੫. ਸਾਮਞ੍ਞਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਮ੍ਬਾਧਸੁਤ੍ਤਂ

੪੨. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਵੁਤ੍ਤਮਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਾਲਚਣ੍ਡੇਨ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੇਨ –

‘‘ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਗਤਂ [ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਵਤ (ਸੀ.)] ਓਕਾਸਂ, ਅਵਿਦ੍ਵਾ ਭੂਰਿਮੇਧਸੋ;

ਯੋ ਝਾਨਮਬੁਜ੍ਝਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਪਟਿਲੀਨਨਿਸਭੋ ਮੁਨੀ’’ਤਿ.

‘‘ਕਤਮੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਬਾਧੋ, ਕਤਮੋ ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਮਗੁਣਾ ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਸਦ੍ਦਾ…ਪੇ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰਸਾ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ. ਇਮੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ.

‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਤਤ੍ਰਾਪਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਬਾਧੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਤਤ੍ਰਾਪਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਬਾਧੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਪੀਤਿ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਤਤ੍ਰਾਪਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਬਾਧੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਂ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਤਤ੍ਰਾਪਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਬਾਧੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਤਤ੍ਰਾਪਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਬਾਧੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਤਤ੍ਰਾਪਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਬਾਧੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਤਤ੍ਰਾਪਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਬਾਧੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਤਤ੍ਰਾਪਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਬਾਧੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਾਧੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਕਾਯਸਕ੍ਖੀਸੁਤ੍ਤਂ

੪੩. ‘‘‘ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਚ ਤਦਾਯਤਨਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਂ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਚ ਤਦਾਯਤਨਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਂ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਚ ਤਦਾਯਤਨਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਂ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ…ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਚ ਤਦਾਯਤਨਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਂ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੪੪. ‘‘‘ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ?

‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਨਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ…ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਨਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੪੫. ‘‘‘ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ?

‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਚ ਤਦਾਯਤਨਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਂ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਨਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ…ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਚ ਤਦਾਯਤਨਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਂ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਨਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ

੪੬. ‘‘‘ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ?

‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ…ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੪੭. ‘‘‘ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ?

‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ…ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੪੮. ‘‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ…ਪੇ…. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੪੯. ‘‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ…ਪੇ…. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਤਦਙ੍ਗਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੫੦. ‘‘‘ਤਦਙ੍ਗਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਤਦਙ੍ਗਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ…ਪੇ…. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧. ‘‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ?

‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ …ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ …ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਸਾਮਞ੍ਞਵਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.