੧੬. ਭੂਵਾਦਿਗਣਿਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦ
ਇਤੋ ਪਰਂ ਅਵਗ੍ਗਨ੍ਤਾ, ਮਿਸ੍ਸਕਾ ਚੇਵ ਧਾਤੁਯੋ;
ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਧਾਤੁਭੇਦਾਦਿ-ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਮਤਾਨੁਗਾ.
ਯਕਾਰਨ੍ਤਧਾਤੁ
ਯਾ ਗਤਿਪਾਪੁਣੇਸੁ. ਯਾਤਿ, ਯਨ੍ਤਿ. ਯਾਤੁ, ਯਨ੍ਤੁ. ਯੇਯ੍ਯ, ਯੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਨੁਪਰਿਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ. ਯਨ੍ਤੀ ਇਤ੍ਥੀ. ਯਨ੍ਤਂ ਕੁਲਂ. ਯਾਨਂ, ਉਪਯਾਨਂ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ. ਦਿਵਾਦਿਗਣਿਕਸ੍ਸ ਪਨਸ੍ਸ ‘‘ਯਾਯਤਿ, ਯਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਰ ਯਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਯਾਨਂ, ਰਥਸਕਟਾਦਿ. ਉਪਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਇਸ੍ਸਰਸ੍ਸ ਵਾ ਪਿਯਮਨਾਪਸ੍ਸ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਯਾਨਂ, ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ. ‘‘ਉਪਯਾਨਾਨਿ ਮੇ ਦਜ੍ਜੁਂ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤ ਤਯਿ ਗਤੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਾਨਿ ‘‘ਉਪਯਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਸ੍ਸਨੀਯਪੁਪ੍ਫਫਲਾਦਿਤਾਯ ਉਦ੍ਧਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾ ਯਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਂ.
ਬ੍ਯਾ ਉਮ੍ਮੀਸਨੇ. ਬ੍ਯਾਤਿ, ਬ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਯਾਸਿ, ਬ੍ਯਾਥ. ਬ੍ਯਾਮਿ, ਬ੍ਯਾਮ. ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰ ਪਨਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿ ‘‘ਯਾਵ ਬ੍ਯਾਤਿ ਨਿਮ੍ਮੀਸਤਿ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਰਸਤਿਬ੍ਬਯੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਵ ਬ੍ਯਾਤੀਤਿ ਯਾਵ ਉਮ੍ਮੀਸਤਿ, ਪੁਰਾਣਭਾਸਾ ਏਸਾ, ਅਯਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਚੂਲ਼ਬੋਧਿਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵੋਹਾਰੋ.
ਯੁ ਮਿਸ੍ਸਨੇ ਗਤਿਯਞ੍ਚ. ਯੋਤਿ, ਯਵਤਿ. ਆਯੁ, ਯੋਨਿ.
ਤਤ੍ਥ ‘‘ਆਯੂ’’ਤਿ ਆਸਦ੍ਦੋ ਉਪਸਗ੍ਗੋ. ਆਯਵਨ੍ਤਿ ਮਿਸ੍ਸੀਭਵਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਆਯੁ. ਅਥ ਵਾ ਆਯਵਨ੍ਤਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਤਿ ਆਯੁ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਯਵਨਟ੍ਠੇਨ ਆਯੁ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਆਯਵਨ੍ਤਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਯੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਆਯੁ, ਜੀਵਿਤਂ, ਪਾਣੋ’’ ਇਚ੍ਚੇਤੇ ਪਰਿਯਾਯਾ ਲੋਕਵੋਹਾਰਵਸੇਨ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਨ ‘‘ਠਿਤਿ ਯਪਨਾ ਯਾਪਨਾ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ’’ ਇਚ੍ਚੇਤੇਪਿ ਤੇਹੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਯਾਯਾ. ਯੋਨੀਤਿ ਅਣ੍ਡਜਾਦੀਨਂ ਅਣ੍ਡਜਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯਾਯ ਮਿਸ੍ਸੀਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਸਾ ਯੋਨਿ. ਇਦਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ‘‘ਯਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾ ਏਕਜਾਤਿਸਮਨ੍ਵਯੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮਿਸ੍ਸਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਨਿ’’ ਇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯੋਨਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨੀਯਤੇ. ਯੋਨੀਤਿ ਖਨ੍ਧਕੋਟ੍ਠਾਸਸ੍ਸਪਿ ਕਾਰਣਸ੍ਸਪਿ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਸ੍ਸਪਿ ਨਾਮਂ. ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਨਾਗਯੋਨਿਯੋ. ਚਤਸ੍ਸੋ ਸੁਪਣ੍ਣਯੋਨਿਯੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਖਨ੍ਧਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਯੋਨਿ ਨਾਮ. ‘‘ਯੋਨਿ ਹੇਸਾ ਭੂਮਿਜ ਫਲਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ. ‘‘ਨ ਚਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਯੋਨਿਜਂ ਮਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗੋ. ਏਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –
ਖਨ੍ਧਾਨਞ੍ਚਾਪਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ, ਮੁਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇ ਚ ਕਾਰਣੇ;
ਇਮੇਸੁ ਤੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ, ਯੋਨਿਸਦ੍ਦੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.
ਬ੍ਯੇ ਸਂਵਰਣੇ. ਬ੍ਯਾਯਤਿ.
ਬ੍ਯੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਬ੍ਯੇਤਿ ਸਹਬ੍ਯੋ.
ਏਤ੍ਥ ਸਹਬ੍ਯੋਤਿ ਸਹ ਬ੍ਯੇਤਿ ਸਹ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਹਬ੍ਯੋ, ਸਹਾਯੋ, ਏਕਭਵੂਪਗੋ ਵਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਏਕਭਵੂਪਗੋ ‘‘ਸਹਬ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਹਯ ਗਤਿਯਂ. ਹਯਤਿ. ਹਯੋ. ਹਯੋਤਿ ਅਸ੍ਸੋ. ਸੋ ਹਿ ਹਯਤਿ ਸੀਘਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਹਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਨਾਮਾਨਿ –
ਅਸ੍ਸੋ ਤੁਰਙ੍ਗੋ ਤੁਰਗੋ, ਵਾਜੀ ਵਾਹੋ ਹਯੋਪਿ ਚ;
ਤਬ੍ਭੇਦਾ ਸਿਨ੍ਧਵੋ ਚੇਵ, ਗੋਜੋ ਅਸ੍ਸਤਰੋਪਿ ਚ.
ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਞ੍ਞੂ ਤੁ, ਆਜਾਨੀਯੋ ਹਯੁਤ੍ਤਮੋ;
ਘੋਟਕੋ ਤੁ ਖਲ਼ੁਙ੍ਕਸ੍ਸੋ, ਵਲ਼ਵੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ;
ਅਸ੍ਸਪੋਤੋ ਕਿਸੋਰੋਤਿ, ਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ;
ਹਰਿਯ ਗਤਿਗੇਲਞ੍ਞੇਸੁ. ਹਰਿਯਤਿ.
ਅਯ ਵਯ ਪਯ ਮਯ ਤਯ ਚਯ ਰਯ ਗਤਿਯਂ. ਅਯਤਿ. ਵਯਤਿ. ਪਯਤਿ. ਮਯਤਿ. ਤਯਤਿ. ਚਯਤਿ. ਰਯਤਿ. ਅਯੋ, ਸਮਯੋ, ਵਯੋ, ਪਯੋ, ਰਯੋ. ਮਯਤਯਚਯਧਾਤੂਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਾਨਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਯੋਤਿ ਕਾਲ਼ਲੋਹਂ, ਅਯਤਿ ਨਾਨਾਕਮ੍ਮਾਰਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਉਪਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਯੋ. ਵਯੋਤਿ ਪਠਮਵਯਾਦਿਆਯੁਕੋਟ੍ਠਾਸੋ, ਵਯਤਿ ਪਰਿਹਾਨਿਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਯੋ. ਪਯੋਤਿ ਖੀਰਸ੍ਸਪਿ ਉਦਕਸ੍ਸਪਿ ਨਾਮਂ, ਪਯਤਿ ਜਨੇਨ ਪਾਤਬ੍ਬਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਯੋ. ਰਯੋਤਿ ਵੇਗੋ, ਯੋ ‘‘ਜਵੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਯਨਂ ਜਵਨਂ ਰਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਸਮਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ ਅਹ ਨਿਬ੍ਬਚਨੇਨ. ਸਮਯਸਦ੍ਦੋ –
ਸਮਵਾਯੇ ਖਣੇ ਕਾਲੇ, ਸਮਯੇ ਹੇਤੁਦਿਟ੍ਠਿਸੁ;
ਪਟਿਲਾਭੇ ਪਹਾਨੇ ਚ, ਪਟਿਵੇਧੇ ਚ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.
ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਸ੍ਵੇਪਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾਮ ਕਾਲਞ੍ਚ ਸਮਯਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਸਮਵਾਯੋ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਏਕੋਵ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਖਣੋ ਚ ਸਮਯੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਖਣੋ. ‘‘ਉਣ੍ਹਸਮਯੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹਸਮਯੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਾਲੋ. ‘‘ਮਹਾਸਮਯੋ ਪਵਨਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮੂਹੋ. ‘‘ਸਮਯੋਪਿ ਖੋ ਤੇ ਭਦ੍ਦਾਲਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਹੇਤੁ. ‘‘ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਉਗ੍ਗਾਹਮਾਨੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਸਮਣਮੁਣ੍ਡਿਕਾਪੁਤ੍ਤੋ ਸਮਯਪ੍ਪਵਾਦਕੇ ਤਿਨ੍ਦੁਕਾਚੀਰੇ ਏਕਸਾਲਕੇ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਆਰਾਮੇ ਪਟਿਵਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿ.
‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਯੋ ਚਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ;
ਅਤ੍ਥਾਭਿਸਮਯਾ ਧੀਰੋ, ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ
ਆਦੀਸੁ ਪਟਿਲਾਭੋ. ‘‘ਸਮ੍ਮਾ ਮਾਨਾਭਿਸਮਯਾ ਅਨ੍ਤਮਕਾਸਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਹਾਨਂ. ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪੀਲ਼ਨਟ੍ਠੋ ਸਙ੍ਖਤਟ੍ਠੋ ਸਨ੍ਤਾਪਟ੍ਠੋ ਅਭਿਸਮਯਟ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਟਿਵੇਧੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਉਪਸਗ੍ਗਾਨਂ ਜੋਤਕਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਾਚਕੋ ਸਮਯਸਦ੍ਦੋ ਏਵਾਤਿ ਸਮਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੇਪਿ ਸਉਪਸਗ੍ਗੋ ਅਭਿਸਮਯਸਦ੍ਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਤਤ੍ਥ ਸਹਕਾਰੀਕਾਰਣਤਾਯ ਸਨ੍ਨਿਜ੍ਝਂ ਸਮੇਤਿ ਸਮਵੇਤੀਤਿ ਸਮਯੋ, ਸਮਵਾਯੋ. ਸਮੇਤਿ ਸਮਾਗਚ੍ਛਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਏਤ੍ਥ ਤਦਾਧਾਰਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਸਮਯੋ, ਖਣੋ. ਸਮੇਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ, ਏਤੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਾ ਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦੀਹਿ ਵਾਤਿ ਸਮਯੋ, ਕਾਲੋ. ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਭੂਤੋਪਿ ਹਿ ਕਾਲੋ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਰਣਂ ਵਿਯ ਚ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਾਮਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧੇਨ ਰੂਪੇਨ ਵੋਹਰਿਯਤੀਤਿ. ਸਮਂ, ਸਹ ਵਾ ਅਵਯਵਾਨਂ ਅਯਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਵਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮਯੋ, ਸਮੂਹੋ, ਯਥਾ ‘‘ਸਮੁਦਾਯੋ’’ਤਿ. ਅਵਯਵਸਹਾਵਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਹਿ ਸਮੂਹੋ. ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਮਾਗਮੇ ਏਤਿ ਫਲਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਚਾਤਿ ਸਮਯੋ, ਹੇਤੁ, ਯਥਾ ‘‘ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ. ਸਮੇਤਿ ਸਂਯੋਜਨਭਾਵਤੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ ਏਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਹਣਭਾਵਤੋ ਵਾ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਅਯਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਯਥਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮਯੋ, ਦਿਟ੍ਠਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤਿਵਿਯ ਬਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਸਮਿਤਿ ਸਙ੍ਗਤਿ ਸਮੋਧਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮਯੋ, ਪਟਿਲਾਭੋ. ਸਮਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਯਾਨਂ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਯਾਨਂ ਅਪਗਮੋ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮਯੋ, ਪਹਾਨਂ. ਞਾਣੇਨ ਅਭਿਮੁਖਂ ਸਮ੍ਮਾ ਏਤਬ੍ਬੋ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਮਯੋ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਵਿਪਰੀਤੋ ਸਭਾਵੋ, ਅਭਿਮੁਖਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਮਾ ਏਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਸਮਯੋ. ਯਥਾਭੂਤਸਭਾਵਾਵਬੋਧੋ. ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਸਮਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਨਨੁ ਚ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਂ ਪਤਿ ਸਦ੍ਦਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਏਕੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨੇਕੇ ਅਤ੍ਥਾ ਅਭਿਧੀਯਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ ਸਦ੍ਦਵਿਸੇਸੇ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤੇ. ਸਦ੍ਦਵਿਸੇਸੇ ਹਿ ਅਪੇਕ੍ਖਮਾਨੇ ਏਕੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨੇਕਤ੍ਥਾਭਿਧਾਨਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਨ ਹਿ ਯੋ ਕਾਲਤ੍ਥੋ ਸਮਯਸਦ੍ਦੋ, ਸੋਯੇਵ ਸਮੂਹਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਸਮਯ ਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਤਾ ਸਾਮਞ੍ਞਮੁਪਾਦਾਯ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤਾ ਸਮਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੇ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਇਤੋ ਯਾਤੋ ਅਯਤੋ ਚ, ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਸਮੁਦੀਰਯੇ;
ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ, ਸਮਵਾਯਾਦਿਵਾਚਿਨੋ.
ਇਤੋ ਯਾਤੋ ਅਯਤੋ ਚ, ਸਮਾਨਤ੍ਥੇਹਿ ਧਾਤੁਹਿ;
ਏਵਂ ਸਮਾਨਰੂਪਾਨਿ, ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਈਰਯੇ.
ਨਯ ਰਕ੍ਖਣੇ ਚ. ਚਕਾਰੋ ਗਤਿਪੇਕ੍ਖਕੋ. ਨਯਤਿ. ਨਯੋ. ਨਯੋਤਿ ਨਯਨਂ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਨਯੋ, ਪਾਲ਼ਿਗਤਿ. ਨਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਯੋ, ਤਥਤ੍ਤਨਯਾਦਿ.
ਦਯ ਦਾਨਗਤਿਹਿਂਸਾਦਾਨਰਕ੍ਖਾਸੁ. ਦਯਤਿ. ਦਯਾ.
ਦਯਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਰੁਣਾਪਿ. ‘‘ਦਯਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਮੇਤ੍ਤਾ ‘‘ਦਯਾ’’ਤਿ, ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਂ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਦਯਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕਰੁਣਾ ‘‘ਦਯਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਕ੍ਕਰੁਣਤਂ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਦਯਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਟੀਕਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਯਾਸਦ੍ਦੋ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਦਯਾਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਅਨ੍ਤੋਨੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਚ ਕਰੁਣਾਯ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.
ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਦਯਤਿ ਦਦਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਯਂ ਏਤਾਯਾਤਿ ਦਯਾ. ਦਯਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਪਾਪਕਲ੍ਯਾਣਜਨੇਸੁ ਸਮਂ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਸੀਤੇਨ ਸਮਂ ਫਰਨ੍ਤਂ ਰਜੋਮਲਞ੍ਚ ਪਵਾਹੇਨ੍ਤਂ ਉਦਕਮਿਵਾਤਿਪਿ ਦਯਾ, ਮੇਤ੍ਤਾ. ਦਯਤਿ ਵਾ ਹਿਂਸਤਿ ਕਾਰੁਣਿਕਂ ਯਾਵ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਪਰਸ੍ਸ ਹਿਤਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਾਵਾਤਿ ਦਯਾ. ਦਯਤਿ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਾਪਜਨਮ੍ਪਿ ਸਜ੍ਜਨੋ ਏਤਾਯਾਤਿਪਿ ਦਯਾ. ਦਯਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਪਹਾਯ ਖੇਦਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਸਜ੍ਜਨੋ ਏਤਾਯਾਤਿ ਦਯਾ. ਦਯਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਾਯ ਅਭਿਨੀਹਾਰਕਰਣਕਾਲੇ ਹਤ੍ਥਗਤਮ੍ਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਤੋ ਸਤ੍ਤੇ ਸਮੁਦ੍ਧਰਿਤੁਕਾਮਾ ਅਨਸ੍ਸਾਸਕਰਂ ਅਤਿਭਯਾਨਕਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਭਵੇ ਚ ਸਹ ਅਮਤਧਾਤੁਪਟਿਲਾਭੇਨ ਅਨੇਕਗੁਣਸਮਲਙ੍ਕਤਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਤਿਪਿ ਦਯਾ, ਕਰੁਣਾ. ਕਰੁਣਾਮੂਲਕਾ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਦਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤੇ ਏਤਾਯ, ਸਯਂ ਵਾ ਅਨੁਦਯਤਿ, ਅਨੁਦਯਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਏਤਨ੍ਤਿ ਦਯਾ, ਮੇਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਕਰੁਣਾ ਚ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਯੋਗਮੇਤ੍ਥ ਕਥਯਾਮ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗਹਪਤਿ ਗਿਜ੍ਝੋ ਵਾ ਕਙ੍ਕੋ ਵਾ ਕੁਲਲੋ ਵਾ ਮਂਸਪੇਸਿਂ ਆਦਾਯ ਦਯੇਯ੍ਯ. ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਮਦ੍ਦੀ ਦਯੇਸਿ, ਸਸ੍ਸੁਯਾ ਸਸੁਰਮ੍ਹਿ ਚ. ਦਯਿਤਬ੍ਬੋ ਰਥੇਸਭ’’. ਤਤ੍ਥ ਦਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਗਤ੍ਯਤ੍ਥਵਸੇਨੇਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਦਯੇਸੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਦਯਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਵਿਵਰਣਂ ਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਥਵਸੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਊਯੀ ਤਨ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ. ਊਯਤਿ. ਊਤੋ, ਊਤਵਾ.
ਪੂਯੀ ਵਿਸਰਣੇ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੇ ਚ. ਪੂਯਤਿ. ਪੂਤੋ, ਪੂਤਵਾ. ਪੂਤਿਮਚ੍ਛਂ ਕੁਸਗ੍ਗੇਨ, ਯੋ ਨਰੋ ਉਪਨਯ੍ਹਤਿ.
ਕਨੁਯੀ ਸਦ੍ਦੇ. ਕਨੁਯਤਿ. ਕਨੁਤੋ, ਕਨੁਤਵਾ.
ਖਮਾਯ ਵਿਧੂਨਨੇ. ਖਮਾਯਤਿ. ਖਮਾਤੋ, ਖਮਾਤਵਾ.
ਫਾਯਿ ਪਾਯਿ ਵੁਦ੍ਧਿਯਂ. ਫਾਯਤਿ. ਫੀਤੋ, ਫਤਵਾ.
ਤਤ੍ਥ ਤਤਵਨ੍ਤੁਪਚ੍ਚਯਾ, ਯਕਾਰਲੋਪੋ, ਧਾਤ੍ਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਰਸ੍ਸ ਇਕਾਰਾਦੇਸੋ ਚ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਪੂਤੋ ਪੂਤਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਪਾਯਤਿ. ਪਾਯੋ. ਅਪਾਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਯੋ ਵੁਦ੍ਧਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਪਾਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਪਨ ਅਯਤੋ ਸੁਖਤੋ ਅਪੇਤੋਤਿ ਅਪਾਯੋਤਿਪਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨੀਯਂ. ਅਪਾਯੋਤਿ ਚ ਨਿਰਯੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ ਅਸੁਰਕਾਯੋਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪਾਯਾ.
ਤਾਯੁ ਸਨ੍ਤਾਨਪਾਲਨੇਸੁ. ਤਾਯਤਿ. ਤਾਯਨਂ. ਦਿਵਾਦਿਗਣੇ ਪਨ ਤਾ ਪਾਲਨੇਤਿ ਧਾਤੁਂ ਪਸ੍ਸਥ, ਤਸ੍ਸ ‘‘ਤਾਯਤਿ ਤਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਨਿ. ਉਭਯੇਸਂ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਂ ਸਮਂ. ਅਕਾਰਯਕਾਰਪਚ੍ਚਯਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਨਾਮਿਕਪਦਾਨਿ ਪਨ ਵਿਸਦਿਸਾਨਿ ‘‘ਤਾਯਨਂ, ਤਾਣ’’ਨ੍ਤਿ.
ਚਾਯੁ ਪੂਜਾਨਿਸਾਮਨੇਸੁ. ਪੂਜਾ ਪੂਜਨਾ. ਨਿਸਾਮਨਂ ਓਲੋਕਨਂ ਸਵਨਞ੍ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਇਙ੍ਘ ਮਦ੍ਦਿ ਨਿਸਾਮੇਹਿ. ਨਿਸਾਮਯਥ ਸਾਧਵੋ’’ਤਿ ਚ ਆਦੀਸੁ ਹਿ ਓਲੋਕਨਸਵਨਾਨਿ ਨਿਸਾਮਨਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਪਿਚ ਞਾਣੇਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਣਮ੍ਪਿ ਨਿਸਾਮਨਮੇਵਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਚਾਯਤਿ, ਅਪਚਾਯਤਿ. ਅਨਗਾਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ, ਅਪਚੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਯੇ. ਯੇ ਵੁਦ੍ਧਮਪਚਾਯਨ੍ਤਿ. ਅਪਚਿਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਿਚ੍ਚਂ ਵੁਦ੍ਧਾਪਚਾਯਿਨੋ.
ਯਕਾਰਨ੍ਤਧਾਤੁਰੂਪਾਨਿ.
ਰਕਾਰਨ੍ਤਧਾਤੁ
ਰਾ ਆਦਾਨੇ. ਰਾਤਿ.
ਰਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ. ਰੇਤਿ. ਰੇਣੁ. ਰੇਣੂਤਿ ਰਜੋ.
ਰੁ ਗਤਿਯਂ ਰੋਸਨੇ ਚ. ਰਵਤਿ, ਵਿਰਵਤਿ.
ਰੁ ਸਦ੍ਦੇ. ਰੋਤਿ, ਰਵਤਿ. ਰਵੋ, ਉਪਰਵੋ. ਰੁਤਮਨੁਞ੍ਞਂ ਰੁਚਿਯਾ ਚ ਪਿਟ੍ਠਿ. ਰੁਤਨ੍ਤਿ ਰਵਨਂ ਰੁਤਂ, ਸਦ੍ਦੋ.
ਰੇ ਸਦ੍ਦੇ. ਰਾਯਤਿ. ਰਾ. ਰਤ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਰਾਤਿ ਸਦ੍ਦੋ. ਰਤ੍ਤੀਤਿ ਨਿਸਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਕਾਲੋ. ਰਾ ਤਿਯ੍ਯਤਿ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਰਤ੍ਤਿ.
ਬ੍ਰੂ ਵਿਯਤ੍ਤਿਯਂ ਵਾਚਾਯਂ. ਅਪਿ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਹਤੋ ਬ੍ਰੂਤਿ.
ਬ੍ਰਵੀਤਿ, ਬ੍ਰੁਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰੂਸਿ, ਬ੍ਰੂਥ. ਬ੍ਰੂਮਿ, ਬ੍ਰੂਮ. ਬ੍ਰੂਤੇ, ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੇ. ਬ੍ਰੂਸੇ, ਬ੍ਰੁਵ੍ਹੇ. ਬ੍ਰੁਵੇ, ਬ੍ਰੁਮ੍ਹੇ.
ਬ੍ਰੂਤੁ, ਬ੍ਰੁਵਿਤੁ, ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ. ਬ੍ਰੂਹਿ, ਬ੍ਰੂਥ. ਬ੍ਰੂਮਿ, ਬ੍ਰੂਮ. ਬ੍ਰੂਤਂ, ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਂ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਮ੍ਬਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪੁਨ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਰੁਵਿਤੂ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਦਸ੍ਸਨਤੋ ‘‘ਬ੍ਰੁਵਿਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਨਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
ਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯ, ਬ੍ਰੁਵੇ, ਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯਾਥ. ਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯਾਮਿ, ਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯਾਮ. ਬ੍ਰੁਵੇਥ, ਬ੍ਰੁਵੇਰਂ. ਬ੍ਰੁਵੇਥੋ, ਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯਾਵ੍ਹੋ. ਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯਂ. ਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯਾਮ੍ਹੇ.
ਪਬ੍ਰੂਤਿ. ਅਨੁਬ੍ਰੂਤਿ. ਪਬ੍ਰੂਤੁ, ਅਨੁਬ੍ਰੂਤੁ. ਪਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯ, ਅਨੁਬ੍ਰੁਵੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਅਨੁਉਪਸਗ੍ਗੇਹਿਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਪਦਮਾਲਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.
ਆਹ, ਆਹੁ. ਬ੍ਰਵੇ, ਬ੍ਰਵਿਤ੍ਥ, ਬ੍ਰਵਿਰੇ. ਬ੍ਰਵਿਤ੍ਥੋ, ਬ੍ਰਵਿਵ੍ਹੋ. ਬ੍ਰਵਿਂ, ਬ੍ਰਵਿਮ੍ਹੇ. ਪਰੋਕ੍ਖਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.
ਅਬ੍ਰਵਾ, ਅਬ੍ਰਵੂ. ਅਬ੍ਰਵੋ, ਅਬ੍ਰਵਤ੍ਥ. ਅਬ੍ਰਵਂ, ਅਬ੍ਰਵਮ੍ਹਾ. ਅਬ੍ਰਵਤ੍ਥ, ਅਬ੍ਰਵਤ੍ਥੁਂ. ਅਬ੍ਰਵਸੇ, ਅਬ੍ਰਵ੍ਹਂ. ਅਬ੍ਰਵਿਂ, ਅਬ੍ਰਵਿਮ੍ਹਸੇ. ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨੀਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.
ਅਬ੍ਰਵਿ, ਅਬ੍ਰਵੁਂ. ਅਬ੍ਰਵੋ, ਅਬ੍ਰਵਿਤ੍ਥ. ਅਬ੍ਰਵਿਂ, ਅਬ੍ਰਵਿਮ੍ਹਾ. ਅਬ੍ਰਵਾ, ਅਬ੍ਰਵੂ. ਅਬ੍ਰਵਸੇ, ਅਬ੍ਰਵਿਵ੍ਹਂ. ਅਬ੍ਰਵਂ, ਅਬ੍ਰਵਿਮ੍ਹੇ. ਅਜ੍ਜਤਨੀਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.
ਬ੍ਰੁਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਬ੍ਰੁਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਬ੍ਰਵਿਸ੍ਸਾ, ਅਬ੍ਰਵਿਸ੍ਸਂਸੁ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਂ ਨੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਮ੍ਮਪਦਂ ਅਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਸਿਯਾ, ‘‘ਬ੍ਰੂਯਤੀ’’ਤਿ ਸਿਯਾ ‘‘ਲੁਯਤਿ, ਲੂਯਤੀ’’ਤਿ ਪਦਾਨਿ ਵਿਯ.
ਜੀਰ ਬ੍ਰੂਹਨੇ. ਬ੍ਰੂਹਨਂ ਵਡ੍ਢਨਂ. ਜੀਰਤਿ. ਜੀਰਂ. ਜੀਰਮਾਨੋ. ਜੀਰਣਂ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ, ਬਲਿਬਦ੍ਦੋਵ ਜੀਰਤਿ.
ਪੂਰ ਪੂਰਣੇ. ਪੂਰਤਿ. ਪੂਰਤੋਵ ਮਹੋਦਧਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਪੂਰੇਨ੍ਤੁ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ. ਪੂਰਿਤੁਂ, ਪੂਰਿਤ੍ਵਾ, ਪੂਰਂ, ਪੂਰਿਤਂ. ਪੁਣ੍ਣਂ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਂ, ਪੂਰਣਂ. ਪੂਰਣੋ ਕਸ੍ਸਪੋ. ਕਾਰਿਤੇ ‘‘ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤਿ, ਪੂਰਯਤਿ, ਪੂਰਾਪੇਤਿ, ਪੂਰਾਪਯਤਿ. ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ, ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ, ਪੂਰਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਪੂਰਾਪਯਿਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਪੂਰੇਤ੍ਵਾ’’ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ.
ਘੋਰ ਗਤਿਪਟਿਘਾਤੇ. ਗਤਿਪਟਿਘਾਤਂ ਗਤਿਪਟਿਹਨਨਂ. ਘੋਰਤਿ.
ਧੋਰ ਗਤਿਚਾਤੁਰਿਯੇ. ਗਤਿਚਾਤੁਰਿਯਂ ਗਤਿਛੇਕਭਾਵੋ. ਧੋਰੇਤਿ.
ਸਰ ਗਤਿਯਂ. ਸਰਤਿ, ਵਿਸਰਤਿ, ਉਸ੍ਸਰਤਿ. ਉਸ੍ਸਾਰਣਾ. ਸਰੋ. ਸਂਸਾਰੋ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਰੋਤਿ ਰਹਦੋ. ਸਂਸਾਰੋਤਿ ਵਟ੍ਟਂ, ਯੋ ‘‘ਭਵੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਚਰ ਚਰਣੇ. ਚਰਤਿ, ਵਿਚਰਤਿ, ਅਨੁਚਰਤਿ, ਸਞ੍ਚਰਤਿ.
ਚਰ ਗਤਿਭਕ੍ਖਨੇਸੁ. ਚਰਤਿ, ਵਿਚਰਤਿ, ਅਨੁਚਰਤਿ, ਸਞ੍ਚਰਤਿ, ਪਟਿਚਰਤਿ. ਚਰਿਯਾ. ਚਰਿਤਾ. ਚਾਰੋ. ਵਿਚਾਰੋ. ਅਨੁਵਿਚਾਰੋ. ਉਪਵਿਚਾਰੋ. ਚਰਣਂ. ਚਾਰਕੋ. ਓਚਰਕੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ.
ਤਤ੍ਥ ਚਰਤੀਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਭਕ੍ਖਤਿ ਵਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਗਰੂ. ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ. ਚਾਰਕੋਤਿ ਤਂਪਵੇਸਿਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖਂ ਚਰਤਿ ਭਕ੍ਖਤੀਤਿ ਚਾਰਕੋ, ਰੋਧੋ. ਓਚਰਕੋਤਿ ਅਧੋਚਾਰੀ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਦਾਨਮ੍ਪਿ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮ੍ਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋਪਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਿ ਮੇਥੁਨਵਿਰਤਿਪਿ ਸਦਾਰਸਨ੍ਤੋਸੋਪਿ ਉਪੋਸਥੋਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋਪਿ ਸਕਲਂ ਸਾਸਨਮ੍ਪਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਕਿਨ੍ਤੇ ਵਤਂ ਕਿਂ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ,
ਕਿਸ੍ਸ ਸੁਚਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਅਯਂ ਵਿਪਾਕੋ;
ਇਦ੍ਧਿਜੁਤਿਬਲਵੀਰਿਯੂਪਪਤ੍ਤਿ,
ਇਦਞ੍ਚ ਤੇ ਨਾਗ ਮਹਾਵਿਮਾਨਂ.
ਅਹਞ੍ਚ ਭਰਿਯਾ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ,
ਸਦ੍ਧਾ ਉਭੋ ਦਾਨਪਤੀ ਅਹੁਮ੍ਹਾ;
ਓਪਾਨਭੂਤਂ ਮੇ ਘਰਂ ਤਦਾਸਿ,
ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਿਤਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਚ.
ਤਂ ਮੇ ਵਤਂ ਤਂ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ,
ਤਸ੍ਸ ਸੁਚਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਅਯਂ ਵਿਪਾਕੋ;
ਇਦ੍ਧਿਜੁਤਿਬਲਵੀਰਿਯੂਪਪਤ੍ਤਿ,
ਇਦਞ੍ਚ ਮੇ ਧੀਰ ਮਹਾਵਿਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ
ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਪੁਣ੍ਣਕਜਾਤਕੇ ਦਾਨਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਕੇਨ ਪਾਣਿ ਕਾਮਦਦੋ, ਕੇਨ ਪਾਣਿ ਮਧੁਸ੍ਸਵੋ;
ਕੇਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ, ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਾਣਿਮ੍ਹਿ ਇਜ੍ਝਤਿ.
ਤੇਨ ਪਾਣਿ ਕਾਮਦਦੋ, ਤੇਨ ਪਾਣਿ ਮਧੁਸ੍ਸਵੋ;
ਤੇਨ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ, ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਾਣਿਮ੍ਹਿ ਇਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਙ੍ਕੁਰਪੇਤਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਯਂ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤਿਤ੍ਤਿਰਜਾਤਕੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਪਞ੍ਚਸਿਖ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਨੇਵ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਨ ਵਿਰਾਗਾਯ…ਪੇ… ਯਾਵਦੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਮਿਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਮਚ੍ਚੁਹਾਯਿਨੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਪਰੇ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਯਮੇਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲੇਖਸੁਤ੍ਤੇ ਮੇਥੁਨਵਿਰਤਿ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਮਯਞ੍ਚ ਭਰਿਯਾ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਾਮ,
ਅਮ੍ਹੇ ਚ ਭਰਿਯਾ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ;
ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਾਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਾਮ;
ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਅਮ੍ਹਂ ਦਹਰਾ ਨ ਮੀਯਰੇ’’ਤਿ
ਮਹਾਧਮ੍ਮਪਾਲਜਾਤਕੇ ਸਦਾਰਸਨ੍ਤੋਸੋ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਹੀਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ, ਖਤ੍ਤਿਯੇ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ;
ਮਜ੍ਝਿਮੇਨ ਚ ਦੇਵੇਸੁ, ਉਤ੍ਤਮੇਨ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ
ਏਵਂ ਨਿਮਿਜਾਤਕੇ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਕਤੋ ਉਪੋਸਥੋ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਪਨ ਪਞ੍ਚਸਿਖ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ…ਪੇ… ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਤਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਇਦ੍ਧਞ੍ਚੇਵ ਫੀਤਞ੍ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਬਾਹੁਜਞ੍ਞਂ ਪੁਥੁਭੂਤਂ ਯਾਵਦੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਸਾਦਿਕਸੁਤ੍ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਂ ਸਕਲਂ ਸਾਸਨਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਅਪਿ ਅਤਰਮਾਨਾਨਂ, ਫਲਾਸਾਵ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ;
ਵਿਪਕ੍ਕਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋਸ੍ਮਿ, ਏਵਂ ਜਾਨਾਹਿ ਗਾਮਣੀ’’ਤਿ
ਏਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਚ੍ਚੇਵਂ –
ਦਾਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਵਟਿਯਞ੍ਚ, ਸਿਕ੍ਖਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਕਾ;
ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਮੇਥੁਨਤਾ-ਵਿਰਤਿ ਚ ਉਪੋਸਥੋ.
ਸਦਾਰੇਸੁ ਚ ਸਨ੍ਤੋਸੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਚ ਸਾਸਨਂ;
ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚਿਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ-ਚਰਿਯਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਰੇ.
ਹੁਰ ਕੋਟਿਲ੍ਲੇ. ਹੁਰਤਿ.
ਸਰ ਸਦ੍ਦੋਪਤਾਪੇਸੁ. ਸਰਤਿ. ਸਰੋ, ਸਰਣਂ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਰੋਤਿ ਸਦ੍ਦੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਸੁਪਿ. ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਸਰਤਿ ਉਪਤਾਪੇਤਿ ਹਿਂਸਤਿ ਸਰਣਗਤਾਨਂ ਤੇਨੇਵ ਸਰਣਗਮਨੇਨ ਭਯਂ ਸਨ੍ਤਾਪਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਪਰਿਕਿਲੇਸਞ੍ਚਾਤਿ ਸਰਣਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਰਤਨਤ੍ਤਯਂ. ਅਥ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾ ਪਸਨ੍ਨਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਰਣਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਸਰਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਚ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਰਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿਪਿ ਸਰਣਂ.
ਸਰ ਚਿਨ੍ਤਾਯਂ. ਸਰਤਿ, ਸੁਸਰਤਿ ਇਚ੍ਚਪਿ ਪਯੋਗੋ. ਅਪ੍ਪਕ੍ਖਰਾਨਞ੍ਹਿ ਬਹੁਭਾਵੋ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਯਥਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ, ਦੁਵੇ, ਤਣ੍ਹਾ ਤਸਿਣਾ, ਪਮ੍ਹਂ, ਪਖੁਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਪਟਿਸ੍ਸਰਤਿ. ਸਰਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾ, ਸਯਂ ਵਾ ਸਰਤਿ, ਸਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਏਤਨ੍ਤਿ ਸਤਿ. ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਪਟਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਰਤੀਤਿ ਸਤੋ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਰਤੀਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ.
ਦ੍ਵਰ ਸਂਵਰਣੇ. ਸਂਵਰਣਂ ਰਕ੍ਖਣਾ. ਦ੍ਵਰਤਿ. ਦ੍ਵਾਰਂ. ਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦੂਪਪਦਅਰਧਾਤੁਵਸੇਨਪਿ ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਤਤ੍ਰਿਮਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਾਨਿ – ਦ੍ਵਰਨ੍ਤਿ ਸਂਵਰਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦ੍ਵਾਰਂ, ਅਥ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਕਵਾਟਾ ਅਰਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿਪਿ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ. ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਾਦੀਨਿਪਿ ਉਪਾਯੋਪਿ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਤੁ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਂ ਦ੍ਵਾਰਾ’’ਤਿ ਚ ਇਤ੍ਥਿਨਪੁਂਸਕਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਰਸਦ੍ਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਸੁਰਕ੍ਖਿਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਾਪੇਸਾ’’ਤਿ ਚ ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਲਿਙ੍ਗਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਗਰ ਘਰ ਸੇਚਨੇ. ਗਰਤਿ. ਘਰਤਿ. ਘਰਂ.
ਧੂਰ ਹੁਚ੍ਛਨੇ. ਹੁਚ੍ਛਨ ਕੋਟਿਲ੍ਲਂ. ਧੂਰਤਿ.
ਤਰ ਪ੍ਲਵਨਸਰਣੇਸੁ. ਤਰਤਿ. ਤਰਣਂ. ਤਿਤ੍ਥਂ. ਤਿਣ੍ਣੋ. ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ. ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਰਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਾਵਾ, ਤਰਤਿ ਉਦਕਪਿਟ੍ਠੇ ਪ੍ਲਵਤਿ, ਤਰਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨਦਿਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇਨ.
ਨਾਵਾ ਪ੍ਲਵੋ ਤਰਂ ਪੋਤੋ, ਤਰਣਂ ਉਤ੍ਤਰਂ ਤਥਾ;
ਜਲਯਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤਾਨਿ, ਨਾਵਾਨਾਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤੁ.
ਤਰ ਸਮ੍ਭਮੇ. ਸਮ੍ਭਮੋ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਰਤਿ. ਤਰਿਤੋ. ਤੁਰਙ੍ਗੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੋ ਮਾਸਖੇਤ੍ਤਂ ਤਰਿਤੋ ਅਵਾਸਰਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਰਿਤੋਤਿ ਤੁਰਿਤੋ ਸਮ੍ਭਮਨ੍ਤੋ. ਅਵਾਸਰਿਨ੍ਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਿਂ ਉਪਵਿਸਿਂ ਵਾ.
ਜਰ ਰੋਗੇ. ਏਤ੍ਥ ਜਰਰੋਗੋਯੇਵ ‘‘ਰੋਗੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਪਯੋਗਵਸੇਨ. ਜਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਹਿ ਜਰਰੋਗੇ ਪਵਤ੍ਤਨਿਯਮਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਰੋਗੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਅਞ੍ਞੋ ਰੋਗੋ ਇਧ ਰੋਗਸਦ੍ਦੇਨ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਜਰਤਿ. ਜਰੋ. ਸਜ੍ਜਰੋ. ਪਜ੍ਜਰਰੋਗੋ. ਜਰੇਨ ਪੀਲ਼ਿਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਯਤ੍ਥ ਤੁ ਅਯਂ ਵਯੋਹਾਨਿਵਾਚਕੋ, ਤਤ੍ਥ ਪਯੋਗੇ ‘‘ਜੀਰਤਿ, ਜਰਾ’’ਤਿ ਚਸ੍ਸ ਰੂਪਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ.
ਦਰ ਭਯੇ. ਦਰਤਿ. ਦਰੀ. ‘‘ਬੀਲਾਸਯਾ ਦਰੀਸਯਾ’’ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਦਰੀਤਿ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਦਰੀ.
ਦਰ ਆਦਰਾਨਾਦਰੇਸੁ. ਦਰਤਿ, ਆਦਰਤਿ, ਅਨਾਦਰਤਿ. ਆਦਰੋ, ਅਨਾਦਰੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਦਰਤੀਤਿ ਦਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਚ ਅਨਾਦਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਆਰਕਾਸਦ੍ਦੋ ਦੂਰਾਸਨ੍ਨਵਾਚਕੋ, ਤਥਾਯਮ੍ਪਿ ਦਰਧਾਤੁ ਆਦਰਾਨਾਦਰਵਾਚਕੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਦਰਸਦ੍ਦੋ ਚ ਕਾਯਦਰਥੇ ਚਿਤ੍ਤਦਰਥੇ ਕਿਲੇਸਦਰਥੇ ਚ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ –
ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਵਤ ਮਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਘਤਸਿਤ੍ਤਂਵ ਪਾਵਕਂ;
ਵਾਰਿਨਾ ਵਿਯ ਓਸਿਞ੍ਚਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਯੇ ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ
ਏਤ੍ਥ ਕਾਯਦਰਥੇ ਚਿਤ੍ਤਦਰਥੇ ਚ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਵੀਤਦ੍ਦਰੋ ਵੀਤਸੋਕੋ ਵੀਤਸਲ੍ਲੋ, ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਸਿ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕਿਲੇਸਦਰਥੇ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਵੀਤਦ੍ਦਰੋਤਿ ਹਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵਿਗਤਕਿਲੇਸਦਰਥੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਨਰ ਨਯਨੇ. ਨਰਤਿ. ਨਰੋ, ਨਾਰੀ.
ਏਤ੍ਥ ਨਰੋਤਿ ਪੁਰਿਸੋ. ਸੋ ਹਿ ਨਰਤਿ ਨੇਤੀਤਿ ਨਰੋ. ਯਥਾ ਪਠਮਪਕਤਿਭੂਤੋ ਸਤ੍ਤੋ ਦਤਰਾਯ ਪਕਤਿਯਾ ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਪੁਰਿ ਉਚ੍ਚਾਟ੍ਠਾਨੇ ਸੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਨਯਨਟ੍ਠੇਨ ਨਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਤ੍ਤਭਾਤੁਭੂਤੋਪਿ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਾਤੁਜੇਟ੍ਠਭਗਿਨੀਨਂ ਨੇਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪਗੇਵ ਇਤਰੋ ਇਤਰਾਸਂ. ਨਾਰੀਤਿ ਨਰੇਨ ਯੋਗਤੋ, ਨਰਸ੍ਸਾਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨਾਰੀ. ਅਪਰਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਨਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ, ਨਰਿਯਤਿ ਸਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਯ੍ਯਤੀਤਿ ਨਰੋ, ਸਤ੍ਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ. ‘‘ਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਯ੍ਯਤੇਓ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤਾਵ ਪੁਰਿਸਵਚਨੇ ‘‘ਨਰਾ ਚ ਅਥ ਨਾਰਿਯੋ’’ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਤ੍ਤਮਨੁਸ੍ਸਵਚਨੇ ਪਨ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਯਂ ਏਦਿਸਕੋ ਨਰੁਤ੍ਤਮੋ. ਆਮੋਦਿਤਾ ਨਰਮਰੂ’’ਤਿ ਚ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਰੋਤਿ ਪੁਰਿਸੋ, ਨਰੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ, ਨਰੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਅਤ੍ਥੋ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬੋ.
ਹਰ ਹਰਣੇ. ਹਰਣਂ ਪਵਤ੍ਤਨਂ. ਹਰਤਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਵਿਹਾਸਿ. ਵਿਹਂਸੁ. ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਹਿਸ੍ਸਤਿ. ਵੋਹਰਤਿ. ਸਂਵੋਹਰਤਿ. ਸਬ੍ਬੋ ਹਰਤਿ ਵਾ. ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰੋ, ਰੂਪਿਯਸਬ੍ਬੋਹਾਰੋ ਵਾ. ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਹਾਰੋ. ਵਿਹਾਰੋ. ਵੋਹਾਰੋ. ਅਭਿਹਾਰੋ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਤਿ. ਸਾਸਨੇ ਵਿਹਰਂ, ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ, ਵਿਹਰਮਾਨੋ. ਵਿਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਵਿਹਰਿਤੁਂ. ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਵਿਗਤੂਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਕਤਕਿਚ੍ਚੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਹਰਿਤਬ੍ਬਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਪਟੀਤਿ ਹਿ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਪਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਬੋਧੇਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਪਵਿਟ੍ਠਮ੍ਹਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਆਗਞ੍ਛਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਵਿਹਾਰੋਤਿ ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਹਾਰੋ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਵਾਸੋ. ਵਿਹਰਣਂ ਵਾ ਵਿਹਾਰੋ, ਵਿਹਰਣਕ੍ਰਿਯਾ. ਵੋਹਾਰੋਤਿ ਬ੍ਯਵਹਾਰੋਪਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਪਿ ਵਚਨਮ੍ਪਿ ਚੇਤਨਾਪਿ. ਤਤ੍ਥ
ਯੋ ਹਿ ਕੋਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਵੋਹਾਰਂ ਉਪਜੀਵਤਿ;
ਏਵਂ ਵਾਸੇਟ੍ਠ ਜਾਨਾਤਿ, ਵਾਣਿਜੋ ਸੋ ਨਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ.
ਅਯਂ ਬ੍ਯਵਹਾਰਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ’’ਤਿ ਅਯਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਤਥਾ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਂ ਵਚਨਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮ. ‘‘ਅਟ੍ਠ ਅਰਿਯਵੋਹਾਰਾ, ਅਟ੍ਠ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਚੇਤਨਾਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮ. ਇਚ੍ਚੇਵਂ –
ਬ੍ਯਵਹਾਰੇ ਵਚਨੇ ਚ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਚੇਤਨਾਸੁ ਚ;
ਵੋਹਾਰਸਦ੍ਦੋ ਚਤੂਸੁ, ਇਮੇਸ੍ਵਤ੍ਥੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.
ਹਰ ਅਪਨਯਨੇ. ਅਪਨਯਨਂ ਨੀਹਰਣਂ. ਦੋਸਂ ਹਰਤਿ. ਨੀਹਰਤਿ. ਨੀਹਾਰੋ, ਪਰਿਹਰਤਿ. ਪਰਿਹਾਰੋ. ਰਜੋਹਰਣਂ. ਸਬ੍ਬਦੋਸਹਰੋ ਧਮ੍ਮੋ. ਭਗਵਤੋ ਚ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇ ਹਰਤੀਤਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਮਤ੍ਤਾਵਣ੍ਣਭੇਦੇਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਪਾਟਿਹੇਰਂ ਪਾਟਿਹੀਰਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਪਦਰੂਪਾਨਿ, ਭਵਨ੍ਤਿ.
ਹਰ ਆਦਾਨੇ. ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਹਰਤਿ. ਹਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਹਾਹਿਤਿ ਇਚ੍ਚਪ. ‘‘ਖਰਾਜਿਨਂ ਪਰ ਸੁਞ੍ਚ, ਖਾਰਿਕਾਜਞ੍ਚ ਹਾਹਿਤੀ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਆਹਰਤਿ, ਅਵਹਰਤਿ, ਸਂਹਰਤਿ, ਅਪਹਰਤਿ, ਉਪਹਰਤਿ, ਪਹਰਤਿ, ਸਮ੍ਪਹਰਤਿ, ਸਮਾਹਰਤਿ. ਮਨੋਹਰੋ ਪਾਸਾਦੋ. ਪਰਸ੍ਸਹਰਣਂ. ਆਹਾਰੋ, ਅਵਹਾਰੋ, ਸਂਹਾਰੋ, ਉਪਹਾਰੋ, ਸਮ੍ਪਹਾਰੋ, ਸਮਾਹਾਰੋ. ਹਰਿਯ੍ਯਤਿ, ਆਹਰਿਯ੍ਯਤਿ. ਆਹਰਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਆਹਟਂ, ਹਰਿਤੁਂ, ਆਹਰਿਤੁਂ, ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ, ਆਹਰਿਤ੍ਵਾਨ. ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਧਰ ਧਰਣੇ. ਧਰਣਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾ. ਧਰਤਿ. ਧਰਤੇ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ.
ਧਰ ਅਵਿਦ੍ਧਂਸਨੇ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧਰਤਿ.
ਖਰ ਖਯੇ. ਖਰਤਿ. ਖਰਣਂ. ਨਕ੍ਖਰਨ੍ਤਿ ਨ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕ੍ਖਰਾਨਿ. ਨਕ੍ਖਰਨ੍ਤਿ ਨ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਪੋਰਾਣਾ.
ਜਾਗਰਨਿਦ੍ਦਕ੍ਖਯੇ ਜਾਗਰਤਿ. ਜਾਗਰੋ, ਜਾਗਰਣਂ, ਜਾਗਰਂ. ਦੀਘਾ ਜਾਗਰਤੋ ਰਤ੍ਤਿ. ਜਾਗਰਮਾਨੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਧਾਤੁ ਤਨਾਦਿਗਣਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਜਾਗਰੋਤਿ, ਪਟਿਜਾਗਰੋਤੀ’’ਤਿ ਰੂਪਾਨਿ ਜਨੇਤਿ.
ਈਰ ਵਚਨੇ ਗਤਿਕਮ੍ਪਨੇਸੁ ਚ. ਈਰਤਿ. ਈਰਿਤਂ. ਏਰਿਤਂ. ਸਮੀਰਣੋ. ਜਿਨੇਰਿਤੋ ਧਮ੍ਮੋ. ਕੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਵਾਤਸ੍ਸਪਿ ਏਰਿਤਸ੍ਸ.
ਤਤ੍ਥ ਸਮੀਰਣੋਤਿ ਵਾਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਸਮੀਰਤਿ ਵਾਯਤਿ, ਸਮੀਰੇਤਿ ਚ ਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਪਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਮ੍ਪੇਤੀਤਿ ‘‘ਸਮੀਰਣੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਹਰੇ ਲਜ੍ਜਾਯਂ. ਅਲੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਯਮੇਕਾਰਨ੍ਤੋ ਧਾਤੁ, ਗਿਲੇ ਪੀਤਿਕ੍ਖਯੇਤਿ ਧਾਤੁ ਵਿਯ. ਹਰਾਯਤਿ. ਹਰਾਯਨਂ. ਅਟ੍ਟੀਯਾਮਿ ਹਰਾਯਾਮਿ.
ਏਤ੍ਥ ਹਰਾਯਤੀਤਿ ਲਜ੍ਜਤਿ, ਹਿਰਿਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪਰ ਪਾਲਨਪੂਰਣੇਸੁ. ‘‘ਪਰਤਿ, ਪਰਮੋ’’ਤਿਮਸ੍ਸ ਰੂਪਾਨਿ, ਨਰ ਨਯਨੇਤਿ ਧਾਤੁਸ੍ਸ ‘‘ਨਰਤਿ ਨਰੋ’’ਤਿ ਰੂਪਾਨਿ ਵਿਯ.
ਤਤ੍ਥ ਪਰਤੀਤਿ ਪਾਲੇਤਿ, ਪੂਰਤਿ ਵਾ. ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤੁਵਸੇਨਿਦਂ ਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹੇਤੁਕਤ੍ਤੁਵਸੇਨ ਹਿ ‘‘ਪਾਰੇਤਿ ਪਾਰਯਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਪਰਮੋਤਿ ਪਾਲਕੋ ਪੂਰਕੋ ਵਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਪਾਰਮੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਏਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਾਰਮੀਤਿ ਪਰਤਿ, ਪਾਰੇਤਿ ਚਾਤਿ ਪਰਮੋ, ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਗੁਣਾਨਂ ਪਾਲਕੋ ਪੂਰਕੋ ਚ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ. ਪਰਮਸ੍ਸ ਇਦਂ, ਪਰਮਸ੍ਸ ਵਾ ਭਾਵੋ, ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਪਾਰਮੀ, ਦਾਨਾਦਿਕ੍ਰਿਯਾ. ਗਰੂਹਿ ਪਨ ‘‘ਪੂਰੇਤੀਤਿ ਪਰਮੋ, ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਗੁਣਾਨਂ ਪੂਰਕੋ ਪਾਲਕੋ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵੀਮਂਸਿਤਬਂ.
ਵਰ ਵਰਣੇ. ਵਰਤਿ. ਵਾਰਣੋ, ਵਰੁਣੋ.
ਗਿਰ ਨਿਗ੍ਗਿਰਣੋ. ਨਿਗ੍ਗਿਰਣਂ ਪਗ੍ਘਰਣਂ. ਗਿਰਤਿ, ਗਿਰਿ.
ਏਤ੍ਥ ਗਿਰੀਤਿ ਪਬ੍ਬਤਾ, ਯੋ ‘ਸੇਲੋ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਨਾਮੇਹਿ ਕਥਿਯਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਸਨ੍ਧਿਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਪਬ੍ਬੇਹਿ ਚਿਤਤ੍ਤਾ ਪਬ੍ਬਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਬ੍ਬਤੋ. ਹਿਮਵਮਨਾਦਿਵਸੇਨ ਜਲਸ੍ਸ ਸਾਰਭੂਤਾਨਂ ਭੇਸਜ੍ਜਾਦਿਵਤ੍ਥੂਨਞ੍ਚ ਗਿਰਣਤੋ ਗਿਰੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਇਮਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਨਾਮਾਨਿ –