੨. ਨਾਮਕਣ੍ਡ

ਅਥ ਨਾਮਿਕਵਿਭਤ੍ਯਾਵਤਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ.

ਅਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖਂ ਨਮਨਤੋ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਚਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਾਮਨਤੋ ਨਾਮਂ, ਦਬ੍ਬਾਭਿਧਾਨਂ.

ਤਂ ਪਨ ਦੁਵਿਧਂ ਅਨ੍ਵਤ੍ਥਰੁਲ਼੍ਹੀਵਸੇਨ, ਤਿਵਿਧਂ ਪੁਮਿਤ੍ਥਿਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ. ਯਥਾ – ਰੁਕ੍ਖੋ, ਮਾਲਾ, ਧਨਂ.

ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਸਾਮਞ੍ਞਗੁਣਕ੍ਰਿਯਾਯਦਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ, ਯਥਾ – ਰੁਕ੍ਖੋ, ਨੀਲੋ, ਪਾਚਕੋ, ਸਿਰਿਵਡ੍ਢੋਤਿਆਦਿ.

ਅਟ੍ਠਵਿਧਂ ਅਵਣ੍ਣਿਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣੋਕਾਰਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਪਕਤਿਭੇਦੇਨ.

ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗ

ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਂ ਅਕਾਰਨ੍ਤਮ੍ਹਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾ ਜਾਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਸਸਦ੍ਦਾ ਸ੍ਯਾਦਿਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਪਰਾ ਯੋਜੀਯਨ੍ਤੇ.

੬੦. ਜਿਨਵਚਨਯੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ.

ਅਧਿਕਾਰੋਯਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਮਾਰੇ ਜਿਤਵਾਤਿ ਜਿਨੋ, ਬੁਦ੍ਧੋ. ਜਿਨਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਜਿਨਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਜਿਨਵਚਨਸ੍ਸ ਯੁਤ੍ਤਂ ਜਿਨਵਚਨਯੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਪਿਟਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਮਾਗਧਿਕਾਯ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਰੂਪਮੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਅਧਿਕਾਰਤ੍ਥਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਾ ਮਾਗਧੀ ਮੂਲਭਾਸਾ, ਨਰਾ ਯਾਯਾਦਿਕਪ੍ਪਿਕਾ;

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਚ’ਸ੍ਸੁਤਾਲਾਪਾ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਚਾਪਿ ਭਾਸਰੇ.

ਅਧਿਕਾਰੋ ਪਨ ਤਿਵਿਧੋ ਸੀਹਗਤਿਕਮਣ੍ਡੂਕਗਤਿਕਯਥਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਵਸੇਨ, ਅਯਂ ਪਨ ਸੀਹਗਤਿਕੋ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਿਲੋਕਨਤੋ, ਯਥਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕੋਯੇਵ ਵਾ.

ਸਕ੍ਕਤਵਿਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਿਨਵਚਨਾਨੁਰੂਪਵਸੇਨ ਪਕਤਿਟ੍ਠਪਨਤ੍ਥਂ ਪਰਿਭਾਸਮਾਹ.

੬੧. ਲਿਙ੍ਗਞ੍ਚ ਨਿਪਚ੍ਚਤੇ.

ਲਿਙ੍ਗਂਪਾਟਿਪਦਿਕਂ, ਯਥਾ ਯਥਾ ਜਿਨਵਚਨਯੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਲਿਙ੍ਗਂ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਇਧ ਲਿਙ੍ਗਂ ਨਿਪਚ੍ਚਤੇ ਠਪੀਯਤਿ. ਚਸਦ੍ਦੇਨ ਧਾਤਵੋ ਚਾਤਿ ਜਿਨਵਚਨਾਨੁਰੂਪਤੋ ‘‘ਪੁਰਿਸ’’ਇਤਿ ਲਿਙ੍ਗੇ ਠਪਿਤੇ ਤਤੋ ਤਸ੍ਸ ਧਾਤੁਪ੍ਪਚ੍ਚਯਵਿਭਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਤੋ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ‘‘ਪਰਸਮਞ੍ਞਾ ਪਯੋਗੇ’’ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਤੋ ਲਿਙ੍ਗਸਞ੍ਞਾਯਂ –

ਇਤੋ ਪਰਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਿਧਾਨੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਲਿਙ੍ਗਗ੍ਗਹਣਮਨੁਵਤ੍ਤਤੇ.

੬੨. ਤਤੋ ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ.

ਤਤੋ ਜਿਨਵਚਨਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਲਿਙ੍ਗੇਹਿ ਪਰਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਚਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਵੇਤੁਨਾਦਿਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਨਿਪਾਤਤੋਪਿ. ਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ, ਏਕਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ.

ਕਾ ਚ ਪਨ ਤਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ? ‘‘ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ ਅਧਿਕਾਰੋ.

੬੩. ਸਿਯੋ, ਅਂਯੋ, ਨਾਹਿ, ਸਨਂ, ਸ੍ਮਾਹਿ, ਸਨਂ, ਸ੍ਮਿਂਸੁ.

ਸ੍ਯਾਦਯੋ ਦ੍ਵਿਸਤ੍ਤ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਿ, ਯੋ ਇਤਿ ਪਠਮਾ, ਅਂ, ਯੋ ਇਤਿ ਦੁਤਿਯਾ, ਨਾ, ਹਿ ਇਤਿ ਤਤਿਯਾ, ਸ, ਨਂ ਇਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥੀ, ਸ੍ਮਾ, ਹਿ ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਮੀ, ਸ, ਨਂ ਇਤਿ ਛਟ੍ਠੀ, ਸ੍ਮਿਂ, ਸੁ ਇਤਿ ਸਤ੍ਤਮੀ.

ਇਦਂ ਪਨ ਸਞ੍ਞਾਧਿਕਾਰਪਰਿਭਾਸਾਵਿਧਿਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਞ੍ਞਾਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ‘‘ਵਿਭਤ੍ਤਿਇਚ੍ਚਨੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ, ਅਮ੍ਹਸ੍ਸ ਮਮਂ ਸਵਿਭਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਸੇ’’ਤਿ, ਇਤਰਥਾ ਪੁਰਿਮਸੁਤ੍ਤੇਨ ਏਕਯੋਗੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਠਮਾਦਿਵੋਹਾਰੋ, ਏਕਵਚਨਾਦਿਵੋਹਾਰੋ ਚ ਅਨ੍ਵਤ੍ਥਵਸੇਨ, ਪਰਸਮਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਵਾ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਕਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਏਕਵਚਨਂ, ਬਹੂਨਂ ਵਚਨਂ ਬਹੁਵਚਨਂ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੂਰਣੀ ਦੁਤਿਯਾਤਿਆਦਿ, ਇਤਰਥਾ ਪੁਰਿਮਸੁਤ੍ਤੇ ਚਸਦ੍ਦੇਨ ਸਞ੍ਞਾਕਰਣੇ ਅਪ੍ਪਕਤਨਿਰਤ੍ਥਕਵਿਧਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ ਸਿਯਾ.

‘‘ਜਿਨਵਚਨਯੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ, ਲਿਙ੍ਗਞ੍ਚ ਨਿਪਚ੍ਚਤੇ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ. ਇਧ ਪਨ ਪਦਨਿਪ੍ਫਾਦਨਮ੍ਪਿ ਜਿਨਵਚਨਸ੍ਸਾਵਿਰੋਧੇਨਾਤਿ ਞਾਪੇਤੁਂ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਰਮਾਹ.

੬੪. ਤਦਨੁਪਰੋਧੇਨ.

ਯਥਾ ਯਥਾ ਤੇਸਂ ਜਿਨਵਚਨਾਨਂ ਉਪਰੋਧੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਇਧ ਲਿਙ੍ਗਂ, ਚਸਦ੍ਦੇਨਾਖ੍ਯਾਤਞ੍ਚ ਨਿਪਚ੍ਚਤੇ, ਨਿਪ੍ਫਾਦੀਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵ ਇਧ ਚ ਆਖ੍ਯਾਤੇ ਚ ਦ੍ਵਿਵਚਨਾਗ੍ਗਹਣਂ, ਸਕ੍ਕਤਵਿਸਦਿਸਤੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਿਧਾਨਞ੍ਚ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਯਾਦਿਵਿਭਤ੍ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇ ‘‘ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਾ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਵਸਾ –

੬੫. ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥੇ ਪਠਮਾ.

ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥਾਭਿਧਾਨਮਤ੍ਤੇ ਪਠਮਾਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਪਠਮਾ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨਿਯਮੇਨੇਕਵਚਨਬਹੁਵਚਨਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇ ‘‘ਏਕਮ੍ਹੀ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਏਕਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਤੋ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥਸ੍ਸੇਕਤ੍ਤਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ਪਠਮੇਕਵਚਨਂ ਸਿ.

‘‘ਅਤੋ ਨੇਨਾ’’ਤਿ ਇਤੋ ‘‘ਅਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ, ਲਿਙ੍ਗਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ.

੬੬. ਸੋ.

ਸਿ, ਓਇਤਿ ਦ੍ਵਿਪਦਮਿਦਂ. ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਕਾਰਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਸਿਵਚਨਸ੍ਸ ਓਕਾਰੋ ਹੋਤਿ.

ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿ ਪਠਮਾਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਾਰਿਯਿਨੋ ਛਟ੍ਠੀਵਿਪਰਿਣਾਮੇਨ ਵਿਵਰਣਂ ਆਦੇਸਾਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੀਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਗਯ੍ਹਤੇ ਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾਰਿਯਵਿਧਿਪ੍ਪਕਰਣਤੋ, ‘‘ਤਤੋ ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ ਇਤੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਗ੍ਗਹਣਾਨੁਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵਾ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸ੍ਯਾਦੀਨਂ ਕਾਰਿਯਵਿਧਾਨੇ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

‘‘ਵਾ ਪਰੋ ਅਸਰੂਪਾ’’ਤਿ ਪਰਲੋਪੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਤਦਪਵਾਦੇਨ ਪੁਬ੍ਬਲੋਪਮਾਹ.

੬੭. ਸਰਲੋਪੋ’ਮਾਦੇਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਮ੍ਹਿ ਸਰਲੋਪੇ ਤੁ ਪਕਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸਰਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਹੋਤਿ ਅਂਵਚਨੇ, ਆਦੇਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭੂਤੇ ਚ ਸਰੇ ਪਰੇ, ਸਰਲੋਪੇ ਕਤੇ ਤੁ ਪਰਸਰਸ੍ਸ ਪਕਤਿਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਰਲੋਪੇ’’ਤਿ ਪੁਨਗ੍ਗਹਣਂ ਇਮਿਨਾਵ ਕਤਸਰਲੋਪਨਿਮਿਤ੍ਤੇਯੇਵ ਪਰਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪਕਤਿਭਾਵਤ੍ਥਂ. ਪਰਸਰਸ੍ਸ ਪਕਤਿਭਾਵਵਿਧਾਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ ਅਮਾਦੇਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭੂਤੇ ਸਰੇ ਪਰੇਤਿਪਿ ਸਿਦ੍ਧਂ.

ਤ੍ਯਾਦਿਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਚੇਤ੍ਥ, ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇਨ ਗਯ੍ਹਰੇ;

ਆਦਿਗ੍ਗਹਣਮਾਖ੍ਯਾਤ-ਕਿਤਕੇਸ੍ਵਾਗਮਤ੍ਥਿਦਂ.

ਪਚ੍ਚਯਸਾਹਚਰਿਯਾ, ਚਾਦੇਸੋ ਪਕਤੀਪਰੋ;

ਪਦਨ੍ਤਸ੍ਸਰਲੋਪੋ ਨ, ਤੇਨ’ਬ੍ਭਾਹਾਦਿਕੇ ਪਰੇ.

ਤੁਗ੍ਗਹਣਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਆਦੀਸੁ ਸਰਲੋਪਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ, ‘‘ਨਯੇ ਪਰਂ ਯੁਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪਰਂ ਨੇਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਰਿਸੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

ਪੁਰਿਸੋ ਚ ਪੁਰਿਸੋ ਚਾਤਿ ਪੁਰਿਸ ਪੁਰਿਸਇਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ –

੬੮. ਸਰੂਪਾਨਮੇਕਸੇਸ੍ਵਸਕਿਂ.

ਸਰੂਪਾਨਂ ਸਮਾਨਰੂਪਾਨਂ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਏਕੋਵ ਸਿਸ੍ਸਤੇ, ਅਞ੍ਞੇ ਲੋਪਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਅਸਕਿਨ੍ਤਿ ਏਕਸੇਸੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਰੂਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਵ ਸਿਦ੍ਧੇ ਅਸਕਿਮ੍ਪਯੋਗੇ ਪੁਨਾਸਕਿਂਗਹਣਂ ਏਕਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾਨਮੇਵਾਸਕਿਮ੍ਪਯੋਗੇ ਏਵਾਯਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਨ ਚ ਵਿਚ੍ਛਾਪਯੋਗੇ’ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ. ‘‘ਵਗ੍ਗਾ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਸੋ ਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਸੋ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨੇਵ ਵਿਚ੍ਛਾਪਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਞਾਪਿਤਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਵਾ ਸਹਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯ’ਮਯ’ਮੇਕਸੇਸੋ.

ਯੋਗਵਿਭਾਗਤੋ ਚੇਤ੍ਥ, ਏਕਸੇਸ੍ਵਸਕਿਂ ਇਤਿ;

ਵਿਰੂਪੇਕਸੇਸੋ ਹੋਤਿ, ਵਾ ‘‘ਪਿਤੂਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਸੁ.

ਤਤ੍ਥੇਵ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥਸ੍ਸ ਬਹੁਤ੍ਤਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ‘‘ਬਹੁਮ੍ਹਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਬਹੁਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਠਮਾਬਹੁਵਚਨਂ ਯੋ, ਪੁਰਿਸ ਯੋ ਇਤੀਧ ‘‘ਅਤੋ, ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੬੯. ਸਬ੍ਬਯੋਨੀਨਮਾਏ.

ਅਕਾਰਨ੍ਤਤੋ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ਹਾ ਪਰੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਠਮਾਯੋਨੀਨਂ, ਦੁਤਿਯਾਯੋਨੀਨਞ੍ਚ ਯਯਾਕ੍ਕਮਂ ਆਕਾਰੇਕਾਰਾਦੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਆਕਾਰੋ, ਸਬ੍ਬਗ੍ਗਹਣਂ ਸਬ੍ਬਾਦੇਸਤ੍ਥਂ, ਸਰਲੋਪਾਦਿ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ, ਪੁਰਿਸਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ.

ਵਾ ਇਚ੍ਚੇਵ ਰੂਪਾ ਰੂਪਾਨਿ, ਅਗ੍ਗਯੋ, ਮੁਨਯੋ.

ਵਾਸਦ੍ਦੋਯਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਪਿਭਾਸਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਚੇਤ੍ਥ –

ਨਿਚ੍ਚਮੇਵ ਚ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇ, ਅਨਿਚ੍ਚਞ੍ਚ ਨਪੁਂਸਕੇ;

ਅਸਨ੍ਤਂ ਝੇ ਕਤਤ੍ਤੇ ਤੁ, ਵਿਧਿਂ ਦੀਪੇਤਿ ਵਾਸੁਤਿ.

ਤਤ੍ਥੇਵਾਲਪਨਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ‘‘ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥੇ ਪਠਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੭੦. ਆਲਪਨੇ ਚ.

ਅਭਿਮੁਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਪਨਂ ਆਲਪਨਂ, ਸਮ੍ਬੋਧਨਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਲਪਨਤ੍ਥਾਧਿਕੇ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥਾਭਿਧਾਨਮਤ੍ਤੇ ਚ ਪਠਮਾਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਪੁਰੇ ਵਿਯ ਏਕਵਚਨਾਦਿ.

ਪੁਰਿਸ ਸਿ ਇਚ੍ਚਤ੍ਰ –

੭੧. ਆਲਪਨੇ ਸਿ ਗਸਞ੍ਞੋ.

ਆਲਪਨਤ੍ਥੇ ਵਿਹਿਤੋ ਸਿ ਗਸਞ੍ਞੋ ਹੋਤੀਤਿ ਗਸਞ੍ਞਾਯਂ ‘‘ਭੋ ਗੇ ਤੂ’’ਤਿ ਇਤੋ ‘‘ਗੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੭੨. ਅਕਾਰਪਿਤਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾਨਮਾ.

ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਅਕਾਰੋ ਚ ਪਿਤੁਸਤ੍ਥੁਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦੀਨਮਨ੍ਤੋ ਚ ਆਕਾਰਤ੍ਤਮਾਪਜ੍ਜਤੇ ਗੇ ਪਰੇ.

‘‘ਗੇ, ਰਸ੍ਸ’’ਮਿਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੭੩. ਆਕਾਰੋ ਵਾ.

ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਆਕਾਰੋ ਰਸ੍ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੇ ਗੇ ਪਰੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ, ਅਦੂਰਟ੍ਠਸ੍ਸਾਲਪਨੇਵਾਯਂ.

੭੪. ਸੇਸਤੋ ਲੋਪਂ ਗਸਿਪਿ.

‘‘ਸਿਂ, ਸੋ, ਸ੍ਯਾ ਚ, ਸਖਤੋ ਗਸ੍ਸੇ ਵਾ, ਘਤੇ ਚਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਸੇਸੋ ਨਾਮ, ਤਤੋ ਸੇਸਤੋ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ਹਾ ਗਸਿਇਚ੍ਚੇਤੇ ਲੋਪਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇ. ਅਪਿਗ੍ਗਹਣਂ ਦੁਤਿਯਤ੍ਥਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥਂ, ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਤਿਪਿ ਸਿਗ੍ਗਹਣੇ ਵਇਤਿ ਵਚਨਮੇਵ ਞਾਪਕਮਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਸਿਗ੍ਗਹਣੇ ਆਲਪਨਾਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ. ਕੇਚਿ ਆਲਪਨਾਭਿਬ੍ਯਤ੍ਤਿਯਾ ਭਵਨ੍ਤਸਦ੍ਦਂ ਵਾ ਹੇਸਦ੍ਦਂ ਵਾ ਪਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੇ. ਭੋ ਪੁਰਿਸ ਤਿਟ੍ਠ, ਹੇ ਪੁਰਿਸਾ ਵਾ.

ਬਹੁਵਚਨੇ ਨ ਵਿਸੇਸੋ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਾ ਤਿਟ੍ਠਥ.

ਤਤ੍ਥੇਵ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ‘‘ਵ,’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੭੫. ਯਂ ਕਰੋਤਿ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ.

ਯਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਵਿਕਰੋਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਂ ਕਾਰਕਂ ਕ੍ਰਿਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਂ ਹੋਤਿ.

੭੬. ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਦੁਤਿਯਾ.

ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਦੁਤਿਯਾਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਪੁਰੇ ਵਿਯ ਦੁਤਿਯੇਕਵਚਨਂ ਅਂ, ‘‘ਸਰਲੋਪੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਰੇ ਲੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਦੀਘ’’ਨ੍ਤਿ ਦੀਘੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪਕਤਿਭਾਵੋ ਚ, ਪੁਰਿਸਂ ਪਸ੍ਸ.

ਬਹੁਵਚਨੇ ‘‘ਸਬ੍ਬਯੋਨੀਨਮਾਏ’’ਤਿ ਯੋਵਚਨਸ੍ਸੇਕਾਰੋ, ਪੁਰਿਸੇ ਪਸ੍ਸ.

ਤਤ੍ਥੇਵ ਕਤ੍ਤੁਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ –

੭੭. ਯੋ ਕਰੋਤਿ ਸ ਕਤ੍ਤਾ.

ਯੋ ਅਤ੍ਤਪ੍ਪਧਾਨੋ ਕ੍ਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਕਤ੍ਤੁਸਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਤਤਿਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੭੮. ਕਤ੍ਤਰਿ ਚ.

ਕਤ੍ਤਰਿ ਚ ਕਾਰਕੇ ਤਤਿਯਾਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਤਤਿਯੇਕਵਚਨਂ ਨਾ.

੭੯. ਅਤੋ ਨੇਨ.

ਏਨਾਤਿ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਅਕਾਰਨ੍ਤਤੋ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ਹਾ ਪਰਸ੍ਸ ਨਾਵਚਨਸ੍ਸ ਏਨਾਦੇਸੋ ਹੋਤਿ, ਸਰਲੋਪਾਦਿ, ਪੁਰਿਸੇਨ ਕਤਂ.

ਬਹੁਵਚਨਮ੍ਹਿ –

੮੦. ਸੁਹਿਸ੍ਵਕਾਰੋ ਏ.

ਸੁ, ਹਿਇਚ੍ਚੇਤੇਸੁ ਵਿਭਤ੍ਤਿਰੂਪੇਸੁ ਪਰੇਸੁ ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਅਕਾਰੋ ਏਤ੍ਤਮਾਪਜ੍ਜਤੇ.

੮੧. ਸ੍ਮਾਹਿਸ੍ਮਿਂਨਂ ਮ੍ਹਾਭਿਮ੍ਹਿ ਵਾ.

ਸਬ੍ਬਤੋ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ਹਾ ਸ੍ਮਾ ਹਿ ਸ੍ਮਿਂਇਚ੍ਚੇਤੇਸਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਮ੍ਹਾ, ਭਿ, ਮ੍ਹਿਇਚ੍ਚੇਤੇ ਆਦੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਪੁਰਿਸੇਹਿ, ਪੁਰਿਸੇਭਿ ਕਤਂ.

ਤਤ੍ਥੇਵ ਕਰਣਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ –

੮੨. ਯੇਨ ਵਾ ਕਯਿਰਤੇ ਤਂ ਕਰਣਂ.

ਯੇਨ ਵਾ ਕਯਿਰਤੇ, ਯੇਨ ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਯੇਨ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ, ਤਂ ਕਾਰਕਂ ਕਰਣਸਞ੍ਞਂ ਹੋਤਿ.

੮੩. ਕਰਣੇ ਤਤਿਯਾ.

ਕਰਣਕਾਰਕੇ ਤਤਿਯਾਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਂ ਕਤ੍ਤੁਸਮਂ, ਆਵਿਟ੍ਠੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਰਿਸੇਹਿ, ਪੁਰਿਸੇਭਿ.

ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ –

੮੪. ਯਸ੍ਸ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਰੋਚਤੇ ਧਾਰਯਤੇ ਵਾ ਤਂ ਸਮ੍ਪਦਾਨਂ.

ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਰੋਚਤੇ, ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਧਾਰਯਤੇ, ਤਂ ਕਾਰਕਂ ਸਮ੍ਪਦਾਨਸਞ੍ਞਂ ਹੋਤਿ.

੮੫. ਸਮ੍ਪਦਾਨੇ ਚਤੁਤ੍ਥੀ.

ਸਮ੍ਪਦਾਨਕਾਰਕੇ ਚਤੁਤ੍ਥੀਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਿਯਾ ਏਕਵਚਨਂ ਸ.

੮੬. ਸਾਗਮੋ ਸੇ.

ਸਬ੍ਬਤੋ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ਹਾ ਸਕਾਰਾਗਮੋ ਹੋਤਿ ਸੇ ਵਿਭਤ੍ਤਿਮ੍ਹਿ ਪਰੇ. ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਧਨਂ ਦਦਾਤਿ.

ਬਹੁਵਚਨਮ੍ਹਿ ‘‘ਦੀਘ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੮੭. ਸੁਨਂਹਿਸੁ ਚ.

ਸੁ ਨਂ ਹਿਇਚ੍ਚੇਤੇਸੁ ਪਰੇਸੁ ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਭੂਤਾ ਸਬ੍ਬੇ ਰਸ੍ਸਸਰਾ ਦੀਘਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇ, ਚਗ੍ਗਹਣਮਿਕਾਰੁਕਾਰਾਨਂ ਕ੍ਵਚਿ ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ. ਪੁਰਿਸਾਨਂ.

ਤਤ੍ਥੇਵਾਪਾਦਾਨਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ –

੮੮. ਯਸ੍ਮਾ ਦਪੇਤਿ ਭਯਮਾਦਤ੍ਤੇ ਵਾ ਤਦਪਾਦਾਨਂ.

ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਅਵਧਿਭੂਤਾ ਅਪੇਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਭਯਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਆਦਤ੍ਤੇ, ਤਂ ਕਾਰਕਂ ਅਪਾਦਾਨਸਞ੍ਞਂ ਹੋਤਿ.

੮੯. ਅਪਾਦਾਨੇ ਪਞ੍ਚਮੀ.

ਅਪਾਦਾਨਕਾਰਕੇ ਪਞ੍ਚਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਮਿਯਾ ਏਕਵਚਨਂ ਸ੍ਮਾ.

‘‘ਅਤੋ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ, ਆ ਏ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੯੦. ਸ੍ਮਾਸ੍ਮਿਂਨ ਵਾ.

ਅਕਾਰਨ੍ਤਤੋ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ਹਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸ੍ਮਾ ਸ੍ਮਿਂਇਚ੍ਚੇਤੇਸਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਆਕਾਰੇਕਾਰਾਦੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਮ੍ਹਾਦੇਸੋ. ਪੁਰਿਸਾ ਅਪੇਤਿ, ਪੁਰਿਸਮ੍ਹਾ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਮਾ.

ਬਹੁਵਚਨੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਤਤਿਯਾਸਮਂ, ਹਿਸ੍ਸ ਭਿਆਦੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਪੁਰਿਸੇਹਿ, ਪੁਰਿਸੇਭਿ ਅਪੇਤਿ.

ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਾਮਿਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ –

੯੧. ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਤਂ ਸਾਮਿ.

ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ, ਤਂ ਸਾਮਿਸਞ੍ਞਂ ਹੋਤਿ.

੯੨. ਸਾਮਿਸ੍ਮਿਂ ਛਟ੍ਠੀ.

ਸਾਮਿਸ੍ਮਿਂ ਛਟ੍ਠੀਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਆਯਾਦੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਚਤੁਤ੍ਥੀਛਟ੍ਠੀਨਂ ਸਮਾਨਂ ਰੂਪਂ. ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਏਤਂ ਧਨਂ, ਪੁਰਿਸਾਨਂ.

ਤਤ੍ਥੇਵ ਓਕਾਸਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ –

੯੩. ਯੋਧਾਰੋ ਤਮੋਕਾਸਂ.

ਯੋ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕ੍ਰਿਯਾਯ ਆਧਾਰੋ, ਤਂ ਕਾਰਕਂ ਓਕਾਸਸਞ੍ਞਂ ਹੋਤਿ.

੯੪. ਓਕਾਸੇ ਸਤ੍ਤਮੀ.

ਓਕਾਸਕਾਰਕੇ ਸਤ੍ਤਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਮਿਯਾ ਏਕਵਚਨਂ ਸ੍ਮਿਂ, ਤਸ੍ਸ ‘‘ਸ੍ਮਾਸ੍ਮਿਂਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਕਾਰੋ, ਮ੍ਹਿਆਦੇਸੋ ਚ, ਪੁਰਿਸੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਪੁਰਿਸਮ੍ਹਿ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਮਿਂ.

ਬਹੁਵਚਨੇ ‘‘ਸੁਹਿਸ੍ਵਕਾਰੋ ਏ’’ਤਿ ਏਕਾਰੋ, ਪੁਰਿਸੇਸੁ.

ਪੁਰਿਸੋ, ਪੁਰਿਸਾ, ਭੋ ਪੁਰਿਸ ਭੋ ਪੁਰਿਸਾ ਵਾ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਾ, ਪੁਰਿਸਂ, ਪੁਰਿਸੇ, ਪੁਰਿਸੇਨ, ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਪੁਰਿਸੇਭਿ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ, ਪੁਰਿਸਾਨਂ, ਪੁਰਿਸਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਸਮ੍ਹਾ, ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਪੁਰਿਸੇਭਿ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ, ਪੁਰਿਸਾਨਂ, ਪੁਰਿਸੇ ਪੁਰਿਸਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰਿਸਮ੍ਹਿ, ਪੁਰਿਸੇਸੁ.

ਤਥਾ ਸੁਗਤੋ, ਸੁਗਤਾ, ਭੋ ਸੁਗਤ ਭੋ ਸੁਗਤਾ ਵਾ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਸੁਗਤਾ, ਸੁਗਤਂ, ਸੁਗਤੇ, ਸੁਗਤੇਨ, ਸੁਗਤੇਹਿ ਸੁਗਤੇਭਿ, ਸੁਗਤਸ੍ਸ, ਸੁਗਤਾਨਂ, ਸੁਗਤਾ ਸੁਗਤਸ੍ਮਾ ਸੁਗਤਮ੍ਹਾ, ਸੁਗਤੇਹਿ ਸੁਗਤੇਭਿ, ਸੁਗਤਸ੍ਸ, ਸੁਗਤਾਨਂ, ਸੁਗਤੇ ਸੁਗਤਸ੍ਮਿਂ ਸੁਗਤਮ੍ਹਿ, ਸੁਗਤੇਸੁ.

ਏਵਂ ਸੁਰਾ’ਸੁਰ ਨਰੋ’ਰਗ ਨਾਗ ਯਕ੍ਖਾ,

ਗਨ੍ਧਬ੍ਬ ਕਿਨ੍ਨਰ ਮਨੁਸ੍ਸ ਪਿਸਾਚ ਪੇਤਾ;

ਮਾਤਙ੍ਗ ਜਙ੍ਗਮ ਤੁਰਙ੍ਗ ਵਰਾਹ ਸੀਹਾ,

ਬ੍ਯਗ੍ਘ’ਚ੍ਛ ਕਚ੍ਛਪ ਤਰਚ੍ਛ ਮਿਗ’ਸ੍ਸ ਸੋਣਾ.

ਆਲੋਕ ਲੋਕ ਨਿਲਯਾ’ਨਿਲ ਚਾਗ ਯੋਗਾ, ਵਾਯਾਮ ਗਾਮ

ਨਿਗਮਾ’ਗਮ ਧਮ੍ਮ ਕਾਮਾ;

ਸਙ੍ਘੋ’ਘ ਘੋਸ ਪਟਿਘਾ’ਸਵ ਕੋਧ ਲੋਭਾ,

ਸਾਰਮ੍ਭ ਥਮ੍ਭ ਮਦ ਮਾਨ ਪਮਾਦ ਮਕ੍ਖਾ.

ਪੁਨ੍ਨਾਗ ਪੂਗ ਪਨਸਾ’ਸਨ ਚਮ੍ਪਕ’ਮ੍ਬਾ,

ਹਿਨ੍ਤਾਲ ਤਾਲ ਬਕੁਲ’ਜ੍ਜੁਨ ਕਿਂਸੁਕਾ ਚ;

ਮਨ੍ਦਾਰ ਕੁਨ੍ਦ ਪੁਚਿਮਨ੍ਦ ਕਰਞ੍ਜ ਰੁਕ੍ਖਾ,

ਞੇਯ੍ਯਾ ਮਯੂਰ ਸਕੁਨਣ੍ਡਜ ਕੋਞ੍ਚ ਹਂਸਾ –

ਇਚ੍ਚਾਦਯੋਪਿ.

ਮਨੋਗਣਾਦਿਸ੍ਸ ਤੁ ਨਾਸਸ੍ਮਾਸ੍ਮਿਂਸੁ ਵਿਸੇਸੋ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪੁਰਿਸਸਮਂ.

ਮਨੋ, ਮਨਾ, ਹੇ ਮਨ ਹੇ ਮਨਾ ਵਾ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਮਨਾ, ਮਨਂ, ਮਨੇ.

‘‘ਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੯੫. ਮਨੋਗਣਾਦਿਤੋ ਸ੍ਮਿਂਨਾਨਮਿਆ.

ਮਨੋਪਭੁਤਿ ਗਣੋ ਮਨੋਗਣੋ, ਮਨੋਗਣਾਦਿਤੋ ਸ੍ਮਿਂ, ਨਾਇਚ੍ਚੇਤੇਸਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਇਕਾਰਾਕਾਰਾਦੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ. ਆਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਬਿਲਪਦਾਦਿਤੋਪਿ.

‘‘ਮਨੋਗਣਾਦਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੯੬. ਸ ਸਰੇ ਵਾਗਮੋ.

ਏਤੇਹੇਵ ਮਨੋਗਣਾਦੀਹਿ ਸਰੇ ਪਰੇ ਸਾਗਮੋ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਮਨਸਾ, ਮਨੇਨ.

ਵਵਤ੍ਥਿਤਵਿਭਾਸਤ੍ਥੋਯਂ ਵਾਸਦ੍ਦੋ, ਤੇਨ ‘‘ਮਨੋ ਮਨਾ ਮਨਂ ਮਨੇ ਮਨਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਮਾਨਸਿਕਂ, ਚੇਤਸਿਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਚ੍ਚਂ. ਮਨੇਹਿ, ਮਨੇਭਿ.

‘‘ਮਨੋਗਣਾਦਿਤੋ, ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੯੭. ਸਸ੍ਸ ਚੋ.

ਮਨੋਗਣਾਦਿਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਸਸ੍ਸ ਵਿਭਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਓਕਾਰੋ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਸਾਗਮੋ.