੧੧. ਵਾਚ੍ਚਾਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਦਿਪਰਿਦੀਪਨਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ
ਵਾਚ੍ਚਾਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਦਿ-ਵਸੇਨਪਿ ਇਤੋ ਪਰਂ;
ਭਾਸਿਸ੍ਸਂ ਪਦਮਾਲਾਯੋ, ਭਾਸਿਤਸ੍ਸਾਨੁਰੂਪਤੋ.
ਤਤ੍ਥ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਪ੍ਪਧਾਨਲਿਙ੍ਗਾਨਿ, ਗੁਣਨਾਮਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਵਾ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ. ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਪਧਾਨਲਿਙ੍ਗਾਨਿ, ਗੁਣੀਪਦਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਵਾ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇਸੁ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਨਾਮ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਨੁਵਤ੍ਤਕਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਭੂਧਾਤੁਮਯਾਨਿ ਚ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਤੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਭੂਧਾਤੁਮਯਾਨਿ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਸਰੂਪਤੋ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾਯ ਅਯੋਜਿਤਾਨਿਪਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਯਤੋ ਯੋਜਿਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਦਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮ. ਅਭੂਧਾਤੁਮਯਾਨਿਪਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨਯਤੋ ਯੋਜਿਤਾਨਿ, ਤਥਾਪਿ ਸੋਤਾਰਾਨਂ ਪਯੋਗੇਸੁ ਕੋਸਲ੍ਲਜਨਨਤ੍ਥਂ ਕਥਯਾਮ, ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਯੋਗਂ ਵਦਨ੍ਤਾ.
ਦੀਘੋ ਰਸ੍ਸੋ ਨੀਲੋ ਪੀਤੋ,
ਸੁਕ੍ਕੋ ਕਣ੍ਹੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਪਾਪੋ;
ਸਦ੍ਧੋ ਸੁਦ੍ਧੋ ਉਚ੍ਚੋ ਨੀਚੋ,
ਕਤੋਤੀਤੋ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ.
ਦੀਘਾ ਜਾਗਰਤੋ ਰਤ੍ਤਿ, ਦੀਘਂ ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਜਨਂ;
ਦੀਘੋ ਬਾਲਾਨ ਸਂਸਾਰੋ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਅਵਿਜਾਨਤਂ.
ਦੀਘੋ, ਦੀਘਾ. ਦੀਘਂ, ਦੀਘੇ. ਦੀਘੇਨ, ਦੀਘੇਹਿ, ਦੀਘੇਭਿ. ਦੀਘਸ੍ਸ, ਦੀਘਾਨਂ. ਦੀਘਾ, ਦੀਘਸ੍ਮਾ, ਦੀਘਮ੍ਹਾ, ਦੀਘੇਹਿ, ਦੀਘੇਭਿ. ਦੀਘਸ੍ਸ, ਦੀਘਾਨਂ. ਦੀਘੇ, ਦੀਘਸ੍ਮਿਂ, ਦੀਘਮ੍ਹਿ, ਦੀਘੇਸੁ. ਭੋ ਦੀਘ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਦੀਘਾ. ‘‘ਦੀਘਾਤਿ ਮਂ ਪਕ੍ਕੋਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.
ਦੀਘਾ, ਦੀਘਾ, ਦੀਘਾਯੋ. ਦੀਘਂ, ਦੀਘਾ, ਦੀਘਾਯੋ. ਦੀਘਾਯ. ਸੇਸਂ ਕਞ੍ਞਾਨਯੇਨ ਞੇਯ੍ਯਂ.
ਦੀਘਂ, ਦੀਘਾਨਿ, ਦੀਘਾ. ਦੀਘਂ, ਦੀਘਾਨਿ, ਦੀਘੇ. ਦੀਘੇਨ. ਸੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਨਯੇਨ ਞੇਯ੍ਯਂ. ਰਸ੍ਸਾਦੀਨਿ ਚ ਏਵਮੇਵ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਯਂ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਾਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ, ‘‘ਗੁਣਨਾਮਾਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਕਲਿਙ੍ਗੇਸੁ, ਸਵਿਸੇਸਾਨਿ ਯਾਨਿ ਹਿ;
ਤੇਸਂ ਦਾਨਿ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਂ, ਪਦਮਾਲਂ ਕਥੇਸ੍ਸਹਂ.
ਕਤਮਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਦਾਨਿ, ਯਾਨਿ ਸਵਿਸੇਸਾਨਿ?
ਭਵਾਭਵਾਦਿਕਂ ਲਙ੍ਕਾ-ਦੀਪੋ ਇਚ੍ਚਾਦਿਕਾਨਿ ਚ;
ਬੋਧਿ ਸਨ੍ਧੀਤਿ ਚਾਦੀਨਿ, ਸਵਿਸੇਸਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤੁ.
ਏਤੇਸੁ ਹਿ –
ਭਵਾਭਵਪਦਂ ਦੇਕ-ਵਚੋ ਬਹੁਵਚੋ ਕ੍ਵਚਿ;
ਸਮਾਸੇ ਅਸਮਾਸੇਪਿ, ਸਮ੍ਭਵੋ ਤਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤੋ.
ਵਿਗ੍ਗਹਞ੍ਚ ਪਦਤ੍ਥਞ੍ਚ, ਵਤ੍ਵਾ ਪਦਸ੍ਸਿਮਸ੍ਸ ਮੇ;
ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਮਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਪਦਮਾਲਂ ਨਿਬੋਧਥ.
ਭਵੋ ਚ ਅਭਵੋ ਚ ਭਵਾਭਵਂ. ਅਥ ਵਾ ਭਵੋ ਚ ਅਭਵੋ ਚ ਭਵਾਭਵਾਨਿ, ਅਯਂ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਤਤ੍ਰ ਭਵੋਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕੋ ਭਵੋ. ਅਭਵੋਤਿ ਮਹਨ੍ਤੋ ਭਵੋ. ਵੁਦ੍ਧਤ੍ਥਵਾਚਕੋ ਹੇਤ੍ਥ ਅਕਾਰੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤਿਵਸੇਨ ਹੀਨਪਣੀਤਵਸੇਨ ਚ ਖੁਦ੍ਦਕਮਹਨ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਥ ਵਾ ਭਵੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿ. ਅਭਵੋਤਿ ਅਵੁਦ੍ਧਿ. ਅਯਂ ਪਦਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ –
ਭਵਾਭਵਂ, ਭਵਾਭਵਂ, ਭਵਾਭਵੇਨ, ਭਵਾਭਵਸ੍ਸ, ਭਵਾਭਵਾ, ਭਵਾਭਵਸ੍ਮਾ, ਭਵਾਭਵਮ੍ਹਾ, ਭਵਾਭਵਸ੍ਸ, ਭਵਾਭਵੇ, ਭਵਾਭਵਸ੍ਮਿਂ, ਭਵਾਭਵਮ੍ਹਿ, ਭੋ ਭਵਾਭਵ. ਇਤਿ ਭਵਾਭਵਪਦਂ ਏਕਵਚਨਕਂ ਭਵਤਿ. ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਚ ਤਸ੍ਸੇਕਵਚਨਤਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ –
‘‘ਅਤੀਤਕਪ੍ਪੇ ਚਰਿਤਂ, ਠਪਯਿਤ੍ਵਾ ਭਵਾਭਵੇ;
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇ ਚਰਿਤਂ, ਪਵਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ ਸੁਣੋਹਿ ਮੇ’’
ਇਤਿ ਵਾ,
‘‘ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਬਹੂਵਿਧਂ;
ਭਵਾਭਵੇ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ, ਪਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮਂ’’
ਇਤਿ ਵਾ ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਭਵਾਭਵ ਪਦਸ੍ਸ ਏਕਵਚਨਤਾ ਦਿਟ੍ਠਾ.
ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ –
‘‘ਅਸਮ੍ਬੁਧਂ ਬੁਦ੍ਧਨਿਸੇਵਿਤਂ ਯਂ,
ਭਵਾਭਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਜੀਵਲੋਕੋ;
ਨਮੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕਿਲੇਸਜਾਲ-
ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਨੋ ਧਮ੍ਮਵਰਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ
ਏਵਂ ਤਸ੍ਸੇਕਵਚਨਤਾ ਦਿਟ੍ਠਾ.
ਭਵਾਭਵਾਨਿ, ਭਵਾਭਵਾ, ਭਵਾਭਵਾਨਿ, ਭਵਾਭਵੇ, ਭਵਾਭਵੇਹਿ, ਭਵਾਭਵੇਭਿ, ਭਵਾਭਵਾਨਂ, ਭਵਾਭਵੇਹਿ, ਭਵਾਭਵੇਭਿ, ਭਵਾਭਵਾਨਂ, ਭਵਾਭਵੇਸੁ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਭਵਾਭਵਾਨਿ. ਇਤਿ ਭਵਾਭਵਪਦਂ ਬਹੁਵਚਨਕਮ੍ਪਿ ਭਵਤਿ. ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਚ ਤਸ੍ਸ ਬਹੁਵਚਨਕਤਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਧੋਨਸ੍ਸ ਹਿ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ. ਪਕਪ੍ਪਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਾਭਵੇਸੂ’’ਤਿ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਨਯਂ ਵੋਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਕਥਂ? ‘‘ਭਵਾਭਵਂ, ਭਵਾਭਵਾਨਿ. ਭਵਾਭਵਂ, ਭਵਾਭਵਾਨਿ. ਭਵਾਭਵੇਨ, ਭਵਾਭਵੇਹਿ, ਭਵਾਭਵੇਭਿ’’ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.
ਨਪੁਂਸਕੇਕਵਚਨ-ਬਹੁਵਚਨਕਾ ਇਮਾ;
ਪਦਮਾਲਾ ਸਮਾਸਤ੍ਤੇ, ਕਤਾਤਿ ਪਰਿਦੀਪਯੇ.
ਸਮਾਸਕਪਦਞ੍ਚੇਵ, ਅਸਮਾਸਕਮੇਵ ਚ;
ਭਵਾਭਵਪਦਂ ਦ੍ਵੇਧਾ, ਇਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯੇ.
ਨਪੁਂਸਕਂ ਸਮਾਸਤ੍ਤੇ, ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਮਿਤਰਤ੍ਤਨੇ;
ਨਪੁਂਸਕਂ ਤੁ ਪਾਯੇਨ, ਏਕਵਚਨਕਂ ਵਦੇ.
‘‘ਭਵੋ ਚ ਅਭਵੋ ਚਾ’’ਤਿ, ਸਮਾਸਤ੍ਥਂ ਵਦੇ ਬੁਧੋ;
‘‘ਭਵਤੋ ਭਵ’’ਮਿਚ੍ਚਤ੍ਥਂ, ਅਸਮਾਸਸ੍ਸ ਭਾਸਯੇ.
ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਸੋ ਞੇਯ੍ਯੋ, ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਉਪਯੋਗਤੋ;
ਏਵਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਜਞ੍ਞਾ, ਭਵਾਭਵਪਦਂ ਵਿਦੂ.
ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ ਭਵਾਭਵਪਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜਿਤਾ, ਏਵਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਂ ਫਲਾਫਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਤ੍ਥੋਪਿ ਨੇਸਂ ਯਥਾਰਹਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨੇਤਾਨਿ ਏਕਵਚਨਕਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਭਵਾਭਵਪਦਾਦੀਨਂ ਵਿਸੇਸਵਨ੍ਤਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਲਙ੍ਕਾਦੀਪੋ, ਲਙ੍ਕਾਦੀਪਂ, ਲਙ੍ਕਾਦੀਪੇਨ, ਲਙ੍ਕਾਦੀਪਸ੍ਸ, ਲਙ੍ਕਾਦੀਪਾ, ਲਙ੍ਕਾਦੀਪਸ੍ਮਾ, ਲਙ੍ਕਾਦੀਪਮ੍ਹਾ, ਲਙ੍ਕਾਦੀਪਸ੍ਸ, ਲਙ੍ਕਾਦੀਪੇ, ਲਙ੍ਕਾਦੀਪਸ੍ਮਿਂ, ਲਙ੍ਕਾਦੀਪਮ੍ਹਿ, ਭੋ ਲਙ੍ਕਾਦੀਪ. ਅਯਂ ਸਮਾਸਤ੍ਤੇ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ. ਅਸਮਾਸਤ੍ਤੇਪਿ ਪਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.
ਲਙ੍ਕਾ ਦੀਪੋ, ਲਙ੍ਕਂ ਦੀਪਂ, ਲਙ੍ਕਾਯ ਦੀਪੇਨ, ਲਙ੍ਕਾਯ ਦੀਪਸ੍ਸ, ਲਙ੍ਕਾਯ ਦੀਪਾ, ਲਙ੍ਕਾਯ ਦੀਪਸ੍ਮਾ, ਲਙ੍ਕਾਯ ਦੀਪਮ੍ਹਾ, ਲਙ੍ਕਾਯ ਦੀਪਸ੍ਸ, ਲਙ੍ਕਾਯ ਦੀਪੇ, ਲਙ੍ਕਾਯ ਦੀਪਸ੍ਮਿਂ, ਲਙ੍ਕਾਯ ਦੀਪਮ੍ਹਿ, ਭੋਤਿ ਲਙ੍ਕੇ ਦੀਪ. ਅਯਂ ਬ੍ਯਾਸੇ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ. ਅਯਂ ਨਯੋ ‘‘ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ ਕੇਵਲੇਨ ਜਮ੍ਬੂਸਦ੍ਦੇਨ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਸ੍ਸ ਅਕਥਨਤੋ, ਯਥਾ ਕੇਵਲੇਨ ਲਙ੍ਕਾਸਦ੍ਦੇਨ ਲਙ੍ਕਾਦੀਪੋ ਕਥਿਯਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਬ੍ਯਾਸੇ ਪਦਮਾਲਾਨਯੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਕਬ੍ਬਰਚਨਾਯਂ ਕਵੀਨਂ ਉਪਕਾਰਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸਾਪਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਬ੍ਯਾਸਵਸੇਨ ਪੋਰਾਣਕਵਿਰਚਨਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ –
‘‘ਵਨ੍ਦਾਮਿ ਸੇਲਮ੍ਹਿ ਸਮਨ੍ਤਕੂਟੇ,
ਲਙ੍ਕਾਯ ਦੀਪਸ੍ਸ ਸਿਖਾਯਮਾਨੇ;
ਆਵਾਸਭੂਤੇ ਸੁਮਨਾਮਰਸ੍ਸ,
ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਂ ਪਾਦਵਲ਼ਞ੍ਜਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਾਸਨੇਪਿ ਬ੍ਯਾਸਵਸੇਨ ‘‘ਦਿਬ੍ਬੋ ਰਥੋ ਪਾਤੁਰਹੁ, ਵੇਦੇਹਸ੍ਸ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਪਾਲ਼ਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.
ਯਥਾ ਪਨ ‘‘ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਨਯੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਥਾ ‘‘ਨਾਗਦੀਪੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਕੇਵਲੇਨ ਜਮ੍ਬੂਸਦ੍ਦੇਨ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਸ੍ਸ ਅਕਥਨਮਿਵ ਕੇਵਲੇਨ ਨਾਗਸਦ੍ਦਾਦਿਨਾ ਨਾਗਦੀਪਾਦੀਨਂ ਅਕਥਨਤੋਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਭੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਜਮ੍ਬੁਨਦਰਂਸਿਨੋ ਤਂ, ਦਾਠਂ ਮਯਂ ਜਮ੍ਬੁਨਰਾ ਨਮਾਮਾ’’ਤਿ ਪੋਰਾਣਕਵਿਰਚਨਾਯਂ ਜਮ੍ਬੂਸਦ੍ਦੇਨ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਨਰਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ‘‘ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਨਰਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਕੇਵਲੇਨ ਪਨ ਜਮ੍ਬੂਸਦ੍ਦੇਨ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਤ੍ਥਂ ਨ ਵਦਤਿ, ਕਿਨ੍ਤੁ ‘‘ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਨਰਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਗਾਥਾਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਅਧਿਕਕ੍ਖਰਦੋਸਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਦੀਪਸਦ੍ਦਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਜਮ੍ਬੁਨਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਜਮ੍ਬੁਸਦ੍ਦੋ ਨਰਸਦ੍ਦਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮਾਸਬਲੇਨ ‘‘ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਨਰਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨੇ ਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਕੇਵਲੋ ਬ੍ਯਾਸਕਾਲੇ, ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਜਮ੍ਬੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਨ ਞਾਯਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਜਮ੍ਬੁਰੁਕ੍ਖੋਯੇਵ ਞਾਯਤਿ.
ਕਿਂ ਪਨ ਭੋ ‘‘ਕਾਕੋ ਦਾਸੋ, ਕਾਕਂ ਦਾਸਂ, ਕਾਕੇਨ ਦਾਸੇਨਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ? ਲਬ੍ਭਤਿ, ਕਾਕਸਦ੍ਦੇਨ ਕਾਕਨਾਮਕਸ੍ਸ ਦਾਸਸ੍ਸ ਕਥਨਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਜਮ੍ਬੁਨਾਮਕੋ ਦੀਪੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਜਮ੍ਬੂ ਦੀਪੋ, ਜਮ੍ਬੁਂ ਦੀਪਂ, ਜਮ੍ਬੁਯਾ ਦੀਪੇਨਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ? ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ ਜਮ੍ਬੂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਦੀਪੇ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਜਮ੍ਬੂਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਰੁਕ੍ਖੇਯੇਵ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਦੀਪੇ. ਯਥਾ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਵੋਹਾਰੋ ਚਿਤ੍ਤਨਾਮਕੇ ਗਹਪਤਿਮ੍ਹਿਪਿ ਮਨੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤੋ ਗਹਪਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ. ਯਥਾ ਚ ਕੁਸਵੋਹਾਰੋ ਕੁਸਨਾਮਕੇ ਰਞ੍ਞੇਪਿ ਕੁਸਤਿਣੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ –
‘‘ਪਭਾਵਤਿਞ੍ਚ ਆਦਾਯ, ਮਣਿਂ ਵੇਰੋਚਨਂ ਕੁਸੋ;
ਕੁਸਾਵਤਿਂ ਕੁਸਰਾਜਾ, ਅਗਮਾਸਿ ਮਹਬ੍ਬਲੋ;
ਕੁਸੋ ਯਥਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਹਤ੍ਥਮੇਵਾਨੁਕਨ੍ਤਤੀ’’ਤਿ
ਆਦੀਸੁ, ਤਥਾ ਕਾਕਸਦ੍ਦੋਪਿ ਵਾਯਸੇ, ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਦਾਸੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ‘‘ਕਾਕੋ ਰਵਤਿ, ਕਾਕੋ ਨਾਮ ਦਾਸੋ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਨਿ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਜਮ੍ਬੂਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਗਹਪਤਿਮਨਾਦੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤ ਕੁਸ ਕਾਕਸਦ੍ਦਾ ਵਿਯ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਦੀਪਸ੍ਮਿਂ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਨਯੋ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯੋ.
ਯਥਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਲਙ੍ਕਾਦੀਪੋ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਸਮਾਸਵਸੇਨ ਬ੍ਯਾਸਵਸੇਨ ਚ ਯੋਜਿਤਾ, ਏਵਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਵਿਦੇਹਦੀਪੋ, ਅਪਰਗੋਯਾਨਦੀਪੋ, ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਦੀਪੋ, ਅਸ੍ਸਯੁਜਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ, ਚਿਤ੍ਰਮਾਸੋ, ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਰਾਜਾ, ਸੇਤਵਤ੍ਥਂ, ਦਿਬ੍ਬਰਥੋ’’ਤਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਸਮਾਸਵਸੇਨ ਬ੍ਯਾਸਵਸੇਨ ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਪੁਬ੍ਬਵਿਦੇਹਾਦਿਸਦ੍ਦੇਹਿ ਪੁਬ੍ਬਵਿਦੇਹਦੀਪਾਦੀਨਂ ਕਥਨਞ੍ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਦਿਬ੍ਬਰਥੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਸਮਾਸਗਤਪਦਾਨਂ ਪਯੋਜਨੇ ਸਤਿ ਬ੍ਯਾਸਵਸੇਨ ਵਿਸੁਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਬ੍ਯਾਸਵਸੇਨ ‘‘ਦਿਬ੍ਬੋ ਰਥੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਦਾਨਂ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਭਾਵੇ ਸਤਿ ਗਾਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਿਪਾਲਨਸੁਖੁਚ੍ਚਾਰਣਗੁਣੋ ਭਵਤਿ. ਸੋ ਚ ਸਾਸਨਾਨੁਕੂਲੋ ਹਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਠਪਿਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਾਵਚਨੇ ‘‘ਦਿਬ੍ਬੋ ਰਥੋ ਪਾਤੁਰਹੁ, ਵੇਦੇਹਸ੍ਸ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਪਾਲ਼ਿਯੋ ਬਹੂ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਲਙ੍ਕਾਦੀਪਾਦਿਸਦ੍ਦਾਨਂ ਵਿਸੇਸਵਨ੍ਤਤਾ ਭਵਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਬੋਧਿਸਨ੍ਧਿਆਦੀਨਂ ਵਿਸੇਸਵਨ੍ਤਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –
ਬੋਧਿ ਸਨ੍ਧਿ ਵਿਭਤ੍ਤਾ’ਯੁ, ਧਾਤੁਯੇਵ ਪਜਾਪਤਿ;
ਦਾਮਾ ਦਾਮਂ ਤਥਾ ਸਦ੍ਧਾ, ਸਦ੍ਧਂ ਤਟਂ ਤਟੀ ਤਟੋ.
ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਤ੍ਥਮਕ੍ਖਰਮਕ੍ਖਰੋ;
ਅਜ੍ਜਵਂ ਅਜ੍ਜਵੋ ਚੇਵ, ਤਥਾ ਮਦ੍ਦਵਗਾਰਵਾ.
ਵਚੋ ਵਚੀਤਿ ਚਾਦੀਨਿ, ਸਮਰੂਪਾ ਸਰੂਪਤੋ;
ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਿਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤਿ, ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਮੁਦ੍ਦਿਸੇ.
ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤਾਵ ‘‘ਬੋਧਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ‘ਬੋਧੀ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੋਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਵਚਨਸ੍ਸ ‘‘ਬੋਧਿ, ਬੋਧੀ, ਬੋਧਯੋ. ਬੋਧਿਂ, ਬੋਧੀ, ਬੋਧਯੋ. ਬੋਧਿਨਾ’’ਤਿ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇ ਅਗ੍ਗਿਨਯੇਨ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਭਵਤਿ.
ਰੁਕ੍ਖਮਗ੍ਗਨਿਬ੍ਬਾਨਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਵਚਨਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਬੋਧਿ, ਬੋਧੀ, ਬੋਧਿਯੋ. ਬੋਧਿਂ, ਬੋਧੀ, ਬੋਧਿਯੋ. ਬੋਧਿਯਾ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇ ਰਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਭਵਤਿ.
ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਰੁਕ੍ਖਵਚਨੋ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦੋ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਆਗਮੇਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਨਤੋ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਆਗਮੇ ਰੁਕ੍ਖਵਚਨਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਭਾਵੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਵਚਨਸ੍ਸ ਪਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਦਿ ਚ ‘‘ਸਾਲੋ ਧਵੋ ਖਦੀਰੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਵਿਯ ਰੁਕ੍ਖਵਚਨਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਜਮ੍ਬੂ ਸਿਮ੍ਬਲੀ ਪਾਟਲੀਸਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਰੁਕ੍ਖਵਾਚਕਤ੍ਤਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਤੇਸਂ ਇਮਸ੍ਸ ਚ ਰੁਕ੍ਖਵਾਚਕਤ੍ਤੇਪਿ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਭਾਵੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਰੁਕ੍ਖਵਚਨੋ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦੋ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਚਨੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਵਚਨੋ ਚ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦੋ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋ ਸਿਯਾ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਦਿਨੋ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਥਨਤੋ.
ਯੇ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੁਕ੍ਖਵਚਨੋ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦੋ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋ’’ਤਿ, ਤੇ ‘‘ਬੋਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਞਾਣਂ, ਤਂ ਏਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਰੁਕ੍ਖੋਪਿ ਬੋਧਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਚੇਤਸਿ ਸਨ੍ਨਿਧਾਯ ‘‘ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਵਸੇਨ ‘‘ਕਿਂ ਰੁਕ੍ਖਵਚਨੋ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦੋ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ. ਨੇਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ‘‘ਬੋਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਞਾਣਂ, ਤਂ ਏਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਰੁਕ੍ਖੋਪਿ ਬੋਧਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਹਿ ਗਰੂਹਿ ਞਾਣਵਚਨਂ ਇਤ੍ਥਿ ਲਿਙ੍ਗਭੂਤਂ ਬੋਧੀਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਰਪਰਿਕਪ੍ਪਨੇਨਤ੍ਥਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੇਨ ਬੁਜ੍ਝਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਰੁਕ੍ਖੇ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖੋ ‘‘ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਚਨੇ ਆਦਰੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ‘‘ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਕਰਣਂ ਰੁਕ੍ਖਵਚਨਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਸਙ੍ਕੇਤਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵੋਹਾਰਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਯਂ ਅਬੋਧਿਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਬੋਧਿਯਾ ਪਟਿਲਾਭਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਕੇਤਸਿਦ੍ਧੇਨ ‘‘ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵੋਹਾਰੇਨ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ ਸਾਸਨਿਕਾ, ਬੋਧਿਯਾ ਵਾ ਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਫਲਵੋਹਾਰੇਨ. ਏਤਮਤ੍ਥਂਯੇਵ ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਬੋਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਞਾਣਂ, ਤਂ ਏਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਰੁਕ੍ਖੋਪਿ ਬੋਧਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ‘‘ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਰੁਕ੍ਖਨਾਮਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਵੋਹਾਰਕੁਸਲੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵੋਹਾਰੇਨ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲੇ ਸਹ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਟਿਲਾਭਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਯਦਿਦਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ. ਅਪਿਚ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਬੋਧਿਯਾ ਸਾਖਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਮਹਾਬੋਧਿ, ਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨੀ ਚ ਸਾ’’ਤਿ ਚ,
‘‘ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾ ਸਾ, ਅਸੀਤਿਰਤਨਂ ਨਭਂ;
ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਤਦਾ ਮੁਞ੍ਚਿ, ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਾ ਰਸ੍ਮਿਯੋ ਸੁਭਾ’’ਤਿ ਚ
ਏਵਮਾਦਯੋ ਰੁਕ੍ਖਵਾਚਕਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਭਾਵੇ ਪਯੋਗਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਵਾਚਕੋ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦੋ ਦ੍ਵਿਲਿਙ੍ਗੋ ਪੁਮਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ਵਿਨਯਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਮਹਾਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਨਯਵਿਦੁਨੋ ਬੁਦ੍ਧਘੋਸਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਏਵਂ ਸਦ੍ਦਰਚਨਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਤ੍ਵਂ ਤਾਤ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬੋਧਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਯ੍ਯਂ ਸਙ੍ਘਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਿਂ ਆਨੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚ, ‘‘ਸਾਪਿ ਖੋ ਮਹਾਬੋਧਿਸਮਾਰੂਲ਼੍ਹਾ ਨਾਵਾ ਪਸ੍ਸਤੋ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਤਲਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਚ ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਵਾਚਕਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ‘‘ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਵਸੇਨ ‘‘ਬੋਧਿ, ਬੋਧੀ, ਬੋਧਯੋ. ਬੋਧਿਂ, ਬੋਧੀ, ਬੋਧਯੋ. ਬੋਧਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਦਮਾਲਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਰੁਕ੍ਖਵਾਚਕਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਞਾਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵੋਹਾਰੇਨ ਸਙ੍ਕੇਤਸਿਦ੍ਧੇਨ ਰੂਲ਼੍ਹਤ੍ਥਦੀਪਕੇਨ ‘‘ਬੋਧਿ, ਬੋਧੀ, ਬੋਧਿਯੋ. ਬੋਧਿਂ, ਬੋਧੀ, ਬੋਧਿਯੋ. ਬੋਧਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਦਮਾਲਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਚ੍ਚੇਵਂ –
ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਚਕੋ ਬੋਧਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਿਕੋ ਭਵੇ;
ਞਾਣਾਦਿਵਾਚਕੋ ਇਤ੍ਥਿ-ਲਿਙ੍ਗੋਯੇਵ ਸਿਯਾ ਸਦਾ.
ਬੋਧਿਪਾਦਪਵਚਨੋ, ਪੁਮਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਿਕੋ ਭਵੇ;
ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਏਤਸ੍ਸ, ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਮੇਵ ਤੁ;
ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤਰਂ ਯਸ੍ਮਾ, ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤੀਰਿਤਂ.
ਸਨ੍ਧਿਸਦ੍ਦਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਸਨ੍ਧਿਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਸਰਸਨ੍ਧਿਆਦਿਵਾਚਕੋ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾਦਿਵਾਚਕੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋ ‘‘ਸਨ੍ਧਿਨੋ. ਸਨ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਵਿਭਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਵਿਭਜਨਵਾਚਕੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋ, ਸ੍ਯਾਦਿਵਾਚਕੋ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋ ਚੇਵ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋ ਚ ‘‘ਵਿਭਤ੍ਤਿਸ੍ਸ. ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਦਸ੍ਸਨਤੋ.
ਆਯੁਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਾਚਕੋਯੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ੍ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋ, ‘‘ਪੁਨਰਾਯੁ ਚ ਮੇ ਲਦ੍ਧੋ, ਏਵਂ ਜਾਨਾਹਿ ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂਯੇਵ ਤੇ ਆਯੁ, ਚਵਨਕਾਲੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚ ਦਸ੍ਸਨਤੋ.
ਧਾਤੁਸਦ੍ਦੋ ਸਭਾਵਾਦਿਵਾਚਕੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋ, ਕਰਪਚਾਦਿਵਾਚਕੋ ਪੁਮਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਯਾ. ਕਰੋਤਿਸ੍ਸ ਧਾਤੁਸ੍ਸ. ਧਾਤੁਯੋ ਧਾਤੁਯਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤੋ.
ਪਜਾਪਤਿਸਦ੍ਦੋ ਦੇਵਵਿਸੇਸਵਾਚਕੋ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋ, ਕਲਤ੍ਤਜਿਨਮਾਤੁਚ੍ਛਾਵਾਚਕੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋ ‘‘ਪਜਾਪਤਿਸ੍ਸ ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਸ ਧਜਗ੍ਗਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਯ੍ਯਾਥ’’, ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਜਾਪਤਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਯਾ’’ਤਿ ਚ ਦਸ੍ਸਨਤੋ.
ਦਾਮਾ ਦਾਮਂ ਸਦ੍ਦਾ ਮਾਲਤੀਦਾਮਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਇਤ੍ਥਿਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਮਾਲਤੀਦਾਮਾ ਲੋਲਾਲ਼ਿਙ੍ਗਲੀਲਾ. ਮਾਲਤੀਦਾਮਂ. ਸਿਙ੍ਘਿਤਂ ਦਾਮਂ ਭਮਰੇਹਿ. ਰਤਨਦਾਮਾ. ਰਤਨਦਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਦ੍ਵਿਲਿਙ੍ਗਭਾਵੇ ਲੋਕਿਕਪ੍ਪਯੋਗਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਾਸਨਾਨੁਕੂਲਾ.
ਸਦ੍ਧਂ ਸਦ੍ਧਾਸਦ੍ਦਾ ਪਨ ਭਿਨ੍ਨਵਤ੍ਥੂਨਂ ਵਾਚਕਾ ਇਤ੍ਥਿਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਾ, ਸਦ੍ਧਾਸਦ੍ਦੋ ਪਸਾਦਲਕ੍ਖਣਵਾਚਕੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋ, ਸਦ੍ਧਂਸਦ੍ਦੋ ਮਤਕਭਤ੍ਤਵਾਚਕੋ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋ ‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਸਦ੍ਦਹਨਾ. ਮਯਮਸ੍ਸੁਭੋ ਗੋਤਮਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਾਮ ਦਾਨਾਨਿ ਦੇਮ ਸਦ੍ਧਾਨਿ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ‘‘ਸਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਸਦ੍ਧਾ ਇਤ੍ਥੀ, ਸਦ੍ਧਂ ਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ.
ਤਟਂ ਤਟੀ ਤਟੋਤਿਮੇ ਸਦ੍ਦਾ ਤੀਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵਤ੍ਥੇ ਥੀਪੁਨ੍ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਾ.
ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਦ੍ਦੋ ਉਪਸੇਚਨਲਿਙ੍ਗਵਾਕ੍ਯਾਵੇਣਿਕਸਰੀਰਾਵਯਵਵਾਚਕੋ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋ, ਅਕ੍ਖਰਵਾਚਕੋ ਪੁਨ੍ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋ. ਤਤ੍ਰੁਪਸੇਚਨੇ ‘‘ਸੂਪਂ ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਲਿਙ੍ਗੇ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਪੁਰਿਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਵਾਕ੍ਯੇ ‘‘ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਸਾਧੁਕਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਆਵੇਣਿਕੇ ‘‘ਅਸੀਤਿ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨੀ’’ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਸਰੀਰਾਵਯਵੇ ‘‘ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨੁ ਅਨੁ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਪਾਕਟਭਾਵਕਰਣਤੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥਪਾਦਸਿਤਹਸਿਤਕਥਿਤਵਿਲੋਕਿਤਾਦਿਭੇਦੋ ਆਕਾਰੋ. ਸੋ ਏਵ ‘‘ਸਰੀਰਾਵਯਵੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਅਕ੍ਖਰੇ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਪੁਨ੍ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.
ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਚਨੋ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋ, ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਧਨਕਾਰਣਪਯੋਜਨਨਿਵਤ੍ਯਾਭਿਸਨ੍ਧਾਨਾਦਿਵਚਨੋ ਪਨ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਤ੍ਥਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਤਿ ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ਦ੍ਵਿਲਿਙ੍ਗੋ.
ਅਕ੍ਖਰਸਦ੍ਦੋ ਚ ‘‘ਯੋ ਪੁਬ੍ਬੋ ਅਕ੍ਖਰੋ ਅਕ੍ਖਰਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਅਪਿਚ ਅਕ੍ਖਰਸਦ੍ਦੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਚਨੋ ਨਾਮਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਚਨੋ ਚ ਸਬ੍ਬਦਾਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋ ਭਵਤਿ ‘‘ਪਦਮਚ੍ਚੁਤਮਕ੍ਖਰਂ, ਮਹਾਜਨਸਮ੍ਮਤੋਤਿ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠ ‘ਮਹਾਸਮ੍ਮਤੋ’ਤ੍ਵੇਵ ਪਠਮਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ. ‘‘ਅਕ੍ਖਰਾਯ ਦੇਸੇਤਿ, ਅਕ੍ਖਰਕ੍ਖਰਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋਤਿਪਿ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋਤਿ ਪਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ‘‘ਅਸਕ੍ਕਤਾ ਚਸ੍ਮ ਧਨਞ੍ਚਯਾਯ. ਵਿਰਮਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਮਵਚਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਧਨਞ੍ਚਯਾਯ, ਵਚਨਾਯਾ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਾ ਵਿਯ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨਾਤਿ.
ਅਜ੍ਜਵ ਮਦ੍ਦਵ ਗਾਰਵਸਦ੍ਦਾ ਪਨ ਪੁਨ੍ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਾ. ‘‘ਅਜ੍ਜਵੋ ਚ ਮਦ੍ਦਵੋ ਚ. ਅਜ੍ਜਵਮਦ੍ਦਵਂ. ਗਾਰਵੋ ਚ ਨਿਵਾਤੋ ਚ. ਸਹ ਆਵਜ੍ਜਿਤੇ ਥੂਪੇ, ਗਾਰਵਂ ਹੋਤਿ ਮੇ ਤਦਾ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿਦਸ੍ਸਨਤੋ.
ਵਚੋਵਚੀਸਦ੍ਦਾ ਪਨ ਘਟੋਘਟੀਸਦ੍ਦਾ ਵਿਯ ਪੁਮਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਾ, ਤਤ੍ਥ ਵਚੀਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ‘‘ਵਚੀ, ਵਚੀ, ਵਚਿਯੋ. ਵਚਿਂ, ਵਚੀ, ਵਚਿਯੋ. ਵਚਿਯਾ’’ਤਿ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਕੇਚਿ ‘‘ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਪਯੋਗਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਾਦੀਸੁ ਪਰੇਸੁ ਵਚਸਦ੍ਦਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਈਕਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ‘‘ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਵਚਸਦ੍ਦਤੋ ਵਿਸੁਂ ਵਚੀਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਅਤ੍ਰਿਮਾਨਿ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਚ ਨਿਦਸ੍ਸਨਪਦਾਨਿ. ‘‘ਵਚੀ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋ ਵਚੀ, ਵਚਿਞ੍ਚ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੇ ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਨ ਚੇਵ ਵਚੀ, ਨ ਚ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਗਦਿਤੋ ਵਚੀਭਿ ਸਤਿਮਾਭਿਨਨ੍ਦੇ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਪਦਾਨਿ. ‘‘ਚੋਪਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਵਚੀ ਏਵ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਵਚਿਯਾ ਭੇਦੋ ਵਚੀਭੇਦੋ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਪਦਾਨਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਸਰੂਪਾਸਰੂਪਪਦਾਨਂ ਯਥਾਰਹਂ ਦ੍ਵਿਤਿਲਿਙ੍ਗਤਾ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਕਲਿਙ੍ਗੇਸੁ ਸਵਿਸੇਸਾਨਿ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਇਦਾਨਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਭੂਤਾਨਂ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਨਞ੍ਚ ਤਦ੍ਧਿਭਨ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਤਥਾ ਹਿ –
ਧਮ੍ਮਭੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਚੇਵ, ਧਮ੍ਮਪੁਗ੍ਗਲਤੋਪਿ ਚ;
ਏਕਨ੍ਤਧਮ੍ਮਤੋ ਚੇਵ, ਤਥੇਵੇਕਨ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਾ.
ਪਦਮਾਲਾ ਸਿਯੁਂ ਤਾਸੁ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਤੁ;
ਪਦਂ ਸਮਂ ਵਿਸਮਞ੍ਚ, ਜਞ੍ਞਾ ਸਬ੍ਬਸਮਮ੍ਪਿ ਚ.
ਕਥਂ? ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੀ’’ ਇਚ੍ਚੇਤੇਸਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਤੋ, ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਨੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਨੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਤੋ, ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਪੁਗ੍ਗਲਤੋ, ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਯੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਂ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਯੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਯ’’ ਏਵਂ ਏਕਨ੍ਤਧਮ੍ਮਤੋ, ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਂ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚੇ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚੇਨ’’ ਏਵਂ ਏਕਨ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਤੋ, ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਏਕਨ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਤੋ, ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੀ, ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਿਨੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਏਕਨ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਤੋ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਭਵਤਿ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੋਪਯੋਗਵਚਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਨ ਪਦਂ ਸਦਿਸਂ ਵਿਸਦਿਸਂ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸਦਿਸਮ੍ਪਿ ਚ ਭਵਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਸੁਪਿ.
ਅਤ੍ਰਿਮੇ ਆਹਚ੍ਚਭਾਸਿਤਾ ਪਯੋਗਾ – ਅਵਿਜ੍ਜਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਅਵਿਦ੍ਦਸੁਨੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਪਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ ਪਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਪਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵੋ ਪਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮੋ ਪਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿ ਪਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿ ਪਹੋਤੀਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਵਿਦ੍ਦਸੁਨੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਪਹੋਤੀਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ, ਏਵਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਭੂਤਾਨਂ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਨਞ੍ਚ ਤਦ੍ਧਿਤਨ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾਨਞ੍ਚ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਸਪ੍ਪਯੋਗਾ ਕਥਿਤਾ.
ਇਦਾਨਿ ਨੇਵਾਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਵਿਤਬ੍ਬਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਨਂ ਸੋਤ੍ਥਿ ਸੁਵਤ੍ਥਿ ਸਦ੍ਦਾਨਞ੍ਚ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਾਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭੁਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਭੂਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਕਥਯਾਮ, ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਞ੍ਚ ਯਥਾਰਹਂ ਯੋਜੇਸ੍ਸਾਮ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋ ਏਕਨ੍ਤਭਾਵਵਾਚਕੋ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋ ਏਕਵਚਨਨ੍ਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਤਿਯਨ੍ਤਪਦੇਹਿ ਏਵਂਸਦ੍ਦ ਨਸਦ੍ਦਾਦੀਹਿ ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਨਾਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਅਤ੍ਰਿਮੇ ਚ ਪਯੋਗਾ ‘‘ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਗਰੁਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨੋ ਆਮਿਸਗਰੁਕੇਨ, ਇਮਿਨਾ ਚੋਰੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਮੇਹਿ ਚੋਰੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਾਯ ਚੋਰਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਾਹਿ ਚੋਰੀਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਰਿਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –
ਭਵਿਤਬ੍ਬਪਦਂ ਨਿਚ੍ਚਂ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਵਰਸਾਸਨੇ;
ਪਠਮੇਕਵਚੋ ਭਾਵ-ਵਾਚਕਞ੍ਚ ਨਪੁਂਸਕਂ.
ਤਤਿਯਨ੍ਤਪਦੇਹੇਵਂ-ਸਦ੍ਦਾਦੀਹਿ ਚ ਧੀਮਤਾ;
ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂਵ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯੇ.
ਅਯਂ ‘‘ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੋ.
ਸੋਤ੍ਥਿ ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇ ਹੋਤੁ ਰਞ੍ਞੋ, ਸੋਤ੍ਥਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨ੍ਹਾਪਿਤੋ. ਸੋਤ੍ਥਿਨਾਮ੍ਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ. ਸੁਵਤ੍ਥਿ, ਸੁਵਤ੍ਥਿਂ, ਸੁਵਤ੍ਥਿਨਾ, ਅਯਂ ਧਸਾਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਵਿਸੇਸੋ.
ਅਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਅਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਭੂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਬ੍ਭੂ, ਸਂਯੋਗਪਰੇ ਪਟਿਸੇਧਤ੍ਥਵਤਿ ਅਇਤਿਨਿਪਾਤੇ ਉਪਪਦੇ ਸਤਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਮੁਪਯਾਤਿ. ਕ੍ਵਤ੍ਥੇ? ‘‘ਅਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸ੍ਵਤ੍ਥੇਸੁ. ਤਥਾਵਿਧੇ ਅਸਞ੍ਞੋਗਪਰੇ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਨ ਉਪਯਾਤਿ. ਕ੍ਵਤ੍ਥੇ? ‘‘ਅਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸ੍ਵਤ੍ਥੇਸੁ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਬ੍ਭੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਅਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਤਿ, ‘‘ਅਬ੍ਭੁਤਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਤਿ. ‘‘ਅਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਅਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਤਿ, ‘‘ਅਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਤਿ. ਤਤ੍ਰ ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਭੋ ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ ਭੋ. ਅਚ੍ਛੇਰਂ ਵਤ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਲੋਮਹਂਸਨਂ’’ ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਯੋ ‘‘ਅਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਪਯੋਗਾ.
‘‘ਤ੍ਵਂ ਮਂ ਨਾਗੇਨ ਆਲਮ੍ਪ,
ਅਹਂ ਮਣ੍ਡੂਕਛਾਪਿਯਾ;
ਹੋਤੁ ਨੋ ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਤਤ੍ਥ,
ਆਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹੀ’’ਤਿ
ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਯੋ ਅਬ੍ਭੁਤਕਰਣਤ੍ਥੇ ਪਯੋਗਾ. ਏਵਂ ਰਸ੍ਸਵਸੇਨ, ਦੀਘਵਸੇਨ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਂਯੋਗੇ ‘‘ਅਭੂਤਂ ਅਤਚ੍ਛਂ. ਅਤਥਂ’’ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਯੋ ਅਸਚ੍ਚਤ੍ਥੇ ਪਯੋਗਾ, ‘‘ਅਭੂਤਂ ਅਜਾਤਂ ਅਸਞ੍ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਯੋ ਅਜਾਤਤ੍ਥੇ ਪਯੋਗਾ. ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਰ –
‘‘ਅਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਸ੍ਮਿਂ ਅਬ੍ਭੁਤਨ੍ਤਿਦਂ;
ਪਦਂ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ, ਰਸ੍ਸਭਾਵੇਨ ਸਣ੍ਠਿਤਂ.
ਅਬ੍ਭੁਤਕਰਣਤ੍ਥੇਪਿ, ਅਬ੍ਭੁਤਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਤਥਾ;
ਸਣ੍ਠਿਤਂ ਰਸ੍ਸਭਾਵੇਨ, ਇਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਯੇ.
ਅਭੂਤਮਿਤਿ ਦੀਘਤ੍ਤ-ਵਸੇਨ ਕਥਿਤਂ ਪਨ;
ਪਦਂ ਸਮਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬ-ਮਸਚ੍ਚਾਜਾਤਵਾਚਕਂ.
ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਅਬ੍ਭੁਤਾਨਿ. ਚਿਤ੍ਤਨਯੇਨ, ਅਬ੍ਭੁਤੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਾ. ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਪੁਰਿਸਨਯੇਨ, ਅਬ੍ਭੁਤਾ, ਅਬ੍ਭੁਤਾ, ਅਬ੍ਭੁਤਾਯੋ. ਅਬ੍ਭੁਤਂ. ਕਞ੍ਞਾਨਯੇਨ ਞੇਯ੍ਯਂ. ਏਵਂ ਭੂਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸਪਿ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਤਿਧਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਤ੍ਰ ‘‘ਅਬ੍ਭੁਤ’’ਮਿਤਿ ਪਦਂ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਭਵਤਿ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਮ੍ਪਿ. ‘‘ਅਭੂਤ’’ਮਿਤਿ ਪਦਂ ਪਨ ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਂ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਲਿਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਵਾ ਸਚ੍ਚਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਕਤ੍ਥਚਿ. ਇਤਿਸ੍ਸ ਯਥਾਰਹਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਪ੍ਪਯੋਗਾ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਕਥਿਤਾ.
ਇਦਾਨਿ ਆਗਮਿਕਾਨਂ ਕੋਸਲ੍ਲਜਨਨਤ੍ਥਂ ਪਦਸਮੋਧਾਨਵਸੇਨ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ, ਬੁਦ੍ਧੇ ਭਗਵਨ੍ਤੇ. ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਦਮਾਲਾ ਏਕਵਚਨਬਹੁਵਚਨਵਸੇਨ ਞੇਯ੍ਯਾ.
ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ. ਦੇਵੇ ਤਾਵਤਿਂਸੇ. ਦੇਵੇਹਿ ਤਾਵਤਿਂਸੇਹਿ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਬਹੁਵਚਨਵਸੇਨ ਞੇਯ੍ਯਾ ਪਦਮਾਲਾ.
ਸੋ ਭਗਵਾ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ, ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਕਵਚਨਵਸੇਨ ਞੇਯ੍ਯਾ ਪਦਮਾਲਾ.
ਰਾਜਾ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨੋ, ਰਾਜਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਂ, ਰਞ੍ਞਾ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨੇਨ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਰਾਜਾ ਪਸ੍ਸੇਨਦੀ ਕੋਸਲੋ, ਰਾਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ, ਰਞ੍ਞਾ ਪਸ੍ਸੇਨਦਿਨਾ ਕੋਸਲੇਨ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ, ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਸੇਨਿਯਂ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਂ, ਰਞ੍ਞਾ ਮਾਗਧੇਨ ਸੇਨਿਯੇਨ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੇਨ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ, ਰਞ੍ਞਾ ਮਾਗਧੇਨ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨਾ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੇਨ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਮਹਾਪਜਾਪਤੀ ਗੋਤਮੀ, ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਂ ਗੋਤਮਿਂ, ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਯਾ ਗੋਤਮਿਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਯਂ ਗੋਤਮਿਯਂ, ਭੋਤਿ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿ ਗੋਤਮਿ.
ਮਕ੍ਖਲਿ ਗੋਸਾਲੋ. ਮਕ੍ਖਲਿਂ ਗੋਸਾਲਂ. ਮਕ੍ਖਲਿਨਾ ਗੋਸਾਲੇਨ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਸਾਵਕਯੁਗਂ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਸਾਵਕਯੁਗਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇਨ ਸਾਵਕਯੁਗੇਨ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਸਾਵਕਯੁਗਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਾਪੇਤਾ ਪਦਮਾਲਾ ਏਕਵਚਨਵਸੇਨ ਞੇਯ੍ਯਾ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇਹਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਹਿ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਬਹੁਵਚਨਵਸੇਨ ਞੇਯ੍ਯਾ. ਇਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਸੋ ਦਾਰੋ, ਸਾ ਦਾਰਾ. ਸਂ ਦਾਰਂ, ਸੇ ਦਾਰੇ. ਸੇਨ ਦਾਰੇਨ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਾ ਨਾਰੀ, ਸਾ ਨਾਰਿਯੋ. ਸਂ ਨਾਰਿਂ, ਸਾ ਨਾਰਿਯੋ. ਸਾਯ ਨਾਰਿਯਾ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਸਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ. ਸੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ. ਸਂ ਫਲਂ, ਸਾਨਿ ਫਲਾਨਿ. ਸੇਨ ਫਲੇਨ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ, ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ, ਪਠਮੇਨ ਝਾਨੇਨ, ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਚਤੁਤ੍ਥੀ ਦਿਸਾ, ਚਤੁਤ੍ਥਿਂ ਦਿਸਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਿਯਾ ਦਿਸਾਯ.
ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ, ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ, ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ, ਧਮ੍ਮਿਯਂ ਕਥਾਯਂ. ਏਵਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੀ ਕਥਾ, ਏਵਰੂਪੀ ਕਥਾ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਪਦਸਮੋਧਾਨਵਸੇਨ ਲਿਙ੍ਗਤੋ ਚ ਅਨ੍ਤਤੋ ਚ ਵਚਨਤੋ ਚ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਦਤੋ ਚ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.
ਇਦਾਨਿ ਏਕਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਲਿਙ੍ਗਅਨ੍ਤਵਸੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ? ਯਾਦਿਸੋ, ਯਾਦਿਸੀ, ਯਾਦਿਸਂ. ਤਾਦਿਸੋ, ਤਾਦਿਸੀ, ਤਾਦਿਸਂ. ਏਤਾਦਿਸੋ, ਏਤਾਦਿਸੀ, ਏਤਾਦਿਸਂ. ਕੀਦਿਸੋ, ਕੀਦਿਸੀ, ਕੀਦਿਸਂ. ਈਦਿਸੋ, ਈਦਿਸੀ, ਈਦਿਸਂ. ਏਦਿਸੋ, ਏਦਿਸੀ, ਏਦਿਸਂ. ਸਦਿਸੋ, ਸਦਿਸੀ, ਸਦਿਸਂ. ਕਦਾਚਿ ਪਨ ‘‘ਯਾਦਿਸਾ ਤਾਦਿਸਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਰੂਪਾਨਿਪਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਨੇਸਂ ਪੁਰਿਸ ਇਤ੍ਥੀ ਚਿਤ੍ਤਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.
ਇਦਾਨਿ ਸਮਾਸਤਦ੍ਧਿਤਪਦਭੂਤਾਨਂ ਅਮਮਸਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਅਮਮੋ, ਅਮਮਾ, ਅਮਮਂ, ਅਮਮੇ. ਅਮਮੇਨ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਮਯ੍ਹਕੋ, ਮਯ੍ਹਕਾ. ਮਯ੍ਹਕਂ, ਮਯ੍ਹਕੇ. ਮਯ੍ਹਕੇਨ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਆਮਾ, ਆਮਾ, ਆਮਾਯੋ. ਆਮਂ, ਆਮਾ, ਆਮਾਯੋ. ਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਤਤ੍ਰ ਅਮਮੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਤਣ੍ਹਾਮਮਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਮਮਤ੍ਤਞ੍ਚ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਮਮੋ, ਕੋ ਸੋ, ਅਰਹਾਯੇਵਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਪਿਚ ਯੇਸਤਣ੍ਹਾਪਿ ਸਦਿਟ੍ਠੀਪਿ ‘‘ਮਮ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਮਮਤ੍ਤਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਅਮਮਾਯੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਅਮਮਾ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਾਸਨਤੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ‘‘ਅਮਮੋ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਲੋਕਤੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਅਮਮਾ, ਅਮਮਾ, ਅਮਮਾਯੋ’’ਤਿ ਪਦਮਾਲਾ. ਨਪੁਂਸਕੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਅਮਮਂ, ਅਮਮਾਨੀ’’ਤਿ ਪਦਮਾਲਾ. ਤਤ੍ਰ ਮਯ੍ਹਕੋਤਿ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਇਦਮ੍ਪਿ ਮਯ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲਪਤੀਤਿ ਮਯ੍ਹਕੋ, ਏਕੋ ਪਕ੍ਖਿਵਿਸੇਸੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਜਾਤਕੇ –
‘‘ਸਕੁਣੋ ਮਯ੍ਹਕੋ ਨਾਮ, ਗਿਰਿਸਾਨੁਦਰੀਚਰੋ;
ਪਕ੍ਕਂ ਪਿਪ੍ਫਲਿਮਾਰੁਯ੍ਹ, ‘ਮਯ੍ਹਂ ਮਯ੍ਹ’ਨ੍ਤਿ ਕਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ.
ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਮਯ੍ਹਕੀ, ਮਯ੍ਹਕੀ, ਮਯ੍ਹਕਿਯੋ’’ਤਿ ਪਦਮਾਲਾ. ਤਤ੍ਰ ਆਮਾਤਿ ‘‘ਆਮ ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਸੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਦਾਸਿਭਾਵਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਆਮਾ. ਗੇਹਦਾਸੀ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਜਾਤਕੇਸੁ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਦਾਸੋ ਆਮਜਾਤੋ, ਠਿਤੋ ਥੁਲ੍ਲਾਨਿ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਆਮਾਯ ਦਾਸਾਪਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ’’ਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਾਨੇਵੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਪਦਾਨਿ.
ਇਦਾਨਿ ਕਤਿ ਕਤਿਪਯ ਕਤਿਮੀਸਦ੍ਦਾਨਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ ਯਥਾਰਹਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਚ. ਤਤ੍ਰ ਕਤਿਮੀਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਭਨ੍ਤੇ ਕਤਿਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਆਗਤਮਤ੍ਤਤੋ. ਕਤਿ ਕਤਿਪਯਸਦ੍ਦਾਨਂ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤੇਵ, ਸਾ ਚ ਬਹੁਵਚਨਿਕਾ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਟੀਕਾਯਂ ਪਨ ਕਤਿਪਯਸਦ੍ਦੋ ਏਕਵਚਨਿਕੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਤਿ ਪੁਰਿਸਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਕਤਿ ਪੁਰਿਸੇ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਕਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯੋ, ਕਤਿ ਕੁਲਾਨਿ. ਕਤਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਯਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਕਤਿ ਕੁਸਲਾ. ਕਤਿ ਧਾਤੁਯੋ. ਕਤਿ ਆਯਤਨਾਨਿ. ਕਤਿਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਕਤਿਹਾਯਤਨੇਹਿ ਕਤਿਹਿ ਧਾਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ. ਕਤਿਭਿ ਰਜਮਾਨੇਤਿ, ਕਤਿਭਿ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਤਿ. ਕਤਿਪਯਾ ਪੁਰਿਸਾ, ਕਤਿਪਯਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ, ਕਤਿਪਯਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਮਾ ਪਨ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ.
ਕਤਿ. ਕਤਿਹਿ, ਕਤਿਭਿ. ਕਤਿਨਂ. ਕਤਿਸੁ.
ਕਤਿਪਯਾ. ਕਤਿਪਯੇਹਿ, ਕਤਿਪਯੇਭਿ. ਕਤਿਪਯਾਨਂ. ਕਤਿਪਯੇਸੁ. ਕਤਿਪਯਾਯੋ. ਕਤਿਪਯਾਹਿ, ਕਤਿਪਯਾਭਿ. ਕਤਿਪਯਾਨਂ. ਕਤਿਪਯਾਸੁ. ਕਤਿਪਯਾਨਿ. ਕਤਿਪਯੇ. ਕਤਿਪਯੇਹਿ, ਕਤਿਪਯੇਭਿ. ਕਤਿਪਯਾਨਂ. ਕਤਿਪਯੇਸੂਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਪੇਤਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਵਿਭਤ੍ਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਞੇਯ੍ਯਾ, ਸਮਾਸਵਿਧਿਮ੍ਹਿਪਿ ਕਤਿ ਕਤਿਪਯਸਦ੍ਦਾ ਬਹੁਵਚਨਵਸੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਕਤਿਸਙ੍ਗਾਤਿਗੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਓਘਤਿਣ੍ਣੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਿਪਯਜਨਕਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਹਿ ‘‘ਕਤਿ ਕਿਤ੍ਤਕਾ ਸਙ੍ਗਾ ਕਤਿਸਙ੍ਗਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਦਾ ਬਹੁਵਚਨਸਮਾਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਇਦਾਨਿ ਰੂਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦਾਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਮਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਇਧ ਰੂਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦਾ ਨਾਮ ਯੇਵਾਪਨਕਸਦ੍ਦਾਦਯੋ. ਯੇਵਾਪਨਕੋ, ਯੇਵਾਪਨਕਾ. ਯੇਵਾਪਨਕਂ. ਯੇਵਾਪਨੋ, ਯੇਵਾਪਨਾ. ਯੇਵਾਪਨਂ. ਯਂਵਾਪਨਕਂ, ਯਂਵਾਪਨਕਾਨਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਰ ਯੇਵਾਪਨਕੋਤਿ ‘‘ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ ਵੇਦਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਵਿਯ ਸਰੂਪਤੋ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੇ ਵਾ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ‘‘ਯੇਵਾਪਨਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਯੇਵਾਪਨਕੋ, ਏਵਂ ‘‘ਯੇਵਾਪਨੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਤਥਾ ‘‘ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ‘‘ਯਂਵਾਪਨਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਂਵਾਪਨਕਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਯਥਾਰਹਂ ਯਸ੍ਸਕਂ ਯਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.
ਏਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਨਨੁ ਚ ਭੋ ਪਨਸਦ੍ਦੋ ਨਿਪਾਤੋ, ਨਿਪਾਤਾਨਞ੍ਚ ਅਬ੍ਯਯਭਾਵੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਤੀਸੁ ਲਿਙ੍ਗੇਸੁ ਸਬ੍ਬਵਿਭਤ੍ਤਿਵਚਨੇਸੁ ਚ ਵਯਾਭਾਵਤੋ, ਸੋ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਯੇਵਾਪਨੋ’’ਤਿ ਓਕਾਰਨ੍ਤੋ ਜਾਤੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਪਨਸਦ੍ਦੋ ਨਿਪਾਤੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ‘‘ਯੇ ਵਾ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਨਿਪਾਤੋ, ‘‘ਯੇਵਾਪਨਕੋ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਯੇਵਾਪਨੋ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਨਿਪਾਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਨੁਕਰਣਮਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਈਦਿਸੇਸੁ ਪਨਸਦ੍ਦਸਹਿਤਾ ਪਯੋਗਾ ਰੂਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਜ੍ਜੇਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਚਨਮੁਦਾਹਟਨ੍ਤਿ? ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਾਕਟੀਕਰਣਤ੍ਥਂ.