ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ

ਸਦ੍ਦਨੀਤਿਪ੍ਪਕਰਣਂ

ਧਾਤੁਮਾਲਾ

੧੫. ਸਰਵਗ੍ਗਪਞ੍ਚਕਨ੍ਤਿਕ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਰਧਾਤੁ

ਇਤੋ ਪਰਂ ਤੁ ਸਰਤੋ, ਕਕਾਰਨ੍ਤਾਦਿਭੇਦਤੋ;

ਧਾਤੁਯੋ ਧਾਤੁਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨ-ਰੂਪਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ.

ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਪਿਟਕਮ੍ਹਿ, ਜਿਨਪਾਠੇ ਯਥਾਬਲਂ;

ਨਯਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ, ਸਮਾਸੇਨ ਕਥੇਸ੍ਸ’ਹਂ.

ਇ ਗਤਿਯਂ. ਯੇਸਂ ਧਾਤੂਨਂ ਗਤਿਅਤ੍ਥੋ, ਬੁਦ੍ਧਿਪਿ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਵਤ੍ਤਿਪਾਪੁਣਾਨਿਪਿ. ਤਤ੍ਰ ਗਮਨਂ ਦੁਵਿਧਂ ਕਾਯਗਮਨਂ ਞਾਣਗਮਨਞ੍ਚ. ਤੇਸੁ ਕਾਯਗਮਨਂ ਨਾਮ ਇਰਿਯਾਪਥਗਮਨਂ, ਞਾਣਗਮਨਂ ਨਾਮ ਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਯੋਗਾਨੁਰੂਪੇਨ ‘‘ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਤਿ, ‘‘ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਤਿ, ‘‘ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਤਿ, ਇਰਿਯਾਪਥਗਮਨੇਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਤਿ, ਞਾਣਗਮਨੇਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਸੀਘਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਇਰਿਯਾਪਥਗਮਨਂ ‘‘ਗਮਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਤੋ. ‘‘ਗਤਿਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਞਾਣਗਮਨਂ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਗਤ੍ਯਤ੍ਥਾਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਯਥਾਪਯੋਗਂ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ – ਇਤਿ, ਏਤਿ, ਉਦੇਤਿ. ਕਾਰਿਤੇ ‘‘ਉਦਾਯਤੀ’’ਤਿ ਰੂਪਂ ਭਵਤਿ. ਉਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਦੁਕਾਰੋ ਆਗਮੋ. ਉਪੇਤਿ, ਸਮੁਪੇਤਿ, ਵੇਤਿ, ਅਪੇਤਿ, ਅਵੇਤਿ, ਅਨ੍ਵੇਤਿ, ਸਮੇਤਿ, ਅਭਿਸਮੇਤਿ, ਸਮਯੋ, ਅਭਿਸਮਯੋ, ਈਦਿ, ਉਦਿ, ਏਕੋਦਿ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਇਤੋ, ਉਦਿਤੋ, ਉਪੇਤੋ, ਸਮੁਪੇਤੋ, ਅਨ੍ਵਿਤੋ, ਅਪੇਤੋ, ਸਮੇਤੋ, ਏਤਬ੍ਬੋ, ਪਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬੋ, ਪਟਿਯਮਾਨੋ, ਪਟਿਚ੍ਚੋ, ਏਨ੍ਤੋ, ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਪਚ੍ਚਯੋ, ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ‘‘ਇਤਾ, ਇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਰਹਂ ਇਤ੍ਥਿਨਪੁਂਸਕਵਸੇਨਪਿ. ਪਚ੍ਚੇਤੁਂ, ਉਪੇਤੁਂ, ਸਮੁਪੇਤੁਂ, ਅਨ੍ਵੇਤੁਂ, ਸਮੇਤੁਂ, ਅਭਿਸਮੇਤੁਂ, ਇਚ੍ਚ, ਪਟਿਚ੍ਚ, ਸਮੇਚ੍ਚ, ਅਭਿਸਮੇਚ੍ਚ, ਅਪੇਚ੍ਚ, ਉਪੇਚ੍ਚ, ਪਟਿਮੁਖਂ ਇਤ੍ਵਾ, ਇਤ੍ਵਾਨ, ਉਪੇਤ੍ਵਾ, ਉਪੇਤ੍ਵਾਨ, ਉਪੇਤੁਨ, ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਾਨੁਰੂਪਤੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਇਤਿਇਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਸਦ੍ਦੋ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਦਸ੍ਸਨਾਯੇਵ ਮੇ ਰੁਤੋ.

‘‘ਇਤਾਯਂ ਕੋਧਰੂਪੇਨ’’, ਇਤਿ ਪਾਲ਼ਿ ਹਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯਮ੍ਹਿ, ਮੁਨਿਨਾਹਚ੍ਚ ਭਾਸਿਤਾ;

ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯੇ ਕੋਧਂ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ –

‘‘ਇਤਾਯਂ ਕੋਧਰੂਪੇਨ, ਮਚ੍ਚੁਵੇਸੋ ਗੁਹਾਸਯੋ;

ਤਂ ਦਮੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦੇ, ਪਞ੍ਞਾਵੀਰਿਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਰ ਇਤਾਯਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਅਯਨ੍ਤਿ ਛੇਦੋ. ਇਤਿਇਤਿ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਪਦਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਦੋਸੋ ਲੋਕੇ ‘‘ਕੋਧੋ’’ਤਿ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨਾਯਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਕੋਧੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਕਿਨ੍ਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਏਸੋ ਹਿ ਸਰੀਰਸਙ੍ਖਾਤਗੁਹਾਸਯੋ ਮਚ੍ਚੁਰਾਜਾ ਏਵ ਕੋਧਵਸੇਨ ਪਮਦ੍ਦਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਏਵਰੂਪਂ ‘‘ਮਚ੍ਚੁਰਾਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਕਰਂ ਕੋਧਂ ਹਿਤਕਾਮੋ ਦਮੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵੀਰਿਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ.

ਏਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਏਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਆਉਪਸਗ੍ਗੋ ਸਨ੍ਧਿਕਿਚ੍ਚੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨ ਪਾਕਟੋ ਵਲਾਹਕਾਵਤ੍ਥਰਿਤੋ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ. ਤਥਾ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਆ ਇਤਿ ਏਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧਿਵਿਗ੍ਗਹੋ ਭਵਤਿ, ਆਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਇਕਾਰੇਨ ਪਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਏਕਾਰਾਦੇਸੋ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਯਂ ਸੋ ਸਾਰਥੀ ਏਤਿ. ਏਤੁ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੋ ਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਾਕਰਣਸਤ੍ਥੇਪਿ ਹਿ ਆ ਇਤਿ ਏਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧਿਵਿਗ੍ਗਹੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਮ੍ਪਿ ਨੀਤਿ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਅਥ ਵਾ ਇਤੀਤਿ ਰਸ੍ਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਦਂ ਗਮਨਂ ਬੋਧੇਤਿ, ਏਤੀਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਨ ਯਥਾਪਯੋਗਂ ਆਗਮਨਾਦੀਨਿ. ਮਤ੍ਤਾਵਸੇਨਪਿ ਹਿ ਪਦਾਨਿ ਸਵਿਸੇਸਤ੍ਥਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਯਥਾ? ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਰਟ੍ਠਾ ਪਬ੍ਬਾਜਿਤੋਤਿ. ਸਞ੍ਞੋਗਾਸਞ੍ਞੋਗਵਸੇਨਪਿ, ਤਂ ਯਥਾ? ਗਾਮਾ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਸਂ ਪੋਸੋ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਮ੍ਪਿ ਨੀਤਿ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

ਇ ਗਤਿਯਨ੍ਤਿ ਕਥਿਤਾ, ਧਾਤੁ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਗਤਾ ਯਦਾ;

ਤਦਾ ਆਗਮਨਤ੍ਥਸ੍ਸ, ਵਾਚਿਕਾ ਪਾਯਤੋ ਵਸਾ.

ਇਰਿਯਾਪਥਤ੍ਥਤੋ ਹੇ-ਸਾ ਨਿਚ੍ਚਾਗਮਵਾਚਿਕਾ;

‘‘ਅਯਂ ਸੋ ਸਾਰਥੀ ਏਤਿ’’, ਇਚ੍ਚਾਦੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.

ਅਨਿਰਿਯਾਪਥਤ੍ਥੇਨ, ਵਤ੍ਤਨੇ ਗਮਨੇਪਿ ਚ;

ਆਗਮਨੇ ਚ ਹੋਤੀਤਿ, ਧੀਮਾ ਲਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਤਂ ਯਥਾ.

‘‘ਪਟਿਚ੍ਚ ਫਲਮੇਤੀ’’ਤਿ, ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਵਤ੍ਤਨੇ;

ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਇਕਾਰਵ੍ਹਾ, ਏਸਾ ਧਾਤੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਅਤ੍ਥਮੇਨ੍ਤਮ੍ਹਿ ਸੂਰਿਯੇ, ਵਾਲ਼ਾ’’ ਇਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਪਨ;

ਗਤੇ, ‘‘ਏਤੀਤਿ ਇਤੀ’’ਤਿ-ਆਦਿਸ੍ਵਾਗਮਨੇ ਸਿਯਾ.

ਤਥਾ ਹਿ ਈਤੀਤਿ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਏਤਿ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਈਤਿ, ਉਪਦ੍ਦਵੋ, ਇਤਿ ਆਗਮਨਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਆਹ ਚ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਏਤੀਤਿ ਈਤਿ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਭਾਗੀਨਂ ਬ੍ਯਸਨਹੇਤੂਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਰਹਂ ਨਿਪਾਤਾਖ੍ਯਾਤਨਾਮਿਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਇਤਿਇਤੋ ਸਦ੍ਦਾਨਮਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਤਤ੍ਥ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਪਰਿਸਮਾਪਨਾਦਿਪਦਤ੍ਥ ਵਿਪਰਿਯਾਯ ਪਕਾਰਾਵਧਾਰਣ ਨਿਦਸ੍ਸਨਾਦਿਅਨੇਕਤ੍ਥਪ੍ਪਭੇਦੋ. ਤਥਾ ਹੇਸ ‘‘ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਮੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵਥ, ਮਾ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾ, ਕਿਨ੍ਤਿ ਮੇ ਸਾਵਕਾ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਰਿਸਮਾਪਨੇ. ‘‘ਇਤਿ ਵਾ ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਾ ਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਮਾਗਣ੍ਡਿਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਭਿਲਾਪੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਦਤ੍ਥਵਿਪਰਿਯਾਯੇ. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯੋ ਬਾਲੋ, ਅਪ੍ਪਟਿਭਯੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਸਉਪਦ੍ਦਵੋ ਬਾਲੋ, ਅਨੁਪਦ੍ਦਵੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਸਉਪਸਗ੍ਗੋ ਬਾਲੋ, ਅਨੁਪਸਗ੍ਗੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਕਾਰੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਸਤਾ ਆਦਨ੍ਦ ਅਤ੍ਥੀਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਕਿਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਚੇ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਵਧਾਰਣੇ. ‘‘ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਖੋ ਕਚ੍ਚਾਨ ਅਯਮੇਕੋ ਅਨ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਖੋ ਕਚ੍ਚਾਨ ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇ. ਨਿਪਾਤਵਸੇਨੇਵ ਤੇ ਪਯੋਗਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਇਤਾਯਂ ਕੋਧਰੂਪੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਆਖ੍ਯਾਤਵਸੇਨ ਗਮਨੇ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨਿਪਾਤਤ੍ਥੋ ਪਨ ਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਅਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣੇ ਕੋਸਲ੍ਲੁਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਆਗਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਤਰੋ ਪਨ –

ਗਤ੍ਯਤ੍ਥੇ ਚਿਮਸਦ੍ਦਤ੍ਥੇ, ਇਤੋਸਦ੍ਦੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ;

ਅਨ੍ਵਿਤੋ’’ਤਿ ਹਿ ਗਤ੍ਯਤ੍ਥੇ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ ਭਵੇ.

ਇਮਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਮ੍ਹਿ, ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ ਭਵੇ;

‘‘ਇਤੋ ਸਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਦਿਸਾ’’, ਇਤਿਆਦੀਸੁ ਪਾਲ਼ਿਸੁ.

ਗਤ੍ਯਤ੍ਥੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਏਤ੍ਥ, ਇਤਰਤ੍ਥੋ ਨ ਇਚ੍ਛਿਤੋ;

ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਕੋਸਲ੍ਲਤ੍ਥਾਯ ਵਿਞ੍ਞੁਨਂ.

ਇਧ ਪਨ ਸਮਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਂ ਸਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਅਯਧਾਤੁਵਿਸਯੇਯੇਵ ਵਕ੍ਖਾਮ ਇ ਏ ਅਯਧਾਤੁਵਸੇਨ ਤਿਧਾਤੁਮਯਤ੍ਤਾ ਸਮਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਰ ਇਤੀਤਿ ਇਕਾਰਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਚ ‘‘ਏਤਿ, ਉਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਏਕਾਰਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤਪਦਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਪਦਮਾਲਾ ਯਥਾਰਹਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦਾਨਿ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਈਦਿਸੇਸੁ ਹਿ ਠਾਨੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਰਾ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਮਾਲਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਸੁਕਰਾ ਚ ਦੁਕ੍ਕਰਾ ਚ ਤ੍ਯਨ੍ਤਪਦਮਾਲਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਭੂਵਾਦਿਗਣਾਦੀਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਗਣੇਸੁ ਵਿਹਿਤੇਹਿ ਛਨ੍ਨਵੁਤਿਯਾ ਵਚਨੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ ਅਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਞ੍ਚ ਪਦਮਾਲਾਨਯਂ ਬ੍ਰੂਮ –

ਅਕਾਰਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤ-ਪਦਾਨਂ ਪਨ੍ਤਿਯੋ ਬੁਧੋ;

ਭਵਤਿ ਰੁਨ੍ਧਤਾਦੀਨਂ, ਯੋਜੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਥਾ.

ਇਤਿ ਏਤੀ’’ਤਿ ਚੇਤੇਸਂ, ਪਦਾਨਂ ਪਨ ਪਨ੍ਤਿਯੋ;

ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਰਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ, ਯੋਜੇ ਵਿਞ੍ਞੂ ਯਥਾਰਹਂ.

ਆਕਾਰਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤ-ਪਦਾਨਞ੍ਚਾਪਿ ਪਨ੍ਤਿਯੋ;

‘‘ਯਾਤਿ ਸੁਣਾਤਿ ਅਸ੍ਨਾ-ਤਿ’’ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਯਥਾਰਹਂ.

ਇਵਣ੍ਣਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤ-ਪਦਾਨਮਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯੋ;

ਯੋਜੇ ‘‘ਰੁਨ੍ਧਿਤਿ ਰੁਨ੍ਧੀਤਿ’’-ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਯਥਾਰਹਂ.

ਉਕਾਰਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤ-ਸੁਤਿਇਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਚ;

ਪੇਰਣਤ੍ਥੇ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਯੋਜੇ ਮਾਲਂ ਯਥਾਰਹਂ.

ਏਕਾਰਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤ-ਪਦਾਨਮ੍ਪਿ ਯਥਾਰਹਂ;

‘‘ਜੇਤਿ ਰੁਨ੍ਧੇਤਿ ਕਾਰੇਤਿ, ਕਾਰਾਪੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਂ.

ਓਕਾਰਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤ-ਪਦਾਨਮ੍ਪਿ ਪਦਕ੍ਕਮੇ;

‘‘ਕਰੋਤਿ ਭੋਤਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ-ਆਦੀਨਂ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋਵਦੇ;

ਇਚ੍ਚੇਵਂ ਸਤ੍ਤਧਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਪਦਮਾਲਾਨਯੋ ਮਯਾ;

ਇਤੋ ਮੁਤ੍ਤੋ ਨਯੋ ਨਾਮ, ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦੇ.

‘‘ਆਦਤ੍ਤੇ ਕੁਰੁਤੇ ਪੇਤੇ’’, ਇਚ੍ਚਾਦਿ ਨਯਦਸ੍ਸਨਾ;

ਯਥਾਰਹਂ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋਤਿ, ਵਚਨਂ ਏਤ੍ਥ ਭਾਸਿਤਂ.

ਇਦਾਨਿ ਇਕਾਰਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਕਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਇਤਿ, ਇਨ੍ਤਿ. ਇਸਿ, ਇਥ. ਇਮਿ, ਇਮ. ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਯੋ. ਇਤੁ, ਇਨ੍ਤੁ. ਇਹਿ, ਇਥ. ਇਮਿ, ਇਮ. ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਪਞ੍ਚਮੀਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਾਸਨਾਨੁਰੂਪਭਾਵਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਸਾਧਕਪਦਾਨਿ ‘‘ਵੇਤਿ, ਅਪੇਤਿ, ਅਨ੍ਵੇਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿ ਇਤਿ ਵੇਤਿ. ਵਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਗਮਨਂ ਬੋਧੇਤਿ. ਤਥਾ ਅਪ ਇਤਿ ਅਪੇਤਿ. ਅਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁ ਇਤਿ ਅਨ੍ਵੇਤਿ. ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਰੂ ਪਨ ਅਨੁ ਏਤਿ ਅਨ੍ਵੇਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਂ –

‘‘ਯਥਾ ਆਰਞ੍ਞਕਂ ਨਾਗਂ, ਦਨ੍ਤਿਂ ਅਨ੍ਵੇਤਿ ਹਤ੍ਥਿਨੀ;

ਜੇਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਗਿਰਿਦੁਗ੍ਗੇਸੁ, ਸਮੇਸੁ ਵਿਸਮੇਸੁ ਚ;

ਏਵਂ ਤਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਪੁਤ੍ਤੇ ਆਦਾਯ ਪਚ੍ਛਤੋ’’ਤਿ.

ਇਮਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਨ ਸਮੇਤਿ ‘‘ਜੇਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਵੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ‘‘ਅਨੁਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਚ. ਤਥਾ ਹਿ ਏਤਿਸਦ੍ਦੋ ਯਤ੍ਥ ਚੇ ਇਰਿਯਾਪਥਵਾਚਕੋ, ਤਤ੍ਥ ਆਗਮਨਂਯੇਵ ਜੋਤੇਤਿ, ਨ ਗਮਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਗਮਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਗਮਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਵਿ ਇਤਿਆਦਿਨਾ ਛੇਦੋ ਞੇਯ੍ਯੋ. ਏਤੇਸਞ੍ਚ ਇਤਿਸਦ੍ਦਵਸੇਨ ਕਤਛੇਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਯੁਤ੍ਤਿਭਾਵਞ੍ਚ ‘‘ਇਤਾਯਂ ਕੋਧਰੂਪੇਨਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯੇਵ ਸਾਧੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਯੇਵ ‘‘ਅਨੁ ਇਤਿ, ਅਨੁ ਇਨ੍ਤਿ, ਅਨੁ ਇਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਅਨ੍ਵੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਛੇਦੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਞ੍ਚਮੀਨਯੋ ਪਰਸ੍ਸਪਦਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਸਤ੍ਤਮੀਰੂਪਾਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਾਨਿ.

ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਾਨਿ, ਸਿਤ੍ਤਾ ਤੇ ਲਹੁਮੇਸ੍ਸਤਿ. ਇਸ੍ਸਤਿ, ਇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਇਸ੍ਸਸਿ, ਇਸ੍ਸਥ. ਇਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਸ੍ਸਾਮ. ਇਸ੍ਸਤੇ, ਇਸ੍ਸਨ੍ਤੇ. ਇਸ੍ਸਸੇ, ਇਸ੍ਸਵ੍ਹੇ. ਇਸ੍ਸਂ, ਇਸ੍ਸਾਮ੍ਹੇ. ਅਸਬ੍ਬਧਾਤੁਕਤ੍ਤੇਪਿ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਰਤ੍ਤਾ ਧਾਤੁਸ੍ਸ ਇਕਾਰਾਗਮੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਨਯੋ.

ਅਥ ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਇਸ੍ਸਾ, ਇਸ੍ਸਂਸੁ. ਇਸ੍ਸੇ, ਇਸ੍ਸਥ. ਇਸ੍ਸਂ, ਇਸ੍ਸਮ੍ਹਾ. ਇਸ੍ਸਥ, ਇਸ੍ਸਿਸੁ. ਇਸ੍ਸਸੇ, ਇਸ੍ਸਵ੍ਹੇ. ਇਸ੍ਸਂ, ਇਸ੍ਸਾਮ੍ਹਸੇ. ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇ ਚ ਅਸਬ੍ਬਧਾਤੁਕਤ੍ਤੇ ਚ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਰਤ੍ਤਾ ਧਾਤੁਸ੍ਸ ਅਕਾਰਿਕਾਰਾਗਮੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਨੁਪਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚ ਅਕਾਰਾਗਮੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਰਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਿਕਾਨਂ ਏਕਤੋਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਨੁਪਪਤ੍ਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਨਯੋ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਤੇਪਿਟਕੇ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ ਸੋਤੂਨਂ ਪਯੋਗਤ੍ਥੇਸੁ ਪਰਮਕੋਸਲ੍ਲਜਨਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਨਨੁ ਤੇ ਸੁਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ, ਦੇਵਾ ਨ ਇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਸਪਰਕ੍ਕਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਨਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮਾਨਾਨਿ ਅਸਮਾਨਤ੍ਥਾਨਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਿਕਰੂਪਾਨਿ ਚ ਈਸਕਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮਾਨਾਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤੀਨਂ ਰੂਪਾਨਿ ਚ ਪਕਾਸਯਿਸ੍ਸਾਮ – ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਵਸੇਨ ਤਾਵ ‘‘ਇਸ੍ਸਤਿ, ਇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਇਸ੍ਸਸਿ, ਇਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ‘‘ਇਸ੍ਸਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਥੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਵਸੇਨ ‘‘ਇਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਇਸ੍ਸਿਸ੍ਸਸਿ, ਇਸ੍ਸਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ‘‘ਇਸ੍ਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ‘‘ਇਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾ, ਇਸ੍ਸਿਸ੍ਸਂਸੁ. ਇਸ੍ਸਿਸ੍ਸੇ, ਇਸ੍ਸਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ‘‘ਇਸ੍ਸਂ ਅਕਰਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਧਾਤ੍ਵਨ੍ਤਰਵਸੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਨਾਨਯੋਯਂ.

ਇਦਾਨਿ ਏਕਾਰਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਕਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਏਤਿ, ਏਨ੍ਤਿ. ਏਸਿ, ਏਥ. ਏਮਿ, ਏਮ.

ਏਤੁ, ਏਨ੍ਤੁ. ਏਹਿ, ਏਥ. ਏਮਿ, ਏਮ.

ਨ ਚ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਂ, ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਏਯ੍ਯ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;

ਨਿਵੇਸਨਾਨਿ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਵੇਦੇਹਸ੍ਸ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ;

ਯਦਾ ਤੇ ਪਹਿਣਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਦਾ ਏਯ੍ਯਾਸਿ ਖਤ੍ਤਿਯ.

ਏਯ੍ਯ, ਏਯ੍ਯੁਂ. ਏਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਯ੍ਯਾਥ. ਏਯ੍ਯਾਮਿ, ਏਯ੍ਯਾਮ. ਏਥ, ਏਰਂ. ਏਥੋ, ਏਯ੍ਯਾਵ੍ਹੋ. ਏਯ੍ਯਂ, ਏਯ੍ਯਾਮ੍ਹੇ.

ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਏਯ੍ਯ, ਤੇ ਏਯ੍ਯੁਂ. ਤ੍ਵਂ ਏਯ੍ਯਾਸਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਯ੍ਯਾਥ. ਅਹਂ ਏਯ੍ਯਾਮਿ, ਮਯਂ ਏਯ੍ਯਾਮ. ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਏਥ, ਤੇ ਏਰਂ. ਤ੍ਵਂ ਏਥੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਯ੍ਯਾਵ੍ਹੋ. ਅਹਂ ਏਯ੍ਯਂ, ਮਯਂ ਏਯ੍ਯਾਮ੍ਹੇ.

ਪਰੋਕ੍ਖਾਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਜ੍ਜਤਨੀਰੂਪਾਨਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਾਨਿ.

ਏਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਸ੍ਸਸਿ, ਏਸ੍ਸਥ. ਏਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਸ੍ਸਾਮ. ਏਸ੍ਸਤੇ, ਏਸ੍ਸਨ੍ਤੇ. ਏਸ੍ਸਸੇ, ਏਸ੍ਸਵ੍ਹੇ. ਏਸ੍ਸਂ, ਏਸ੍ਸਾਮ੍ਹੇ.

ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਜਾਲਮਾਦਾਯ ਪਕ੍ਖਿਨੋ;

ਯਦਾ ਤੇ ਵਿਵਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਏਹਿਨ੍ਤਿ ਮੇ ਵਸਂ.

‘‘ਅਭਿਦੋਸਗਤੋ ਇਦਾਨਿ ਏਹੀ’’ਤਿ ਵਚਨਦਸ੍ਸਨਤੋ ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਰੂਪਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਏਹਿਤਿ, ਏਹਿਨ੍ਤਿ. ਏਹਿਸਿ, ਏਹਿਥ. ਏਹਿਮਿ, ਏਹਿਮ. ਏਹਿਤੇ, ਏਹਿਨ੍ਤੇ. ਏਹਿਸੇ, ਏਹਿਵ੍ਹੇ. ਏਹਿਸ੍ਸਂ, ਏਹਿਸ੍ਸਾਮ੍ਹੇ.

ਏਸ੍ਸਾ, ਏਸ੍ਸਂਸੁ. ਏਸ੍ਸੇ, ਏਸ੍ਸਥ. ਏਸ੍ਸਂ ਏਸ੍ਸਾਮ੍ਹਾ. ਏਸ੍ਸਥ, ਏਸ੍ਸਿਸੁ. ਏਸ੍ਸਸੇ, ਏਸ੍ਸਵ੍ਹੇ. ਏਸ੍ਸਿਂ, ਏਸ੍ਸਾਮ੍ਹਸੇ.

ਅਥਾਪਰੋਪਿ ਏਕਾਰਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਯਨ੍ਤਪਦਕ੍ਕਮੋ ਭਵਤਿ;

ਉਦੇਤਿ, ਉਦੇਨ੍ਤਿ; ਉਦੇਸਿ, ਉਦੇਥ; ਉਦੇਮਿ, ਉਦੇਮ.

ਉਦੇਤੁ, ਉਦੇਨ੍ਤੁ. ਉਦੇਹਿ, ਉਦੇਥ. ਉਦੇਮਿ, ਉਦੇਮ, ਉਦਾਮਸੇ.

ਉਦੇਯ੍ਯ, ਉਦੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੇਸਂ ਨੇਯ੍ਯਂ. ਉਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਉਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਨੇਯ੍ਯਂ. ਉਦਿਸ੍ਸਾ, ਉਦਿਸ੍ਸਂਸੁ. ਸੇਸਂ ਨੇਯ੍ਯਂ.

ਇਮਾਨਿ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਰਧਾਤੁਰੂਪਾਨਿ.

ਕਕਾਰਨ੍ਤਧਾਤੁ

ਕੁ ਸਦ੍ਦੇ ਕੇ ਚ. ਕੋਤਿ, ਕਵਤਿ, ਕਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਕਤ੍ਤੁਪਦਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਕੁਯ੍ਯਤਿ, ਕਿਯ੍ਯਤਿ, ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਪਦਾਨਿ. ਕਾਨਨਂ, ਕਬ੍ਬਂ, ਜਾਤਕਂ, ਏਵਂ ਨਾਮਿਕਪਦਾਨਿ. ਕੁਤ੍ਵਾ, ਕੁਤ੍ਵਾਨ, ਕਵਿਤ੍ਵਾ, ਕਵਿਤ੍ਵਾਨ, ਕਾਵਿਤ੍ਵਾ, ਕਾਵਿਤ੍ਵਾਨ, ਕਾਯਿਤੁਂ, ਏਵਂ ਅਬ੍ਯਯਪਦਾਨਿ.

ਤਤ੍ਰ ਕਾਨਨਨ੍ਤਿ ਠਿਤਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਸਮਯੇ ਕਵਤਿ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਾਨਨਂ, ਵਨਂ. ਤਥਾ ਹਿ –

‘‘ਠਿਤੇ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇ ਕਾਲੇ, ਸਨ੍ਨਿਸੀਵੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਸੁ;

ਸਣਤੇਵ ਬ੍ਰਹਾਰਞ੍ਞਂ, ਸਾ ਰਤਿ ਪਟਿਭਾਤਿ ਮ’’ਨ੍ਤਿ

ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਕੋਕਿਲਮਯੂਰਾਦਯੋ ਕਵਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਿ ਕੂਜਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਕਾਨਨਂ. ਮਨੋਹਰਤਾਯ ਅਵਸ੍ਸਂ ਕੁਯ੍ਯਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹੀਤਿ ਕਬ੍ਬਂ. ਕਾਵਿਯਂ. ਕਾਵੇਯ੍ਯਂ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਨ ਕਵੀਨਂ ਇਦਨ੍ਤਿ ਕਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਧਿਤਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਕੇਚਿ ਤੁ ਕਾਬ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਰੂਪਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਂ ਪਾਵਚਨੇ ਪਮਾਣਂ ਸਕ੍ਕਟਭਾਸਾਭਾਵਤੋ. ਸਕ੍ਕਟਭਾਸਾਤੋਪਿ ਹਿ ਆਚਰਿਯਾ ਨਯਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਂ ਭੂਤਂ ਅਤੀਤਂ ਭਗਵਤੋ ਚਰਿਯਂ, ਤਂ ਕੀਯਤਿ ਕਥੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਜਾਤਕਂ. ਜਾਤਕਪਾਲ਼ਿ ਹਿ ਇਧ ‘‘ਜਾਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਨ ਜਾਤਂ ਏਵ ਜਾਤਕਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਜਾਤਕਸਦ੍ਦੋ ਦੇਸਨਾਯਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਤਿ ‘‘ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ ਜਾਤਕਂ ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ. ਜਾਤਿਯਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਤਿ ‘‘ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ.

ਪਕ੍ਕ ਨੀਚਗਤਿਯਂ. ਨੀਚਗਮਨਂ ਨਾਮ ਹੀਨਗਮਨਂ ਹੀਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਾ. ਨੀਚਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਹੀਨਵਾਚਕੋ ‘‘ਨੀਚੇ ਕੁਲੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ. ਪਕ੍ਕਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਮੇਤ੍ਥ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਨਾਮਿਕਪਦਂ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਨਾਮਿਕਪਦਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਿਕਪਦਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਮੇਵ ਹਿ ਦੁਦ੍ਦਸਂ, ਕ੍ਰਿਯਾਪਦੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਨਾਮਿਕਪਦਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ‘‘ਪਕ੍ਕਨਂ, ਤਕਨਂ’’ ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦੀਨਿ ਭਾਵਵਾਚਕਾਨਿ ਨਾਮਿਕਪਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਯਥਾਰਹਂ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਤਕ ਹਸਨੇ. ਹਸਨਂ ਹਾਸੋ. ਤਕਤਿ.

ਤਕਿ ਕਿਚ੍ਛਜੀਵਨੇ. ਕਿਚ੍ਛਜੀਵਨਂ ਕਸਿਰਜੀਵਨਂ. ਤਙ੍ਕਤਿ. ਆਤਙ੍ਕਤਿ. ਆਤਙ੍ਕੋ. ਆਤਙ੍ਕੋਤਿ ਕਿਚ੍ਛਜੀਵਿਤਕਰੋ ਰੋਗੋ, ਤਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਂ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਦੇਸੇ ਇਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਸੁਂ ‘‘ਆਬਾਧੋਤਿ ਵਿਸਭਾਗਵੇਦਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਾ ਏਕਦੇਸੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਅਯਪਟ੍ਟੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਆਤਙ੍ਕੋਤਿ ਕਿਚ੍ਛਜੀਵਿਤਕਰੋ ਰੋਗੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਾਪੇਤਬ੍ਬਰੋਗੋ ਆਤਙ੍ਕੋ, ਇਤਰੋ ਆਬਾਧੋ. ਖੁਦ੍ਦਕੋ ਵਾ ਰੋਗੋ ਆਤਙ੍ਕੋ, ਬਲਵਾ ਆਬਾਧੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਆਬਾਧੋ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਆਤਙ੍ਕੋ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਆਤਙ੍ਕੋ ਆਮਯੋ ਰੋਗੋ,

ਬ੍ਯਾਧਾ’ਬਾਧੋ ਗਦੋ ਰੁਜਾ;

ਅਕਲ੍ਲਞ੍ਚੇਵ ਗੇਲਞ੍ਞਂ,

ਨਾਮਂ ਰੋਗਾਭਿਧਾਨਕਂ.

ਸੁਕ ਗਤਿਯਂ. ਸੋਕਤਿ, ਸੁਕੋ, ਸੁਕੀ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਕੋਤਿ ਸੁਵੋ. ਸੋਕਤਿ ਮਨਾਪੇਨ ਗਮਨੇਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸੁਕੋ. ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਸੁਕੀ.

ਬੁਕ੍ਕ ਭਸ੍ਸਨੇ. ਇਧ ਭਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਸੁਨਖਭਸ੍ਸਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ‘‘ਸੁਨਖੋ ਭਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ, ਨ ‘‘ਆਵਾਸੋ ਗੋਚਰਂ ਭਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਵਚਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਭਸ੍ਸਨਂ, ਬੁਕ੍ਕਤਿ ਸਾ.

ਧਕ ਪਟਿਘਾਤੇ ਗਤਿਯਞ੍ਚ. ਪਟਿਘਾਤੋ ਪਟਿਹਨਨਂ. ਧਕਤਿ.

ਚਕ ਤਿਤ੍ਤਿਪਟਿਘਾਤੇਸੁ. ਤਿਤ੍ਤਿ ਤਪ੍ਪਨਂ, ਪਟਿਘਾਤਂ ਪਟਿਹਨਨਂਵ. ਚਕਤਿ.

ਅਕ ਕੁਟਿਲਗਤਿਯਂ. ਅਕਤਿ. ਏਤਾ ਕੁਆਦਿਕਾ ਅਕਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਧਾਤੁਯੋ ਪਰਸ੍ਸ ਭਾਸਾਤਿ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਵਿਦੂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਮਤੇ ਏਤਾ ‘‘ਤਿ ਅਨ੍ਤਿ, ਤੁ ਅਨ੍ਤੁ’’ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਂਯੇਵ ਵਿਸਯੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤਂ ਇਧ ਪਮਾਣਂ.

ਇ ਅਜ੍ਝਯਨੇ. ਅਜ੍ਝਯਨਂ ਉਚ੍ਚਾਰਣਂ ਸਿਕ੍ਖਨਂ ਵਾ, ਅਯਤਿ, ਅਧੀਯਤਿ, ਅਜ੍ਝਯਤਿ, ਅਧੀਤੇ, ਅਜ੍ਝੇਨਂ, ਅਜ੍ਝਾਯਕੋ. ਦਿਬ੍ਬਂ ਅਧੀਯਸੇ ਮਾਯਂ. ਅਧੀਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਰਾਜ, ਦਿਬ੍ਬਮਾਯਿਧ ਪਣ੍ਡਿਤਾ. ਅਜ੍ਝੇਨਮਰਿਯਾ ਪਥਵਿਂ ਜਨਿਨ੍ਦਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਾਯਕੋਤਿ ਅਜ੍ਝਯਤੀਤਿ ਅਜ੍ਝਾਯਕੋ, ਮਨ੍ਤੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਉ ਸਦ੍ਦੇ. ਅਵਤਿ, ਅਵਨ੍ਤਿ. ਅਵਸਿ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯੋ ਆਤੁਮਾਨਂ ਸਯਮੇਵ ਪਾਵਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ ਪਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਉਧਾਤੁਸ੍ਸ ਪਯੋਗੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਪਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਦਧਾਤੁਸ੍ਸ ਦਕਾਰਲੋਪਪ੍ਪਯੋਗੋਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ.

ਵਙ੍ਕ ਕੋਟਿਲ੍ਲੇ. ਵਙ੍ਕਤਿ. ਵਙ੍ਕਂ. ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਵਕ੍ਕਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ, ਵਕ੍ਕਸਦ੍ਦੋ ਚ ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ –

‘‘ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਜਗਤਿਰੁਹਂ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਮੁਞ੍ਚਤਿ;

ਦਿਸਾ ਭਜਥ ਵਕ੍ਕਙ੍ਗਾ, ਜਾਤਂ ਸਰਣਤੋ ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਾਲ਼ਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਕ੍ਕਸਦ੍ਦੋ ਸਕ੍ਕਟਭਾਸਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਕਾਰਰਕਾਰਸਞ੍ਞੋਗਕ੍ਖਰਿਕੋ ਭਵਤਿ, ਧਾਤੁਭਾਵੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੋਰਾਣੇਹਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਂ ਨ ਦਿਟ੍ਠਂ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ‘‘ਵਙ੍ਕ ਕੋਟਿਲ੍ਲੇ’’ਤਿ ਧਾਤੁਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ‘‘ਵਙ੍ਕਤੀ’’ਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਞ੍ਚ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਤੁ ‘‘ਵਙ੍ਕਤੀ’’ਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਂ ਨ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਤਥਾ ਭਾਵਵਾਚਕੋ ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦੋਪਿ. ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗੋ ਪਨ ਅਨੇਕੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠੋ. ਤਤ੍ਤ ਵਙ੍ਕਤੀਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਾਥਤੀਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਮਿਵ. ਭਾਵਵਾਚਕਸ੍ਸ ਪਨ ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾ ਨਤ੍ਥਿਤਾ ਚ ਪਾਲ਼ਿਆਦੀਸੁ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਕੇਚੇਤ੍ਥ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ‘‘ਯਦਿ ਭਾਵਵਾਚਕੋ ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਥਂ ‘ਅਟ੍ਠਵਙ੍ਕਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਉਲ਼ਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮਾਸੋ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਟ੍ਠਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵਙ੍ਕਂ ਅਟ੍ਠਵਙ੍ਕਂ, ਨ ਅਟ੍ਠਵਙ੍ਕਾਨਿ ਯਸ੍ਸਾਤਿ. ਦਬ੍ਬਵਾਚਕੋ ਹਿ ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦੋ, ਨ ਭਾਵਵਾਚਕੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਵਙ੍ਕਂ ਵਕ੍ਕਞ੍ਚ ਕੁਟਿਲਂ, ਜਿਮ੍ਹਞ੍ਚ ਰਿਮ੍ਹਮਨੁਜੁ;

ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦਾਦਯੋ ਏਤੇ, ਵਾਚ੍ਚਲਿਙ੍ਗਾ ਤਿਲਿਙ੍ਗਿਕਾ.

ਅਥ ਵਾ ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦੋਯਂ, ‘‘ਵਙ੍ਕਘਸ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਸੁ;

ਬਲ਼ਿਸੇ ਗਿਰਿਭੇਦੇ ਚ, ਵਤ੍ਤਤੇ ਸ ਪੁਮਾ ਤਦਾ.

ਅਯਞ੍ਹਿ ‘‘ਤੇ’ਮੇ ਜਨਾ ਵਙ੍ਕਘਸ੍ਤਾ ਸਯਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਪਿ ਮਚ੍ਛੋ ਬਲ਼ਿਸਂ, ਵਙ੍ਕਂ ਮਂਸੇਨ ਛਾਦਿਤਂ. ਵਙ੍ਕਘਸ੍ਤੋਵ ਅਮ੍ਬੁਜੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਬਲ਼ਿਸੇ ਵਤ੍ਤਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ‘‘ਨਨੁ ਚ ਭੋ ‘ਯਥਾਪਿ ਮਚ੍ਛੋ ਬਲ਼ਿਸਂ, ਵਙ੍ਕਂ ਮਂਸੇਨ ਛਾਦਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦੋ ਗੁਣਵਾਚਕੋ ਵਿਸੇਸਨਸਦੋ, ਯੇਨ ਬਲ਼ਿਸੋ ਵਿਸੇਸਿਤੋ, ਤੇਨ ਵਙ੍ਕਂ ਕੁਟਿਲਂ ਬਲ਼ਿਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ? ਤਨ੍ਨ, ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦੇ ਅਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਬਲ਼ਿਸਸਭਾਵਸ੍ਸ ਵਙ੍ਕਤ੍ਤਾ ਕੁਟਿਲਤ੍ਥੋ ਪਾਕਟੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਸੇਸਨਸਦ੍ਦੇਨ ਪਯੋਜਨਂ. ਇਦਂ ਪਨ ‘‘ਬਲ਼ਿਸਂ ਵਙ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ‘‘ਹਤ੍ਥਿ ਨਾਗੋ. ਸਰੋਰੁਹਂ ਪਦੁਮਂ. ਹਤ੍ਥੀ ਚ ਕੁਞ੍ਜਰੋ ਨਾਗੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਮਿਵ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਵਙ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਕੁਟਿਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾ ‘‘ਯਥਾ ਆਰਞ੍ਞਕਂ ਨਾਗਂ, ਦਨ੍ਤਿਂ ਅਨ੍ਵੇਤਿ ਹਤ੍ਥਿਨੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਾਗਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਦਨ੍ਤੀਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਰਿਯਾ ਯਵਚਨਤ੍ਤੇਪਿ ਦਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਮਨੋਰਮਦਨ੍ਤਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੋ, ਤਥਾ ‘‘ਬਲ਼ਿਸਂ ਵਙ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਤ੍ਤੇਪਿ ਵਙ੍ਕਨ੍ਤਿ ਕੁਟਿਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਾਲਰਾਜਾ ਵਿਯ ਸੁਫੁਲ੍ਲਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਦੇਸਨਾ ਚ ਵਿਲਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਨ ‘‘ਵਙ੍ਕਂ ਬਲ਼ਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਗੁਣਗੁਣੀਵਸੇਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਵੇਰਞ੍ਜਾਯਂ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਵਿਯ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੋ ਪੋਰਾਣੇਹਿ ਅਨੁਮਤੋ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਏਤਾਦਿਸੋ ਸਤ੍ਥਾ, ਲੋਕੇ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਤਥਾਗਤੋ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ,

‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਨਿਖਿਲਵਿਸਯਂ ਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਯਾਵ ਸੁਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਆਦੀਸੁ ਪਨ ਅਨੁਮਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਏਤਾਦਿਸੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ ਚ ਇਮਾਨਿ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਅਨੇਨ ਪਦੇਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਾਨਿ. ਤਥਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਬੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਦਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪੁਰਿਮੇਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਂ ਭਵਤਿ.

ਇਤਿ ‘‘ਯਥਾਪਿ ਮਚ੍ਛੋ ਬਲ਼ਿਸਂ, ਵਙ੍ਕਂ ਮਂਸੇਨ ਛਾਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦੋ ਬਲ਼ਿਸਸ੍ਸਾਭਿਧਾਨਨ੍ਤਰਂ, ਨ ਗੁਣਵਾਚਕੋ. ਏਵਂ ਵਙ੍ਕਸਦ੍ਦੋ ਬਲ਼ਿਸੇ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਕਙ੍ਕਂ ਗਚ੍ਛਾਮ ਪਬ੍ਬਤਂ. ਦੂਰੇ ਵਙ੍ਕਤਪਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਗਿਰਿਵਿਸੇਸੇ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਵਙ੍ਕਪਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸੁਖੁਚ੍ਚਾਰਣਤ੍ਥਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਮਜ੍ਝੇ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਕਾਰਾਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਙ੍ਕਤਪਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਵਙ੍ਕੋਯੇਵ ਵਙ੍ਕਤਾ, ਯਥਾ ਦੇਵੋ ਏਵ ਦੇਵਤਾ. ਯਥਾ ਚ ਦਿਸਾ ਏਵ ਦਿਸਤਾਤਿ, ਏਵਂ ਤਾਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਵਙ੍ਕਤਾ ਚ ਸਾ ਪਬ੍ਬਤੋ ਚਾਤਿ ‘‘ਵਙ੍ਕਤਪਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਜ੍ਝੇ ਰਸ੍ਸਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਵਙ੍ਕਮਸ੍ਸ ਸਣ੍ਠਾਨਮਤ੍ਥੀਤਿ ਵਙ੍ਕਤੋਤਿ ਮਨ੍ਤੁਅਤ੍ਥੇ ਤਪਚ੍ਚਯੋ, ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਬ੍ਬਤੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਙ੍ਕਤੋ ਚ ਸੋ ਪਬ੍ਬਤੋ ਚਾਤਿ ਵਙ੍ਕਤਪਬ੍ਬਤੋ. ‘‘ਵਙ੍ਕਪਬ੍ਬਤੋ’’ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ, ਪਾਦਕ੍ਖਰਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪਨ ‘‘ਦੂਰੇ ਵਙ੍ਕਤਪਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਲੋਕ ਦਸ੍ਸਨੇ. ਲੋਕਤਿ. ਲੋਕੋ. ਆਲੋਕੋਤਿ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਰੂਪਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਚੁਰਾਦਿਗਣਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ‘‘ਲੋਕੇਤਿ, ਲੋਕਯਤਿ, ਓਲੋਕੇਤਿ, ਓਲੋਕਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਰੂਪਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਲੋਕੋਤਿ ਤਯੋ ਲੋਕਾ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੋ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋ ਓਕਾਸਲੋਕੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਏਕੋ ਲੋਕੋ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ’’ਤਿ ਆਗਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਏਵ ਲੋਕੋ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੋ. ਸਤ੍ਤਾ ਏਵ ਲੋਕੋ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋ. ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਙ੍ਖਾਤੋ ਓਕਾਸੋ ਏਵ ਲੋਕੋ ਓਕਾਸਲੋਕੋ, ਯੋ ‘‘ਭਾਜਨਲੋਕੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਲੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਲੋਕੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਲੁਜ੍ਜਤਿ ਪਲੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਲੋਕਿਯਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਞ੍ਞਪਾਪਂ ਤਬ੍ਬਿਪਾਕੋ ਚਾਤਿ ਸਤ੍ਤੋ ਲੋਕੋ. ਲੋਕਿਯਤਿ ਵਿਚਿਤ੍ਤਾਕਾਰਤੋ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਙ੍ਖਾਤੋ ਓਕਾਸੋ ਲੋਕੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਲੋਕਸਦ੍ਦੋ ਸਮੂਹੇਪਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਿਯਤਿ ਸਮੁਦਾਯਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਿਯਤੀਤਿ ਲੋਕੋ, ਸਮੂਹੋਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਲੋਕੋਤਿ ਤਯੋ ਲੋਕਾ ਕਿਲੇਸਲੋਕੋ ਭਵਲੋਕੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਲੋਕੋਤਿ. ਤੇਸਂ ਸਰੂਪਂ ਚੁਰਾਦਿਗਣੇ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮ ਬਹੁਵਿਧਤਞ੍ਚ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਨ ਕਵੀਹਿ ‘‘ਲੋਕੋ ਤੁ ਭੁਵਨੇ ਜਨੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਿਲੋਕ ਸਙ੍ਘਾਤੇ. ਸਙ੍ਘਾਤੋ ਪਿਣ੍ਡਨਂ. ਸਿਲੋਕਤਿ, ਸਿਲੋਕੋ, ਸਿਲੋਕਮਨੁਕਸ੍ਸਾਮਿ. ਅਕ੍ਖਰਪਦਨਿਯਮਿਤੋ ਵਚਨਸਙ੍ਘਾਤੋ ਸਿਲੋਕੋ. ਸੋ ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਸਿਲੋਕੋ ਯਸਸ੍ਸਿ ਪਜ੍ਜੇ’’ਤਿ ਕਵਯੋ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਦੇਕ ਧੇਕ ਸਦ੍ਦੁਸ੍ਸਾਹੇਸੁ. ਸਦ੍ਦੋ ਰਵੋ, ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਵਾਯਾਮੋ. ਦੇਕਤਿ. ਧੇਕਤਿ.

ਰੇਕ ਸਕਿ ਸਙ੍ਕਾਯਂ. ਰੇਕਤਿ. ਸਙ੍ਕਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਮੇ ਸਙ੍ਕਤੇ ਮਨੋ. ਸਙ੍ਕਾ.

ਅਕਿ ਲਕ੍ਖਣੇ. ਅਙ੍ਕਤਿ, ਅਙ੍ਕੋ, ਸਸਙ੍ਕੋ.

ਮਕਿ ਮਣ੍ਡਨੇ. ਮਣ੍ਡਨਂ ਭੂਸਨਂ, ਮਙ੍ਕਤਿ.

ਕਤ ਲੋਲਿਯੇ. ਲੋਲਭਾਵੋ ਲੋਲਿਯਂ ਯਥਾ ਦਕ੍ਖਿਯਂ. ਕਕਤਿ, ਕਾਕੋ, ਕਾਕੀ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਾਕੋ, ਧਙ੍ਕੋ, ਵਾਯਸੋ, ਬਲਿ, ਭੋਜਿ, ਅਰਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਕਾਕਾਭਿਧਾਨਾਨਿ.

ਕੁਕ ਵਕ ਆਦਾਨੇ. ਕੁਕਤਿ, ਵਕਤਿ, ਕੋਕੋ, ਵਕੋ. ਏਤ੍ਥ ਕੋਕੋਤਿ ਅਰਞ੍ਞਸੁਨਖੋ. ਵਕੋਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਵਨਦੀਪਿਕੋ, ਬ੍ਯਗ੍ਘੋਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਵਕ ਦਿਤ੍ਤਿਯਂ ਪਟਿਘਾਤੇ ਚ. ਦਿਤ੍ਤਿ ਸੋਭਾ, ਵਕਤਿ.

ਕਕਿ ਵਕਿ ਸਕ੍ਕ ਤਿਕ ਟਿਕ ਸੇਕ ਗਤ੍ਯਤ੍ਥਾ. ਕਙ੍ਕਤਿ, ਵਙ੍ਕਤਿ, ਸਕ੍ਕਤਿ, ਨਿਸਕ੍ਕਤਿ, ਪਰਿਸਕ੍ਕਤਿ, ਓਸਕ੍ਕਤਿ, ਵਧਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਨਂ. ਬਿਲ਼ਾਰਨਿਸਕ੍ਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਤੇਕਤਿ, ਟੇਕਤਿ, ਟੀਕਾ ਸੇਕਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਟੀਕਾਤਿ ਟਿਕਿਯਤਿ ਜਾਨਿਯਤਿ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤਾਯਾਤਿ ਟੀਕਾ. ਏਤਾ ਇਧਾਤੁਆਦਿਕਾ ਸੇਕਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਧਾਤੁਯੋ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋਭਾਸਾ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਵਿਦੂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਮਤੇ ਏਤਾ ‘‘ਤੇ ਅਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਅਨ੍ਤਂ’’ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਂਯੇਵ ਵਿਸਯੋ, ਪਾਵਚਨੇ ਪਨ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ.

ਹਿਕ੍ਕ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇ. ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਅਵਿਭਾਵਿਤਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰਤ੍ਥਕਸਦ੍ਦੋ ਚ. ਹਿਕ੍ਕਤਿ, ਹਿਕ੍ਕਤੇ. ਇਮਂ ‘‘ਉਭਯਤੋਭਾਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਤੁ ਪਾਵਚਨੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ. ਪਰਸ੍ਸਤ੍ਤਨੋਭਾਸਾਨਞ੍ਹਿ ਧਾਤੂਨਂ ‘‘ਭਵਤਿ, ਭਵਤੇ, ਬਾਧਤੇ, ਬਾਧਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਸਾਸਨੇ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

ਇਮਾਨਿ ਕਕਾਰਨ੍ਤਧਾਤੁਰੂਪਾਨਿ.

ਖਕਾਰਨ੍ਤਧਾਤੁ

ਖਾ ਪਕਥਨੇ ਖ੍ਯਾ ਚ. ਪਕਥਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨਂ ਦੇਸਨਂ ਵਾ. ਖਾਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਤਿ. ਆਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਵਿਸਦਿਸਭਾਵੇਨ ਖਾਤ੍ਯਕ੍ਖਰਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ, ਆਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਸਞ੍ਞੋਗਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ, ਅਕ੍ਖਾਤਿ. ਅਕ੍ਖਾਸਿ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮੋ. ਅਕ੍ਖੇਯ੍ਯਂ ਤੇ ਅਹਂ ਅਯ੍ਯੇ. ਧਮ੍ਮੋ ਸਙ੍ਖਾਯਤਿ. ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਅਤ੍ਰ ਪਨ ਕਕਾਰਲੋਪੋ. ਸ੍ਵਾਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ. ਸਙ੍ਖਾਤੋ. ਅਕ੍ਖਾਤੋ. ਅਕ੍ਖਾਤਾਰੋ ਤਥਾਗਤਾ. ਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਧੁਰੋ. ਸਙ੍ਖਾ, ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ. ਕ੍ਰਿਯਂ ਆਕ੍ਯਾਤਿ ਕਥੇਤੀਤਿ ਆਖ੍ਯਾਤਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸ੍ਵਾਖਾਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖ੍ਯਾਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸ੍ਵਾਖ੍ਯਾਤੋ’’ਤਿ ਚ ਪਦਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਿ ਸਕ੍ਕਟਭਾਸਾਤੋ ਨਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਇਤਰਂ ਯਥਾਠਿਤਰੂਪਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਵਸੇਨ, ਅਤੋ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤਪਦਾਨਿਯੇਵ ਪਸਤ੍ਥਤਰਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨੀਯਤੇ – ਸਙ੍ਖਾਸਦ੍ਦੋ ਞਾਣਕੋਟ੍ਠਾਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਗਣਨਾਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਯੇਕਂ ਪਟਿਸੇਵਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਹਿ ਞਾਣੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ. ‘‘ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਨ ਸੁਕਰਂ ਸਙ੍ਖਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਗਣਨਾਯਂ. ਏਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਞਾਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸ-ਗਣਨਾਸੁ ਪਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਸਙ੍ਖਾਸਦ੍ਦੋਤਿ ਦੀਪੇਯ੍ਯ, ਧਮ੍ਮਦੀਪਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ’’ਤਿ.

ਖਿ ਖਯੇ. ਖਿਯਨਧਮ੍ਮਂ ਖੀਯਤਿ. ਸਾਸਨਾਨੁਰੂਪੇਨ ਸਰੇ ਇਕਾਰਸ੍ਸ ਇਯ੍ਯਾਦੇਸੋ, ਖਿਯ੍ਯਤਿ. ‘‘ਖਯੋ, ਖਂ’’ ਇਚ੍ਚਪਿ ਰੂਪਾਨਿ ਞੇਯ੍ਯਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਖਯੋਤਿ ਖਿਯਨਂ ਖਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਖਿਯਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਖਯੋ, ਮਗ੍ਗਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ. ਖਯਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਾਪੁਣਿਯਤ੍ਤਾ ਫਲਮ੍ਪਿ ਖਯੋ. ਖਨ੍ਤਿ ਤੁਚ੍ਛਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਰਿਤ੍ਤਂ, ਖਨ੍ਤਿ ਵਾ ਆਕਾਸੋ.

ਖਿ ਨਿਵਾਸੇ. ਖੀਯਤਿ, ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ. ਸਾਸਨਾਨੁਰੂਪੇਨ ਇਕਾਰਸ੍ਸ ਈਯ ਇਯ੍ਯਾਦੇਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਦਿਵਾਦਿਗਣੇਪਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬੋ. ਖਂ ਖਯਂ. ਅਭਿਰਮਣੀਯਂ ਰਾਜਕ੍ਖਯਂ. ਤਤ੍ਥ ਖੀਯਤੀਤਿ ਨਿਵਸਤਿ. ਖਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠੇਨ. ਖਯਨ੍ਤਿ ਨਿਵੇਸਨਂ. ਰਾਜਕ੍ਖਯਨ੍ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨਂ. ਅਤ੍ਰਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿ –

‘‘ਸਚੇ ਚ ਅਜ੍ਜ ਧਾਰੇਸਿ, ਕੁਮਾਰਂ ਚਾਰੁਦਸ੍ਸਨਂ;

ਕੁਸੇਨ ਜਾਤਖਤ੍ਤਿਯਂ, ਸਵਣ੍ਣਮਣਿਮੇਖਲਂ;

ਪੂਜਿਤਾ ਞਾਤਿਸਙ੍ਘੇਹਿ, ਨ ਗਚ੍ਛਸਿ ਯਮਕ੍ਖਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਮਕ੍ਖਯਨ੍ਤਿ ਯਮਨਿਵੇਸਨਂ.

ਖੁ ਸਦ੍ਦੇ. ਖੋਤਿ ਖਵਤਿ.

ਖੇ ਖਾਦਨਸਤ੍ਤਾਸੁ. ਖਾਯਤਿ. ਉਨ੍ਦੂਰਾ ਖਾਯਨ੍ਤਿ. ਵਿਕ੍ਖਾਯਿਤਕਂ. ਗੋਖਾਯਿਤਕਂ. ਅਸ੍ਸਿਰੀ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ਦਿਸਾਪਿ ਮੇ ਨ ਪਕ੍ਖਾਯਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਦਿਮ੍ਹਿ ਕਾਯਤੀਤਿ ਖਾਦਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਸੁਖ ਦੁਕ੍ਖ ਤਕ੍ਰਿਯਾਯਂ. ਤਕ੍ਰਿਯਾਤਿ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਕ੍ਰਿਯਾ, ਸੁਖਨਂ ਦੁਕ੍ਖਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਕਮ੍ਮਕਾ ਇਮੇ ਧਾਤਵੋ. ਸੁਖਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤਿ. ਸੁਖਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ. ਸੁਖਿਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ. ਸੁਖਂ ਸਾਤਂ ਪੀਣਨਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਘਾਤਂ ਅਘਂ ਕਿਲੇਸੋ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਸੁਖਯਤੀਤਿ ਸੁਖਂ. ਯਸ੍ਸੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਸੁਖਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਯਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਯਸ੍ਸੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਾਨਿ ਕਾਰਿਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਸਦ੍ਦਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤੇਹਿ ਗਰੂਹਿ ਸੁਖਯਤਿ ਦੁਕ੍ਖਯਤਿਸਦ੍ਦਾਨਂ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥਮਾਦਾਯ ਵਿਵਰਣਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਸੁਖੇਤਿ ਸੁਖਯਤਿ, ਸੁਖਾਪੇਤਿ ਸੁਖਾਪਯਤਿ, ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਦੁਕ੍ਖਯਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਾਪੇਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਪਯਤੀ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੇਸਂ ਕਾਰਿਤਪਦਰੂਪਾਨਿ, ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤੀਤਿ ਚ, ਸੁਖਯਤਿ ਸੁਖਂ, ਦੁਕ੍ਖਯਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਚ,

‘‘ਸਚੇ ਚ ਕਿਮ੍ਹਿਚਿ ਕਾਲੇ,

ਮਰਣਂ ਮੇ ਪੁਰੇ ਸਿਯਾ;

ਪੁਤ੍ਤੇ ਚ ਮੇ ਪਪੁਤ੍ਤੇ ਚ,

ਸੁਖਾਪੇਯ੍ਯ ਮਹੋਸਧੋ’’ਤਿ ਚ

ਪਾਲ਼ਿਆਦਿਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥੇ ਪਨ ਧਾਤੁਪਾਠਸਙ੍ਖੇਪੇ ਚ ਇਮੇ ਧਾਤਵੋ ਚੁਰਾਦਿਗਣੇਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਸੁਖਯਤਿ ਦੁਕ੍ਖਯਤੀ’’ਤਿ ਚ ਅਕਾਰਿਤਾਨਿ ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤੁਪਦਾਨਿ ਇਚ੍ਛਿਤਾਨਿ. ਮਯਂ ਤੁ ਤੇਸਂ ਤਬ੍ਬਚਨਂ ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤਰਿ ਚ ਤਾਨਿ ਪਦਰੂਪਾਨਿ ਨ ਇਚ੍ਛਾਮ ਪਾਲ਼ਿਆਦੀਹਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾਯੇਵ ਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭੂਵਾਦਿਗਣੇ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤੁਵਿਸਯੇ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਰੁਚਿ ‘‘ਸੁਖਤੀਤਿ ਸੁਖਿਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ.

ਨਨੁ ਚ ਭੋ ‘‘ਸੁਖਤਿ ਦੁਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੇਵ ਨਾਮ. ਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਧਾਤੂਨਂ ਰੂਪਾਨਿ ਸਾਸਨੇ ਲੋਕੇ ਵਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਾਨਿ ਪਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਾਨਿ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਨਯਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿਯੇਵ. ‘‘ਕਪ੍ਪਯਵ੍ਹੋ ਪਤਿਸ੍ਸਤਾ’’ਤਿ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠੇ ‘‘ਚਰਵ੍ਹੋ ਭੁਞ੍ਜਵ੍ਹੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿਪਿ ਨਯਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਨਿਯੇਵ ਨਾਮ.

ਤਤ੍ਰ ਪਨਾਯਂ ਨਯੋ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਹਿ ‘‘ਏਕਦ੍ਵਿਯੋਜਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਗਤਸ੍ਸ ਵਾਯੋ ਕੁਪ੍ਪਤਿ, ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਭੂਵਾਦਿਗਣਿਕਂ ਅਕਮ੍ਮਕਂ ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤੁਵਾਚਕਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ‘‘ਸੁਖਤਿ, ਸੁਖਨ੍ਤਿ. ਸੁਖਸਿ, ਸੁਖਥ. ਸੁਖਾਮਿ, ਸੁਖਾਮਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਸਿ, ਦੁਕ੍ਖਥਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿਚ ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਅਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਅਨਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸੁਖਤੀਤਿ ਸੁਖਿਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ ਭੂਵਾਦਿਨਯੋ ਏਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਪਨ ਚੁਰਾਦਿਨਯੋ. ਅਪਰਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ, ਸੁਖਂ ਸਞ੍ਜਾਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਖਿਤੋ, ਸਞ੍ਜਾਤਸੁਖੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਖੇਨ ਇਤੋ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਸੁਖਿਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਦੁਲ੍ਲਭਾਯਂ ਨੀਤਿ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.