੪. ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ

੧. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸੁਤ੍ਤਂ

੩੨. [ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੪੪, ੩੫੯] ‘‘ਨਵਯਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਾ. ਕਤਮੇ ਨਵ? [ਏਤ੍ਥ ਸੀ. ਪੀ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹੀ’’ ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਤ੍ਥਰੇਨ ਪਾਠੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ] ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ, ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ, ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ, ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੋ – ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਵ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਾ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਂ

੩੩. ‘‘ਨਵਯਿਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਨਵ ਭਿਕ੍ਖਵੇ (?)], ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਣਾਥ…ਪੇ… ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਵ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ? ਯਤ੍ਥ ਕਾਮਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਚ ਕਾਮੇ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ‘ਅਦ੍ਧਾ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਛਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਾਰਙ੍ਗਤਾ ਤਦਙ੍ਗੇਨਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ‘ਕਤ੍ਥ ਕਾਮਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਚ ਕਾਮੇ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਚ ਕਾਮੇ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਅਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯ; ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ‘ਅਦ੍ਧਾ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਛਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਾਰਙ੍ਗਤਾ ਤਦਙ੍ਗੇਨਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ‘ਕਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ; ਏਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਅਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯ; ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਪੀਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਯੇ ਚ ਪੀਤਿਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ‘ਅਦ੍ਧਾ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਛਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਾਰਙ੍ਗਤਾ ਤਦਙ੍ਗੇਨਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ‘ਕਤ੍ਥ ਪੀਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਕੇ ਚ ਪੀਤਿਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ; ਏਤ੍ਥ ਪੀਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤੇ ਚ ਪੀਤਿਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਅਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯ; ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਯੇ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ‘ਅਦ੍ਧਾ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਛਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਾਰਙ੍ਗਤਾ ਤਦਙ੍ਗੇਨਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ‘ਕਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਕੇ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ; ਏਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤੇ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਅਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯ; ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਯੇ ਚ ਰੂਪਸਞ੍ਞਂ [ਯਤ੍ਥ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਚ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ‘ਅਦ੍ਧਾ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਛਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਾਰਙ੍ਗਤਾ ਤਦਙ੍ਗੇਨਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ‘ਕਤ੍ਥ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਕੇ ਚ ਰੂਪਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤੇ ਚ ਰੂਪਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਅਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯ; ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਯੇ ਚ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ‘ਅਦ੍ਧਾ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਛਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਾਰਙ੍ਗਤਾ ਤਦਙ੍ਗੇਨਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ‘ਕਤ੍ਥ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਕੇ ਚ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤੇ ਚ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਅਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯ; ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਯੇ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ‘ਅਦ੍ਧਾ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਛਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਾਰਙ੍ਗਤਾ ਤਦਙ੍ਗੇਨਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ‘ਕਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਕੇ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤੇ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਅਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯ; ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਯੇ ਚ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ‘ਅਦ੍ਧਾ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਛਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਾਰਙ੍ਗਤਾ ਤਦਙ੍ਗੇਨਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ‘ਕਤ੍ਥ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਕੇ ਚ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤੇ ਚ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਅਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯ; ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਯੇ ਚ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ‘ਅਦ੍ਧਾ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਛਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਾਰਙ੍ਗਤਾ ਤਦਙ੍ਗੇਨਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ‘ਕਤ੍ਥ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਕੇ ਚ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਅਹਮੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤੇ ਚ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਅਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯ; ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ. ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਵ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਸੁਤ੍ਤਂ

੩੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸੁਖਮਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਸੁਖਮਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨੇਤ੍ਥ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸੁਖਂ ਯਦੇਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥਿ ਵੇਦਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਤਦੇਵ ਖ੍ਵੇਤ੍ਥ, ਆਵੁਸੋ, ਸੁਖਂ ਯਦੇਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥਿ ਵੇਦਯਿਤਂ. ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਮਗੁਣਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਸਦ੍ਦਾ…ਪੇ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰਸਾ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ – ਇਮੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ. ਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਵੁਸੋ, ਕਾਮਸੁਖਂ.

‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਕਾਮਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਤੇ ਕਾਮਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਯੋ ਖੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਆਬਾਧੋ ਦੁਕ੍ਖਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਤੇ ਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਯੋ ਖੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਆਬਾਧੋ ਦੁਕ੍ਖਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਪੀਤਿਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਤੇ ਪੀਤਿਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਯੋ ਖੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਆਬਾਧੋ ਦੁਕ੍ਖਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਤੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਯੋ ਖੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਆਬਾਧੋ ਦੁਕ੍ਖਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਰੂਪਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਤੇ ਰੂਪਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਯੋ ਖੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਆਬਾਧੋ ਦੁਕ੍ਖਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਤੇ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਯੋ ਖੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਆਬਾਧੋ ਦੁਕ੍ਖਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਯੋ ਖੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਆਬਾਧੋ ਦੁਕ੍ਖਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਤੇ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਯੋ ਖੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਆਬਾਧੋ ਦੁਕ੍ਖਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਗਾਵੀਉਪਮਾਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਾਵੀ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਬਾਲਾ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਅਖੇਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਅਕੁਸਲਾ ਵਿਸਮੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਰਿਤੁਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਞ੍ਚੇਵ ਦਿਸਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਅਖਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦੇਯ੍ਯਂ, ਅਪੀਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਪੁਰਿਮਂ ਪਾਦਂ ਨ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਾਦਂ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ. ਸਾ ਨ ਚੇਵ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਂ ਦਿਸਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਅਖਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਅਪੀਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵੇਯ੍ਯ; ਯਸ੍ਮਿਂ ਚਸ੍ਸਾ ਪਦੇਸੇ ਠਿਤਾਯ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਞ੍ਚੇਵ ਦਿਸਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਅਖਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦੇਯ੍ਯਂ, ਅਪੀਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਦੇਸਂ ਨ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਾਵੀ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਬਾਲਾ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਅਖੇਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਅਕੁਸਲਾ ਵਿਸਮੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਰਿਤੁਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬਾਲੋ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਅਖੇਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਅਕੁਸਲੋ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ; ਸੋ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਆਸੇਵਤਿ ਨ ਭਾਵੇਤਿ ਨ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਨ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਤੁਂ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਤੁਂ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਭਤੋ ਭਟ੍ਠੋ ਉਭਤੋ ਪਰਿਹੀਨੋ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਸਾ ਗਾਵੀ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਬਾਲਾ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਅਖੇਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਅਕੁਸਲਾ ਵਿਸਮੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਰਿਤੁਂ’’’.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਾਵੀ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਖੇਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਕੁਸਲਾ ਵਿਸਮੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਰਿਤੁਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਞ੍ਚੇਵ ਦਿਸਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਅਖਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦੇਯ੍ਯਂ, ਅਪੀਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਪੁਰਿਮਂ ਪਾਦਂ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਾਦਂ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ. ਸਾ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਞ੍ਚੇਵ ਦਿਸਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਅਖਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦੇਯ੍ਯ, ਅਪੀਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਚਸ੍ਸਾ ਪਦੇਸੇ ਠਿਤਾਯ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਞ੍ਚੇਵ ਦਿਸਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਅਖਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦੇਯ੍ਯਂ, ਅਪੀਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਦੇਸਂ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਾਵੀ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਖੇਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਕੁਸਲਾ ਵਿਸਮੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਰਿਤੁਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਖੇਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਕੁਸਲੋ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਅਨਭਿਹਿਂਸਮਾਨੋ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਚ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਂ ਸਤੋ ਚ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ, ਸੁਖਞ੍ਚ ਕਾਯੇਨ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਯ੍ਯਂ ਯਂ ਤਂ ਅਰਿਯਾ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਸਤਿਮਾ ਸੁਖਵਿਹਾਰੀਤਿ ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਅਨਭਿਹਿਂਸਮਾਨੋ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਅਨਭਿਹਿਂਸਮਾਨੋ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਅਨਭਿਹਿਂਸਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ …ਪੇ… ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਅਨਭਿਹਿਂਸਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਅਨਭਿਹਿਂਸਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਅਨਭਿਹਿਂਸਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਅਨਭਿਹਿਂਸਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ.

‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਤਦੇਵ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਪਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੁਦੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਂ. ਮੁਦੁਨਾ ਕਮ੍ਮਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਸਮਾਧਿ ਹੋਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤੋ. ਸੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਸੁਭਾਵਿਤੇਨ ਯਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਚ੍ਛਿਕਰਣੀਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮੇਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿ ਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭਵੇਯ੍ਯਂ, ਏਕੋਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਹੁਧਾ ਅਸ੍ਸਂ, ਬਹੁਧਾਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਅਸ੍ਸਂ…ਪੇ… ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਪਿ ਕਾਯੇਨ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿ ਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ…ਪੇ… ਸਤਿ ਸਤਿ ਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਸਰਾਗਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਰਾਗਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਵੀਤਰਾਗਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੀਤਰਾਗਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਸਦੋਸਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਦੋਸਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਵੀਤਦੋਸਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੀਤਦੋਸਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਸਮੋਹਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮੋਹਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਵੀਤਮੋਹਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਸਂਖਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਮਹਗ੍ਗਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਅਮਹਗ੍ਗਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਸਉਤ੍ਤਰਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਸਮਾਹਿਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਅਸਮਾਹਿਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿ ਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰੇਯ੍ਯਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਏਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਂ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਾਤਿਯੋ…ਪੇ… ਇਤਿ ਸਾਕਾਰਂ ਸਉਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿ ਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ…ਪੇ… ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿ ਆਯਤਨੇ.

‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿ ਆਯਤਨੇ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਝਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੩੬. ‘‘ਪਠਮਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ; ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ; ਤਤਿਯਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ; ਚਤੁਤ੍ਥਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ; ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ; ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ; ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ; ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ; ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ.

‘‘‘ਪਠਮਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਰੂਪਗਤਂ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਂ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਰੋਗਤੋ ਗਣ੍ਡਤੋ ਸਲ੍ਲਤੋ ਅਘਤੋ ਆਬਾਧਤੋ ਪਰਤੋ ਪਲੋਕਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤਿ [ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਪਟਿਪਾਦੇਤਿ (ਕ.) ਮ. ਨਿ. ੨.੧੩੩ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ]. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤ੍ਵਾ [ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਪਟਿਪਾਦੇਤ੍ਵਾ (ਕ.)] ਅਮਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ – ‘ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਰਾਗੇਨ ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਨਨ੍ਦਿਯਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਸ੍ਸਾਸੋ ਵਾ ਇਸ੍ਸਾਸਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਤਿਣਪੁਰਿਸਰੂਪਕੇ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪੁਞ੍ਜੇ ਵਾ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਦੂਰੇਪਾਤੀ ਚ ਹੋਤਿ ਅਕ੍ਖਣਵੇਧੀ ਚ ਮਹਤੋ ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਲੇਤਾ [ਪਦਾਲਿਤਾ (ਕ.) ਅ. ਨਿ. ੩.੧੩੪; ੪.੧੮੧]; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਰੂਪਗਤਂ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਂ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਰੋਗਤੋ ਗਣ੍ਡਤੋ ਸਲ੍ਲਤੋ ਅਘਤੋ ਆਬਾਧਤੋ ਪਰਤੋ ਪਲੋਕਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਮਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ – ‘ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਰਾਗੇਨ ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਨਨ੍ਦਿਯਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ‘ਪਠਮਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ… ‘ਚਤੁਤ੍ਥਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਰੂਪਗਤਂ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਂ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਰੋਗਤੋ ਗਣ੍ਡਤੋ ਸਲ੍ਲਤੋ ਅਘਤੋ ਆਬਾਧਤੋ ਪਰਤੋ ਪਲੋਕਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਮਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ – ‘ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਰਾਗੇਨ ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਨਨ੍ਦਿਯਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਸ੍ਸਾਸੋ ਵਾ ਇਸ੍ਸਾਸਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਤਿਣਪੁਰਿਸਰੂਪਕੇ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪੁਞ੍ਜੇ ਵਾ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਦੂਰੇਪਾਤੀ ਚ ਹੋਤਿ ਅਕ੍ਖਣਵੇਧੀ ਚ ਮਹਤੋ ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਲੇਤਾ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਰੂਪਗਤਂ ਵੇਦਨਾਗਤਂ…ਪੇ… ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ‘ਚਤੁਤ੍ਥਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

‘‘‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਂ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਰੋਗਤੋ ਗਣ੍ਡਤੋ ਸਲ੍ਲਤੋ ਅਘਤੋ ਆਬਾਧਤੋ ਪਰਤੋ ਪਲੋਕਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਮਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ – ‘ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਰਾਗੇਨ ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਨਨ੍ਦਿਯਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਸ੍ਸਾਸੋ ਵਾ ਇਸ੍ਸਾਸਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਤਿਣਪੁਰਿਸਰੂਪਕੇ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪੁਞ੍ਜੇ ਵਾ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਦੂਰੇਪਾਤੀ ਚ ਹੋਤਿ ਅਕ੍ਖਣਵੇਧੀ ਚ ਮਹਤੋ ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਲੇਤਾ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ…ਪੇ… ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

‘‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ…ਪੇ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਂ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਰੋਗਤੋ ਗਣ੍ਡਤੋ ਸਲ੍ਲਤੋ ਅਘਤੋ ਆਬਾਧਤੋ ਪਰਤੋ ਪਲੋਕਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਮਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ – ‘ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਰਾਗੇਨ ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਨਨ੍ਦਿਯਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਸ੍ਸਾਸੋ ਵਾ ਇਸ੍ਸਾਸਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਤਿਣਪੁਰਿਸਰੂਪਕੇ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪੁਞ੍ਜੇ ਵਾ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਦੂਰੇਪਾਤੀ ਚ ਹੋਤਿ ਅਕ੍ਖਣਵੇਧੀ ਚ ਮਹਤੋ ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਲੇਤਾ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਂ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਰੋਗਤੋ ਗਣ੍ਡਤੋ ਸਲ੍ਲਤੋ ਅਘਤੋ ਆਬਾਧਤੋ ਪਰਤੋ ਪਲੋਕਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਮਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ – ‘ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਰਾਗੇਨ ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਨਨ੍ਦਿਯਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ‘ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਮ੍ਪਾਹਂ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਵਤਾ ਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਤਾਵਤਾ ਅਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧੋ. ਯਾਨਿ ਚ ਖੋ ਇਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦ੍ਵੇ ਆਯਤਨਾਨਿ – ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਚ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੋ ਚ, ਝਾਯੀਹੇਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕੁਸਲੇਹਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੁਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੇਹਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਅਕ੍ਖਾਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਆਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਂ

੩੭. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਆਵੁਸੋ! ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ. ਤਦੇਵ ਨਾਮ ਚਕ੍ਖੁਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤੇ ਰੂਪਾ ਤਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਸ੍ਸਤਿ [ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤਿ (ਕ.)]. ਤਦੇਵ ਨਾਮ ਸੋਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤੇ ਸਦ੍ਦਾ ਤਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਦੇਵ ਨਾਮ ਘਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤੇ ਗਨ੍ਧਾ ਤਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਾਵ ਨਾਮ ਜਿਵ੍ਹਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤੇ ਰਸਾ ਤਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੋਵ ਨਾਮ ਕਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤੇ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਤਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਞ੍ਞੀਮੇਵ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਤਦਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ ਉਦਾਹੁ ਅਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਞ੍ਞੀਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਦਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਨੋ ਅਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿ.

‘‘ਕਿਂਸਞ੍ਞੀ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਤਦਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਵਂਸਞ੍ਞੀਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਦਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਵਂਸਞ੍ਞੀਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਦਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਵਂਸਞ੍ਞੀਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਦਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯਂ ਸਾਕੇਤੇ ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਞ੍ਜਨਵਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ. ਅਥ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਜਟਿਲਵਾਸਿਕਾ [ਜਟਿਲਗਾਹਿਯਾ (ਸੀ. ਪੀ.), ਜਡਿਲਭਾਗਿਕਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਜਟਿਲਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਯਾਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਸਮਾਧਿ ਨ ਚਾਭਿਨਤੋ ਨ ਚਾਪਨਤੋ ਨ ਚ ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਤਗਤੋ [ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਤਵਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਵਾਵਟੋ (ਕ.) ਅ. ਨਿ. ੩.੧੦੨; ੫.੨੭; ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੫], ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਠਿਤੋ, ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਤੁਸਿਤੋ, ਸਨ੍ਤੁਸਿਤਤ੍ਤਾ ਨੋ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਸਮਾਧਿ ਕਿਂਫਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ’’’ਤਿ?

‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਸੋਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਜਟਿਲਵਾਸਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਯਾਯਂ, ਭਗਿਨਿ, ਸਮਾਧਿ ਨ ਚਾਭਿਨਤੋ ਨ ਚਾਪਨਤੋ ਨ ਚ ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਤਗਤੋ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਠਿਤੋ, ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਤੁਸਿਤੋ, ਸਨ੍ਤੁਸਿਤਤ੍ਤਾ ਨੋ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ, ਭਗਿਨਿ, ਸਮਾਧਿ ਅਞ੍ਞਾਫਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ’ਤਿ. ਏਵਂਸਞ੍ਞੀਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਦਾਯਤਨਂ ਨੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਲੋਕਾਯਤਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੩੮. ਅਥ ਖੋ ਦ੍ਵੇ ਲੋਕਾਯਤਿਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿਂਸੁ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ –

‘‘ਪੂਰਣੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਸ੍ਸਪੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਪਰਿਸੇਸਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ – ‘ਚਰਤੋ ਚ ਮੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਚ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਜਾਗਰਸ੍ਸ ਚ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਹਂ ਅਨਨ੍ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਅਨਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਵਿਹਰਾਮੀ’ਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ [ਅਯਮ੍ਪਿ ਹਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)], ਭੋ ਗੋਤਮ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਪਰਿਸੇਸਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ – ‘ਚਰਤੋ ਚ ਮੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਚ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਜਾਗਰਸ੍ਸ ਚ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ [ਸੋਪਿ (?)] ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਹਂ ਅਨਨ੍ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਅਨਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਵਿਹਰਾਮੀ’ਤਿ. ਇਮੇਸਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਞਾਣਵਾਦਾਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਵਾਦਾਨਂ ਕੋ ਸਚ੍ਚਂ ਆਹ ਕੋ ਮੁਸਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਲਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ! ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ – ‘ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਞਾਣਵਾਦਾਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਵਾਦਾਨਂ ਕੋ ਸਚ੍ਚਂ ਆਹ ਕੋ ਮੁਸਾ’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਂ ਵੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਰਿਸਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਠਿਤਾ ਪਰਮੇਨ ਜਵੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਪਰਮੇਨ ਚ ਪਦਵੀਤਿਹਾਰੇਨ. ਤੇ ਏਵਰੂਪੇਨ ਜਵੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਅਸ੍ਸੁ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਾ [ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮੋ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ) ਅ. ਨਿ. ੪.੪੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੧੬ ਚ, ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਟੀਕਾਯੋ ਚ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਬ੍ਯਾਕਰਣਞ੍ਚ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਧਨੁਗ੍ਗਹੋ ਸਿਕ੍ਖਿਤੋ ਕਤਹਤ੍ਥੋ ਕਤੂਪਾਸਨੋ ਲਹੁਕੇਨ ਅਸਨੇਨ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨ ਤਿਰਿਯਂ ਤਾਲਚ੍ਛਾਯਂ [ਤਾਲਚ੍ਛਾਤਿਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.), ਤਾਲਚ੍ਛਾਦਿਂ (ਕ.) ਅ. ਨਿ. ੪.੪੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੬੧ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਅਤਿਪਾਤੇਯ੍ਯ; ਏਵਰੂਪੇਨ ਚ ਪਦਵੀਤਿਹਾਰੇਨ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾ ਸਮੁਦ੍ਦਾ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਅਥ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਠਿਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਗਮਨੇਨ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਅਸਿਤਪੀਤਖਾਯਿਤਸਾਯਿਤਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਕਮ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਨਿਦ੍ਦਾਕਿਲਮਥਪਟਿਵਿਨੋਦਨਾ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੋ ਵਸ੍ਸਸਤਜੀਵੀ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾਵ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ…ਪੇ… ਅਥ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ… ਅਥ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਠਿਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਗਮਨੇਨ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਅਸਿਤਪੀਤਖਾਯਿਤਸਾਯਿਤਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਕਮ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਨਿਦ੍ਦਾਕਿਲਮਥਪਟਿਵਿਨੋਦਨਾ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੋ ਵਸ੍ਸਸਤਜੀਵੀ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾਵ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨਾਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਏਵਰੂਪਾਯ ਸਨ੍ਧਾਵਨਿਕਾਯ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਞਾਤੇਯ੍ਯਂ ਦਟ੍ਠੇਯ੍ਯਂ ਪਤ੍ਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਨ ਚਾਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾਵ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਂ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਕਾਮਗੁਣਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਲੋਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ; ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਸਦ੍ਦਾ…ਪੇ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰਸਾ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ; ਇਮੇ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਲੋਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਇਧ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਮਾਗਮ੍ਮ, ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇ ਵਿਹਰਤਿ’. ਤਮਞ੍ਞੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਟੋ ਲੋਕਮ੍ਹਾ’ਤਿ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਹਿ [ਅਹਮ੍ਪਿ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਟੋ ਲੋਕਮ੍ਹਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਮਾਗਮ੍ਮ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇ ਵਿਹਰਤਿ’. ਤਮਞ੍ਞੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਟੋ ਲੋਕਮ੍ਹਾ’ਤਿ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਟੋ ਲੋਕਮ੍ਹਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਮਾਗਮ੍ਮ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇ ਵਿਹਰਤਿ’. ਤਮਞ੍ਞੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਟੋ ਲੋਕਮ੍ਹਾ’ਤਿ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਟੋ ਲੋਕਮ੍ਹਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਮਾਗਮ੍ਮ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇ ਵਿਹਰਤਿ’. ਤਮਞ੍ਞੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਟੋ ਲੋਕਮ੍ਹਾ’ਤਿ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਟੋ ਲੋਕਮ੍ਹਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਮਾਗਮ੍ਮ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇ ਵਿਹਰਤਿ ਤਿਣ੍ਣੋ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕ’’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਦੇਵਾਸੁਰਸਙ੍ਗਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੩੯. ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾਸੁਰਸਙ੍ਗਾਮੋ ਸਮੁਪਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੋ [ਸਮੁਪਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਅਸੁਰਾ ਜਿਨਿਂਸੁ, ਦੇਵਾ ਪਰਾਜਯਿਂਸੁ [ਪਰਾਜਿਯਿਂਸੁ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕ.)]. ਪਰਾਜਿਤਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ [ਦੇਵਾ ਭੀਤਾ (ਪੀ.)] ਅਪਯਿਂਸੁਯੇਵ [ਅਪਯਂਸ੍ਵੇਵ (ਸੀ.)] ਉਤ੍ਤਰੇਨਾਭਿਮੁਖਾ, ਅਭਿਯਿਂਸੁ [ਅਭਿਯਂਸੁ (ਸੀ.)] ਅਸੁਰਾ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਭਿਯਨ੍ਤੇਵ ਖੋ ਅਸੁਰਾ. ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਸੁਰੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਮੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਅਸੁਰੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਾਵ ਜਿਨਿਂਸੁ, ਦੇਵਾ ਪਰਾਜਯਿਂਸੁ. ਪਰਾਜਿਤਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਅਪਯਿਂਸੁਯੇਵ ਉਤ੍ਤਰੇਨਾਭਿਮੁਖਾ, ਅਭਿਯਿਂਸੁ ਅਸੁਰਾ’’.

ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਭਿਯਨ੍ਤੇਵ ਖੋ ਅਸੁਰਾ. ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਸੁਰੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਮੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਅਸੁਰੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਾਵ ਜਿਨਿਂਸੁ, ਦੇਵਾ ਪਰਾਜਯਿਂਸੁ. ਪਰਾਜਿਤਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਭੀਤਾ ਦੇਵਪੁਰਂਯੇਵ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਦੇਵਪੁਰਗਤਾਨਞ੍ਚ ਪਨ [ਪੁਨ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨਗਤੇਨ ਖੋ ਦਾਨਿ ਮਯਂ ਏਤਰਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਾਮ ਅਕਰਣੀਯਾ ਅਸੁਰੇਹੀ’ਤਿ. ਅਸੁਰਾਨਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨਗਤੇਨ ਖੋ ਦਾਨਿ ਦੇਵਾ ਏਤਰਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਅਕਰਣੀਯਾ ਅਮ੍ਹੇਹੀ’ਤਿ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾਸੁਰਸਙ੍ਗਾਮੋ ਸਮੁਪਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਦੇਵਾ ਜਿਨਿਂਸੁ, ਅਸੁਰਾ ਪਰਾਜਯਿਂਸੁ. ਪਰਾਜਿਤਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਾ ਅਪਯਿਂਸੁਯੇਵ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨਾਭਿਮੁਖਾ, ਅਭਿਯਿਂਸੁ ਦੇਵਾ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਭਿਯਨ੍ਤੇਵ ਖੋ ਦੇਵਾ. ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਦੇਵੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਮੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਾ ਦੇਵੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਜਿਨਿਂਸੁ, ਅਸੁਰਾ ਪਰਾਜਯਿਂਸੁ. ਪਰਾਜਿਤਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਾ ਅਪਯਿਂਸੁਯੇਵ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨਾਭਿਮੁਖਾ, ਅਭਿਯਿਂਸੁ ਦੇਵਾ’’.

ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਭਿਯਨ੍ਤੇਵ ਖੋ ਦੇਵਾ. ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਦੇਵੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਮੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਾ ਦੇਵੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਜਿਨਿਂਸੁ, ਅਸੁਰਾ ਪਰਾਜਯਿਂਸੁ. ਪਰਾਜਿਤਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਾ ਭੀਤਾ ਅਸੁਰਪੁਰਂਯੇਵ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਅਸੁਰਪੁਰਗਤਾਨਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨਗਤੇਨ ਖੋ ਦਾਨਿ ਮਯਂ ਏਤਰਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਾਮ ਅਕਰਣੀਯਾ ਦੇਵੇਹੀ’ਤਿ. ਦੇਵਾਨਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨਗਤੇਨ ਖੋ ਦਾਨਿ ਅਸੁਰਾ ਏਤਰਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਅਕਰਣੀਯਾ ਅਮ੍ਹੇਹੀ’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨਗਤੇਨ ਖੋ ਦਾਨਾਹਂ ਏਤਰਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਕਰਣੀਯੋ ਮਾਰਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਮਾਰਸ੍ਸਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਮਤੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨਗਤੇਨ ਖੋ ਦਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਤਰਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਤਿ ਅਕਰਣੀਯੋ ਮਯ੍ਹ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨਗਤੇਨ ਖੋ ਦਾਨਾਹਂ ਏਤਰਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਕਰਣੀਯੋ ਮਾਰਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਮਾਰਸ੍ਸਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਮਤੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨਗਤੇਨ ਖੋ ਦਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਤਰਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਕਰਣੀਯੋ ਮਯ੍ਹ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨ੍ਤਮਕਾਸਿ ਮਾਰਂ, ਅਪਦਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਚਕ੍ਖੁਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਗਤੋ ਪਾਪਿਮਤੋ ਤਿਣ੍ਣੋ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ… ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ… ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ… ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨ੍ਤਮਕਾਸਿ ਮਾਰਂ, ਅਪਦਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਚਕ੍ਖੁਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਗਤੋ ਪਾਪਿਮਤੋ ਤਿਣ੍ਣੋ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕ’’’ਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਨਾਗਸੁਤ੍ਤਂ

੪੦. ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਸ੍ਸ ਨਾਗਸ੍ਸ ਗੋਚਰਪਸੁਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੀਪਿ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋਪਿ ਹਤ੍ਥਿਕਲਭਾਪਿ ਹਤ੍ਥਿਚ੍ਛਾਪਾਪਿ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਣਗ੍ਗਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਨਾਗੋ ਅਟ੍ਟੀਯਤਿ ਹਰਾਯਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਸ੍ਸ ਨਾਗਸ੍ਸ ਗੋਚਰਪਸੁਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੀਪਿ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋਪਿ ਹਤ੍ਥਿਕਲਭਾਪਿ ਹਤ੍ਥਿਚ੍ਛਾਪਾਪਿ ਓਭਗ੍ਗੋਭਗ੍ਗਂ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਂ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਨਾਗੋ ਅਟ੍ਟੀਯਤਿ ਹਰਾਯਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਸ੍ਸ ਨਾਗਸ੍ਸ ਓਗਾਹਂ ਓਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੀਪਿ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋਪਿ ਹਤ੍ਥਿਕਲਭਾਪਿ ਹਤ੍ਥਿਚ੍ਛਾਪਾਪਿ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੋਣ੍ਡਾਯ ਉਦਕਂ ਆਲੋਲ਼ੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਨਾਗੋ ਅਟ੍ਟੀਯਤਿ ਹਰਾਯਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਸ੍ਸ ਨਾਗਸ੍ਸ ਓਗਾਹਾ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋ ਕਾਯਂ ਉਪਨਿਘਂਸਨ੍ਤਿਯੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਨਾਗੋ ਅਟ੍ਟੀਯਤਿ ਹਰਾਯਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਸ੍ਸ ਨਾਗਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ ਏਤਰਹਿ ਆਕਿਣ੍ਣੋ ਵਿਹਰਾਮਿ ਹਤ੍ਥੀਹਿ ਹਤ੍ਥਿਨੀਹਿ ਹਤ੍ਥਿਕਲਭੇਹਿ ਹਤ੍ਥਿਚ੍ਛਾਪੇਹਿ. ਛਿਨ੍ਨਗ੍ਗਾਨਿ ਚੇਵ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦਾਮਿ, ਓਭਗ੍ਗੋਭਗ੍ਗਞ੍ਚ ਮੇ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਂ ਖਾਦਨ੍ਤਿ [ਖਾਦਿਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.) ਮਹਾਵ. ੪੬੭ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ], ਆਵਿਲਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵਾਮਿ, ਓਗਾਹਾ ਚ [ਓਗਾਹਾਪਿ ਚ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.) ਮਹਾਵ. ੪੬੭ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਮੇ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋ ਕਾਯਂ ਉਪਨਿਘਂਸਨ੍ਤਿਯੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਏਕੋ ਗਣਸ੍ਮਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਏਕੋ ਗਣਸ੍ਮਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗ੍ਗਾਨਿ ਚੇਵ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦਤਿ, ਓਭਗ੍ਗੋਭਗ੍ਗਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਂ ਨ ਖਾਦਨ੍ਤਿ [ਨ ਓਭਗ੍ਗੋਭਗ੍ਗਞ੍ਚ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗ ਖਾਦਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)], ਅਨਾਵਿਲਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵਤਿ, ਓਗਾਹਾ ਚਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਨ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋ ਕਾਯਂ ਉਪਨਿਘਂਸਨ੍ਤਿਯੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਸ੍ਸ ਨਾਗਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਕਿਣ੍ਣੋ ਵਿਹਾਸਿਂ ਹਤ੍ਥੀਹਿ ਹਤ੍ਥਿਨੀਹਿ ਹਤ੍ਥਿਕਲਭੇਹਿ ਹਤ੍ਥਿਚ੍ਛਾਪੇਹਿ, ਛਿਨ੍ਨਗ੍ਗਾਨਿ ਚੇਵ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦਿਂ, ਓਭਗ੍ਗੋਭਗ੍ਗਞ੍ਚ ਮੇ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਂ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਆਵਿਲਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਅਪਾਯਿਂ, ਓਗਾਹਾ [ਏਤ੍ਥ ਪਿਸਦ੍ਦੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਿ ਨਤ੍ਥਿ] ਚ ਮੇ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋ ਕਾਯਂ ਉਪਨਿਘਂਸਨ੍ਤਿਯੋ ਅਗਮਂਸੁ. ਸੋਹਂ ਏਤਰਹਿ ਏਕੋ ਗਣਸ੍ਮਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗ੍ਗਾਨਿ ਚੇਵ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦਾਮਿ, ਓਭਗ੍ਗੋਭਗ੍ਗਞ੍ਚ ਮੇ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਂ ਨ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਵਿਲਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵਾਮਿ, ਓਗਾਹਾ ਚ ਮੇ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਨ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋ ਕਾਯਂ ਉਪਨਿਘਂਸਨ੍ਤਿਯੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਸੋਣ੍ਡਾਯ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਂ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗੇਨ ਕਾਯਂ ਪਰਿਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਸੋਣ੍ਡਂ ਸਂਹਰਤਿ [ਕਣ੍ਡੁਂ ਸਂਹਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.) ਕਣ੍ਡੁਂ ਸਂਹਨਤਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਏਤ੍ਥ ਕਣ੍ਡੁਵਨਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਨੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ],.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਕਿਣ੍ਣੋ ਵਿਹਰਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਉਪਾਸਿਕਾਹਿ ਰਞ੍ਞਾ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕੇਹਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ ਏਤਰਹਿ ਆਕਿਣ੍ਣੋ ਵਿਹਰਾਮਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਉਪਾਸਿਕਾਹਿ ਰਞ੍ਞਾ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕੇਹਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਏਕੋ ਗਣਸ੍ਮਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਭਜਤਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਕਨ੍ਦਰਂ ਗਿਰਿਗੁਹਂ ਸੁਸਾਨਂ ਵਨਪਤ੍ਥਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਂ ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜਂ. ਸੋ ਅਰਞ੍ਞਗਤੋ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਗਤੋ ਵਾ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਗਤੋ ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ.

‘‘ਸੋ ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਲੋਕੇ ਪਹਾਯ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ; ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਦੋਸਂ ਪਹਾਯ ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਬ੍ਬਪਾਣਭੂਤਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਦੋਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ; ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਹਾਯ ਵਿਗਤਥਿਨਮਿਦ੍ਧੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞੀ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ; ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪਹਾਯ ਅਨੁਦ੍ਧਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ; ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਪਹਾਯ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਕਥਂਕਥੀ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ. ਸੋ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣੇ ਪਹਾਯ ਚੇਤਸੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣੇ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਸੋਣ੍ਡਂ ਸਂਹਰਤਿ [ਕਣ੍ਡੁਂ ਸਂਹਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.), ਕਣ੍ਡੁਂ ਸਂਹਨਤਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਏਤ੍ਥ ਕਣ੍ਡੁਵਨਸਦਿਸਂ ਝਾਨਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਨੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ]. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਸੋਣ੍ਡਂ ਸਂਹਰਤਿ.

‘‘ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਸੋਣ੍ਡਂ ਸਂਹਰਤਿ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ… ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ… ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ… ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਸੋਣ੍ਡਂ ਸਂਹਰਤੀ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਤਪੁਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤਂ

੪੧. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਮਲ੍ਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪਂ ਨਾਮ ਮਲ੍ਲਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਧੇਵ ਤਾਵ ਤ੍ਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਹੋਹਿ, ਯਾਵਾਹਂ ਮਹਾਵਨਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹਾਮਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਮਹਾਵਨਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤਪੁਸ੍ਸੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਤਪੁਸ੍ਸੋ ਗਹਪਤਿ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਗਿਹੀ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ ਕਾਮਾਰਾਮਾ ਕਾਮਰਤਾ ਕਾਮਸਮ੍ਮੁਦਿਤਾ. ਤੇਸਂ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗਿਹੀਨਂ ਕਾਮਭੋਗੀਨਂ ਕਾਮਾਰਾਮਾਨਂ ਕਾਮਰਤਾਨਂ ਕਾਮਸਮ੍ਮੁਦਿਤਾਨਂ ਪਪਾਤੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ. ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਦਹਰਾਨਂ ਦਹਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’ [ਪਸ੍ਸਤਂ (?)]. ਤਯਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੁਨਾ ਜਨੇਨ ਵਿਸਭਾਗੋ, ਯਦਿਦਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਕਥਾਪਾਭਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ. ਆਯਾਮ, ਗਹਪਤਿ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮ. ਯਥਾ ਨੋ ਭਗਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਤਥਾ ਨਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤਪੁਸ੍ਸੋ ਗਹਪਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤਪੁਸ੍ਸੇਨ ਗਹਪਤਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੁਸ੍ਸੋ ਗਹਪਤਿ ਏਵਮਾਹ – ‘ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਗਿਹੀ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ ਕਾਮਾਰਾਮਾ ਕਾਮਰਤਾ ਕਾਮਸਮ੍ਮੁਦਿਤਾ, ਤੇਸਂ ਨੋ ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗਿਹੀਨਂ ਕਾਮਭੋਗੀਨਂ ਕਾਮਾਰਾਮਾਨਂ ਕਾਮਰਤਾਨਂ ਕਾਮਸਮ੍ਮੁਦਿਤਾਨਂ ਪਪਾਤੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ’. ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਦਹਰਾਨਂ ਦਹਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਯਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੁਨਾ ਜਨੇਨ ਵਿਸਭਾਗੋ ਯਦਿਦਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਵਮੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ! ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਾਧੁ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ, ਸਾਧੁ ਪਵਿਵੇਕੋ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਾਮੇਸੁ ਖੋ ਮੇ ਆਦੀਨਵੋ ਅਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਬਹੁਲੀਕਤੋ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਨਧਿਗਤੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਨਾਸੇਵਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੇ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ [ਬਹੁਲੀਕਰੇਯ੍ਯਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵੇਯ੍ਯਂ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਮੇ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਮਕਾਸਿਂ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਕਾਮਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਮੇ ਕਾਮਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਵਿਤਕ੍ਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਅਵਿਤਕ੍ਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਵਿਤਕ੍ਕੇਸੁ ਖੋ ਮੇ ਆਦੀਨਵੋ ਅਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਬਹੁਲੀਕਤੋ, ਅਵਿਤਕ੍ਕੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਨਧਿਗਤੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਨਾਸੇਵਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੇ ਅਵਿਤਕ੍ਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਅਵਿਤਕ੍ਕੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵੇਯ੍ਯਂ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਮੇ ਅਵਿਤਕ੍ਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਮਕਾਸਿਂ, ਅਵਿਤਕ੍ਕੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਵਿਤਕ੍ਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਮੇ ਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਚ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਂ ਸਤੋ ਚ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸੁਖਞ੍ਚ ਕਾਯੇਨ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਯ੍ਯਂ ਯਂ ਤਂ ਅਰਿਯਾ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਸਤਿਮਾ ਸੁਖਵਿਹਾਰੀਤਿ ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਪੀਤਿਯਾ ਖੋ ਮੇ ਆਦੀਨਵੋ ਅਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਬਹੁਲੀਕਤੋ, ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਨਧਿਗਤੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਨਾਸੇਵਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੇ ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਪੀਤਿਯਾ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵੇਯ੍ਯਂ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਮੇ ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪੀਤਿਯਾ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਮਕਾਸਿਂ, ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਪੀਤਿਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਮੇ ਪੀਤਿਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖੇ ਖੋ ਮੇ ਆਦੀਨਵੋ ਅਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਬਹੁਲੀਕਤੋ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਨਧਿਗਤੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਨਾਸੇਵਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੇ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵੇਯ੍ਯਂ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਮੇ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਮਕਾਸਿਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਮੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਰੂਪੇਸੁ ਖੋ ਮੇ ਆਦੀਨਵੋ ਅਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਚ ਅਬਹੁਲੀਕਤੋ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਨਧਿਗਤੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਨਾਸੇਵਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੇ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਰੂਪੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵੇਯ੍ਯਂ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਮੇ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਰੂਪੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਮਕਾਸਿਂ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਰੂਪਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਮੇ ਰੂਪਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਖੋ ਮੇ ਆਦੀਨਵੋ ਅਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਚ ਅਬਹੁਲੀਕਤੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਨਧਿਗਤੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਨਾਸੇਵਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵੇਯ੍ਯਂ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਮੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਮਕਾਸਿਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਮੇ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਖੋ ਮੇ ਆਦੀਨਵੋ ਅਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਬਹੁਲੀਕਤੋ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਨਧਿਗਤੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਨਾਸੇਵਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੇ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵੇਯ੍ਯਂ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਮੇ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਮਕਾਸਿਂ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਮੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਖੋ ਮੇ ਆਦੀਨਵੋ ਅਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਬਹੁਲੀਕਤੋ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਨਧਿਗਤੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਨਾਸੇਵਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੇ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵੇਯ੍ਯਂ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਮੇ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਮਕਾਸਿਂ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਯਾਵਦੇਵ ਆਬਾਧਾਯ; ਏਵਮੇਵਸ੍ਸ ਮੇ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧੋ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਹੇਤੁ, ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਖੋ ਮੇ ਆਦੀਨਵੋ ਅਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਬਹੁਲੀਕਤੋ, ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਨਧਿਗਤੋ, ਸੋ ਚ ਮੇ ਅਨਾਸੇਵਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੇ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵੇਯ੍ਯਂ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਮੇ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ’. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹੁਲਮਕਾਸਿਂ, ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਤਮਾਸੇਵਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਮੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਅਗਮਂਸੁ.

‘‘ਯਾਵਕੀਵਞ੍ਚਾਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਾ ਨਵ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨ ਏਵਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਹਿਮ੍ਪਿ, ਨੇਵ ਤਾਵਾਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸਮਾਰਕੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿਂ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਾ ਨਵ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਏਵਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਹਿਮ੍ਪਿ, ਅਥਾਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸਮਾਰਕੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਞ੍ਞਾਸਿਂ. ਞਾਣਞ੍ਚ ਪਨ ਮੇ ਦਸ੍ਸਨਂ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਅਕੁਪ੍ਪਾ ਮੇ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ [ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ (ਕ. ਸੀ. ਕ.)], ਅਯਮਨ੍ਤਿਮਾ ਜਾਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.