੪. ਦੀਘਜਾਣੁਸੁਤ੍ਤਂ

੫੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਲਿਯੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਕਕ੍ਕਰਪਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਅਥ ਖੋ ਦੀਘਜਾਣੁ ਕੋਲਿਯਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਦੀਘਜਾਣੁ ਕੋਲਿਯਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਿਹੀ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ [ਕਾਮਭੋਗੀ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਪੁਤ੍ਤਸਮ੍ਬਾਧਸਯਨਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਾਮ, ਕਾਸਿਕਚਨ੍ਦਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਮ, ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਂ ਧਾਰਯਾਮ, ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਸਾਦਯਾਮ. ਤੇਸਂ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁ ਯੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਸ੍ਸੁ ਧਮ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਹਿਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਾਯ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਹਿਤਾਯ ਸਮ੍ਪਰਾਯਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਹਿਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਾਯ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਉਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਦਾ, ਆਰਕ੍ਖਸਮ੍ਪਦਾ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ, ਸਮਜੀਵਿਤਾ [ਸਮਜੀਵਿਕਤਾ (ਸੀ.) ਅ. ਨਿ. ੮.੭੫]. ਕਤਮਾ ਚ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਉਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਦਾ? ਇਧ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਨ ਜੀਵਿਕਂ [ਜੀਵਿਤਂ (ਕ.)] ਕਪ੍ਪੇਤਿ – ਯਦਿ ਕਸਿਯਾ, ਯਦਿ ਵਣਿਜ੍ਜਾਯ, ਯਦਿ ਗੋਰਕ੍ਖੇਨ, ਯਦਿ ਇਸ੍ਸਤ੍ਤੇਨ [ਇਸ੍ਸਤ੍ਥੇਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਯਦਿ ਰਾਜਪੋਰਿਸੇਨ, ਯਦਿ ਸਿਪ੍ਪਞ੍ਞਤਰੇਨ – ਤਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ ਅਨਲਸੋ, ਤਤ੍ਰੁਪਾਯਾਯ ਵੀਮਂਸਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਅਲਂ ਕਾਤੁਂ ਅਲਂ ਸਂਵਿਧਾਤੁਂ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਉਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਦਾ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਆਰਕ੍ਖਸਮ੍ਪਦਾ? ਇਧ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭੋਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤਾ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤਾ, ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਿਕਾ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧਾ. ਤੇ ਆਰਕ੍ਖੇਨ ਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ – ‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਮੇ ਇਮੇ ਭੋਗੇ ਨੇਵ ਰਾਜਾਨੋ ਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਚੋਰਾ ਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਅਗ੍ਗਿ ਡਹੇਯ੍ਯ, ਨ ਉਦਕਂ ਵਹੇਯ੍ਯ, ਨ ਅਪ੍ਪਿਯਾ ਦਾਯਾਦਾ ਹਰੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ! ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਆਰਕ੍ਖਸਮ੍ਪਦਾ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ? ਇਧ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਯਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਪਟਿਵਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਗਹਪਤੀ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਦਹਰਾ ਵਾ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲਿਨੋ, ਵੁਦ੍ਧਾ ਵਾ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲਿਨੋ, ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਚਾਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ – ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਲ੍ਲਪਤਿ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ; ਯਥਾਰੂਪਾਨਂ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਂ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਯਥਾਰੂਪਾਨਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਯਥਾਰੂਪਾਨਂ ਚਾਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਚਾਗਸਮ੍ਪਦਂ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਯਥਾਰੂਪਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਂ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਸਮਜੀਵਿਤਾ? ਇਧ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਞ੍ਚ ਭੋਗਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਵਯਞ੍ਚ ਭੋਗਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਸਮਂ ਜੀਵਿਕਂ [ਸਮਜੀਵਿਕਂ (ਸ੍ਯਾ.), ਸਮਜੀਵਿਤਂ (ਕ.)] ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਨਾਚ੍ਚੋਗਾਲ਼੍ਹਂ ਨਾਤਿਹੀਨਂ – ‘ਏਵਂ ਮੇ ਆਯੋ ਵਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਠਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਮੇ ਵਯੋ ਆਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਤੁਲਾਧਾਰੋ ਵਾ ਤੁਲਾਧਾਰਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਾ ਤੁਲਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਓਨਤਂ [ਓਣਤਂ (ਕ.)], ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਉਨ੍ਨਤ’ਨ੍ਤਿ [ਉਣ੍ਣਤਨ੍ਤਿ (ਕ.)]; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਞ੍ਚ ਭੋਗਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਵਯਞ੍ਚ ਭੋਗਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਸਮਂ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਨਾਚ੍ਚੋਗਾਲ਼੍ਹਂ ਨਾਤਿਹੀਨਂ – ‘ਏਵਂ ਮੇ ਆਯੋ ਵਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਠਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਮੇ ਵਯੋ ਆਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਸਚਾਯਂ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਾਯੋ ਸਮਾਨੋ ਉਲ਼ਾਰਂ ਜੀਵਿਕਂ [ਜੀਵਿਤਂ (ਕ.)] ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਾਰੋ – ‘ਉਦੁਮ੍ਬਰਖਾਦੀਵਾਯਂ [ਉਦੁਮ੍ਬਰਖਾਦਿਕਂ ਵਾਯਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਉਦੁਮ੍ਬਰਖਾਦਕਂ ਚਾਯਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਭੋਗੇ ਖਾਦਤੀ’ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨਾਯਂ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਯੋ ਸਮਾਨੋ ਕਸਿਰਂ ਜੀਵਿਕਂ [ਜੀਵਿਤਂ (ਕ.)] ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਾਰੋ – ‘ਅਜੇਟ੍ਠਮਰਣਂਵਾਯਂ [ਅਜਦ੍ਧੁਮਾਰਿਕਂ ਵਾਯਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਅਦ੍ਧਮਾਰਕਂ ਚਾਯਂ (ਸ੍ਯਾ.), ਏਤ੍ਥ ਜਦ੍ਧੂਤਿ ਅਸਨਂ = ਭਤ੍ਤਭੁਞ੍ਜਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਜਦ੍ਧੁਮਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਅਨਸਨਮਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮ. ਨਿ. ੧.੩੭੯ ਅਧੋਲਿਪਿਯਾ ‘‘ਅਜਦ੍ਧੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ] ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਮਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖੋਯਂ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਞ੍ਚ ਭੋਗਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਵਯਞ੍ਚ ਭੋਗਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਸਮਂ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਨਾਚ੍ਚੋਗਾਲ਼੍ਹਂ ਨਾਤਿਹੀਨਂ – ‘ਏਵਂ ਮੇ ਆਯੋ ਵਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਠਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਮੇ ਵਯੋ ਆਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਸਮਜੀਵਿਤਾ.

‘‘ਏਵਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਭੋਗਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਪਾਯਮੁਖਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਇਤ੍ਥਿਧੁਤ੍ਤੋ, ਸੁਰਾਧੁਤ੍ਤੋ, ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤੋ, ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋ ਪਾਪਸਹਾਯੋ ਪਾਪਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਮਹਤੋ ਤਲ਼ਾਕਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚੇਵ ਆਯਮੁਖਾਨਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਅਪਾਯਮੁਖਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸੋ ਯਾਨਿ ਚੇਵ ਆਯਮੁਖਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਿਦਹੇਯ੍ਯ, ਯਾਨਿ ਚ ਅਪਾਯਮੁਖਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ; ਦੇਵੋ ਚ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਮਹਤੋ ਤਲ਼ਾਕਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਨਿਯੇਵ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ, ਨੋ ਵੁਦ੍ਧਿ; ਏਵਮੇਵਂ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਏਵਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭੋਗਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਪਾਯਮੁਖਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਇਤ੍ਥਿਧੁਤ੍ਤੋ, ਸੁਰਾਧੁਤ੍ਤੋ, ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤੋ, ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋ ਪਾਪਸਹਾਯੋ ਪਾਪਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕੋ.

‘‘ਏਵਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਭੋਗਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਆਯਮੁਖਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਨ ਇਤ੍ਥਿਧੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਸੁਰਾਧੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਮਹਤੋ ਤਲ਼ਾਕਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚੇਵ ਆਯਮੁਖਾਨਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਅਪਾਯਮੁਖਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸੋ ਯਾਨਿ ਚੇਵ ਆਯਮੁਖਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਯਾਨਿ ਚ ਅਪਾਯਮੁਖਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਿਦਹੇਯ੍ਯ; ਦੇਵੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਮਹਤੋ ਤਲ਼ਾਕਸ੍ਸ ਵੁਦ੍ਧਿਯੇਵ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ, ਨੋ ਪਰਿਹਾਨਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਏਵਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭੋਗਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਆਯਮੁਖਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਨ ਇਤ੍ਥਿਧੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਸੁਰਾਧੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਹਿਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਾਯ.

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਰਾਯਹਿਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯਸੁਖਾਯ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਾ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ, ਚਾਗਸਮ੍ਪਦਾ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ. ਕਤਮਾ ਚ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਾ? ਇਧ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਦਹਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਂ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਾ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ? ਇਧ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਚਾਗਸਮ੍ਪਦਾ? ਇਧ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਗਤਮਲਮਚ੍ਛੇਰੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਮੁਤ੍ਤਚਾਗੋ ਪਯਤਪਾਣਿ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਰਤੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਰਤੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਚਾਗਸਮ੍ਪਦਾ.

‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ? ਇਧ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਵਾ ਹੋਤਿ, ਉਦਯਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਰਿਯਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਗਾਮਿਨਿਯਾ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ. ਇਮੇ ਖੋ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਪਜ੍ਜ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਰਾਯਹਿਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਉਟ੍ਠਾਤਾ ਕਮ੍ਮਧੇਯ੍ਯੇਸੁ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਧਾਨਵਾ;

ਸਮਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਜੀਵਿਕਂ [ਜੀਵਿਤਂ (ਕ.)], ਸਮ੍ਭਤਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਤਿ.

‘‘ਸਦ੍ਧੋ ਸੀਲੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਵਦਞ੍ਞੂ ਵੀਤਮਚ੍ਛਰੋ;

ਨਿਚ੍ਚਂ ਮਗ੍ਗਂ ਵਿਸੋਧੇਤਿ, ਸੋਤ੍ਥਾਨਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ.

‘‘ਇਚ੍ਚੇਤੇ ਅਟ੍ਠ ਧਮ੍ਮਾ ਚ, ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਘਰਮੇਸਿਨੋ;

ਅਕ੍ਖਾਤਾ ਸਚ੍ਚਨਾਮੇਨ, ਉਭਯਤ੍ਥ ਸੁਖਾਵਹਾ.

‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਹਿਤਤ੍ਥਾਯ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਸੁਖਾਯ ਚ;

ਏਵਮੇਤਂ ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ, ਚਾਗੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ;