੯. ਅਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤਂ

੨੯. ‘‘‘ਖਣਕਿਚ੍ਚੋ ਲੋਕੋ, ਖਣਕਿਚ੍ਚੋ ਲੋਕੋ’ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਭਾਸਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਸੋ ਜਾਨਾਤਿ ਖਣਂ ਵਾ ਅਕ੍ਖਣਂ ਵਾ. ਅਟ੍ਠਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਕ੍ਖਣਾ ਅਸਮਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯ. ਕਤਮੇ ਅਟ੍ਠ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਚ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਦੇਸਿਯਤਿ ਓਪਸਮਿਕੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਿਕੋ ਸਮ੍ਬੋਧਗਾਮੀ ਸੁਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ; ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮੋ ਅਕ੍ਖਣੋ ਅਸਮਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਚ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਦੇਸਿਯਤਿ ਓਪਸਮਿਕੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਿਕੋ ਸਮ੍ਬੋਧਗਾਮੀ ਸੁਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ; ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੀਘਾਯੁਕਂ ਦੇਵਨਿਕਾਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਾਰੇਸੁ ਮਿਲਕ੍ਖੇਸੁ [ਮਿਲਕ੍ਖੂਸੁ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.) ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੮], ਯਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥਿ ਗਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾਨਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਚਮੋ ਅਕ੍ਖਣੋ ਅਸਮਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਹੁਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ…ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਜਲ਼ੋ ਏਲ਼ਮੂਗੋ ਅਪ੍ਪਟਿਬਲੋ ਸੁਭਾਸਿਤਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਮੋ ਅਕ੍ਖਣੋ ਅਸਮਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਚ ਲੋਕੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ. ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਨ ਦੇਸਿਯਤਿ ਓਪਸਮਿਕੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਿਕੋ ਸਮ੍ਬੋਧਗਾਮੀ ਸੁਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ ਅਜਲ਼ੋ ਅਨੇਲ਼ਮੂਗੋ ਪਟਿਬਲੋ ਸੁਭਾਸਿਤਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠਮੋ ਅਕ੍ਖਣੋ ਅਸਮਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯ. ‘ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠ ਅਕ੍ਖਣਾ ਅਸਮਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯ’’’.

‘‘ਏਕੋਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖਣੋ ਚ ਸਮਯੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯ. ਕਤਮੋ ਏਕੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਚ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ. ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਦੇਸਿਯਤਿ ਓਪਸਮਿਕੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਿਕੋ ਸਮ੍ਬੋਧਗਾਮੀ ਸੁਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ ਅਜਲ਼ੋ ਅਨੇਲ਼ਮੂਗੋ ਪਟਿਬਲੋ ਸੁਭਾਸਿਤਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕੋਵ ਖਣੋ ਚ ਸਮਯੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਲਾਭਂ [ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਲਦ੍ਧਾਨ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ;

ਯੇ ਖਣਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤਿ ਤੇ ਖਣਂ.

‘‘ਬਹੂ ਹਿ ਅਕ੍ਖਣਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ;

ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਲੋਕੇ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤਾ.

‘‘ਤਯਿਦਂ [ਤਸ੍ਸਿਦਂ (ਕ.)] ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਂ, ਯਂ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਸੁਦੁਲ੍ਲਭਂ;

ਮਨੁਸ੍ਸਪਟਿਲਾਭੋ ਚ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਦੇਸਨਾ;

ਅਲਂ ਵਾਯਮਿਤੁਂ ਤਤ੍ਥ, ਅਤ੍ਤਕਾਮੇਨ [ਅਤ੍ਥਕਾਮੇਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਜਨ੍ਤੁਨਾ.

‘‘ਕਥਂ ਵਿਜਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਖਣੋ ਵੇ [ਵੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਮਾ ਉਪਚ੍ਚਗਾ;

ਖਣਾਤੀਤਾ ਹਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਨਿਰਯਮ੍ਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਾ.

‘‘ਇਧ ਚੇ ਨਂ ਵਿਰਾਧੇਤਿ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਯਾਮਤਂ [ਨਿਯਾਮਿਤਂ (ਸ੍ਯਾ.)];

ਵਾਣਿਜੋਵ ਅਤੀਤਤ੍ਥੋ, ਚਿਰਤ੍ਤਂ [ਚਿਰਨ੍ਤਂ (ਕ.)] ਅਨੁਤਪਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਵੁਤੋ ਪੋਸੋ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਰਾਧਿਕੋ;

ਜਾਤਿਮਰਣਸਂਸਾਰਂ, ਚਿਰਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਯੇ ਚ ਲਦ੍ਧਾ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ;

ਅਕਂਸੁ ਸਤ੍ਥੁ ਵਚਨਂ, ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਵਾ.

‘‘ਖਣਂ ਪਚ੍ਚਵਿਦੁਂ ਲੋਕੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ;

ਯੇ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਂ.

‘‘ਯੇ ਸਂਵਰਾ ਚਕ੍ਖੁਮਤਾ, ਦੇਸਿਤਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨਾ;

ਤੇਸੁ [ਤੇਸਂ (ਕ.)] ਗੁਤ੍ਤੋ ਸਦਾ ਸਤੋ, ਵਿਹਰੇ ਅਨਵਸ੍ਸੁਤੋ.

‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਅਨੁਸਯੇ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਪਰਾਨੁਗੇ;

ਤੇ ਵੇ ਪਾਰਙ੍ਗਤਾ [ਪਾਰਗਤਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਲੋਕੇ, ਯੇ ਪਤ੍ਤਾ ਆਸਵਕ੍ਖਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਵਮਂ;