੩. ਸਮਾਸਕਣ੍ਡ
ਸਮਾਸਲਕ੍ਖਣਾਦਿ
੨੦੨. ਨਾਮਾਨਂ ਸਮਾਸੋ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋਤ੍ਯਧਿਕਾਰੋ. ਸਮਾਸੋਤਿ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਥਾਨਂ ਪਦਾਨ ਮੇਕਤ੍ਥਤਾ. ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤ੍ਥੋ.
ਵਿਭਾਸਾਤ੍ਯਧਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਵਾਕ੍ਯਤ੍ਥਂ.
ਕਮ੍ਮਧਾਰਯਸਮਾਸ
੨੦੩. ‘‘ਮਹਨ੍ਤੋ ਚ ਸੋ ਵੀਰੋ ਚਾ’’ਤਿ ਵਾਕ੍ਯੇ –
ਦ੍ਵਿਪਦੇ ਤੁਲ੍ਯਾਧਿਕਰਣੇ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯੋ.
ਭਿਨ੍ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਸਦ੍ਦਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਨਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਤੁਲ੍ਯਾਧਿਕਰਣਾ, ਵਿਸੇਸਨਵਿਸੇਸਸ੍ਸਭੂਤਾ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਾ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾ ਯਦਾ ਸਮਸ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਤਦਾ ਸੋ ਸਮਾਸੋ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯੋ
ਨਾਮ, ਇਧ ਵਾ ਸਮਾਸਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸਞ੍ਞਾਦ੍ਵਾਰੇਨ ਸਮਾਸਵਿਧਾਯਕਾਨਿ.
ਅਗ੍ਗਹਿਤਵਿਸੇਸਨਾ ਬੁਦ੍ਧਿ ਵਿਸੇਸ੍ਸਮ੍ਹਿ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਿਸੇਸਨਂ ਪੁਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਸੇਨੇਵ ਤੁਲ੍ਯਾਧਿਕਰਣਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਪ੍ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਮਾਸਤੋ ਅਤਿਰਿਤ੍ਤਾ ਚ ਸੋ ਇਚ੍ਚੇਤੇ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਮਪ੍ਪਯੋਗੋ’’ਤਿ ਞਾਯਾ ਨਪ੍ਪਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੇ. ਏਵਮਞ੍ਞਤ੍ਰ.
ਤੇਸਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਲੋਪਾ ਚ.
ਤੇਸਂ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨਂ ਸਮਾਸਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੁਤ੍ਤਰਪਦਾਨਂ ਵਿਭਤ੍ਤੀ ਲੁਪ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਚਕਾਰੇਨ ਕ੍ਵਚਿ ਨ.
ਤਤੋ ਮਹਨ੍ਤ ਵੀਰ ਇਤਿ ਚ ਰੂਪਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇ –
ਪਕਤਿ ਚਸ੍ਸ ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ.
ਵਿਭਤ੍ਤੀਸੁ ਲੁਤ੍ਤਾਸੁ ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭੂਤਸ੍ਸ, ਪਰਭੂਤਸ੍ਸ ਚ ਅਸ੍ਸ ਸਮਾਸਪਦਸ੍ਸ ਪਕਤਿ ਹੋਤੀਤੀਹ ਲੁਤ੍ਤਾਕਾਰਾ ਪੁਨਾਨੀਯਨ੍ਤੇ.
ਤਤੋ ਮਹਨ੍ਤ ਵੀਰਇਤਿ ਠਿਤੇ –
‘‘ਮਹਤਂ ਮਹਾ ਤੁਲ੍ਯਾਧਿਕਰਣੇ ਪਦੇ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾ.
ਤਦ੍ਧਿਤ ਸਮਾਸ ਕਿਤਕਾ ਨਾਮਂਵਾਤਵੇਤੁਨਾਦੀਸੁ ਚ.
ਤਦ੍ਧਿਤਾਦਯੋ ਨਾਮਂ ਇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਤਵੇਪ੍ਪਭੁਤਿਪਚ੍ਚਯੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ.
ਤਤੋ ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਯ ਸ੍ਯਾਦਿ. ਮਹਾਵੀਰੋ, ਮਹਾਵੀਰਾਇਚ੍ਚਾਦਿ.
੨੦੪. ਕਮ੍ਮਧਾਰਯੋ ਦ੍ਵਨ੍ਦੋ ਚ, ਤਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਚ ਲਾਭਿਨੋ.
ਤਯੋ ਪਰਪਦੇ ਲਿਙ੍ਗਂ, ਬਹੁਬ੍ਬੀਹਿ ਪਦਨ੍ਤਰੇ.
੨੦੫. ਰਤ੍ਤਾ ਚ ਸਾ ਪਟੀ ਚਾਤਿ ਰਤ੍ਤਪਟੀ, ਮਹਨ੍ਤੀ ਚ ਸਾ ਸਦ੍ਧਾ ਚਾਤਿ ਮਹਾਸਦ੍ਧਾ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਮ੍ਮਧਾਰਯਸਞ੍ਞੇ ਚੇ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪਦੇ ਪੁਮੇਵ ਕਤੇ ਆਈਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਨਿਵੁਤ੍ਤਿ.
੨੦੬. ਨੀਲਞ੍ਚ ਤਂ ਉਪ੍ਪਲਞ੍ਚਾਤਿ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਂ, ਸਤ੍ਥੀਵ ਸਤ੍ਥਿ, ਸਤ੍ਥਿ ਚ ਸਾ ਸਾਮਾ ਚਾਤਿ ਸਤ੍ਥਿਸਾਮਾ. ਮੁਖਮੇਵ ਚਨ੍ਦੋ ਮੁਖਚਨ੍ਦੋ.
ਵਿਸੇਸਨਵਿਸੇਸ੍ਸਾਨਂ ਯਥੇਚ੍ਛਤ੍ਤਾ ਕ੍ਵਚਿ ਵਿਸੇਸਨਂ ਪਰਂ ਹੋਤਿ, ਖਤ੍ਤਿਯਭੂਤੋਇਚ੍ਚਾਦਿ, ਇਚ੍ਛਾ ਚ ਯਥਾਤਨ੍ਤਿ.
ਉਭੇ ਤਪ੍ਪੁਰਿਸ ਸਮਾਸ
੨੦੭. ਨਸਦ੍ਦਾ ਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਲੋਪੋ. ਨ ਸੁਰੋ ਅਸੁਰੋ.
ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯੇ ਕਤੇ – ‘‘ਉਭੇ ਤਪ੍ਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਤਪ੍ਪੁਰਿਸਸਞ੍ਞਾ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪੁਰਿਸੇ’’ਤਿ ਨਸ੍ਸ ਅ. ਨ ਅਸ੍ਸੋ ਅਨਸ੍ਸੋ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਰੇ ਅਨ’’ਤਿ ਨਸ੍ਸ ਅਨ.
੨੦੮. ‘‘ਨਾਮਾਨਂ ਸਮਾਸੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਧਾਕਤੇ ਅਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨਮ੍ਪਿ ਕ੍ਵਚਿ ਸਮਾਸੋ. ਨ ਪੁਨ ਗੇਯ੍ਯਾ ਅਪੁਨਗੇਯ੍ਯਾ ਗਾਥੇਤ੍ਯਾਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਗੇਯ੍ਯੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਨਾਪਿ ਪੁਨੇਨ ਯੋਗਵਿਭਾਗਬਲਾ ਸਮਸ੍ਯਤੇ.
ਦਿਗੁਸਮਾਸ
੨੦੯. ਤਯੋ ਲੋਕਾ ਸਮਾਹਟਾ ਤਿਲੋਕਂ.
ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪੁਬ੍ਬੋ ਦਿਗੂ’’ਤਿ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯਸ੍ਸ ਦਿਗੁਸਞ੍ਞਾ. ‘ਦਿਗੁਸ੍ਸੇਕਤ੍ਤਂ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਨਪੁਂਸਕਤ੍ਤਞ੍ਚ.
ਸੁਦ੍ਧਤਪ੍ਪੁਰਿਸਸਮਾਸ
੨੧੦. ਤਪ੍ਪੁਰਿਸਾ ਤ੍ਵੇਵ.
ਅਮਾਦਯੋ ਪਰਪਦੇਹਿ.
ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਾਦਯੋ ਪਰਪਦੇਹਿ ਨਾਮੇਹਿ ਯਦਾ ਸਮਸ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਤਦਾ ਸੋ ਸਮਾਸੋ ਤਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਨਾਮ.
ਗਾਮਂ ਗਤੋ ਗਾਮਗਤੋ.
‘‘ਪਸ੍ਸ ਵਾਸਿਟ੍ਠ ਗਾਮਂ, ਗਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ’’ਤ੍ਯ ਤ੍ਰਾਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥਤਾਯ ਨ ਸਮਾਸੋ. ਤਥਾ ਞ੍ਞਤ੍ਰ ਞੇਯ੍ਯਂ.
੨੧੧. ਰਞ੍ਞਾ ਹਤੋ ਰਾਜਹਤੋ.
ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤੇਹਿ ਭੀਯੋ ਅਧਿਕਤ੍ਥਵਚਨੇ.
ਤਬ੍ਬ, ਅਨੀਯ, ਣ੍ਯ, ਤੇਯ੍ਯ, ਰਿਚ੍ਚਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਕਿਚ੍ਚਾ. ਥੁਤਿਨਿਨ੍ਦਤ੍ਥਮਜ੍ਝਾਰੋਪਿਤਤ੍ਥਂ ਵਚਨਂ ਅਧਿਕਤ੍ਥਵਚਨਂ. ਸੋਣਲੇਯ੍ਯੋ ਕੂਪੋਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਸੋਣੇਹਿ ਯਥਾ ਲਿਯ੍ਹਤੇ, ਤਥਾ ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਥੁਤਿ. ਤੇਹਿ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਨਿਨ੍ਦਾ ਚ.
ਦਧਿਨਾ ਉਪਸਿਤ੍ਤਂ ਭੋਜਨਂ ਦਧਿਭੋਜਨਂ, ਸਮਾਸਪਦੇਨੇਵ ਉਪਸਿਤ੍ਤਕ੍ਰਿਯਾਯ ਕਥਨਾ ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥਾਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥਤਾ. ਉਪਸਿਤ੍ਤਸਦ੍ਦਾਪ੍ਪਯੋਗੋ ਪੁਬ੍ਬੇਵ.
੨੧੨. ਕਰਣੇ ਤੁ-ਅਸਿਨਾ ਕਲਹੋ ਅਸਿਕਲਹੋ.
੨੧੩. ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦੇਯ੍ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਦ੍ਦੇਯ੍ਯਂ, ਪਰਸ੍ਸਪਦਂ, ਏਤ੍ਥ ਵਿਭਤ੍ਯਲੋਪੋ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦਮਿਚ੍ਚਾਦਿ.
੨੧੪. ਚੋਰਸ੍ਮਾ ਭਯਂ ਚੋਰਭਯਂ. ਏਵਂ ਬਦ੍ਧਨਮੁਤ੍ਤੋਚ੍ਚਾਦਿ.
੨੧੫. ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤੋ.
‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਕਣ੍ਹਾ ਦਨ੍ਤਾ’’ ਇਚ੍ਚਤ੍ਰ ਦਨ੍ਤਾਪੇਕ੍ਖਾ ਛਟ੍ਠੀਤਿ ਕਣ੍ਹੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਭਾਵਾ ਨ ਸਮਾਸੋ. ਯਦਾ ਤੁ ਕਣ੍ਹਾ ਚ ਤੇ ਦਨ੍ਤਾ ਚੇਤਿ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯੋ, ਤਦਾ ਛਟ੍ਠੀ ਕਣ੍ਹਦਨ੍ਤਾਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਣ੍ਹਦਨ੍ਤਾਤਿ ਸਮਾਸੋ ਹੋਤੇਵ.
੨੧੬. ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਧਨ’’ ਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਰਞ੍ਞੋਤਿ ਛਟ੍ਠੀ ਧਨ ਮਪੇਕ੍ਖਤੇ, ਨ ਮਾਗਧਂ. ਰਾਜਾ ਏਵ ਮਾਗਧਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੇਤਿ ਭੇਦਾਭਾਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਭਾਵੋਤਿ ਤੁਲ੍ਯਾਧਿਕਰਣੇਨ ਮਾਗਧੇਨ ਸਹ ਰਾਜਾ ਨ ਸਮਸ੍ਯਤੇ. ਦ੍ਵਿਟ੍ਠੋ ਹਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਰਞ੍ਞੋ ਅਸ੍ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਚੇ’’ ਤ੍ਯ ਤ੍ਰ ਰਞ੍ਞੋ ਅਸ੍ਸੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਿ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤੋ ਸਾਪੇਕ੍ਖਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਸਮਾਸੋ. ‘‘ਅਸ੍ਸੋ ਚ ਪੁਰਿਸੋ ਚਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਨ੍ਦੇ ਕਤੇ ਤੁ ਰਾਜਸ੍ਸਪੁਰਿਸਾਤਿ ਹੋਤੇਵ, ਅਞ੍ਞਾਨਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ.
‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਗਰੁਪੁਤ੍ਤੋ’’ ਇਚ੍ਚਤ੍ਰ ਰਾਜਾਪੇਕ੍ਖਿਨੋਪਿ ਗਰੁਨੋ
ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਸਮਾਸੋ, ਗਮਕਤ੍ਤਾ. ਗਮਕਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਮਾਸਸ੍ਸ ਨਿਬਨ੍ਧਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਗਰੁਨੋ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਏਵਮਞ੍ਞਤ੍ਰ.
੨੧੭. ਰੂਪੇ ਸਞ੍ਞਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ.
ਕ੍ਵਚਿ ਨਿਨ੍ਦਾਯਂ - ਕੂਪੇ ਮਣ੍ਡੂਕੋ ਵਿਯ ਕੂਪਮਣ੍ਡੂਕੋ. ਏਵਂ ਨਗਰਕਾਕੋ ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਅਤ੍ਰੋਪਮਾਯ ਨਿਨ੍ਦਾ ਗਮ੍ਯਤੇ.
ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਤ੍ਯਾਦੋ ਵਿਭਤ੍ਤ੍ਯਲੋਪੋ.
ਬਹੁਬ੍ਬੀਹਿਸਮਾਸ
੨੧੮. ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥੇਸੁ ਬਹੁਬ੍ਬੀਹਿ.
ਅਪ੍ਪਠਮਨ੍ਤਾਨ ਮਞ੍ਞੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਬਹੂਨਿ ਵਾ ਨਾਮਾਨਿ ਯਦਾ ਸਮਸ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਤਦਾ ਸੋ ਸਮਾਸੋ ਬਹੁਬ੍ਬੀਹਿ ਨਾਮ.
ਆਗਤਾ ਸਮਣਾ ਯਂ ਸਾ ਆਗਤਸਮਣੋ, ਵਿਹਾਰੋ.
੨੧੯. ਜਿਤਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਯੇਨ ਸੋ ਜਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ, ਭਗਵਾ. ਆਹਿਤੋ ਅਗ੍ਗਿ ਯੇਨ ਸੋ ਆਹਿਤਗ੍ਗਿ. ਅਗ੍ਯਾਹਿਤੋ ਵਾਤ੍ਯਾਦੋ ਯਥੇਚ੍ਛਂ ਵਿਸੇਸਨਸ੍ਸ ਪਰਤਾ.
੨੨੦. ਕਰਣੇ ਤੁ-ਛਿਨ੍ਨੋ ਰੁਕ੍ਖੋ ਯੇਨ ਸੋ ਛਿਨ੍ਨਰੁਕ੍ਖੋ, ਫਰਸੁ.
੨੨੧. ਦਿਨ੍ਨੋ ਸੁਙ੍ਕੋ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਦਿਨ੍ਨਸੁਙ੍ਕੋ, ਰਾਜਾ.
੨੨੨. ਨਿਗ੍ਗਤਾ ਜਨਾ ਯਸ੍ਮਾ ਸੋ ਨਿਗ੍ਗਤਜਨੋ, ਗਾਮੋ.
੨੨੩. ਦਸ ਬਲਾਨਿ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਦਸਬਲੋ, ਭਗਵਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਸਮੋ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਅਸਮੋ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਤ੍ਤਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਯੋਗਵਿਭਾਗੇਨ ਨਸ੍ਸ ਅ.
ਪਹੂਤਾ ਜਿਵ੍ਹਾ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਪਹੂਤਜਿਵ੍ਹੋ, ਮਹਨ੍ਤੀ ਪਞ੍ਞਾ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ. ਦ੍ਵੀਸੁ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਯਮ੍ਭਾਸਿਤਪੁਮਿਤ੍ਥੀਪੁਮਾਵ ਚੇ’’ਤਿ ਪੁਮ੍ਭਾਵਾਤਿਦੇਸਾ ਪੁਬ੍ਬੁਤ੍ਤਰਪਦੇਸੁ ਆਈਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਮਭਾਵੋ.
੨੨੪. ‘‘ਕ੍ਵਚਿ ਸਮਾਸਨ੍ਤਗਤਾਨਮਕਾਰਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਂ. ਕਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਆ ਇ ਚ. ਇਤ੍ਥਿਯਮਿਵਣ੍ਣਨ੍ਤਾ, ਤ੍ਵਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਕਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋਪਿ. ਯਥਾ - ਵਿਸਾਲਂ ਅਕ੍ਖਿ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਵਿਸਾਲਕ੍ਖੋ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾ, ਸਿਲੋਪੋ. ਸੋਭਨੋ ਗਨ੍ਧੋ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਸੁਗਨ੍ਧਿ. ਬਹੁਕਨ੍ਤਿਕੋ, ਬਹੁਨਦਿਕੋ, ਸਮੁਦ੍ਦੋ. ਏਤ੍ਥ ਯਦਾਦਿਨਾ ਰਸ੍ਸੋ. ਬਹੁਕਤ੍ਤੁਕੋ. ਮਤ੍ਤਾ ਬਹਵੋ ਮਾਤਙ੍ਗਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਤਂ ਮਤ੍ਤਬਹੁਮਾਤਙ੍ਗਂ, ਵਨਂ.
ਤੁਲ੍ਯਾਧਿਕਰਣੋ.
੨੨੫. ਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਵਣ੍ਣੋ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ. ਵਜਿਰਂ ਪਾਣਿਮ੍ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਵਜਿਰਪਾਣਿ. ਉਰਸਿ ਲੋਮਾਨਿ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਉਰਸਿਲੋਮੋ. ਏਤ੍ਥ ਵਿਭਤ੍ਯਲੋਪੋ.
‘‘ਅਤ੍ਥੇਸੂ’’ਤਿ ਬਹੁਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕ੍ਵਚਿ ਪਠਮਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ. ਸਹ ਹੇਤੁਨਾ ਯੋ ਵਤ੍ਤਤੇ ਸੋ ਸਹੇਤੁਕੋ, ‘‘ਯਦਾ’’ ਦਿਨਾ ਸਹਸ੍ਸ ਸੋ.
੨੨੬. ਸਤ੍ਤ ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਸਤ੍ਤਟ੍ਠ, ਮਾਸਾ, ਏਤ੍ਥਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥੋ ਵਾ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸਤ੍ਥੋ. ਦਕ੍ਖਿਣਸ੍ਸਾ ਚ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸਾ ਚ ਦਿਸਾਯ ਯਂ ਅਨ੍ਤਰਾਲਂ, ਸਾ ਦਕ੍ਖਿਣਪੁਬ੍ਬਾ, ਦਿਸਾ.
ਭਿਨ੍ਨਾਧਿਕਰਣੋ.
ਅਪ੍ਪਠਮਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਕਿਂ, ਦੇਸਿਤੋ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ.
ਦ੍ਵਨ੍ਦਸਮਾਸ
੨੨੭. ਨਾਮਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਚਯੋ ਦ੍ਵਨ੍ਦੋ.
ਸਮੁਚ੍ਚਯੋ, ਤਿ ਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਏਕਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾਨਂ ਨਾਮਾਨਂ ਯੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯੋ, ਸੋ ਦ੍ਵਨ੍ਦੋ ਨਾਮ, ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਬਹੁਵਚਨਵਿਸਯਂ.
ਚਨ੍ਦੋ ਚ ਸੂਰਿਯੋ ਚ ਚਨ੍ਦਸੂਰਿਯਾ. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਤ੍ਯਾਦਿ-
ਕ੍ਰਿਯਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਅਤ੍ਥੇਤ੍ਥਾਪੇਕਤ੍ਥਤਾ, ਏਵਂ ਨਰਨਾਰਿਯੋ, ਅਕ੍ਖਰਪਦਾਨਿ.
੨੨੮. ਤਥਾ ਦ੍ਵਨ੍ਦੇ ਪਾਣਿ ਤੁਰਿਯ ਯੋਗ੍ਗ ਸੇਨਙ੍ਗ ਖੁਦ੍ਦਜਨ੍ਤੁਕ ਵਿਵਿਧ ਵਿਰੁਦ੍ਧ ਵਿਸਭਾਗਤ੍ਥਾਦੀਨਞ੍ਚ.
ਵਿਵਿਧੇਨਾਕਾਰੇਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਵਿਵਿਧਵਿਰੁਦ੍ਧਾ, ਸਭਾਗਾ ਸਦਿਸਾ, ਵਿਵਿਧਾ ਚ ਤੇ ਸਭਾਗਾ ਚੇਤਿ ਵਿਸਭਾਗਾ. ਯਥਾ ਦਿਗੁਸਮਾਸੇ, ਤਥਾ ਦ੍ਵਨ੍ਦੇ ਪਾਣ੍ਯਙ੍ਗਤ੍ਥਾਦੀਨਂ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਨਪੁਂਸਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ.
ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਂ, ਗੀਤਵਾਦਿਤਂ, ਯੁਗਨਙ੍ਗਲਂ, ਹਤ੍ਥਸ੍ਸਂ, ਅਸਿਚਮ੍ਮਂ, ਡਂਸਮਕਸਂ, ਕੋਕਾਲੂਕਂ.
ਨਾਮਰੂਪਂ, ਨਾਮਂ ਨਮਨਲਕ੍ਖਣਂ, ਰੂਪਂ ਰੁਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਂ. ਏਵਮੇਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਵਿਵਿਧਾ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਸਭਾਗਾ ਚ.
ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨਾਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ. ਯਥਾ - ਭਿਨ੍ਨਲਿਙ੍ਗਾਨਂ - ਇਤ੍ਥਿਪੁਮਂ. ਯਦਾਦਿਨਾ ਰਸ੍ਸੋ, ਦਾਸਿਦਾਸਂ, ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ. ਗਙ੍ਗਾਸੋਣਂ.
ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਮਾਣਾਨਂ - ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਂ.
ਸਿਪ੍ਪੀਨਂ - ਵੇਣਰਥਕਾਰਂ.
ਲੁਦ੍ਦਕਾਨਂ - ਸਾਕੁਨ੍ਤਿਕ ਮਾਗਵਿਕਂ.
ਅਪ੍ਪਾਣਿਜਾਤੀਨਂ - ਆਰਸਤ੍ਥਿ.
ਏਕਜ੍ਝਾਯਨਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ - ਕਠਕਾਲਾਪਂ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
੨੨੯. ਵਿਭਾਸਾ ਰੁਕ੍ਖ ਤਿਣ ਪਸੁ ਧਨ ਧਞ੍ਞ ਜਨਪਦਾਦੀਨਞ੍ਚ.
ਦ੍ਵਨ੍ਦੇ ਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਏਕਤ੍ਤਂ ਨਪੁਂਸਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਾ ਹੋਤਿ.
ਧਵਖਦਿਰਂ, ਧਵਖਦਿਰਾ, ਮੁਞ੍ਜਪਬ੍ਬਜਂ, ਮੁਞ੍ਜਪਬ੍ਬਜਾ, ਅਜੇਲ਼ਕਂ, ਅਜੇਲ਼ਕਾ, ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਂ, ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਾਨਿ, ਸਾਲਿਯਵਂ, ਸਾਲਿਯਵਾ.
ਕਾਸਿਕੋਸਲਂ ਕਾਸਿਕੋਸਲਾ.
ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਵਾ. ਯਥਾ – ਨਿਚ੍ਚਵਿਰੋਧੀਨਮਦ੍ਦਬ੍ਬਾਨਂ - ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਿ.
ਸਕੁਣੀਨਂ - ਬਕਬਲਾਕਂ, ਬਕਬਲਾਕਾ.
ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਂ - ਦਧਿਘਤਂ, ਦਧਿਘਤਾਨਿ.
ਦਿਸਾਨਂ - ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਂ, ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਅਬ੍ਯਯੀਭਾਵਸਮਾਸ
੨੩੦. ਅਧਿਸਦ੍ਦਾ ਸ੍ਮਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਲੋਪੋ. ਅਧਿਸਦ੍ਦੇਨ ਤੁਲ੍ਯਾਧਿਕਰਣਤ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦਾਪਿਸ੍ਮਿਂ. ਨਿਚ੍ਚਸਮਾਸਤ੍ਤਾ ਆਧਾਰਭੂਤਾਯਮਿਤ੍ਥਿਯਨ੍ਤਿ ਪਦਨ੍ਤਰੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਅਧਿ ਇਤ੍ਥਿਯਨ੍ਤਿ ਠਿਤੇ –
ਉਪਸਗ੍ਗਨਿਪਾਤਪੁਬ੍ਬਕੋ ਅਬ੍ਯਯੀਭਾਵੋ.
ਉਪਸਗ੍ਗਾਦਿਪੁਬ੍ਬਕੋ ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਭਤ੍ਯਤ੍ਥਾਦੀਸੁ ਸਮਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਅਬ੍ਯਯੀਭਾਵਸਞ੍ਞੋ ਚ.
‘‘ਸੋ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਅਬ੍ਯਯੀਭਾਵੋ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋ, ਯਦਾਦਿਨਾ ਏਕਵਚਨੋ ਚ.
‘‘ਸਰੋ ਰਸ੍ਸੋ ਨਪੁਂਸਕੇ’’ਤਿ ਰਸ੍ਸੋ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਾ ਲੋਪੋ ਚ.
ਅਨਕਾਰਨ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਯੀਭਾਵਾ ਪਰਾ ਸਬ੍ਬਾ ਵਿਭਤ੍ਤੀ ਲੁਜ੍ਜਰੇ. ਅਧਿਤ੍ਥਿ, ਵਿਭਤ੍ਤੀਨਮਤ੍ਥੋ ਆਧਾਰਾਦਿ.
ਇਧਾਧਿਸਦ੍ਦੋ ਆਧਾਰੇਵਤ੍ਤਤੇ, ਅਧਿਤ੍ਥਿਇਚ੍ਚੇਤਂ ਪਦਂ ਇਤ੍ਥਿਯ ਮਿਚ੍ਚੇਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ.
ਸਮੀਪਂ ਨਗਰਸ੍ਸ ਉਪਨਗਰਂ. ‘‘ਅਂਵਿਭਤ੍ਤੀਨਮਕਾਰਨ੍ਤਬ੍ਯਯੀਭਾਵਾ’’ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤੀਨਂ ਕ੍ਵਚਿ ਅਂ.
ਕ੍ਵਚੀਤਿ ਕਿਂ. ਉਪਨਗਰੇ.
ਅਭਾਵੋ ਮਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਨਿਮ੍ਮਕ੍ਖਿਕਂ ਰਸ੍ਸੋ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੋ ਥੇਰਾਨਂ ਅਨੁਥੇਰਂ, ਅਨਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਤ੍ਤਿਂ ਯਥਾਸਤ੍ਤਿ.
ਯੇ ਯੇ ਬੁਡ੍ਢਾ ਯਥਾਬੁਡ੍ਢਂ, ਵਿਚ੍ਛਾਯਂ.
ਯਤ੍ਤਕੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਜੀਵਸ੍ਸ ਯਾਵਜੀਵਂ, ਅਵਧਾਰਣੇ.
ਆ ਪਬ੍ਬਤਾ ਖੇਤ੍ਤਂ ਆਪਬ੍ਬਤਂ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਮਰਿਯਾਦਾਯਂ, ਵਜ੍ਜਮਾਨਾ ਸੀਮਾ ਮਰਿਯਾਦਾ, ਪਬ੍ਬਤਂ ਵਿਨਾਤ੍ਯਤ੍ਥੋ.
ਆ ਜਲਨ੍ਤਾ ਸੀਤਂ ਆਜਲਨ੍ਤਂ ਸੀਤਂ, ਅਭਿਵਿਧਿਮ੍ਹਿ, ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਸੀਮਾ ਅਭਿਵਿਧਿ, ਜਲਨ੍ਤੇਨ ਸਹੇਤ੍ਯਤ੍ਥੋ.
ਆਸਦ੍ਦਯੋਗੇ ‘‘ਧਾਤੁਨਾਮਾ’’ਦਿਨਾ ਅਪਾਦਾਨਵਿਧਾਨੇਨੇਵ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ਪਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਤਥਾਞ੍ਞਤ੍ਰ.
੨੩੧. ‘‘ਉਤ੍ਤਮੋ ਵੀਰੋ ਪਵੀਰੋ’’ ਇਚ੍ਚਾਦੋ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਪਦਤ੍ਥਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾਭਾਵਾਬ੍ਯਯੀਭਾਵਾਭਾਵੋ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯੋਏਵ. ਏਵਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮੋ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਅਨ੍ਨਂ ਕਦਨ੍ਨਂ. ਏਤ੍ਤ੍ਥ ‘‘ਕਦ ਕੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਰੇ ਕੁਸ੍ਸ ਕਦਾਦੇਸੋ.
ਅਪ੍ਪਕਂ ਲਵਣਂ ਕਾਲਵਣਂ, ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਾਪ੍ਪਤ੍ਥੇਸੁ ਚਾ’’ਤਿ ਕੁਸ੍ਸ ਕਾ, ਬਹੁਵਚਨੇਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰਾਪਿ ਕ੍ਵਚਿ. ਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਪੁਰਿਸੋ, ਕੁਪੁਰਿਸੋ ਵਾ, ਏਵਮਸੁਰਾਦਿ.
ਪੁਬ੍ਬਪਰੂਭਯਮਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥ - ਪ੍ਪਧਾਨਾਬ੍ਯਯੀਭਾਵ ਸਮਾਸੋ;
ਕਮ੍ਮਧਾਰਯਕ ਤਪ੍ਪੁਰਿਸਾ ਦ੍ਵੇ, ਦ੍ਵੇਨ੍ਦੋ ਚ ਬਹੁਬ੍ਬੀਹਿ ਚ ਞੇਯ੍ਯਾ.
ਸਮਾਸੋ.