੧੨. ਸਬ੍ਬਨਾਮਤਂਸਦਿਸਨਾਮਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ

ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਸਬ੍ਬਨਾਮਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸਮਂ;

ਨਾਮਞ੍ਚ ਯੋਜਿਤਂ ਨਾਨਾ-ਨਾਮੇਹੇਵ ਵਿਸੇਸਤੋ.

ਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਿਲਿਙ੍ਗਾਨਿ, ਅਨੁਕੂਲਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ;

ਤਿਲਿਙ੍ਗਾਨਂ ਵਿਸੇਸੇਨ, ਪਦਾਨੇਤਾਨਿ ਨਾਮਤੋ.

‘‘ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਕਾਨਿ, ਨਾਮਾਨਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਤੋ;

ਸਬ੍ਬਨਾਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿ ਸਙ੍ਖਤੋ.

ਤੇਸੁ ਕਾਨਿਚਿ ਰੂਪੇਹਿ, ਸੇਸਾਞ੍ਞੇਹਿ ਚ ਯੁਜ੍ਜਰੇ;

ਕਾਨਿਚਿ ਪਨ ਸਹੇਵ, ਏਤੇਸਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਇਦਂ.

ਏਤਸ੍ਮਾ ਲਕ੍ਖਣਾ ਮੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਦਂ ਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਂ;

ਤਸ੍ਮਾਤੀਤਾਦਯੋ ਸਦ੍ਦਾ, ਗੁਣਨਾਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਰੇ.

ਸਬ੍ਬਨਾਮਾਨਿ ਨਾਮ – ਸਬ੍ਬ ਕਤਰ ਕਤਮ ਉਭਯ ਇਤਰਅਞ੍ਞ ਅਞ੍ਞਤਰ ਅਞ੍ਞਤਮ ਪੁਬ੍ਬ ਪਰ ਅਪਰ ਦਕ੍ਖਿਣ ਉਤ੍ਤਰ ਅਧਰਯਤ ਏਤ ਇਮ ਅਮੁਕਿਂ ਏਕ ਉਭ ਦ੍ਵਿਤਿ ਚਤੁ ਤੁਮ੍ਹ ਅਮ੍ਹ ਇਚ੍ਚੇਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤਵੀਸ.

ਏਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋ ਸਕਲਤ੍ਥੋ, ਸੋ ਚ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਾਦਿਵਸੇਨ ਞੇਯ੍ਯੋ. ਕਤਰ ਕਤਮਸਦ੍ਦਾ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥਾ. ਉਭਯਸਦ੍ਦੋ ਦ੍ਵਿਅਵਯਵਸਮੁਦਾਯਵਚਨੋ. ਇਤਰਸਦ੍ਦੋ ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਯੋਗੀਵਚਨੋ. ਅਞ੍ਞਸਦ੍ਦੋ ਅਧਿਗਤਾਪਰਵਚਨੋ. ਅਞ੍ਞਤਰ ਅਞ੍ਞਤਮਸਦ੍ਦਾ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥਾ. ਪੁਬ੍ਬਾਦਯੋ ਉਤ੍ਤਰਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਦਿਸਾਕਾਲਾਦਿਵਵਤ੍ਥਾਵਚਨਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬ ਪਰਾ ਪਰ ਦਕ੍ਖਿਣੁਤ੍ਤਰਸਦ੍ਦਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ਯਥਾਰਹਂ ਕਾਲਦੇਸਾਦਿਵਚਨਾ, ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ਦਿਸਾਦਿਵਚਨਾ, ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ਠਾਨਾਦਿਵਚਨਾ. ਅਧਰਸਦ੍ਦੋਪਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤ੍ਥਵਾਚਕੋ ਵਵਤ੍ਥਾਵਚਨੋਯੇਵ, ਸੋ ਚ ਤਿਲਿਙ੍ਗੋ ‘‘ਅਧਰੋ ਪਤ੍ਤੋ. ਅਧਰਾ ਅਰਣੀ, ਅਧਰਂ ਭਾਜਨ’’ਮਿਤਿ, ਯਂਸਦ੍ਦੋ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥੋ. ਤਂਸਦ੍ਦੋ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਵਚਨੋ. ਏਤਸਦ੍ਦੋ ਸਮੀਪਵਚਨੋ. ਇਮਸਦ੍ਦੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਮੀਪਵਚਨੋ. ਅਮੁਸਦ੍ਦੋ ਦੂਰਵਚਨੋ. ਕਿਂਸਦ੍ਦੋ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥੋ. ਏਕਸਦ੍ਦੋ ਸਙ੍ਖਾਦਿਵਚਨੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –

ਏਕਸਦ੍ਦੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਸੇਟ੍ਠਅਸਹਾਯਸਙ੍ਖਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਹੇਸ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਅਭਿਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸੇਟ੍ਠੇ. ‘‘ਏਕੋ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਸਹਾਯੇ. ‘‘ਏਕੋਵ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਖਣੋ ਚ ਸਮਯੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਙ੍ਖਾਯਨ੍ਤਿ.

ਯਤ੍ਥੇਸ ਸਙ੍ਖਾਵਚਨੋ, ਤਤ੍ਥੇਕਵਚਨਨ੍ਤੋਵ. ਉਭਸਦ੍ਦੋ ਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦਪਰਿਯਾਯੋ. ਦ੍ਵਿਤਿਚਤੁਸਦ੍ਦਾ ਸਙ੍ਖਾਵਚਨਾ, ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਾਵ. ਤੁਮ੍ਹਸਦ੍ਦੋ ਯੇਨ ਕਥੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਵਚਨਂ. ਅਮ੍ਹਸਦ੍ਦੋ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਵਚਨਂ.

ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਂ ਕਥਯਾਮ –

ਸਬ੍ਬੋ, ਸਬ੍ਬੇ. ਸਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬੇ. ਸਬ੍ਬੇਨ, ਸਬ੍ਬੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਭਿ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਹਾ, ਸਬ੍ਬੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਭਿ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਸੁ. ਭੋ ਸਬ੍ਬ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬੇ.

ਤਤ੍ਰ ‘‘ਸਬ੍ਬੋ ਭੂਤੋ, ਸਬ੍ਬੇ ਭੂਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਸਬ੍ਬੇ ਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਾਮੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਪਨ ਯਮਕਮਹਾਥੇਰੇਨ ਪੁਨ੍ਨਪੁਂਸਕਵਿਸਯੇ ਸਬ੍ਬ ਕਤਰ ਕਤਮਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਰੂਪਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਂ ਯਥਾ?

‘‘ਸਬ੍ਬਾ’’ ਇਚ੍ਚਾਦਿਕਂ ਰੂਪਂ, ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਭੁਮ੍ਮਕੇ ਪਨ;

‘‘ਸਬ੍ਬੇ’’ ਇਚ੍ਚਾਦਿਕਂ ਰੂਪਂ, ਯਮਕੇਨ ਪਕਾਸਿਤਂ.

ਤਞ੍ਚੇ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ, ਯੁਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੁ ਯੋਗਿਨੋ;

ਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਰੂਪਞ੍ਹਿ, ਵਿਵਿਧਂ ਦੁਬ੍ਬੁਧਂ ਯਤੋ.

ਸਬ੍ਬਾ, ਸਬ੍ਬਾ, ਸਬ੍ਬਾਯੋ. ਸਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬਾ, ਸਬ੍ਬਾਯੋ. ਸਬ੍ਬਾਯ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ, ਸਬ੍ਬਾਹਿ, ਸਬ੍ਬਾਭਿ. ਸਬ੍ਬਾਯ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ, ਸਬ੍ਬਾਸਂ. ਸਬ੍ਬਾਯ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ, ਸਬ੍ਬਾਹਿ, ਸਬ੍ਬਾਭਿ. ਸਬ੍ਬਾਯ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ, ਸਬ੍ਬਾਸਂ. ਸਬ੍ਬਾਯਂ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਂ, ਸਬ੍ਬਾਸੁ. ਭੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇ, ਭੋਤਿਯੋ ਸਬ੍ਬਾ, ਸਬ੍ਬਾਯੋ. ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ.

ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਬ੍ਬਾ ਭਾਵਿਕਾ, ਸਬ੍ਬਾ ਭਾਵਿਕਾਯੋ’’ਤਿ, ‘‘ਸਬ੍ਬਾ ਕਞ੍ਞਾ, ਸਬ੍ਬਾ ਕਞ੍ਞਾਯੋ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿਨਾ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਸਬ੍ਬਨਾਮਾਨਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਤਤਿਯਾਚਤੁਤ੍ਥੀਪਞ੍ਚਮੀਛਟ੍ਠੀਸਤ੍ਤਮੀਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਧਾ ਵਿਭਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ ਕਰਣਪ੍ਪਯੋਗਾਦਿਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ ਕਞ੍ਞਾਯ ਕਤਂ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ ਕਞ੍ਞਾਯ ਦੇਤਿ. ਅਯਂ ਕਞ੍ਞਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ ਕਞ੍ਞਾਯ ਹੀਨਾ ਵਿਰੂਪਾ. ਅਯਂ ਕਞ੍ਞਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ ਕਞ੍ਞਾਯ ਉਤ੍ਤਮਾ ਅਭਿਰੂਪਾ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ ਕਞ੍ਞਾਯ ਅਪੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ ਕਞ੍ਞਾਯ ਧਨਂ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ ਕਞ੍ਞਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ.

ਸਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ. ਸਬ੍ਬੇਨ, ਸਬ੍ਬੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਭਿ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਹਾ, ਸਬ੍ਬੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਭਿ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਸੁ. ਭੋ ਸਬ੍ਬ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਾਨਿ. ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ.

ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਭੂਤਂ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿਨਾ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਸਬ੍ਬਨਾਮਾਨਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਪਦਮਾਲਾ ਭਵਤਿ.

ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਪਰਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣੋ ਸਬ੍ਬਵੇਰੀ’’ਇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣੋ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣੋ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵੇਰੀ, ਸਬ੍ਬੇ ਵਾ ਵੇਰਿਨੋ ਯਸ੍ਸ ਸੋਯਂ ਸਬ੍ਬਵੇਰੀਤਿ ਸਮਾਸਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਦਮਾਲਾ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਯੋਜਿਤਾ, ਏਵਂ ਕਤਰਸਦ੍ਦਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਧਰਸਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤਾਨਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਉਭਯਸਦ੍ਦਵਜ੍ਜਿਤੋ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਪੇਯ੍ਯਾਲੋ –

ਕਤਰੋ, ਕਤਰੇ. ਕਤਰਂ…ਪੇ… ਭੋ ਕਤਰ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਕਤਰੇ. ਕਤਮੋ, ਕਤਮੇ. ਇਤਰੋ, ਇਤਰੇ. ਅਞ੍ਞੋ, ਅਞ੍ਞੇ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ, ਅਞ੍ਞਤਰੇ. ਅਞ੍ਞਤਮੋ, ਅਞ੍ਞਤਮੇ. ਪੁਬ੍ਬੋ, ਪੁਬ੍ਬੇ. ਪਰੋ, ਪਰੇ. ਅਪਰੋ, ਅਪਰੇ. ਦਕ੍ਖਿਣੋ, ਦਕ੍ਖਿਣੇ. ਉਤ੍ਤਰੋ, ਉਤ੍ਤਰੇ. ਅਧਰੋ, ਅਧਰੇ…ਪੇ… ਭੋ ਅਧਰ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਅਧਰੇਤਿ.

ਅਯਂ ਪਨ ਉਭਯਸਦ੍ਦਸਹਿਤੋ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਪੇਯ੍ਯਾਲੋ –

ਕਤਰਂ, ਕਤਰਾਨਿ. ਕਤਰਂ…ਪੇ… ਭੋ ਕਤਰ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਕਤਰਾਨਿ. ਕਤਮਂ. ਉਭਯਂ. ਇਤਰਂ. ਅਞ੍ਞਂ. ਅਞ੍ਞਤਰਂ. ਅਞ੍ਞਤਮਂ. ਪੁਬ੍ਬਂ. ਪਰਂ. ਅਪਰਂ. ਦਕ੍ਖਿਣਂ. ਉਤ੍ਤਰਂ. ਅਧਰਂ, ਅਧਰਾਨਿ. ਅਧਰਂ…ਪੇ… ਭੋ ਅਧਰ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਅਧਰਾਨੀਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਪੁਨ੍ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਾਨਂ ਪਰਸਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਰੂਪਨ੍ਤਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਚ੍ਚਾਯਨਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ‘‘ਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਵਿਯ ‘‘ਪਰਾ’’ਤਿ ਪਠਮਾਬਹੁਵਚਨਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਰੂਪੋ ਨਯੋ ਅਪਰਸਬ੍ਬਕਤਰਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਮਪਰਿਯੋਸਾਨੇਸੁ ਨਵਸੁ ਅਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧੋ, ਲਬ੍ਭਮਾਨੋ ਪੁਬ੍ਬਦਕ੍ਖਿਣੁਤ੍ਤਰਾਧਰੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ. ਤਥਾ ‘‘ਪੁਰਿਸੇ’’ਤਿ ਵਿਯ ਪਾਲ਼ਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਸਚ੍ਚਸਙ੍ਖੇਪੇ ‘‘ਇਤਰੇ’’ਤਿ, ਕਚ੍ਚਾਯਨੇ ਚ ‘‘ਪਰੇ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਮੀਏਕਵਚਨਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਰੂਪੋ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬ ਅਞ੍ਞਸਦ੍ਦੇਸੁ ਅਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧੋ, ਲਬ੍ਭਮਾਨੋ ਕਤਰਕਤਮਾਦੀਸੁ ਸੇਸੇਸੁ ਅਧਰਪਰਿਯੋਸਾਨੇਸੁ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ. ਤਥਾ ‘‘ਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਾ ਕਤਰਾ ਇਚ੍ਚਾਦਿ ਪਞ੍ਚਮੀਏਕਵਚਨਨਯੋ ਪਾਲ਼ਿਆਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧੋ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤੋ ਚੇ, ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਅਯਂ ਪਨ ਉਭਯਸਦ੍ਦਸਹਿਤੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਪੇਯ੍ਯਾਲੋ –

ਕਤਰਾ, ਕਤਰਾ, ਕਤਰਾਯੋ. ਕਤਰਂ…ਪੇ… ਭੋਤਿ ਕਤਰੇ, ਭੋਤਿਯੋ ਕਤਰਾ, ਕਤਰਾਯੋ. ਕਤਮਾ. ਉਭਯਾ. ਇਤਰਾ. ਅਞ੍ਞਤਰਾ. ਅਞ੍ਞਤਮਾ. ਪੁਬ੍ਬਾ. ਪਰਾ. ਅਪਰਾ. ਦਕ੍ਖਿਣਾ. ਉਤ੍ਤਰਾ. ਅਧਰਾ, ਅਧਰਾ, ਅਧਰਾਯੋ. ਅਧਰਂ…ਪੇ… ਭੋਤਿ ਅਧਰੇ, ਭੋਤਿਯੋ ਅਧਰਾ, ਅਧਰਾਯੋਤਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇਸੁ ਇਤਰ ਅਞ੍ਞ ਅਞ੍ਞਤਰ ਅਞ੍ਞਤਮਾਨਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾਦੀਸੁ ‘‘ਇਤਰਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਦਸ੍ਸਨਤੋ ਕੋਚਿ ਭੇਦੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਤੁਤ੍ਥੀਛਟ੍ਠੀਨਂ ਏਕਵਚਨਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਇਤਰਿਸ੍ਸਾ, ਇਤਰਾਯ, ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ, ਅਞ੍ਞਾਯ. ਅਞ੍ਞਤਰਿਸ੍ਸਾ, ਅਞ੍ਞਤਰਾਯ, ਅਞ੍ਞਤਮਿਸ੍ਸਾ, ਅਞ੍ਞਤਮਾਯਾ’’ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਾਪਞ੍ਚਮੀਨਮੇਕਵਚਨਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਕਸ੍ਸਾਹਂ ਕੇਨ ਹਾਯਾਮੀ’’ਤਿ ਕਰਣਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਪ੍ਪਯੋਗਦਸ੍ਸਨਤੋ ਸਤ੍ਤਮਿਯਾ ਪਨੇਕਵਚਨਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਇਤਰਿਸ੍ਸਾ, ਇਤਰਿਸ੍ਸਂ, ਇਤਰਾਯ, ਇਤਰਾਯਂ, ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ, ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਂ, ਅਞ੍ਞਾਯ, ਅਞ੍ਞਾਯਂ, ਅਞ੍ਞਤਰਿਸ੍ਸਾ, ਅਞ੍ਞਤਰਿਸ੍ਸਂ, ਅਞ੍ਞਤਰਾਯ, ਅਞ੍ਞਤਰਾਯਂ, ਅਞ੍ਞਤਮਿਸ੍ਸਾ, ਅਞ੍ਞਤਮਿਸ੍ਸਂ, ਅਞ੍ਞਤਮਾਯ, ਅਞ੍ਞਤਮਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਤਰਿਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਦਸ੍ਸਨਤੋ.

ਤਤ੍ਰ ਸਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਂ, ਪਦੇਸਸਬ੍ਬਂ, ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ, ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚਤੂਸੁ ਵਿਸਯੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਪ੍ਪਯੋਗੋ. ਤਥਾ ਹੇਸ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਮੁਖੇ ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਆਗਤੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਦੇਸਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਵੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਣਾਥ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ, ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮਿ…ਪੇ… ਕਤਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਸਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚੇਵ ਰੂਪਾ ਚ…ਪੇ… ਮਨੋ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਚਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਆਗਤੋ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੋ, ਇਤਰੇਸੁ ਤੀਸੁ ਸਪ੍ਪਦੇਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਚ੍ਚੇਵਂ –

ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਪਦੇਸੇਸੁ, ਅਥੋ ਆਯਤਨੇਪਿ ਚ;

ਸਕ੍ਕਾਯੇ ਚਾਤਿ ਚਤੂਸੁ, ਸਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

ਕਤਰ ਕਤਮਸਦ੍ਦੇਸੁ ਕਤਰਸਦ੍ਦੋ ਅਪ੍ਪੇਸੁ ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮੁਪਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਤਮਸਦ੍ਦੋ ਬਹੂਸੁ ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ ਉਪਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਤਰਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਅਪ੍ਪਵਿਸਯੋ, ਕਤਮਸਦ੍ਦੋ ਬਹੁਵਿਸਯੋ. ਤਤ੍ਰਿਮੇ ਪਯੋਗਾ ‘‘ਕਤਰੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਕਤਰੋ ਅਯਂ. ਕਤਮੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ. ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ. ਦਿਸਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਦਿਸਾ ਚਤਸ੍ਸੋ, ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਦਸ ਦਿਸਤਾ, ਇਮਾਯੋ, ਕਤਮਂ ਦਿਸਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨਾਗਰਾਜਾ’’. ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਉਭਯੋ. ਉਭਯਂ. ਉਭਯੋ. ਉਭਯੇਨ. ਸੇਸਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇ ਸਬ੍ਬਸਦ੍ਦਸਮਂ. ਉਭਯੋ ਜਨਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਉਭਯੋ ਜਨੇ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਥਾ ਉਭੋ ਪੁਤ੍ਤਾ. ਉਭੋ ਪੁਤ੍ਤੇਤਿ. ‘‘ਉਭਯੋ’’ਤਿ ਹਿ ਪਦਂ ‘‘ਉਭੋ’’ਤਿ ਪਦਮਿਵ ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਭਾਵੇਨ ਪਸਿਦ੍ਧਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਕਵਚਨਨ੍ਤਭਾਵੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ –

‘‘ਏਕਰਤ੍ਤੇਨ ਉਭਯੋ, ਤੁਵਞ੍ਚ ਧਨੁਸੇਖ ਚ;

ਅਨ੍ਨਮੇਵਾਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਉਭਯੋ ਦੇਵਮਾਨੁਸਾ’’

‘‘ਉਭਯੋ ਤੇ ਪਿਤਾਭਾਤਰੋ’’ਤਿ ਤਦਤ੍ਥਸਾਧਕਾਨਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਪਦਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਯਦਾ ਪਨਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਭਯੋ’’ਤਿ ਏਕਵਚਨਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਦਾ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ. ਕੋ ਹਿ ਸਮਤ੍ਥੋ ਅਨਨ੍ਤਨਯਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਤੇਪਿਟਕੇ ਜਿਨਸਾਸਨੇ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਨਯਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਆਗਮਾਧਿਗਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਪਭਿਨ੍ਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦੇਨ. ਇਦਞ੍ਚੇਤ੍ਥੁਪਲਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ –

ਅਞ੍ਞਸਦ੍ਦੋ ਪੁਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋ, ਦਕ੍ਖਿਣੋ ਚੁਤ੍ਤਰੋ ਪਰੋ;

ਸਬ੍ਬਨਾਮੇਸੁ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕੇਸੁਪਿ.

ਏਤੇਸਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਨਾਮੇਸੁ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋਵ.

ਇਦਾਨਿ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮੇਸੁ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਸਦ੍ਦੋ ਤਾਵ ਯਦਾ ਬਾਲਵਾਚਕੋ, ਤਦਾ ਸਬ੍ਬਨਾਮਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਤ੍ਤਾ ਚ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਪੁਰਿਸ ਕਞ੍ਞਾ ਚਿਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੋ, ਬਾਲੋ ਪੁਰਿਸੋ. ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਾ, ਬਾਲਾ ਇਤ੍ਥੀ. ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਂ, ਬਾਲਂ ਕੁਲਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਅਞ੍ਞੋ, ਅਞ੍ਞਾ. ਅਞ੍ਞਂ, ਅਞ੍ਞੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਰਿਸਨਯੇਨੇਵ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ, ਅਞ੍ਞਾ, ਅਞ੍ਞਾਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਞ੍ਞਾਨਯੇਨੇਵ, ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ, ਅਞ੍ਞਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.

ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੇ ਬਾਲਜਨੇ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੇਨ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਜਨਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਜਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਵਚਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਂ ਨ ਸਾਧੇਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਨਂ ਜਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਜਨਾਨਂ, ਅਞ੍ਞੇਸਾਨਂ ਜਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਵਚਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਂ ਨ ਸਾਧੇਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਸਂ ਇਤ੍ਥੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ, ‘‘ਅਞ੍ਞਾਨਂ ਕੁਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਕੁਲਾਨਂ, ਅਞ੍ਞੇਸਾਨਂ ਕੁਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ. ਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਵਸੇਨ ਪਨ ਅਧਿਗਤਾਪਰਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਜਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਜਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਜਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਂ ਨ ਸਾਧੇਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਇਤਿ ਯਤ੍ਥ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਜਨਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਜਨਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਨੁਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਜਨਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਜਨਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਨੁਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੇ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਅਯਂ ਨੀਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗੋ ਯੁਤ੍ਤਾਯੁਤ੍ਤਿਵਿਚਾਰਣੇ ਹੇਤੁਤ੍ਤਾ, ਲੋਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਯੁਤ੍ਤਾਯੁਤ੍ਤਿਵਿਚਾਰਣਾ ਨੀਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਾ ਚ ਵਿਨਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਸਦ੍ਦੋ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕੋਪਿ ਭਵਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬ ਦਕ੍ਖਿਣੁਤ੍ਤਰ ਪਰਸਦ੍ਦੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋ ਯਤ੍ਥ ਪਧਾਨਵਾਚਕੋ, ਯਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੇਮ੍ਹਂ ਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਲੋਹਿਤਕੋਪਜਵਾਚਕੋ, ਤਤ੍ਥ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕੋ. ਪਠਮਤ੍ਥੇ ਤਿਲਿਙ੍ਗੋ, ਦੁਤਿਯਤ੍ਥੇ ਏਕਲਿਙ੍ਗੋ. ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਵਾਚਕੋ ਪਨ ਉਤ੍ਤਰਸਦ੍ਦੋ ਚ ਪਰਸਦ੍ਦੋ ਚ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕੋ ਤਿਲਿਙ੍ਗੋਯੇਵ. ਤਥਾ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਸ੍ਸਾ ਵਹਨ੍ਤਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥਚਤੁਰਤ੍ਥਵਾਚਕੋ ਦਕ੍ਖਿਣਸਦ੍ਦੋ. ‘‘ਪੇਤਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਦਜ੍ਜਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਵਾਚਕੋ ਦਕ੍ਖਿਣਾਸਦ੍ਦੋ ਨਿਯੋਗਾ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕੋਯੇਵ. ਏਵਂ ਅਞ੍ਞ ਪੁਬ੍ਬ ਦਕ੍ਖਿਣੁਤ੍ਤਰ ਪਰਸਦ੍ਦਾ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਾਪਿ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬਨਾਮੇਸੁਪਿ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮੇਸੁਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਦਾਨਿ ਕਤਰਸਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਪਰਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਸੋ ਨੀਯਤੇ ‘‘ਕਤਰਗਾਮਵਾਸੀ ਕਤਮਗਾਮਵਾਸੀ. ਉਭਯਗਾਮਵਾਸਿਨੋ, ਇਤਰਗਾਮਵਾਸੀ ਅਞ੍ਞਤਰਗਾਮਵਾਸੀ, ਪੁਬ੍ਬਦਿਸਾ, ਪਰਜਨੋ, ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਾ, ਉਤ੍ਤਰਦਿਸਾ, ਅਧਰਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਰ ‘‘ਕਤਰੋ ਗਾਮੋ ਕਤਰਗਾਮੋ, ਕਤਮੋ ਗਾਮੋ ਕਤਮਗਾਮੋ, ਉਭਯੋ ਗਾਮਾ ਉਭਯਗਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਰਹਂ ਸਮਾਸਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਕਤਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਨ ਕਤਮਸਦ੍ਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਸਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਚ ਰੂਪਾਨਿ ਗਰੂ ‘‘ਕਤਰੋ ਚ ਕਤਮੋ ਚ ਕਤਰਕਤਮੇ ਕਤਰਕਤਮਾ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਨਯੇਨ ਸੁਦ੍ਧਨਾਮਿਕੇਸੁ ਪੁਰਿਸਨਯੇਨ ਚ ਕਤਰ ਕਤਮਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਾਨਸਾਮਿਵਚਨਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ‘‘ਕਤਰਕਤਮੇਸਂ, ਕਤਰਕਤਮੇਸਾਨਂ, ਕਤਰਕਤਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਰੂਪਾਨਿ ਸਿਯੁਂ ‘‘ਕਤਰਾ ਚ ਕਤਮਾ ਚ ਕਤਰਕਤਮਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਕਤਸਮਾਸੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਨਯੇਨ, ਸੁਦ੍ਧਨਾਮਿਕੇਸੁ ਕਞ੍ਞਾਨਯੇਨ ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਕਤਰਞ੍ਚ ਕਤਮਞ੍ਚ ਕਤਰਕਤਮਾਨੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਕਤਸਮਾਸੇ ਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਨਯੇਨ, ਸੁਦ੍ਧਨਾਮਿਕੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਨਯੇਨ ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.

ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਦਿਸਦ੍ਦਾ ਦ੍ਵਨ੍ਦਸਮਾਸਾਦਿਵਿਧਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸੇਹਿ ਰੂਪੇਹਿ ਰੂਪਵਨ੍ਤੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਯਥਾ? ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾ, ਅਧਰੁਤ੍ਤਰਾ, ਮਾਸਪੁਬ੍ਬਾ ਪੁਰਿਸਾ, ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾ ਪੁਰਿਸਾ, ਤਥਾਗਤਂ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾ ਸਾਵਕਾ, ਇਦਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ਪਠਮਾਬਹੁਵਚਨਰੂਪਂ. ਏਤ੍ਥੇਕਾਰੋ ਆਦੇਸਭੂਤੋ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਨਂ ਅਧਰੁਤ੍ਤਰਾਨਂ, ਮਾਸਪੁਬ੍ਬਾਨਂ ਪੁਰਿਸਾਨਂ, ਇਦਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ਚਤੁਤ੍ਥੀਛਟ੍ਠੀਨਂ ਬਹੁਵਚਨਰੂਪਂ. ਏਤ੍ਥ ਸਂ ਸਾਨਮਿਚ੍ਚੇਤੇ ਆਦੇਸਭੂਤਾ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਥਾਗਤਂ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾਨਂ ਸਾਵਕਾਨਂ, ਤਥਾਗਤਂ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾਨਂ ਸਾਵਿਕਾਨਂ, ਕੁਲਾਨਂ ਵਾ, ਇਦਂ ਤਿਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ਚਤੁਤ੍ਥੀਛਟ੍ਠੀਨਂ ਬਹੁਵਚਨਰੂਪਂ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸਂ ਸਾਨਮਿਚ੍ਚੇਤੇ ਆਦੇਸਭੂਤਾ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਮਾਸਪੁਬ੍ਬਾਯਂ ਮਾਸਪੁਬ੍ਬਾਯ, ਪਿਯਪੁਬ੍ਬਾਯਂ ਪਿਯਪੁਬ੍ਬਾਯ, ਇਦਮਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਮੀਚਤੁਤ੍ਥੀਛਟ੍ਠੀਨਂ ਏਕਵਚਨਰੂਪਂ. ਏਤ੍ਥਾਦੇਸਭੂਤਾ ਸਂ ਸਾ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਮਾਸਪੁਬ੍ਬਾਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ, ਪਿਯਪੁਬ੍ਬਾਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ, ਇਦਮਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ਚਤੁਤ੍ਥੀਛਟ੍ਠੀਬਹੁਵਚਨਰੂਪਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨਾਦੇਸਭੂਤੋ ਸਮਿਚ੍ਚੇਸੋ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਦੀਨਂ ਸਮਾਸਵਿਗ੍ਗਹਂ ਸਮਾਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਪਕਾਸੇਸ੍ਸਾਮ.

ਇਦਾਨਿ ਯਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਯੋ, ਯੇ. ਯਂ, ਯੇ. ਯੇਨ, ਯੇਹਿ, ਯੇਭਿ. ਯਸ੍ਸ, ਯੇਸਂ, ਯੇਸਾਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ, ਯਮ੍ਹਾ, ਯੇਹਿ, ਯੇਭਿ. ਯਸ੍ਸ, ਯੇਸਂ, ਯੇਸਾਨਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਯਮ੍ਹਿ, ਯੇਸੁ. ਇਦਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ. ਯਂ, ਯਾਨਿ. ਯਂ, ਯਾਨਿ. ਯੇਨ. ਸੇਸਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਸਦਿਸਂ. ਅਥ ਵਾ ਯਂ, ਯਾਨਿ, ਯਾ. ਯਂ, ਯਾਨਿ, ਯੇ. ਯੇਨ. ਸੇਸਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਸਦਿਸਂ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਹਿ ਨਿਕਾਰਲੋਪੋ ਭਵਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਨ ਨਿਕਾਰਸ੍ਸ ਆਕਾਰੇਕਾਰਾਦੇਸਾਪਿ ਗਾਥਾਵਿਸਯੇ.

‘‘ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਵਰਮਾਭੁਜੇ;

ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਅਜ੍ਜ ਪਦਿਸ੍ਸਰੇ’’ਤਿ ਚ,

‘‘ਕਿਂ ਮਾਣਵਸ੍ਸ ਰਤਨਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੇ ਤਂ ਜਿਨਨ੍ਤੋ ਹਰੇ ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਇਦਂ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ.

ਯਾ, ਯਾ, ਯਾਯੋ. ਯਂ, ਯਾ, ਯਾਯੋ. ਯਾਯ, ਯਾਹਿ, ਯਾਭਿ. ਯਾਯ, ਯਸ੍ਸਾ, ਯਾਸਂ. ਯਾਯ, ਯਾਹਿ, ਯਾਭਿ. ਯਾਯ, ਯਸ੍ਸਾ, ਯਾਸਂ. ਯਸ੍ਸਂ, ਯਾਯਂ, ਯਾਸੁ. ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ. ਏਵਂ ਯਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਪਦਮਾਲਾ ਭਵਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਲਪਨਪਦਾਨਿ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਤਂਸਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਪਦਮਾਲਾਦੀਸੁਪਿ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਯਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਯਂ ਮੇ ਭਨ੍ਤੇ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਆਰੋਚੇਮਿ ਤਂ ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਨ੍ਤਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹ ਅਕਿਤ੍ਤਯੀ ਨੋ, ਅਞ੍ਞਂ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮ ਤਦਿਙ੍ਘ ਬ੍ਰੂਹੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਉਪਯੋਗਵਚਨੇ. ‘‘ਅਟ੍ਠਾ ਨਮੇਤਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਰਣਵਚਨੇ. ‘‘ਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਤ੍ਥੇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਉਪਯੋਗੇ ਚ, ਭੁਮ੍ਮੇ ਚ ਕਰਣੇਪਿ ਚ;

ਚਤੂਸ੍ਵੇਤੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ, ਯਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.

ਪਰਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮਾਸੋਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਯਂਖਨ੍ਧਾਦਿ, ਯਂਗੁਣਾ, ਯਗ੍ਗੁਣਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਖਨ੍ਧਾਦਿ ਯਂਖਨ੍ਧਾਦਿ, ਯੇ ਗੁਣਾ ਯਂਗੁਣਾਤਿ ਸਮਾਸਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ‘‘ਯਂਗੁਣਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚੇਤਂ ਨਾਮਂ, ਤੇਸਂ ਗੁਣਾਨਂ ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ ‘‘ਯੇ ਗੁਣਾ ਯਂਗੁਣਾ, ਯਂਗੁਣਾ ਏਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਂਗੁਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤਤੋ ਜਾਤਂ ‘ਭਗਵਾ’ਤਿ ਇਦਂ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਯਂਗੁਣਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਮਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਗ੍ਗੁਣਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਗੁਣਾ ਯਗ੍ਗੁਣਾ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ. ਤਥਾ ਹਿ –

‘‘ਅਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਯਗ੍ਗੁਣਨ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਿਯਾ;

ਅਥ ਕਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਜਞ੍ਞਾ, ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਭੂਗੁਣਂ ਨਮੇ’’ਤਿ

ਪੋਰਾਣਕਵਿਰਚਨਾਯਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਗੁਣਾ ਯਗ੍ਗੁਣਾ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਮਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ.

ਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮਾਸਮ੍ਹਿ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਪਦੇਹਿ ਵੇ;

ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਾਗਮੋ ਵਾਥ, ਦ੍ਵਿਭਾਵੋ ਵਾ ਸਿਯਾ ਦ੍ਵਿਧਾ.

ਏਵਂ ਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮਾਸੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਦਾਨਿ ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਸੋ, ਤੇ. ਨਂ, ਤਂ, ਨੇ, ਤੇ. ਨੇਨ, ਤੇਨ, ਨੇਹਿ, ਤੇਹਿ, ਨੇਭਿ, ਤੇਭਿ. ਅਸ੍ਸ, ਨਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ, ‘ਨੇਸਂ, ਤੇਸਂ (ਆਸਂ). ਅਸ੍ਮਾ, ਨਸ੍ਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ, ਨਮ੍ਹਾ, ਤਮ੍ਹਾ, ਨੇਹਿ, ਤੇਹਿ, ਨੇਭਿ, ਤੇਭਿ. ਅਸ੍ਸ, ਨਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ, ਨੇਸਂ, ਤੇਸਂ (ਆਸਂ). ਅਸ੍ਮਿਂ, ਨਸ੍ਮਿਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ, ਅਮ੍ਹਿ, ਨਮ੍ਹਿ, ਤਮ੍ਹਿ, ਤ੍ਯਮ੍ਹਿ, ਨੇਸੁ, ਤੇਸੁ. ਇਦਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਆਸਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇ ‘‘ਨੇਵਾਸਂ ਕੇਸਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਚ ਜਾਲਿਨੋ’’ਤਿ ਗਾਥਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਸੋ ਚ ਤਿਲਿਙ੍ਗੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤ੍ਯਮ੍ਹੀਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇ –

‘‘ਯਦਾਸ੍ਸ ਸੀਲਂ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ, ਸੋਚੇਯ੍ਯਞ੍ਚਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ;

ਅਥ ਵਿਸ੍ਸਾਸਤੇ ਤ੍ਯਮ੍ਹਿ, ਗੁਯ੍ਹਞ੍ਚਸ੍ਸ ਨ ਰਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ

ਅਯਂ ਗਾਥਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਰੂਪਵਿਸੇਸੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ – ਅਰਿਯਵਿਨਯੇਤਿ ਵਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਵਿਨਯੇਤਿ ਵਾ. ਏਸੇ ਸੇ ਏਕੇ ਏਕਟ੍ਠੇਤਿ ਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਦੇਸੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇਕਵਚਨਕਾਨਮੇਤ ਤਸਦ੍ਦਾਨਂ ਏਕਾਰਨ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋਪਿ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਤੇਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਤੇਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਨ ਤੇ ਸੁਖਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਨ੍ਦਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਤਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਬਹੁਵਚਨੇ ਆਗਤੋ, ‘‘ਤੇ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਦਾਰਕੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਉਪਯੋਗਬਹੁਵਚਨੇ. ‘‘ਨਮੋ ਤੇ ਪੁਰਿਸਾਜਞ੍ਞ, ਨਮੋ ਤੇ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮ. ਨਮੋ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧ ਵੀਰਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਚ ਆਦੀਸੁ ਤੁਮ੍ਹਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਦਾਨੇ, ਤੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਨ੍ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਉਪਧੀ ਤੇ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਆਸਵਾ ਤੇ ਪਦਾਲਿਤਾ’’ਤਿ ਚ ਆਦੀਸੁ ਕਰਣੇ. ‘‘ਕਿਨ੍ਤੇ ਵਤਂ ਕਿਂ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ, ਤਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਉਪਯੋਗੇ ਚ, ਕਰਣੇ ਸਮ੍ਪਦਾਨਿਯੇ;

ਸਾਮਿਮ੍ਹਿ ਚਾਤਿ ਤੇਸਦ੍ਦੋ, ਪਞ੍ਚਸ੍ਵਤ੍ਥੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਤਂ, ਤਾਨਿ. ਤਂ, ਤਾਨਿ. ਨੇਨ, ਤੇਨ ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਸਦਿਸਂ. ਇਦਂ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ.

ਸਾ, ਤਾ, ਤਾਯੋ. ਨਂ, ਤਂ, ਨਾ, ਤਾ, ਨਾਯੋ, ਤਾਯੋ. ਨਾਯ, ਤਾਯ, ਨਾਹਿ, ਤਾਹਿ, ਨਾਭਿ, ਤਾਭਿ. ਅਸ੍ਸਾ, ਨਸ੍ਸਾ, (ਤਿਸ੍ਸਾ,) ਤਸ੍ਸਾ, ਨਾਯ, ਤਾਯ, ਨਾਸਂ, ਤਾਸਂ, ਸਾਨਂ, ਆਸਂ. ਅਸ੍ਸਾ, ਨਸ੍ਸਾ, ਤਸ੍ਸਾ, ਨਾਯ, ਤਾਯ, ਨਾਹਿ, ਤਾਹਿ, ਨਾਭਿ, ਤਾਭਿ. ਅਸ੍ਸਾ, ਨਸ੍ਸਾ, (ਤਿਸ੍ਸਾ,) ਤਸ੍ਸਾ, ਨਾਯ, ਤਾਯ, ਨਾਸਂ, ਤਾਸਂ, ਸਾਨਂ, ਆਸਂ. ਨਾਯ, ਤਾਯ, ਅਸ੍ਸਂ, ਨਸ੍ਸਂ, ਤਿਸ੍ਸਂ, ਤਸ੍ਸਂ, ਨਾਯਂ, ਤਾਯਂ, ਨਾਸੁ, ਤਾਸੁ, ਤ੍ਯਾਸੁ. ਇਦਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮੋ ਸਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਨਾਸਂ ਕੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ. ਖਿਡ੍ਡਾ ਪਣਿਹਿਤਾ ਤ੍ਯਾਸੁ, ਰਤਿ ਤ੍ਯਾਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਬੀਜਾਨਿ ਤ੍ਯਾਸੁ ਰੁਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਯੋਗਦਸ੍ਸਨਤੋ ‘‘ਸਾਨਂ ਆਸਂ ਤ੍ਯਾਸੂ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕਾਨਂ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾਨਿ. ਏਵਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਵਚਨਸ੍ਸ ਤਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਭਵਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਇਦਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ –

‘‘ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਯਾਚਸ੍ਸੁ’’, ਇਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਪਦਿਸ੍ਸਰੇ;

ਆਦੋ ਤਂ ਤੇਤਿਆਦੀਨਿ, ਨਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਨੋ ਤਥਾ.

ਨਂ ਨੇ ਨੇਨਾਤਿਆਦੀਨਿ, ਵੋ ਨੋਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਵਿਯ;

ਪਦਤੋ ਪਰਭਾਵਮ੍ਹਿ, ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ ਜਿਨਸਾਸਨੇ.

‘‘ਅਥ ਨਂ ਅਥ ਨੇ ਆਹ, ਨ ਚ ਨਂ ਪਟਿਨਨ੍ਦਤਿ’’;

ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਪਯੋਗਾਨਿ, ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞੁਨਾ.

ਕੋ ਚੇਤ੍ਥ ਵਦੇਯ੍ਯ –

‘‘ਯਥਾ ਨਦੀ ਚ ਪਨ੍ਥੋ ਚ, ਪਾਨਾਗਾਰਂ ਸਭਾ ਪਪਾ;

ਏਵਂ ਲੋਕਿਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮ, ਨਾਸਂ ਕੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ

ਏਤ੍ਥ –

ਪਦਤੋ ਅਪਰਤ੍ਤੇਪਿ, ਨਾਸਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਾ;

ਆਦੋਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਵ, ਨਂ ਨੇਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਇਤਿ.

ਸੋ ਪਨੇਵਨ੍ਤੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਤਵ ਵਾਦੇ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ;

ਨਾਸਂਸਦ੍ਦੋ ਨਸਦ੍ਦੋ ਚ, ਆਸਂਸਦ੍ਦੋ ਚ ਲਬ੍ਭਰੇ.

ਤਸ੍ਮਾ ‘ਆਸਂ ਨ ਕੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’ਇਤਿ;

ਅਤ੍ਥੋਵ ਭਵਤੇ ਏਵਂ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਧਾਰੇਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਿਟਕੇ ‘‘ਨਂ ਪੁਰਿਸਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨੇ ਪੁਰਿਸੇ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਦਤੋ ਅਪਰਤ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਨਂ, ਨੇ’’ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨਾਪਿ ਨਯੇਨ ਪਦਤੋ ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਤਾਨਿ ਕਦਾਚਿ ਸਿਯੁਂ. ਮਯਂ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਵਦਾਮ, ਇਦਂ ਠਾਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਰਪਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਸੋਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਤਂਪੁਤ੍ਤੋ, ਤਂਸਦਿਸੋ, ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨੋ, ਤਪ੍ਪੋਣੋ, ਤਪ੍ਪਬ੍ਭਾਰੋ, ਤਬ੍ਭੂਤੋ, ਤਗ੍ਗੁਣੋ, ਤਸ੍ਸਦਿਸੋ’’ਤਿ.

ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮਾਸਮ੍ਹਿ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਪਦੇਹਿ ਵੇ;

ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਾਗਮੋ ਪੁਬ੍ਬ-ਪਦੇ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਨ੍ਤੁ ਪਚ੍ਛਿਮੇ.

ਏਵਂ ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮਾਸੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਦਾਨਿ ਏਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਏਸੋ, ਏਤੇ. ਏਤਂ, ਏਤੇ. ਏਤੇਨ, ਏਤੇਹਿ, ਏਤੇਭਿ. ਏਤਸ੍ਸ, ਏਤੇਸਂ, ਏਤੇਸਾਨਂ. ਏਤਸ੍ਮਾ, ਏਤਮ੍ਹਾ, ਏਤੇਹਿ, ਏਤੇਭਿ. ਏਤਸ੍ਸ, ਏਤੇਸਂ, ਏਤੇਸਾਨਂ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ, ਏਤਮ੍ਹਿ, ਏਤੇਸੁ. ਇਦਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ.

ਏਤਂ, ਏਤਾਨਿ. ਏਤਂ, ਏਤਾਨਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਸਦਿਸਂ, ਇਦਂ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ.

ਏਸਾ, ਏਤਾ, ਏਤਾਯੋ. ਏਤਂ, ਏਤਾ, ਏਤਾਯੋ. ਏਤਾਯ, ਏਤਾਹਿ, ਏਤਾਭਿ. ਏਤਾਯ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ, ਏਤਿਸ੍ਸਾਯ, ਏਤਾਸਂ. ਏਤਾਯ, ਏਤਾਹਿ, ਏਤਾਭਿ. ਏਤਾਯ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ, ਏਤਿਸ੍ਸਾਯ, ਏਤਾਸਂ. ਏਤਾਯ, ਏਤਿਸ੍ਸਂ, ਏਤਾਸੁ. ਇਦਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ. ਏਵਂ ਏਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਭਵਤਿ.

ਪਰਪਦੇਨੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਸੋਪਿਸ੍ਸ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਏਤਦਤ੍ਥਾਯ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਨਿਧਿ ਨਾਮ ਨਿਧਿਯ੍ਯਤਿ. ਏਤਪ੍ਪਰਮਾਯੇਵ ਦੇਵਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ.

ਸਮਾਸੇ ਏਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਪਦੇਹਿ ਵੇ;

ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਾਗਮੋ ਪੁਬ੍ਬ-ਪਦੇ ਹੋਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਚ.

ਇਦਾਨਿ ਇਦਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਅਯਂ, ਇਮੇ. ਇਮਂ, ਇਮੇ. ਅਨੇਨ, ਇਮਿਨਾ, ਏਹਿ, ਏਭਿ, ਇਮੇਹਿ, ਇਮੇਭਿ. ਅਸ੍ਸ, ਇਮਸ੍ਸ, ਏਸਂ, ਏਸਾਨਂ, ਇਮੇਸਂ, ਇਮੇਸਾਨਂ. ਅਸ੍ਮਾ, ਇਮਸ੍ਮਾ, ਇਮਮ੍ਹਾ, ਏਹਿ, ਏਭਿ, ਇਮੇਹਿ, ਇਮੇਭਿ. ਅਸ੍ਸ, ਇਮਸ੍ਸ, ਏਸਂ, ਏਸਾਨਂ, ਇਮੇਸਂ, ਇਮੇਸਾਨਂ. ਅਸ੍ਮਿਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ, ਅਮ੍ਹਿ, ਇਮਮ੍ਹਿ, ਏਸੁ, ਇਮੇਸੁ. ਇਦਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ.

ਇਦਂ, ਇਮਾਨਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਸਦਿਸਂ. ਇਦਂ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ.

ਅਯਂ, ਇਮਾ, ਇਮਾਯੋ. ਇਮਂ, ਇਮਾ, ਇਮਾਯੋ. ਇਮਾਯ, ਇਮਾਹਿ, ਇਮਾਭਿ. ਅਸ੍ਸਾ, ਅਸ੍ਸਾਯ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ, ਇਮਿਸ੍ਸਾਯ, ਇਮਾਯ, ਇਮਾਸਂ. ਅਸ੍ਸਾ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ, ਇਮਾਯ, ਇਮਾਹਿ, ਇਮਾਭਿ. ਅਸ੍ਸਾ, ਅਸ੍ਸਾਯ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ, ਇਮਿਸ੍ਸਾਯ, ਇਮਾਯ, ਇਮਾਸਂ. ਅਸ੍ਸਂ, ਇਮਿਸ੍ਸਂ, ਇਮਾਯ, ਇਮਾਯਂ, ਇਮਾਸੁ. ਇਦਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ. ਏਵਂ ਇਦਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਭਵਤਿ.

ਕਚ੍ਚਾਯਨੇ ਤੁ ‘‘ਇਮਸ੍ਸਿਦਮਂਸਿਸੁ ਨਪੁਂਸਕੇ’’ਤਿ ਇਮਸਦ੍ਦੋਯੇਵ ਪਕਤਿਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਧ ਪਨ ਇਦਂਸਦ੍ਦੋਯੇਵ ‘‘ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ, ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ, ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਾ ਸਮੂਹੋ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਤਿ ਤਾਸਦ੍ਦੇਨ ਪਦਂ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਂ ਯਥਾ ਦੇਵੋ ਏਵ ਦੇਵਤਾਤਿ. ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਸਮੂਹੋ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਤਿ ਸਮੂਹਤ੍ਥਂ ਤਾਸਦ੍ਦਮਾਹ ਯਥਾ ਜਨਾਨਂ ਸਮੂਹੋ ਜਨਤਾਤਿ. ਚੂਲ਼ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਿਟਕੇ ਚ ਇਦਂਸਦ੍ਦੋਯੇਵ ਪਕਤਿਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਸਮਾਸੇ ਇਦਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਪਦੇਨ ਵੇ;

ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਤ੍ਵੇਵ, ਰੂਪਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ ਸਿਯੁਤ੍ਤਰੇ.

ਇਦਾਨਿ ਅਮੁਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਅਸੁ, ਅਮੁ, ਅਮੂ. ਅਮੁਂ, ਅਮੂ. ਅਮੁਨਾ, ਅਮੂਹਿ, ਅਮੂਭਿ. ਅਮੁਸ੍ਸ, ਦੁਸ੍ਸ, ਅਮੂਸਂ, ਅਮੂਸਾਨਂ. ਅਮੁਸ੍ਮਾ, ਅਮੁਮ੍ਹਾ, ਅਮੂਹਿ, ਅਮੂਭਿ. ਅਮੁਸ੍ਸ, ਦੁਸ੍ਸ, ਅਮੂਸਂ, ਅਮੂਸਾਨਂ. ਅਮੁਸ੍ਮਿਂ, ਅਮੁਮ੍ਹਿ, ਅਮੂਸੁ. ਇਦਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ.

ਅਦੁਂ, ਅਮੂਨਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਸਦਿਸਂ. ਇਦਂ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ.

ਅਸੁ, ਅਮੁ, ਅਮੂ, ਅਮੁਯੋ. ਅਮੂਂ, ਅਮੂ, ਅਮੁਯੋ. ਅਮੁਯਾ, ਅਮੂਹਿ, ਅਮੂਭਿ. ਅਮੁਸ੍ਸਾ, ਅਮੁਯਾ, ਅਮੂਸਂ, ਅਮੂਸਾਨਂ. ਅਮੁਯਾ, ਅਮੂਹਿ, ਅਮੂਭਿ. ਅਮੁਸ੍ਸਾ, ਅਮੁਯਾ, ਅਮੂਸਂ, ਅਮੂਸਾਨਂ. ਅਮੁਯਾ, ਅਮੁਯਂ, ਅਮੁਸ੍ਸਂ, ਅਮੂਸੁ. ਇਦਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ. ਏਵਂ ਅਮੁਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਭਵਤਿ, ਸਮਾਸੋ ਪਨ ਅਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧੋ.

ਤਤ੍ਰ ‘‘ਦੁਸ੍ਸ ਮੇ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲਸ੍ਸ, ਰਤ੍ਤਿਭਤ੍ਤਂ ਅਪਾਭਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਯੋਗਦਸ੍ਸਨਤੋ ‘‘ਦੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਦਮਮ੍ਹੇਹਿ ਠਪਿਤਂ. ਕਕਾਰਾਗਮਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਰੂਪਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਅਯਂ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

‘‘ਅਸੁਕੋ, ਅਸੁਕਾ. ਅਸੁਕਂ, ਅਸੁਕੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਅਮੁਕੋ, ਅਮੁਕਾ. ਅਮੁਕਂ, ਅਮੁਕੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਪੁਰਿਸਨਯੋਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ‘‘ਅਸੁਕਾ, ਅਸੁਕਾਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਅਮੁਕਾ, ਅਮੁਕਾਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਕਞ੍ਞਾਨਯੋਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ‘‘ਅਸੁਕਂ, ਅਸੁਕਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਅਮੁਕਂ, ਅਮੁਕਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਚਿਤ੍ਤਨਯੋਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਪਦਾਨਿ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਾਨਿਪਿ ਕਕਾਰਾਗਮਵਸੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.

ਇਦਾਨਿ ਕਿਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਕੋ, ਕੇ. ਕਂ, ਕੇ. ਕੇਨ, ਕੇਹਿ, ਕੇਭਿ. ਕਸ੍ਸ, ਕਿਸ੍ਸ, ਕੇਸਂ. ਕਸ੍ਮਾ, ਕਮ੍ਹਾ, ਕੇਹਿ, ਕੇਭਿ. ਕਸ੍ਸ, ਕਿਸ੍ਸ, ਕੇਸਂ. ਕਸ੍ਮਿਂ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ, ਕਮ੍ਹਿ, ਕਿਮ੍ਹਿ, ਕੇਸੁ. ਇਦਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ.

ਰੂਪਵਿਸੇਸੋਪੇਤ੍ਥ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਕੇ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੇ ਚ ਰਕ੍ਖਸੇ ਨਾਗੇ, ਕੇ ਕਿਮ੍ਪੁਰਿਸੇ ਚ ਮਾਨੁਸੇ, ਕੇ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਸਬ੍ਬਕਾਮਦਦੇ, ਦੀਘਂ ਰਤ੍ਤਂ ਭਤ੍ਤਾ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕੇ ਚ ਛਵੇ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੇ, ਕਾ ਚ ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਸਾਦਨਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਕੇ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੇ ਚ ਰਕ੍ਖਸੇ ਨਾਗੇ ਇਤਿਆਦੀਸੁ ਪਾਲ਼ੀਸੁ ‘‘ਕੇ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ ਏਕਾਰਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕੇ’’ਤਿ ਰੂਪਭੇਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਞੇਯ੍ਯੋ. ਤਥਾ ‘‘ਕਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਏਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਵਧਂ ਰੋਚੇਸਿ ਗੋਤਮ. ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਮੇ ਸਿਵਯੋ ਕੁਦ੍ਧਾ. ਕਮ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਤਯਾ ਵੀਰ, ਪਤ੍ਥਿਤਾ ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚ ਨਿਦਸ੍ਸਨਪਦਾਨਿ ਞੇਯ੍ਯਾਨਿ. ਅਪਿਚ –

‘‘ਕੋ ਤੇ ਬਲਂ ਮਹਾਰਾਜ’’, ਇਤਿਆਦੀਸੁ ਪਾਲ਼ਿਸੁ;

ਕ੍ਵਸਦ੍ਦਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ, ਞੇਯ੍ਯਾ ਕੋ ਇਚ੍ਚਯਂ ਸੁਤਿ.

ਪੇਤਂ ਤਂ ਸਾਮਮਦ੍ਦਕ੍ਖਿਂ, ਕੋ ਨੁ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮ ਜੀਵਸਿ;

ਇਤਿ ਪਾਠੇ ਕਥਂਸਦ੍ਦਾ-ਭਿਧੇਯ੍ਯੇ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਚ.

ਏਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ, ਦਿਟ੍ਠੋ ਕੋ ਇਚ੍ਚਯਂ ਰਵੋ;

ਨਿਪਾਤੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਸੁਤਿਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਰੁਤੋ.

ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੇ ਕਂ, ਕਾਨਿ. ਕਂ, ਕਾਨਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਸਦਿਸਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਕਿਂ ਰੂਪਂ. ਕਿਂ ਪਰਾਭਵਤੋ ਮੁਖਂ. ਕਿਂ ਇਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿਆਦਿਪਯੋਗਦਸ੍ਸਨਤੋ ਪਨ ‘‘ਕਿਂ, ਕਾਨਿ. ਕਿਂ, ਕਾਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸੇਸਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਸਦਿਸਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਯੁਤ੍ਤਤਰੋ, ਇਦਂ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ.

ਕਾ, ਕਾ, ਕਾਯੋ. ਕਂ, ਕਾ, ਕਾਯੋ. ਕਾਯ, ਕਾਹਿ, ਕਾਭਿ. ਕਾਯ, ਕਸ੍ਸਾ, ਕਾਸਂ, ਕਾਸਾਨਂ. ਕਾਯ, ਕਸ੍ਸਾ, ਕਾਹਿ, ਕਾਭਿ. ਕਾਯ, ਕਸ੍ਸਾ, ਕਾਸਂ ਕਾਸਾਨਂ. ਕਾਯ, ਕਸ੍ਸਾ, ਕਾਯਂ, ਕਸ੍ਸਂ, ਕਾਸੁ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕਾਯੋਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇ ‘‘ਕਾਯੋ ਅਮੋਘਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ. ਏਵਂ ਕਿਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਭਵਤਿ. ਏਤ੍ਥੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਕਿਂ ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਕਿਂ ਰਾਜਾ ਯੋ ਲੋਕਂ ਨ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਗਰਹਨੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਨਿਯਮੇ. ‘‘ਕਿਨ੍ਤੇ ਵਕ੍ਕਲਿ ਇਮਿਨਾ ਪੂਤਿਕਾਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਨ, ਯੋ ਖੋ ਵਕ੍ਕਲਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨਤਾਯਂ. ‘‘ਕਿਂ ਨ ਕਾਹਾਮਿ ਤੇ ਵਚੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇ. ‘‘ਕਿਂਸੂਧ ਵਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪੁਚ੍ਛਾਯਂ, ਪੁਚ੍ਛਾ ਚ ਨਾਮ ਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੇਕਵਿਧਾ, ਅਤੋ ਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾਦਿਵਸੇਨਪਿ ਕਿਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਞੇਯ੍ਯਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਯਂ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਸਨ੍ਤਰਮਾਨੋਵ, ਕਾਸੁਂ ਖਣਸਿ ਸਾਰਥਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਜਾਤਿਂ ਨ ਰੋਚੇਸਿ. ਕੇਨ ਤੇਤਾਦਿਸੋ ਵਣ੍ਣੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾਯਂ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਾਸੁਯਾ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਿਚ੍ਚਪੁਚ੍ਛਾਯਂ. ‘‘ਕਿਂ ਸੀਲਂ. ਕੋ ਸਮਾਧੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਰੂਪਪੁਚ੍ਛਾਯਂ. ‘‘ਕਿਂ ਖਾਦਸਿ. ਕਿਂ ਪਿਵਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਤ੍ਥੁਪੁਚ੍ਛਾਯਂ. ‘‘ਖਾਦਸਿ ਕਿਂ ਪਿਵਸਿ ਕਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਕ੍ਰਿਯਾਪੁਚ੍ਛਾਯਂ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਦਿਟ੍ਠਜੋਤਨਾਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਾ ਪਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਪੁਚ੍ਛਾ ਕਿਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੇ ਅਨਾਹਰਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਨਾਗਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

ਗਰਹਾਯਂ ਅਨਿਯਮੇ, ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨਤਾਯ ਚ;

ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਪੁਚ੍ਛਾਸੁ, ਕਿਂਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

ਪਰਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਸੋਪਿਸ੍ਸ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਕਿਂਸਮੁਦਯੋ, ਕਿਂਵੇਦਨੋ, ਕਿਂਸਞ੍ਞੋਜਨੋ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕੋ, ਕੇ. ਕਾ, ਕਾ, ਕਾਯੋ. ਕਿਂ, ਕਾਨੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਂਸਦ੍ਦਮਯਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਸਮਾਸਪਦਤ੍ਤੇ ਪੁਨ ਕਿਮਿਤਿ ਪਕਤਿਭਾਵੇਨੇਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਨਾਮਸਦ੍ਦੇਨ ਪਨ ਸਮਾਸੇ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਗਤਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਕਿਨ੍ਨਾਮੋ, ਕੋਨਾਮੋ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪਨੇਤਾਨਿ ਇਤ੍ਥਿਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਬਹੁਵਚਨਵਸੇਨ ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਕਿਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮਾਸਮ੍ਹਿ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਾਮਰਵੇਨ ਵੇ;

‘‘ਕਿਨ੍ਨਾਮੋ’’ ਇਤਿ ‘‘ਕੋਨਾਮੋ’’, ਇਤਿ ਚੇਵਂ ਗਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ.

‘‘ਕੋਨਾਮੋ ਤੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ’’, ਇਚ੍ਚਾਦੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ;

ਸਹਞ੍ਞੇਨ ਸਮਾਸਮ੍ਹਿ, ‘‘ਕਿਂ ਕਿਂ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਸੁਯ੍ਯਤੇ.

ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਕਿਂਚਿਤ੍ਤੋ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਕਿਂਕਾਰਪਟਿਸ੍ਸਾਵਿਨੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਿਂਸਦ੍ਦੋ ਸਰੂਪਮਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਂ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤੋ. ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਾਰੋ ਕਰਣਂ ਸਦ੍ਦਨਿਚ੍ਛਾਰਣਂ ਕਿਂਕਾਰੋ, ਤਂ ਪਟਿਸ੍ਸਾਵੇਤੀਤਿ ਕਿਂਕਾਰਪਟਿਸ੍ਸਾਵਿਨੀਤਿਆਦਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਮਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਕਿਨ੍ਨਰੋ. ਕਿਂਪਕ੍ਕਮਿਵ ਭਕ੍ਖਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਚਨਮਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਂ, ਕਿਂਸਦ੍ਦੋਯੇਵ ਪਦਾਵਯਵਭਾਵੇਨ ਸੁਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਦਾਵਯਵਭਾਵੇਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨੁ ਸੁ ਨੁਖੋ ਕਾਰਣਾਦਿਸਦ੍ਦੇਹਿ ਸਹਚਾਰਿਭਾਵੇਨ ਚ ਸੁਯ੍ਯਤਿ. ਅਤ੍ਰਿਮੇ ਪਯੋਗਾ – ਏਸਾ ਤੇ ਇਤ੍ਥੀ ਕਿਂ ਹੋਤਿ. ਏਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਂ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਿਮ੍ਪੁਰਿਸਾਨੁਚਿਣ੍ਣੋ. ਕਿਂ ਨੁ ਭੀਤੋਵ ਤਿਟ੍ਠਸਿ. ਕਿਂਸੁਛੇਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ. ਕਿਂ ਨੁਖੋ ਕਾਰਣਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਅਮ੍ਮ ਤੁਵਂ ਪਮਜ੍ਜਸਿ, ਕਿਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਚਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਵਾਚਾਯ ਅਦਦਮਪ੍ਪਕਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਅਤ੍ਰਿਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਵਿਸੁਂ ਪਦਾਵਯਵੋ ਵਾ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ੍ਵਾਦੀਹਿ ਵਾ ਪਨ;

ਯੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦੇਹਿ ਕਿਂਸਦ੍ਦੋ, ਦਿਟ੍ਠੋ ਸੁਗਤਸਾਸਨੇ.

ਪਾਲ਼ਿਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ, ਸੇਸਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵੋਪਿ ਚ;

ਞੇਯ੍ਯੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮ-ਨਯਞ੍ਞੂਹਿ ਪਭੇਦਤੋ’’ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਭਾਵੇ ਠਿਤੇਹਿ ਕੋ ਕਂਸਦ੍ਦੇਹਿ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਕੋ ਕਂਸਦ੍ਦਾਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾਵਿਸੇਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ, ਸੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਯਮਿਸ੍ਸਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪੁਰਿਸ ਚਿਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਭਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਯਦਾ ਕੋਸਦ੍ਦੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਤਕਾਯਤ੍ਥਵਾਚਕੋ, ਕਂਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਸਿਰੋਜਲਸੁਖਤ੍ਥਵਾਚਕੋ, ਤਦਾ ਤਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਅਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਾਨਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਅਕਿਂਸਦ੍ਦਮਯਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਰੂਪੇਹਿ ਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪੁਚ੍ਛਤ੍ਥਤੋ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਵਾਚਕਤ੍ਤਾ ਚ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸਮਾਨਸੁਤਿਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਵਿਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਕੋਸਦ੍ਦੋ ਕਂਸਦ੍ਦੋਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਤ੍ਤੇ ਕਿਂਸਦ੍ਦੋਯੇਵ, ਸੁਦ੍ਧਨਾਮਤ੍ਤੇ ਕਸਦ੍ਦੋਯੇਵਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਚ੍ਚੇਵਂ –

ਕਾਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿ ਵਾਤੇ ਚ, ਸੀਸੇ ਜਲਸੁਖੇਸੁ ਚ;

ਕਸਦ੍ਦੋ ਵਤ੍ਤਤੀ ਤੀਸੁ, ਪੁਮਾ ਤੀਸੁ ਨਪੁਂਸਕੋ.

ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਨਾਮਭੂਤਾਨਂ ਕਿਂਕਸਦ੍ਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਦਾਨਿ ਸਙ੍ਗਹੋ;

ਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਕਰਣੋ, ਏਕਦੇਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੇ.

ਕਿਂ ਕਿਂਪਕ੍ਕੇਨ ਸਦਿਸਂ, ਕਾਯੋ ਕਿਂਪਭਵੋ ਵਦ;