੧੦. ਵੇਲਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੨੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਕੁਲੇ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਦੀਯਤਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਲੇ ਦਾਨਂ; ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਲੂਖਂ ਕਣਾਜਕਂ ਬਿਲ਼ਙ੍ਗਦੁਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਲੂਖਞ੍ਚੇਪਿ [ਲੂਖਂ ਵਾਪਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਲੂਖਞ੍ਚਾਪਿ (ਕ.)], ਗਹਪਤਿ, ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ ਪਣੀਤਂ ਵਾ; ਤਞ੍ਚ ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਦੇਤਿ, ਅਚਿਤ੍ਤੀਕਤ੍ਵਾ [ਅਚਿਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ (ਕ.), ਅਪਚਿਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਅਚਿਤ੍ਤਿਕਤ੍ਵਾ (ਪੀ.)] ਦੇਤਿ, ਅਸਹਤ੍ਥਾ ਦੇਤਿ, ਅਪਵਿਦ੍ਧਂ [ਅਪਵਿਟ੍ਠਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਦੇਤਿ, ਅਨਾਗਮਨਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਦੇਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਉਲ਼ਾਰਾਯ ਭਤ੍ਤਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ, ਨ ਉਲ਼ਾਰਾਯ ਵਤ੍ਥਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ, ਨ ਉਲ਼ਾਰਾਯ ਯਾਨਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ, ਨ ਉਲ਼ਾਰੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ. ਯੇਪਿਸ੍ਸ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵਾ ਦਾਰਾਤਿ ਵਾ ਦਾਸਾਤਿ ਵਾ ਪੇਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਰਾਤਿ ਵਾ, ਤੇਪਿ ਨ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸੋਤਂ ਓਦਹਨ੍ਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਏਵਞ੍ਹੇਤਂ [ਏਵਞ੍ਚੇਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)], ਗਹਪਤਿ, ਹੋਤਿ ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਕਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕੋ’’.

‘‘ਲੂਖਞ੍ਚੇਪਿ, ਗਹਪਤਿ, ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ ਪਣੀਤਂ ਵਾ; ਤਞ੍ਚ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਦੇਤਿ, ਚਿਤ੍ਤੀਕਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਸਹਤ੍ਥਾ ਦੇਤਿ, ਅਨਪਵਿਦ੍ਧਂ ਦੇਤਿ, ਆਗਮਨਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਦੇਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਉਲ਼ਾਰਾਯ ਭਤ੍ਤਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ, ਉਲ਼ਾਰਾਯ ਵਤ੍ਥਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ, ਉਲ਼ਾਰਾਯ ਯਾਨਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ, ਉਲ਼ਾਰੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ. ਯੇਪਿਸ੍ਸ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵਾ ਦਾਰਾਤਿ ਵਾ ਦਾਸਾਤਿ ਵਾ ਪੇਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਰਾਤਿ ਵਾ, ਤੇਪਿ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤਿ ਸੋਤਂ ਓਦਹਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਏਵਞ੍ਹੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਹੋਤਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਕਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕੋ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਗਹਪਤਿ, ਵੇਲਾਮੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਏਵਰੂਪਂ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ ਮਹਾਦਾਨਂ. ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਾਸਿ ਰੂਪਿਯਪੂਰਾਨਿ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਰੂਪਿਯਪਾਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਾਸਿ ਸੁਵਣ੍ਣਪੂਰਾਨਿ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਕਂਸਪਾਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਾਸਿ ਹਿਰਞ੍ਞਪੂਰਾਨਿ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਹਤ੍ਥਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਾਸਿ ਸੋਵਣ੍ਣਾਲਙ੍ਕਾਰਾਨਿ ਸੋਵਣ੍ਣਧਜਾਨਿ ਹੇਮਜਾਲਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਿ [ਹੇਮਜਾਲਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾਨਿ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਰਥਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਾਸਿ ਸੀਹਚਮ੍ਮਪਰਿਵਾਰਾਨਿ ਬ੍ਯਗ੍ਘਚਮ੍ਮਪਰਿਵਾਰਾਨਿ ਦੀਪਿਚਮ੍ਮਪਰਿਵਾਰਾਨਿ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਪਰਿਵਾਰਾਨਿ ਸੋਵਣ੍ਣਾਲਙ੍ਕਾਰਾਨਿ ਸੋਵਣ੍ਣਧਜਾਨਿ ਹੇਮਜਾਲਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਿ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਧੇਨੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਾਸਿ ਦੁਕੂਲਸਨ੍ਧਨਾਨਿ [ਦੁਕੂਲਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਾਨਿ (ਸੀ.), ਦੁਕੂਲਸਣ੍ਠਨਾਨਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਦੁਕੂਲਸਨ੍ਥਨਾਨਿ (ਪੀ.), ਦੁਹਸਨ੍ਦਨਾਨਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੬੩), ਦੁਕੂਲਸਨ੍ਦਨਾਨਿ (ਤਤ੍ਥ ਪਾਠਨ੍ਤਰਂ)] ਕਂਸੂਪਧਾਰਣਾਨਿ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਕਞ੍ਞਾਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਾਸਿ ਆਮੁਤ੍ਤਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾਯੋ [ਆਮੁਕ੍ਕਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾਯੋ (?)], ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਾਸਿ ਗੋਨਕਤ੍ਥਤਾਨਿ ਪਟਿਕਤ੍ਥਤਾਨਿ ਪਟਲਿਕਤ੍ਥਤਾਨਿ ਕਦਲਿਮਿਗਪਵਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਾਨਿ ਸਉਤ੍ਤਰਚ੍ਛਦਾਨਿ ਉਭਤੋਲੋਹਿਤਕੂਪਧਾਨਾਨਿ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਵਤ੍ਥਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਦਾਸਿ ਖੋਮਸੁਖੁਮਾਨਂ ਕੋਸੇਯ੍ਯਸੁਖੁਮਾਨਂ ਕਮ੍ਬਲਸੁਖੁਮਾਨਂ ਕਪ੍ਪਾਸਿਕਸੁਖੁਮਾਨਂ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਾਨਸ੍ਸ ਖਜ੍ਜਸ੍ਸ ਭੋਜ੍ਜਸ੍ਸ ਲੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪੇਯ੍ਯਸ੍ਸ, ਨਜ੍ਜੋ ਮਞ੍ਞੇ ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ [ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)].

‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਞ੍ਞੋ ਨੂਨ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵੇਲਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ [ਯੋ (?)] ਤਂ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ ਮਹਾਦਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵੇਲਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸਿਂ. ਅਹਂ ਤਂ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿਂ ਮਹਾਦਾਨਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਗਹਪਤਿ, ਦਾਨੇ ਨ ਕੋਚਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਅਹੋਸਿ, ਨ ਤਂ ਕੋਚਿ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਵਿਸੋਧੇਤਿ.

‘‘ਯਂ, ਗਹਪਤਿ, ਵੇਲਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ ਮਹਾਦਾਨਂ, ਯੋ ਚੇਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਇਦਂ ਤਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਂ.

( ) [(ਯਞ੍ਚ ਗਹਪਤਿ ਵੇਲਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ ਮਹਾਦਾਨਂ) (ਸੀ. ਪੀ.)] ‘‘ਯੋ ਚ ਸਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚੇਕਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਇਦਂ ਤਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਂ.

( ) [(ਯਞ੍ਚ ਗਹਪਤਿ ਵੇਲਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ ਮਹਾਦਾਨਂ) (ਸੀ. ਪੀ.)] ‘‘ਯੋ ਚ ਸਤਂ ਸਕਦਾਗਾਮੀਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚੇਕਂ ਅਨਾਗਾਮਿਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ…ਪੇ… ਯੋ ਚ ਸਤਂ ਅਨਾਗਾਮੀਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚੇਕਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਸਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚੇਕਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ … ਯੋ ਚ ਸਤਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚ ਤਥਾਗਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯੇਯ੍ਯ – ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਂ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵੇਰਮਣਿਂ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵੇਰਮਣਿਂ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਂ, ਯੋ ਚ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਨ੍ਧੋਹਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ [ਗਨ੍ਧੂਹਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ (ਸੀ.), ਗਦ੍ਦੂਹਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.) ਮ. ਨਿ. ੩.੨੧੧] ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯ, ( ) [(ਯੋ ਚ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯ) (ਕ.)] ਇਦਂ ਤਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਂ.

‘‘ਯਞ੍ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਵੇਲਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ ਮਹਾਦਾਨਂ, ਯੋ ਚੇਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਸਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚੇਕਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਸਤਂ ਸਕਦਾਗਾਮੀਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚੇਕਂ ਅਨਾਗਾਮਿਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਸਤਂ ਅਨਾਗਾਮੀਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚੇਕਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਸਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚੇਕਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਸਤਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚ ਤਥਾਗਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ… ਯੋ ਚ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯੇਯ੍ਯ – ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਂ… ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਂ, ਯੋ ਚ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਨ੍ਧੋਹਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਚ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯ, ਇਦਂ ਤਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਸੀਹਨਾਦਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.