੩. ਕੋਟ੍ਠਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕੋਟ੍ਠਿਕੋ [ਮਹਾਕੋਟ੍ਠਿਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕੋਟ੍ਠਿਕੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ, ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਂ [ਸੁਖਵੇਦਨਿਯਂ (ਕ.) ਮ. ਨਿ. ੩.੮ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ], ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯਂ [ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਿਯਂ (ਕ.)] ਹੋਤੂ’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਂ [ਸੁਖਵੇਦਨਿਯਂ (ਕ.) ਮ. ਨਿ. ੩.੮ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ], ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯਂ [ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਿਯਂ (ਕ.)] ਹੋਤੂ’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.

‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯਂ, ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਂ, ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.

‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਂ, ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਬਹੁਵੇਦਨੀਯਂ, ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.

‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਵੇਦਨੀਯਂ, ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਬਹੁਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵੇਦਨੀਯਂ, ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਅਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.

‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਵੇਦਨੀਯਂ, ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.

‘‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਵੇਦਨੀਯਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਬਹੁਵੇਦਨੀਯਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਵੇਦਨੀਯਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਬਹੁਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵੇਦਨੀਯਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਅਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ.

‘‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਵੇਦਨੀਯਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤੂਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ. ਅਥ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਚਰਹਾਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਯਂ ਖ੍ਵਸ੍ਸ [ਯਂ ਖੋ (ਕ.)], ਆਵੁਸੋ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਅਨਭਿਸਮੇਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਾਯ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਅਭਿਸਮਯਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ [ਵੁਸ੍ਸਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. (‘‘ਕਿਂ ਪਨਸ੍ਸਾਵੁਸੋ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਅਨਭਿਸਮੇਤਂ, ਯਸ੍ਸ ਞਾਣਾਯ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਅਭਿਸਮਯਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?) [( ) ਸ੍ਯਾ. ਕ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ] ‘‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਖ੍ਵਸ੍ਸ [ਖੋ ਯਂ (ਕ.)], ਆਵੁਸੋ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਅਨਭਿਸਮੇਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਾਯ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਅਭਿਸਮਯਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ ‘ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’ਤਿ ਖ੍ਵਸ੍ਸ, ਆਵੁਸੋ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ ਖ੍ਵਸ੍ਸ, ਆਵੁਸੋ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਖ੍ਵਸ੍ਸ, ਆਵੁਸੋ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਅਨਭਿਸਮੇਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਾਯ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਅਭਿਸਮਯਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤਿ. ਇਦਂ ਖ੍ਵਸ੍ਸ [ਇਤਿ ਖੋ ਯਂ (ਕ.)], ਆਵੁਸੋ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਅਨਭਿਸਮੇਤਂ. ਤਸ੍ਸ [ਯਸ੍ਸ (?)] ਞਾਣਾਯ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਅਭਿਸਮਯਾਯ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.