੧੯. ਸਬ੍ਬਗਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯ
ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਸਬ੍ਬਗਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ;
ਸੋਤੂਨਂ ਪਟੁਭਾਵਤ੍ਥਂ, ਪਰਮੇ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯੇ.
ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਿਭਾਗੇਹਿ, ਨਯੇਹਿ ਵਿਵਿਧੇਹਿ ਤਂ;
ਸੁਖਗ੍ਗਾਹਾਯ ਸੋਤੂਨਂ, ਸੁਣਾਥ ਮਮ ਭਾਸਤੋ.
ਤਤ੍ਥ ਪਠਮੋ ਭੂਵਾਦਿਗਣੋ, ਦੁਤਿਯੋ ਰੁਧਾਦਿਗਣੋ, ਤਤਿਯੋ ਦਿਵਾਦਿਗਣੋ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਸ੍ਵਾਦਿਗੁਣੋ, ਪਞ੍ਚਮੋ ਕਿਯਾਦਿਗਣੋ, ਛਟ੍ਠੋ ਗਹਾਦਿਗਣੋ, ਸਤ੍ਤਮੋ ਤਨਾਦਿਗਣੋ, ਅਟ੍ਠਮੋ ਚੁਰਾਦਿਗਣੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਗਵਤੋ ਪਾਵਚਨੇ ਅਟ੍ਠਵਿਧਾ ਧਾਤੁਗਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਸੁ ਵਿਕਰਣਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ –
ਭੂਵਾਦਿਤੋ ਅਕਾਰੋ ਚ, ਸਾਨੁਸਾਰੋ ਰੁਧਾਦਿਤੋ;
ਅਕਾਰੋ ਚੇਵਿਵਣ੍ਣੋ ਚ, ਏਕਾਰੋਕਾਰਮੇਵ ਚ.
ਯਪਚ੍ਚਯੋ ਦਿਵਾਦਿਮ੍ਹਾ, ਣੁ ਣਾ ਉਣਾ ਸੁਵਾਦਿਤੋ;
ਕ੍ਯਾਦਿਤੋ ਪਨ ਨਾਯੇਵ, ਪ੍ਪਣ੍ਹਾ ਪਨ ਗਹਾਦਿਤੋ.
ਓਯਿਰਾ ਤੁ ਤਨਾਦਿਮ੍ਹਾ, ਣੇ ਣਯਾ ਚ ਚੁਰਾਦਿਤੋ;
ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ, ਪਚ੍ਚਯਾ ਦਸ ਪਞ੍ਚ ਚ.
ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨੀ ਸਤ੍ਤਮੀ ਚ, ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਚ ਪਞ੍ਚਮੀ;
ਚਤਸ੍ਸੇਤਾ ਪਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਧਾਤੁਕਨਾਮਿਕਾ.
ਏਤੇਸੁ ਵਿਸਯੇਸ੍ਵੇਵ, ਅਕਾਰੋ ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤਰਿ;
ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਖ ਛ ਸਾਦੀਹਿ, ਸਹਾਪਿ ਚੁਪਲਬ੍ਭਤਿ.
‘‘ਭਵਤਿ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਜੇਤਿ ਜਯਤਿ ਕੀਯਤਿ;
ਡੇਤਿ ਯਾਤਿ ਇਤਿ ਏਤਿ, ਅਵਤਿ ਕੋਤਿ ਸਙ੍ਕਤਿ.
ਭਿਕ੍ਖਤਿ ਪਿਵਤਿ ਪਾਤਿ, ਵਦੇਤਿ ਵਦਤਿ’’ ਇਤਿ;
ਭੂਵਾਦਿਧਾਤੁਰੂਪਾਨਿ, ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਪਕਾਸਯੇ.
ਰੂਪਂ ‘‘ਰੁਨ੍ਧਤਿ ਰੁਨ੍ਧੀਤਿ, ਰੁਨ੍ਧੇਤਿ ਪੁਨ ਰੁਨ੍ਧਿਤਿ;
ਸੁਮ੍ਭੋਤਿ’’ਚ੍ਚਾਦੀਰੂਪਾਨਿ, ਰੁਧਾਦੀਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯੇ.
‘‘ਦਿਬ੍ਬਤਿ ਸਿਬ੍ਬਤਿ ਚੇਵ, ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਤਥਾ;
ਘਾਯਤਿ ਹਾਯਤਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਰੂਪਮਾਹੁ ਦਿਵਾਦਿਨਂ.
‘‘ਸੁਣੋਤਿ ਚ ਸੁਣਾਤਿ ਚ, ਵੁਣੋਤਿ ਚ ਵੁਣਾਤਿ ਚ;
ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਹਿਨੋਤੀ’’ਤਿ, ਆਦਿਰੂਪਂ ਸੁਵਾਦਿਨਂ.
‘‘ਕਿਨਾਤਿ ਚ ਜਿਨਾਤਿ ਚ, ਧੁਨਾਤਿ ਚ ਮੁਨਾਤਿ ਚ;
ਅਸ੍ਨਾਤਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਰੂਪਞ੍ਚ, ਕ੍ਯਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਵਿਭਾਵਯੇ.
‘‘ਘੇਪ੍ਪਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸਣ੍ਹਞ੍ਚ ਸਣ੍ਹਕੋਤਿ ਚ;
ਕਣ੍ਹਂ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਤਿਣ੍ਹੁਣ੍ਹ’’-ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ ਚ ਗਹਾਦਿਨਂ.
‘‘ਤਨੋਤਿ ਚ ਕਰੋਤਿ ਚ, ਕਯਿਰਤਿ ਸਨੋਤਿ ਚ;
ਸਕ੍ਕੋਤ’ਪ੍ਪੋਤਿ ਪਪ੍ਪੋਤਿ’’-ਚ੍ਚਾਦਿਰੂਪਂ ਤਨਾਦਿਨਂ.
‘‘ਚੋਰੇਤਿ ਚੋਰਯਨ੍ਤੇ ਚ, ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਚ;
ਮਨ੍ਤੇਤਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਕਞ੍ਚਾਪਿ, ਰੂਪਮਾਹੁ ਚੁਰਾਦਿਨਂ.
ਵਿਕਰਣਵਸੇਨੇਵਂ, ਰੂਪਭੇਦੋ ਪਕਾਸਿਤੋ;
ਧਾਤੂਨਂ ਧਾਤੁਭੇਦਾਦਿ-ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਮਤਾਨੁਗੋ.
ਕਿਰਿਯਾਯ ਧਾਰਣਤੋ, ਧਾਤਵੋ ਏਕਧਾ ਮਤਾ;
ਦ੍ਵਿਧਾਪਿ ਚ ਪਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਸਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਤੋ ਪਨ.
ਤਤ੍ਥ ਸਕਮ੍ਮਕਾ ਨਾਮ, ਗਮਿਭਕ੍ਖਾਦਯਾ ਸਿਯੁਂ;
ਠਾਸਾਦਯੋ ਅਕਮ੍ਮਾ ਚ, ਉਪਸਗ੍ਗਂ ਵਿਨਾ ਵਦੇ;
ਸਕਮ੍ਮਕਕਮ੍ਮਭੂਤੋ, ਦਿਵੁ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਪੁਨ;
ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ ਤਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਞ੍ਚਾਪਿ ਵਿਭਾਵਯੇ.
ਸਕਮ੍ਮਕੇ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਤ੍ਵਾ, ਏਕਕਮ੍ਮਦ੍ਵਿਕਮ੍ਮਤੋ;
ਅਕਮ੍ਮਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੇ, ਤਿਵਿਧਾਪਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ.
ਅਕਮ੍ਮਕਾ ਰੁਤਾਯੇਵ, ਏਕਕਮ੍ਮਾ ਗਮਾਦਯੋ;
ਹੋਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਕਮ੍ਮਕਾ ਨਾਮ, ਦੁਹਿਕਰਵਹਾਦਯੋ.
ਸਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਕਤ੍ਤਮ੍ਹਿ, ਧਾਤੂਨਮੁਪਸਗ੍ਗਤੋ;
ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ ਸੋ ਤਸ੍ਮਾ, ਨ ਮਯਾ ਏਤ੍ਥ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਏਕਟ੍ਠਾਨਾ ਗਮਿਚ੍ਚਾਦੀ, ਦ੍ਵਿਟ੍ਠਾਨਾ ਭੂਪਚਾਦਯੋ;
ਤਿਟ੍ਠਾਨਾ ਸ੍ਵਾਦਯੋ ਏਵਂ, ਠਾਨਤੋਪਿ ਤਿਧਾ ਮਤਾ.
ਗੁਪਾਦਯੋ ਨਿਯੋਗੇਨ, ਆਖ੍ਯਾਤਤ੍ਤੇ ਸਵੁਦ੍ਧਿਕਾ;
ਵਚ ਤੁਰਾਦਯੋ ਨ ਹਿ, ਵੁਦ੍ਧਿਕਾ ਕਾਰਿਤਂ ਵਿਨਾ;
ਖਿ ਜਿ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਧਾਤੂ, ਸਵੁਦ੍ਧਾਵੁਦ੍ਧਿਕਾ ਮਤਾ;
ਇਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿਵਸੇਨਾਪਿ, ਤਿਵਿਧੋ ਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੋ.
ਅਲੁਤ੍ਤਵਿਕਰਣਾ ਚ, ਲੁਤ੍ਤਵਿਕਰਣਾ ਤਥਾ;
ਲੁਤ੍ਤਾਲੁਤ੍ਤਵਿਕਰਣਾ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਤਿਵਿਧਾ ਸਿਯੁਂ.
ਤਤ੍ਰਾਲੁਤ੍ਤਵਿਕਰਣਾ, ਗਮਿ ਰੁਧਿ ਦਿਵਾਦਯੋ;
ਪਾ ਭਾਦਯੋ ਜਿਨਿਚ੍ਚਾਦੀ, ਕਮਤੋ ਇਤਰੇ ਸਿਯੁਂ.
ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਰਾ ਏਕਸ੍ਸਰਾ, ਤਥਾਨੇਕਸ੍ਸਰਾਤਿ ਚ;
ਤਿਧਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਯੁਯਾਤਾ-ਪਾਭਾਲਾਦੀ ਕਰਾਦਯੋ.
ਚਤੁਧਾਦਿਨਯੋ ਚਾਪਿ, ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਸੇਨ ਚ;
ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਨਯਞ੍ਞੂਹਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰਤੋ.
ਪੁਨ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਰਾ ਧਾਤੂ, ਏਕਸ੍ਸਰਾ ਚ ਸਤ੍ਤਧਾ;
ਆਇਵਣ੍ਣਉਵਣ੍ਣਨ੍ਤ-ਏਓਨ੍ਤਵਸਾ ਮਤਾ.
ਅਵਣ੍ਣਿਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਨ੍ਤੇ-ਕਾਰਨ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇ;
ਅਨੇਕਸ੍ਸਰਧਾਤੂ ਚ, ਸਤ੍ਤਧਾਵ ਪਕਿਤ੍ਤਿਤਾ.
ਏਵਂ ਪਨ੍ਨਰਸਧਾਪਿ, ਧਾਤੂਨਮਿਧ ਸਙ੍ਗਹੋ;
ਤਪ੍ਪਭੇਦਂ ਪਕਾਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਇਉਇਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਵਿਦੂ.
ਤਤ੍ਰ ‘‘ਇਗਤਿਯਂ, ਇ ਅਜ੍ਝਯਨੇ, ਉ ਸਦ੍ਦੇ’’ ਇਚ੍ਚੇਤੇ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਰਾ ਧਾਤਵੋ. ਯਾ ਰਾ ਲਾ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਏਕਸ੍ਸਰਾ ਆਕਾਰਨ੍ਤਾ. ਖਿਜਿਨਿਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਏਕਸ੍ਸਰਾ ਇਕਾਰਨ੍ਤਾ. ਪੀਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਏਕਸ੍ਸਰਾ ਈਕਾਰਨ੍ਤਾ. ਖੁ ਦੁ ਕੁ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਏਕਸ੍ਸਰਾ ਉਕਾਰਨ੍ਤਾ, ਭੂ ਹੂ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਏਕਸ੍ਸਰਾ ਊਕਾਰਨ੍ਤਾ. ਖੇ ਜੇ ਸੇ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਏਕਸ੍ਸਰਾ ਏਕਾਰਨ੍ਤਾ. ਸੋ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਏਕਸ੍ਸਰਾ ਓਕਾਰਨ੍ਤਾ.
ਕਰ ਪਚ ਸਙ੍ਗਾਮ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਅਨੇਕਸ੍ਸਰਾ ਅਕਾਰਨ੍ਤਾ, ਓਮਾਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਅਨੇਕਸ੍ਸਰਾ ਆਕਾਰਨ੍ਤਾ, ਸਕਿ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਅਨੇਕਸ੍ਸਰਾ ਇਕਾਰਨ੍ਤਾ. ਚਕ੍ਖੀ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਅਨੇਕਸ੍ਸਰਾ ਈਕਾਰਨ੍ਤਾ. ਅਨ੍ਧੁਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਅਨੇਕਸ੍ਸਰਾ ਉਕਾਰਨ੍ਤਾ. ਕਕ੍ਖੂ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਅਨੇਕਸ੍ਸਰਾ ਊਕਾਰਨ੍ਤਾ. ਗਿਲੇ ਮਿਲੇ ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਅਨੇਕਸ੍ਸਰਾ ਏਕਾਰਨ੍ਤਾਤਿ ਏਵਂ ਪਨ੍ਨਰਸਵਿਧੇਨ ਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੋ.
ਅਥ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸਵਿਧੇਨਪਿ ਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੋ ਭਵਤਿ. ਕਥਂ?
ਧਾਤੂ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਰਾ ਚੇਵ, ਪੁਨ ਚੇਕਸ੍ਸਰਾਪਿ ਚ;
ਕਕਾਰਨ੍ਤਾ ਖਕਾਰਨ੍ਤਾ, ਗਨ੍ਤਾ ਘਨ੍ਤਾ ਚ ਧਾਤਵੋ.
ਚਕਾਰਨ੍ਤਾ ਛਕਾਰਨ੍ਤਾ, ਜਨ੍ਤਾ ਝਨ੍ਤਾ ਚ ਞਨ੍ਤਕਾ;
ਟਕਾਰਨ੍ਤਾ ਠਕਾਰਨ੍ਤਾ, ਡਨ੍ਤਾ ਢਨ੍ਤਾ ਚ ਣਨ੍ਤਕਾ.
ਤਨ੍ਤਾ ਚੇਵ ਤਥਾ ਥਨ੍ਤਾ, ਦਨ੍ਤਾ ਧਨ੍ਤਾ ਚ ਨਨ੍ਤਕਾ;
ਪਨ੍ਤਾ ਫਨ੍ਤਾ ਬਕਾਰਨ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤਾ ਮਨ੍ਤਾ ਚ ਯਨ੍ਤਕਾ.
ਰਨ੍ਤਾ ਲਨ੍ਤਾ ਵਕਾਰਨ੍ਤਾ, ਸਨ੍ਤਾ ਹਨ੍ਤਾ ਚ ਲ਼ਨ੍ਤਕਾ;
ਇਤਿ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸਧਾ ਞੇਯ੍ਯੋ, ਧਾਤੂਨਮਿਧ ਸਙ੍ਗਹੋ.
ਮਤੇ ਸਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਢਣਲ਼ਾ, ਪਦਾਦਿਮ੍ਹਿ ਨ ਦਿਸ੍ਸਰੇ;
ਤੇਨੇਕਸ੍ਸਰਧਾਤੂਸੁ, ਢਣਲ਼ਾ ਨ ਕਥੀਯਰੇ.
ਇਕਾਰਨ੍ਤਤਿਕਾਰਨ੍ਤ-ਵਸੇਨ ਤੁ ਯਥਾਰਹਂ;
ਨਾਮਂ ਸਮ੍ਭੋਤਿ ਧਾਤੂਨਂ, ਇਤਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯਯੋਗਤੋ.
ਪਚਿਭਿਕ੍ਖਿਛਿਦਿਖਾਦਿ, ਕਰੋਤਿ ਭਵਤਿ ਗਮਿ;
ਗਤਿਗਚ੍ਛਤਿਹੋਤੀਤਿ, ਆਦਿਵੋਹਾਰਮੁਦ੍ਧਰੇ.
ਏਵਂ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸਭੇਦੇਹਿ ਗਹਿਤੇਸੁ ਨਿਖਿਲੇਸੁ ਧਾਤੂਸੁ –
ਸਹਹਿਂਸਈਹਵਸਾ, ਸੀਹਸਦ੍ਦਗਤਿਂ ਵਦੇ;
ਸਹਨਤੋ ਹਨਨਤੋ, ਸੀਹੋਤਿ ਹਿ ਗਰੂ ਵਦੁਂ.
ਤਥਾ ਹਿ ਸੀਹੋ ਵਾਤਾਤਪਾਦਿਪਰਿਸ੍ਸਯਮ੍ਪਿ ਸਹਤਿ, ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਬਹੂਹਿ ਘਾਟਿਤੇਹੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੋਚਰਤ੍ਥਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਪਾਣੇ ਅਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ, ‘‘ਮਾਹਂ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਪਾਣੇ ਵਿਸਮਗਤੇ ਸਙ੍ਘਾਤਂ ਆਪਾਦੇਸੀ’’ਤਿ ਅਨੁਦ੍ਦਯਵਸੇਨ ਸਹਿਤਬ੍ਬੇ ਖੁਦ੍ਦਕਸਤ੍ਤੇਪਿ ਸਹਤਿ. ਹਿਂਸਿਤਬ੍ਬੇ ਪਨ ਕਾਯੂਪਪਨ੍ਨੇ ਸੂਕਰਮਹਿਂਸਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤੇ ਹਿਂਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਪਿ ‘‘ਸੀਹੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਕਨ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਆਦਿਅਨ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਤੋ ਤਕ੍ਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਹਿਂਸਨਟ੍ਠੇਨਪਿ ਸੀਹੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਬ੍ਬਿਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਦਲ਼੍ਹਵੀਰਿਯਤ੍ਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਈਹਤੀਤਿ ਸੀਹੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –
‘‘ਯਥਾ ਸੀਹੋ ਮਿਗਰਾਜਾ, ਨਿਸਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨਚਙ੍ਕਮੇ;
ਅਲੀਨਵੀਰਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਪਗ੍ਗਹਿਤਮਨੋ ਸਦਾ’’ਤਿ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ –
ਸਹਨਾ ਚ ਹਿਂਸਨਾ ਚ, ਤਥਾ ਸੀਘਜਵਤ੍ਤਤੋ;
ਸੀਹੋ ਇਚ੍ਚਪਿ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਸਕ੍ਯਸੀਹਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ.
ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸਹਰਾ ਚ ਹਨਨਾ ਚ ਸੀਘਜਵਤ੍ਤਾ ਚ ਸੀਹੋ’’ਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਤਦਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਸੀਹਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਸੀਹੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਮਿਗਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਮਿਗਰਾਜੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਸੀਹੋ ਸੇਨਾਪਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਸੀਹੋਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਤਥਾਗਤੇ. ਤਤ੍ਥ ਤਥਾਗਤੇ ਸਦਿਸਕਪ੍ਪਨਾਯ ਆਗਤੋ.
ਏਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –
ਸੀਹੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚਾਪਿ, ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੇ;
ਇਮੇਸੁ ਤੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ, ਸੀਹਸਦ੍ਦੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.
ਰੂਪਿਰੁਪ੍ਪਤਿਧਾਤੂਹਿ, ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਤਿਂ ਵਦੇ;
‘‘ਰੂਪਯਤਿ ਰੁਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ, ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਚਨਦ੍ਵਯਂ.
ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਗਰੂਹਿ ‘‘ਰੂਪਯਤੀਤਿ ਰੂਪਂ, ਵਣ੍ਣਵਿਕਾਰਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਹਦਯਙ੍ਗਤਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਰੂਪਂ? ਰੁਪ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਤਾ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਰੂਪਂ ਵਦੇਥ, ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕੇਨ ਰੁਪ੍ਪਤਿ, ਸੀਤੇਨਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਪਨਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋਵ.
ਪਸਵਤੇਮਨਤ੍ਥੇਨ, ਧਾਤੁਨਾ ਉਦਿਨਾ ਪਨ;
ਸਮੁਦ੍ਦਸਦ੍ਦਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ, ਵਦੇਯ੍ਯ ਮਤਿਮਾ ਨਰੋ.
ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਸਮੁਦ੍ਦੋਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਸਮੁਦ੍ਦਤਿ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਮਚ੍ਛਮਕਰਾਦੀਨਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਸਵਤਿ ਜਨੇਤੀਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦੋ. ਅਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਖਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ ਪਨ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮੁਦ੍ਦੋ, ਕਿਲੇਦਨਟ੍ਠੇਨ ਤੇਨਮਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮਿਲਿਨ੍ਦਪਞ੍ਹੇ ਪਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਾਗਸੇਨੋ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਸਮੁਦ੍ਦੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਆਪਂ ਉਦਕਂ ਸਮੁਦ੍ਦੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਮਿਲਿਨ੍ਦੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਆਹ ‘‘ਯਤ੍ਤਕਂ ਮਹਾਰਾਜ ਉਦਕਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਲੋਣਂ, ਯਤ੍ਤਕਂ ਲੋਣਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਉਦਕਂ, ਉਦਕਸਮਤ੍ਤਾ ਸਮੁਦ੍ਦੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਤਦਾ ਰਞ੍ਞਾ ਮਿਲਿਨ੍ਦੇਨ ‘‘ਕਲ੍ਲੋਸਿ ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਸਮਂ ਉਦਕੇਨ ਲੋਣਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਨੀਲੋਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਤਤ੍ਥ ਭਦਨ੍ਤਨਾਗਸੇਨਮਤਞ੍ਚ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਮਤਞ੍ਚ ਪਕਤਿਸਮੁਦ੍ਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾਨਂ ਮਤਮ੍ਪਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦੋਪੇਸੋ’’ਤਿ ਚ ਆਗਤਾਨਿ ਸਮੁਦ੍ਦਸਰਿਕ੍ਖਕਾਨਿ ਚ ਤਣ੍ਹਾਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਖਾਦਧਾਤੁਵਸਾ ਚਾਪਿ, ਖਨੁਧਾਤੁਵਸੇਨ ਵਾ;
ਖਨਿਤੋ ਵਾਪਿ ਧਾਤੁਮ੍ਹਾ, ਧਾਤੋ ਖਂਪੁਬ੍ਬਤੋਪਿ ਵਾ;
ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ, ਸਦ੍ਦਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਦੂ ਵਦੇ.
ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਯਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮੋਯੇਵ ਸਮਾਨੋ ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਦੁਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਖਜ੍ਜਤਿ ਖਾਦਿਯਤੀਤਿ ਖਨ੍ਧੋ, ਤੇਹੇਵ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਖਞ੍ਞਤਿ ਅਵਦਾਰਿਯਤੀਤਿਪਿ ਖਨ੍ਧੋ, ਖਨਿਯਤਿ ਪਰਿਖਞ੍ਞਤੀਤਿਪਿ ਖਨ੍ਧੋ, ਅਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਨ ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਤ੍ਤਾ ਖਂ ਸੁਞ੍ਞਾਕਾਰਂ ਧਾਰੇਤੀਤਿਪਿ ਖਨ੍ਧੋ, ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿ. ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਤੋ ਪਨ –
ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦੋ ਰਾਸਿਗੁਣ-ਪਣ੍ਣਤ੍ਤੀਸੁ ਚ ਰੂਲ਼੍ਹਿਯਂ;
ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਚੇਵ ਅਂਸੇ ਚ, ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵਿਭਾਵਯੇ.
ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ ਵਿਭਙ੍ਗਟ੍ਠਕਥਾਯਂ – ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਪਤਤਿ ਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਗੁਣੇ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਯਂ ਰੂਲ਼੍ਹਿਯਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਨ ਸੁਕਰਂ ਉਦਕਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਗਹੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਉਦਕਾਲ਼੍ਹਕਾਨੀ’ਤਿ ਵਾ ‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਉਦਕਾਲ਼੍ਹਕਸਤਾਨੀ’ਤਿ ਵਾ ‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਉਦਕਾਲ਼੍ਹਕਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’ਤਿ ਵਾ ‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਉਦਕਾਲ਼੍ਹਕਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’ਤਿ ਵਾ, ਅਥ ਖੋ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੋ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ ਮਹਾਉਦਕਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਹਿ ਰਾਸਿਤੋ ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ. ਨ ਹਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਉਦਕਂ ਉਦਕਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬਹੁਕਮੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਥਾ ਨ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਰਜੋ ਰਜਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਾ ਗਾਵੋ ਗਵਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਬਲਂ ਬਲਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਬਹੁਕਮੇਵ ਹਿ ਰਜੋ ਰਜਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਬਹੁਕਾ ਚ ਗਵਾਦਯੋ ਗਵਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਬਲਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਗੁਣਤੋ ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ. ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖਾ ਭਗਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦਾਰੁਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਸੋਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਤੋ ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ. ‘‘ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਰੂਲ਼੍ਹੀਤੋ ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ. ਸ੍ਵਾਯਮਿਧ ਰਾਸਿਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਖਨ੍ਧਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਪਿਣ੍ਡਟ੍ਠੋ ਪੂਗਟ੍ਠੋ ਘਟਟ੍ਠੋ ਰਾਸਟ੍ਠੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਾਸਿਲਕ੍ਖਣਾ ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਟ੍ਠਾਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਲੋਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਇਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨਾ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਦਸ੍ਸਾਮ, ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਲਕ੍ਖਣਾ ਖਨ੍ਧਾਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਰੂਪਰਾਸਿ ਰੂਪਕੋਟ੍ਠਾਸੋ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਵੇਦਨਾਰਾਸਿ ਵੇਦਨਾਕੋਟ੍ਠਾਸੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਭਾਰਂ. ਖਨ੍ਧਤੋ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਮਹਾਹਨੁਸਭਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਅਂਸੋ ‘‘ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਆਪੁਬ੍ਬਯਤਤੋ ਚਾਪਿ, ਆਯੂਪਪਦਤੋ ਪੁਨ;
ਤਨੁਤੋ ਤਨਿਤੋ ਵਾਪਿ, ਆਯਤਨਰਵੋ ਗਤੋ.
ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ਆਯਤਨਤੋ, ਆਯਾਨਂ ਵਾ ਤਨਨਤੋ, ਆਯਤਸ੍ਸ ਚ ਨਯਨਤੋ ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਚਕ੍ਖੁ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਹਿ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸੇਨ ਸੇਨ ਅਨੁਭਵਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚੇਨ ਆਯਤਨ੍ਤਿ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਘਟਨ੍ਤਿ ਵਾਯਮਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇ ਚ ਪਨ ਆਯਭੂਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਏਤਾਨਿ ਤਨਨ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਤੀਵ ਆਯਤਂ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ ਯਾਵ ਨ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਾਵ ਨਯਨ੍ਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਯਤਨਤੋ, ਆਯਾਨਂ ਵਾ ਤਨਨਤੋ, ਆਯਤਸ੍ਸ ਚ ਨਯਨਤੋ ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.
ਅਪਿਚ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਆਕਰਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨ ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਆਯਤਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਲੋਕੇ ਇਸ੍ਸਰਾਯਤਨਂ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਂ ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਾਯਤਨਂ ਰਜਤਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਆਕਰੋ, ਸਾਸਨੇ ਪਨ ‘‘ਮਨੋਰਮੇ ਆਯਤਨੇ, ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਨਂ ਵਿਹਙ੍ਗਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਂ. ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥੋ ਗੁਨ੍ਨਂ ਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸੋ. ‘‘ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਾਰਣਂ.
ਚਕ੍ਖੁਆਦੀਸੁ ਚਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਚ ਨੇਸਂ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਂ. ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਤੇ ਆਕਿਣ੍ਣਾ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਚ ਨੇਸਂ ਆਕਰੋ. ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਚ ਨੇਸਂ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਸਮੋਸਰਣਤੋ. ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਚ ਨੇਸਂ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸੋ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਚ ਨੇਸਂ ਕਾਰਣਂ ਤੇਸਂ ਅਭਾਵੇ ਅਭਾਵਤੋ. ਇਤਿ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਆਕਰਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨ ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਤ੍ਥੇਨ ਚਕ੍ਖੁ ਚ ਤਂ ਆਯਤਨਞ੍ਚਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾ ਚ ਤੇ ਆਯਤਨਞ੍ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ. ਇਚ੍ਚੇਵਂ –
ਨਿਵਾਸੋ ਆਕਰੋ ਚੇਵ, ਜਾਤਿਦੇਸੋ ਚ ਕਾਰਣਂ;
ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ, ਵੁਚ੍ਚਤਾ’ਯਤਨਂ ਇਤਿ;
ਵਿਦਿਵਿਦੇਹਿ ਧਾਤੂਹਿ, ਅਕਾਰਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਵਾ;
ਅਨ੍ਤਵਿਰਹਿਤਸਦ੍ਦੂ-ਪਪਦੇਨ ਜੁਨਾਪਿ ਵਾ.
ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਦ੍ਦਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ, ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ ਸੁਧੀਮਤਾ.
ਏਤ੍ਥ ਪੂਰੇਤੁਂ ਅਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿ ਅਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਨਾਮ, ਅਲਦ੍ਧਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਂ ਅਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਤੋ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦਿ ਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਰਾਸਟ੍ਠਂ, ਆਯਤਨਾਨਂ ਆਯਤਨਟ੍ਠਂ, ਧਾਤੂਨਂ ਸੁਞ੍ਞਟ੍ਠਂ, ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਤਥਟ੍ਠਂ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠਂ ਅਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਪੀਲ਼ਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਅਨ੍ਤਵਿਰਹਿਤੇ ਸਂਸਾਰੇ ਸਬ੍ਬਭਵਯੋਨਿਗਤਿਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਸਤ੍ਤਾਵਾਸੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇ ਜਵਾਪੇਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦੀਸੁ ਜਵਤਿ, ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁਪਿ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਨ ਜਵਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ.
ਯਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਪਿਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਛਾਦਨਤੋਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਤਂ ਨ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਛਾਦਨਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਟੀਕਾਯਂ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਭਾਵਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਅਪਿਚਾ’ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ‘ਇਦਂ ਵਤ੍ਤੁ, ਇਦਮਾਰਮ੍ਮਣ’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਞਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਤਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਸਭਾਵਚ੍ਛਾਦਨਤੋ ਏਵ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਭਾਵਸ੍ਸ, ਜਰਾਮਰਣਾਦੀਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਛਾਦਨਤੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਛਾਦਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਗ੍ਗਤਿਗਾਮਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ‘ਅਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਵਿਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਥਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਨ੍ਦਨੀਯਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘ਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ ਚ, ਅਤ੍ਤਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਪਵਤ੍ਤਾਪਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ ਆਯਤਨਂ, ਸਮ੍ਮੋਹਭਾਵੇਨੇਵ ਅਨਭਿਸਮਯਭੂਤਤ੍ਤਾ ‘ਅਵਿਦਿਤਂ ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਨ੍ਤਵਿਰਹਿਤੇ ਜਵਾਪੇਤੀ’ਤਿ ਵਣ੍ਣਾਗਮਵਿਪਰਿਯਾਯਵਿਕਾਰਵਿਨਾਸਧਾਤੁਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਯੋਗੇਹਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਸ੍ਸ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤੀਸੁਪਿ ਪਦੇਸੁ ਅਕਾਰਵਿਕਾਰਜਕਾਰੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਆਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.
ਅਰਹਧਾਤੁਤੋ ਞੇਯ੍ਯਾ, ਅਰਹਂਸਦ੍ਦਸਣ੍ਠਿਤਿ;
ਅਰਾਰੂਪਪਦਹਨ-ਧਾਤੁਤੋ ਵਾਥਵਾ ਪਨ.
ਰਹਤੋ ਰਹਿਤੋ ਚਾਪਿ, ਅਕਾਰਪੁਬ੍ਬਤੋ ਇਧ;
ਵੁਚ੍ਚਤੇ ਅਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ, ਆਰਕਾਦਿਰਵਸ੍ਸਿਤਾ.
ਤਥਾ ਹਿ ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇ ਅਰਹਤਿ ਪੂਜਾਵਿਸੇਸਞ੍ਚਾਤਿ ਅਰਹਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ –
‘‘ਪੂਜਾਵਿਸੇਸਂ ਸਹ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ,
ਯਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਅਰਹਤਿ ਲੋਕਨਾਥੋ;
ਅਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ,
ਤਸ੍ਮਾ ਜਿਨੋ ਅਰਹਤਿ ਨਾਮਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਥਾ ਸੋ ਕਿਲੇਸਾਰਯੋ ਮਗ੍ਗੇਨ ਹਨੀਤਿ ਅਰਹਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ –
‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਰਾਗਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਾ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਯੋ ਹਤਾ;
ਪਞ੍ਞਾਸਤ੍ਥੇਨ ਨਾਥੇਨ, ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਅਰਹਂ ਮਤੋ’’ਤਿ.
ਯਞ੍ਚੇਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਵਤਣ੍ਹਾਮਯਨਾਭਿਂ ਪੁਞ੍ਞਾਦਿਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਰਂ ਜਰਾਮਰਣਨੇਮਿਂ ਆਸਵਸਮੁਦਯਮਯੇਨ ਅਕ੍ਖੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਵਰਥੇ ਸਮਾਯੋਜਿਤਂ ਅਨਾਦਿਕਾਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਕਂ, ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਵੀਰਿਯਪਾਦੇਹਿ ਸੀਲਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸਦ੍ਧਾਹਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਕਰਂ ਞਾਣਪਰਸੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਅਰੇ ਹਨੀਤਿਪਿ ਅਰਹਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ –
‘‘ਅਰਾ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਕਸ੍ਸ, ਹਤਾ ਞਾਣਾਸਿਨਾ ਯਤੋ;
ਲੋਕਨਾਥੇਨ ਤੇਨੇਸ, ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.
ਤਥਾ ਅਤ੍ਤਹਿਤਂ ਪਰਹਿਤਞ੍ਚ ਪਰਿਪੂਰੇਤੁਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਹਿ ਸਾਧੂਹਿ ਦੂਰਤੋ ਰਹਿਤਬ੍ਬਾ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤਬ੍ਬਾ ਪਰਿਹਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਰਹਾ, ਰਾਗਾਦਯੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ, ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਰਹਾਤਿ ਅਰਹਂ. ‘‘ਅਰਹੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਓਕਾਰਸ੍ਸ ਸਾਨੁਸਾਰਂ ਅਕਾਰਾਦੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਰਹਂ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਹ ਚ –
‘‘ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਰਹਾ ਨਾਮ, ਸਾਧੂਹਿ ਰਹਿਤਬ੍ਬਤੋ;
ਤੇਸਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਮਤੋ’’ਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ਖੀਣਾਸਵੇਹਿ ਸੇਕ੍ਖੇਹਿ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਹਿ ਚ ਨ ਰਹਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤਬ੍ਬੋ, ਤੇ ਚ ਭਗਵਾਤਿ ਅਰਹਂ. ਆਹ ਚ –
‘‘ਯੇ ਚ ਸਚ੍ਛਿਕਤਧਮ੍ਮਾ,
ਅਰਿਯਾ ਸੁਦ੍ਧਗੋਚਰਾ;
ਨ ਤੇਹਿ ਰਹਿਤੋ ਹੋਤਿ,
ਨਾਥੋ ਤੇਨਾ’ਰਹਂ ਮਤੋ’’ਤਿ.
ਰਹੋਤਿ ਚ ਗਮਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਰਹੋ ਗਮਨਂ ਗਤੀਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਤੀਤਿ ਅਰਹਂ. ਆਹ ਚ –
‘‘ਰਹੋ ਵਾ ਗਮਨਂ ਯਸ੍ਸ, ਸਂਸਾਰੇ ਨਤ੍ਥਿ ਸਬ੍ਬਸੋ;