ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪ੍ਪਟਿਵੇਧੋ. ਏਕਦ੍ਵਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸੀਸਮਤ੍ਤਕਥਨਂ, ਤੇਨ ‘‘ਏਕਸ੍ਸ ਚੇਵ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਤਿਣ੍ਣਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਦਸਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ;

ਦੀਪਙ੍ਕਰਂ ਲੋਕਵਿਦੁਂ, ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਦਾ’’ਤਿ

ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਇਦਂ ਲਿਙ੍ਗਭੇਦਵਸੇਨ ‘‘ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ’’ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਂ. ਈਦਿਸੇਸੁ ਹਿ ਠਾਨੇਸੁ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯ ਵਾਚਕੋਪਿ ਸਦ੍ਦੋ ਨਪੁਂਸਕੋਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ’’ਤਿ ਚ ਏਤਂ ਪਦਤ੍ਤਯਂ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਂ. ਅਥ ਵਾ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾਤਿ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਮਹਦ੍ਧਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਚਨੋ ਭਵਤਿ. ‘‘ਤੀਣਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਨਾਰਿਯੋ ਸਮਲਙ੍ਕਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਤਾ ਚ ਸਤ੍ਤ ਸਤਾ ਭਰਿਯਾ, ਦਾਸ੍ਯੋ ਸਤ੍ਤ ਸਤਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ਸਤਾਤਿ ‘‘ਸਤਾਨੀ’’ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ. ‘‘ਸਤਾ’’ਤਿ ਹਿ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਿਯ ਨਪੁਂਸਕਰੂਪਂ. ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਭੂਤਾ ਹਿ ਸਤਸਦ੍ਦੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਭੂਤੋ. ਯਦਿ ਚ ਦ੍ਵਿਲਿਙ੍ਗੋ ਸਤਸਦ੍ਦੋ ਸਿਯਾ, ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ‘‘ਪੁਰਿਸੋ, ਕਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਚ ਓਕਾਰਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਆਕਾਰਨ੍ਤਿਤ੍ਥਿਰੂਪੇਹਿਪਿਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਰੂਪਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਸਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਞਾਯਤਿ ‘‘ਸਤਸਦ੍ਦੋ ਏਕਨ੍ਤਨਪੁਂਸਕੋ’’ਤਿ.

ਨਨੁ ਚ ਭੋ ‘‘ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਸਤ੍ਤਸਤਾ ਉਲ਼ਾਰਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤਸਦ੍ਦੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਨ, ਨਪੁਂਸਕੋਯੇਵਾਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਭੋ ਦੇਵਤਾਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣੋ, ਤਥਾਪਿ ਨਪੁਂਸਕੋਯੇਵ. ਈਦਿਸੇਸੁ ਹਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਿਸਯੇਸੁ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਤਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਵਾਸਿਨੋ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੇਨ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਸਤ੍ਤਸਤਾ ਉਲ਼ਾਰਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਸਤ੍ਤਸਤਾਨੀ’’ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਭਾਵੋਯੇਵਾਤਿ ਅਵਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਸਤ੍ਤ ਹਤ੍ਥਿਸਤੇ ਦਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਸਤਸਦ੍ਦੋ ਨਪੁਂਸਕੋਯੇਵ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਨਵੁਤਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸੇਹਿ, ਪਰਿਵਾਰੇਸਿ ਮਹਾਮੁਨੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਨਵੁਤਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਵੁਤਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸੇਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਧਾਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਆਯੁ ਤਸ੍ਸ ਮਹੇਸਿਨੋ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਵਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਕਾਲਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗਵਸੇਨ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਤਥਾ ‘‘ਦਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਅਗਾਰ’ਮਜ੍ਝ ਸੋ ਵਸੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਇਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਕਪ੍ਪੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਨਾਯਕੋ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ, ‘‘ਏਕਨਵੁਤੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ ਚ. ਏਤ੍ਥ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕੇ. ਏਕਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਏਕਨਵੁਤਿਯਾ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕੇਤਿ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਸ੍ਸ ਸਾਮਿਭੁਮ੍ਮਵਚਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਸ੍ਸ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿ ਸਾਮਿਭੁਮ੍ਮਵਚਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹਿਤੋ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਯਦਿ ਤਤ੍ਥ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਸਤਾਨਿ ਨਹੁਤਾਨਿ ਚ;

ਨੇਵਮ੍ਹਾਕਂ ਭਯਂ ਕੋਚਿ, ਵਨੇ ਵਾਲ਼ੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ

ਪਾਲ਼ਿ. ਅਯਮੇਤਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੋ – ਤਤ੍ਥ ਵਨੇ ਵਾਲ਼ਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚ ਸਤਾਨਿ ਚ ਨਹੁਤਾਨਿ ਚ ਯਦਿ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤਾਨੀਤਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਵਾਲ਼ਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚ ਨਹੁਤਾਨਿ ਚ ਯਦਿ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਵਾਲ਼ੇਸੁ ਕੋਚੀਤਿ ਕ੍ਵਚਿ. ਕੋਚਿਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ‘‘ਕੋ ਤੇ ਬਲਂ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੋਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਕ੍ਵਸਦ੍ਦਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਚਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਤੇਨ ‘‘ਕੋਚਿ ਕ੍ਵਚਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਵਾਲ਼ੇ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਵਾਲ਼ਮਿਗਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਨੇਵਮ੍ਹਾਕਂ ਭਯਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਕੋਚੀਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਵਾਲ਼ੇਸੂ’’ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਵਾਲ਼ਾਨਂ ਕਾਰਣਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਯਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਛਤ੍ਤਿਂਸਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ;

ਦਸਞ੍ਚੇਵ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਅਡ੍ਢੁਡ੍ਢਾਨਿ ਸਤਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ

ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਾਠੋ. ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਦਤੋ ਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾਨਂ ਪਦਾਨਂ ਅਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾਨਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਸਮਾਨਾਨਂ ਦੂਰੇ ਠਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਏਕਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਇਤਰੇਸਂ ਸਮੀਪੇ ਠਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਦਂ ‘‘ਪਰਿਮਣ੍ਡਲ’’ਨ੍ਤਿਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਛਤ੍ਤਿਂਸਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਦੁਵੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਨਹੁਤਾਨਿ ਚ;

ਏਤ੍ਤਕਂ ਬਹਲਤ੍ਤੇਨ, ਸਙ੍ਖਾਤਾਯਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ’’ਤਿ

ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਾਠੋ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਦੁਵੇ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨਂ, ‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੀ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨਂ, ‘‘ਨਹੁਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਹੁਤਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ‘‘ਦੁਵੇ ਚਤ੍ਤਾਰੀ’’ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਦ੍ਵਿਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਚਤੁਨਹੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਦੁਵੇ’’ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਦ੍ਦਾਨਂ ‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਦ੍ਦੇਹਿ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤਾ ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯੇਹਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਯਥਾ ‘‘ਦੁਵੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤਾ ਲਬ੍ਭਤਿ ਦਬ੍ਬਵਾਚਕਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਪਦਾਨਂ, ਨ ਤਥਾ ‘‘ਦੁਵੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਦਬ੍ਬਵਾਚਕਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਪਦਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤਾ ਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਕੁਸਲਾ, ਰੂਪਂ, ਚਕ੍ਖੁਮਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਵਿਯ ਇਮੇਸਮਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮ੍ਬਨ੍ਧਰਹਿਤਾ ਸਿਯਾਤਿ? ਨ, ਵਿਸੇਸਨਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਜ੍ਜੇਵਂ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੋ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬੋਤਿ? ਨ, ਨਿਯਮਾਭਾਵਤੋ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਹਿ ਗੁਣਗੁਣੀਨਂਯੇਵ ਵਿਸੇਸਨਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੋ, ਨ ਇਤਰੇਸਂ ਵਿਸੇਸਨਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤੇਪਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਏਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਮਾਣਵਚਨਂ. ‘‘ਬਹਲਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨੇ ਤਤਿਯਾ. ਉਭਯੇਨ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ਬਹਲਤ੍ਤੇਨ ਯੋਜਨਾਨਂ ਦੁਵੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਨਹੁਤਾਨਿ ਚ ਏਤ੍ਤਕਂ ਸਙ੍ਖਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਚ ‘‘ਦੁਵੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਨਹੁਤਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਵਾ ‘‘ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਾ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤਾ ਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਹਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਂ, ਯਂ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥੇ ਕ੍ਰਿਯਾਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਪਮਾਣੇਨ’’ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ਅਪਿਚ ‘‘ਦੁਵੇ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਨ ਹੁਤਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮੇਸਮ੍ਪਿ ‘‘ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤਾ ਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਚਨਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਤਾ’’ਤਿ ਪਨ ‘‘ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਮੇਸਂ ‘‘ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤਾ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਬ੍ਬੋਪਾਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਦਸੇਤ੍ਥ ਰਾਜਿਯੋ ਸੇਤਾ, ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਮਨੋਰਮਾ;

ਛ ਪਿਙ੍ਗਲਾ ਪਨ੍ਨਰਸ, ਹਲਿਦ੍ਦਾ ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਸਾ’’ਤਿ

ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ਛ ਪਿਙ੍ਗਲਾ ਪਨ੍ਨਰਸਾਤਿ ਛ ਚ ਪਨ੍ਨਰਸ ਚਾਤਿ ਏਕਵੀਸਤਿ ਪਿਙ੍ਗਲਾ ਰਾਜਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਤਥਾ –

‘‘ਪੁਤ੍ਤਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਬਹਵੋ, ‘ਏਕਨਾਮਾ’ਤਿ ਮੇ ਸੁਤਂ;

ਅਸੀਤਿ ਦਸ ਏਕੋ ਚ, ਇਨ੍ਦਨਾਮਾ ਮਹਬ੍ਬਲਾ’’ਤਿ

ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਏਕਨਵੁਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਅਸੀਤਿ ਦਸ ਏਕੋ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਚਿਤ੍ਰਸਦ੍ਦਰਚਨਞ੍ਹਿ ਪਾਵਚਨਂ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਤਿਂਸਪੁਰਿਸਨਾਵੁਤ੍ਯੋ, ਸਬ੍ਬੇਵੇਕੇਕਨਿਚ੍ਚਿਤਾ;

ਯੇਸਂ ਸਮਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੇਵਲਂ ਮਹਿ’ਮਂ ਚਰ’’ਨ੍ਤਿ

ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਤਿਂਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਵੁਤਿ ਚ ਸਤਾਨਿ ਤਿਂਸ ਨਾਵੁਤ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਤਿਂਸਸਦ੍ਦਤੋ ਸਹਸ੍ਸਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਵੁਤਿਸਦ੍ਦਤੋ ਚ ਸਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਂਸ ਨਾਵੁਤ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਗਹਣੇ ਸਤਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਏਦਿਸੀ ਸਦ੍ਦਰਚਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯਾ, ਕਤਾਯ ਚ ਏਦਿਸਾਯ ਸਦ੍ਦਰਚਨਾਯ ਅਤ੍ਥਾਵਗਮੋ ਵਿਨਾ ਉਪਦੇਸੇਨ ਸੁਣਨ੍ਤਾਨਂ ਨ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਵਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਪਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਤਿਂਸ ਨਾਵੁਤ੍ਯੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਲੋਕਸਙ੍ਕੇਤਰੂਲ਼੍ਹਂ ਵਚਨਂ, ਸਙ੍ਕੇਤਰੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਪਨ ਵਚਨਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਯਸ੍ਮਾ ਗਹਿਤਪੁਬ੍ਬਸਙ੍ਕੇਤੇਹਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਞਾਯਤੇ, ਨ ਉਪਦੇਸਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲੇਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਤਂ ਕਥਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲੇਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਨਾਪਿ ਉਪਦੇਸੇਨ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਿਂਸਞ੍ਚੇਵ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਨਵੁਤਿ ਚ ਸਤਾਨਿ ਤੁ;

ਤਿਂਸ ਨਾਵੁਤਿਯੋ ਨਾਮ, ਵੁਤ੍ਤਾ ਉਮਙ੍ਗਜਾਤਕੇ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਾਵਚਨੇ ਸਨ੍ਤਿ, ਨਯਾ ਚੇਵ ਅਚਿਨ੍ਤਿਯਾ;

ਵੋਹਾਰਾ ਚ ਸੁਗੁਲ਼੍ਹਤ੍ਥਾ, ਦਯਾਪਨ੍ਨੇਨ ਦੇਸਿਤਾ.

ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਧੀਰੋ, ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਜਿਨਭਾਸਿਤੇ;

ਉਪਦੇਸਂ ਸਦਾ ਗਣ੍ਹੇ, ਗਰੁਂ ਸਮ੍ਮਾ ਉਪਟ੍ਠਹਂ.

ਗਰੂਪਦੇਸਹੀਨੋ ਹਿ, ਅਤ੍ਥਸਾਰਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ;

ਅਤ੍ਥਸਾਰਵਿਹੀਨੋ ਸੋ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਯਤਿ.

ਗਰੂਪਦੇਸਲਾਭੀ ਚ, ਅਤ੍ਥਸਾਰਸਮਾਯੁਤੋ;

ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪਾਲੇਨ੍ਤੋ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਮਾ ਨ ਹਾਯਤਿ.

ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾਯ ਮੇ ਤਸ੍ਮਾ, ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਮਾਲਾਪਿ ਭਾਸਿਤਾ;

ਸਪ੍ਪਯੋਗਾ ਯਥਾਯੋਗਂ, ਸਹੇਵਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾ.

ਇਤਿ ਨਵਙ੍ਗੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯੇ ਬ੍ਯਪ੍ਪਥਗਤੀਸੁ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ

ਕੋਸਲ੍ਲਤ੍ਥਾਯ ਕਤੇ ਸਦ੍ਦਨੀਤਿਪ੍ਪਕਰਣੇ

ਸਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਾਮਾਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾਵਿਭਾਗੋ

ਨਾਮ

ਤੇਰਸਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ.