੧੦. ਕਾਰਣ੍ਡਵਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਚਮ੍ਪਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗਗ੍ਗਰਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਤੀਰੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞੇਨਾਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਂ ਅਪਨਾਮੇਤਿ, ਕੋਪਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨਿਦ੍ਧਮਥੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਂ; ਨਿਦ੍ਧਮਥੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਂ. ਅਪਨੇਯ੍ਯੇਸੋ [ਅਪਨੇਯ੍ਯੋ ਸੋ (ਸੀ.), ਅਪਨੇਯ੍ਯੋ (ਸ੍ਯਾ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਕਿਂ ਵੋ ਤੇਨ ਪਰਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਸੋਧਿਤੇਨ [ਕਿਂ ਵੋਪਰਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹੇਠਿਯਤਿ (ਸੀ.), ਕਿਂ ਪਰਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹੇਠੇਤਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਕਿਂ ਵੋ ਪਰਪੁਤ੍ਤਾ ਵਿਹੇਠੇਤਿ (ਪੀ.), ਕਿਂ ਸੋ ਪਰਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸੋਧੇਤਿ (ਕ.)]! ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਹੋਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਆਲੋਕਿਤਂ ਵਿਲੋਕਿਤਂ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ ਪਸਾਰਿਤਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਾਰਣਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਦ੍ਦਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ – ਯਾਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਸਮਣਦੂਸੀਵਾਯਂ [ਸਮਣਰੂਪੀ (ਕ.)] ਸਮਣਪਲਾਪੋ ਸਮਣਕਾਰਣ੍ਡਵੋ’ਤਿ [ਸਮਣਕਰਣ੍ਡਵੋਤਿ (ਕ.)]. ਤਮੇਨਂ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਾਸੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਮਾ ਅਞ੍ਞੇ ਭਦ੍ਦਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੂਸੇਸੀ’’ਤਿ!

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਯਵਕਰਣੇ ਯਵਦੂਸੀ [ਯਵਰੂਪੀ (ਕ.)] ਜਾਯੇਥ ਯਵਪਲਾਪੋ ਯਵਕਾਰਣ੍ਡਵੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਮੂਲਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਦ੍ਦਕਾਨਂ ਯਵਾਨਂ; ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਨਾਲ਼ਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਦ੍ਦਕਾਨਂ ਯਵਾਨਂ; ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਪਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਦ੍ਦਕਾਨਂ ਯਵਾਨਂ – ਯਾਵਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਯਵਦੂਸੀਵਾਯਂ ਯਵਪਲਾਪੋ ਯਵਕਾਰਣ੍ਡਵੋ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮੂਲਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਯਵਕਰਣਸ੍ਸ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਮਾ ਅਞ੍ਞੇ ਭਦ੍ਦਕੇ ਯਵੇ ਦੂਸੇਸੀਤਿ!

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਹੋਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਆਲੋਕਿਤਂ ਵਿਲੋਕਿਤਂ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ ਪਸਾਰਿਤਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਾਰਣਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਦ੍ਦਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ – ਯਾਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਸਮਣਦੂਸੀਵਾਯਂ ਸਮਣਪਲਾਪੋ ਸਮਣਕਾਰਣ੍ਡਵੋ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਾਸੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਮਾ ਅਞ੍ਞੇ ਭਦ੍ਦਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੂਸੇਸੀਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਤੋ ਧਞ੍ਞਰਾਸਿਸ੍ਸ ਫੁਣਮਾਨਸ੍ਸ [ਵੁਯ੍ਹਮਾਨਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.), ਫੁਸਯਮਾਨਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.), ਪੁਨਮਾਨਸ੍ਸ (?)] ਤਤ੍ਥ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਧਞ੍ਞਾਨਿ ਦਲ਼੍ਹਾਨਿ ਸਾਰਵਨ੍ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਪੁਞ੍ਜਂ ਹੋਤਿ, ਯਾਨਿ ਪਨ ਤਾਨਿ ਧਞ੍ਞਾਨਿ ਦੁਬ੍ਬਲਾਨਿ ਪਲਾਪਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਾਤੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਪਵਹਤਿ [ਅਪਕਸ੍ਸਤਿ (ਸੀ.)]. ਤਮੇਨਂ ਸਾਮਿਕਾ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਅਪਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਮਾ ਅਞ੍ਞੇ ਭਦ੍ਦਕੇ ਧਞ੍ਞੇ ਦੂਸੇਸੀਤਿ! ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਹੋਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਆਲੋਕਿਤਂ ਵਿਲੋਕਿਤਂ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ ਪਸਾਰਿਤਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਾਰਣਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਦ੍ਦਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ – ਯਾਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਸਮਣਦੂਸੀਵਾਯਂ ਸਮਣਪਲਾਪੋ ਸਮਣਕਾਰਣ੍ਡਵੋ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਾਸੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਮਾ ਅਞ੍ਞੇ ਭਦ੍ਦਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੂਸੇਸੀਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਉਦਪਾਨਪਨਾਲ਼ਿਯਤ੍ਥਿਕੋ ਤਿਣ੍ਹਂ ਕੁਠਾਰਿਂ [ਕੁਧਾਰਿਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਆਦਾਯ ਵਨਂ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਯਂ ਯਦੇਵ ਰੁਕ੍ਖਂ ਕੁਠਾਰਿਪਾਸੇਨ ਆਕੋਟੇਯ੍ਯ ਤਤ੍ਥ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਰੁਕ੍ਖਾਨਿ ਦਲ਼੍ਹਾਨਿ ਸਾਰਵਨ੍ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਕੁਠਾਰਿਪਾਸੇਨ ਆਕੋਟਿਤਾਨਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ਂ ਪਟਿਨਦਨ੍ਤਿ; ਯਾਨਿ ਪਨ ਤਾਨਿ ਰੁਕ੍ਖਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋਪੂਤੀਨਿ ਅਵਸ੍ਸੁਤਾਨਿ ਕਸਮ੍ਬੁਜਾਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਕੁਠਾਰਿਪਾਸੇਨ ਆਕੋਟਿਤਾਨਿ ਦਦ੍ਦਰਂ ਪਟਿਨਦਨ੍ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਮੂਲੇ ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਮੂਲੇ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗੇ ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਅਗ੍ਗੇ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਸੁਵਿਸੋਧਿਤਂ ਵਿਸੋਧੇਤਿ, ਅਨ੍ਤੋ ਸੁਵਿਸੋਧਿਤਂ ਵਿਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਉਦਪਾਨਪਨਾਲ਼ਿਂ ਯੋਜੇਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਹੋਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਆਲੋਕਿਤਂ ਵਿਲੋਕਿਤਂ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ ਪਸਾਰਿਤਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਾਰਣਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਦ੍ਦਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ – ਯਾਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਸਮਣਦੂਸੀਵਾਯਂ ਸਮਣਪਲਾਪੋ ਸਮਣਕਾਰਣ੍ਡਵੋ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਾਸੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਮਾ ਅਞ੍ਞੇ ਭਦ੍ਦਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੂਸੇਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਂਵਾਸਾਯਂ ਵਿਜਾਨਾਥ, ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਕੋਧਨੋ ਇਤਿ;

ਮਕ੍ਖੀ ਥਮ੍ਭੀ ਪਲ਼ਾਸੀ ਚ, ਇਸ੍ਸੁਕੀ ਮਚ੍ਛਰੀ ਸਠੋ.

‘‘ਸਨ੍ਤਵਾਚੋ ਜਨਵਤਿ, ਸਮਣੋ ਵਿਯ ਭਾਸਤਿ;

ਰਹੋ ਕਰੋਤਿ ਕਰਣਂ, ਪਾਪਦਿਟ੍ਠਿ ਅਨਾਦਰੋ.

‘‘ਸਂਸਪ੍ਪੀ ਚ ਮੁਸਾਵਾਦੀ, ਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਤਥਂ;

ਸਬ੍ਬੇ ਸਮਗ੍ਗਾ ਹੁਤ੍ਵਾਨ, ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਜ੍ਜਯਾਥ [ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜਯੇਥ (ਕ.)] ਨਂ.

‘‘ਕਾਰਣ੍ਡਵਂ [ਕਰਣ੍ਡਵਂ (ਕ.) ਸੁ. ਨਿ. ੨੮੩ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਨਿਦ੍ਧਮਥ, ਕਸਮ੍ਬੁਂ ਅਪਕਸ੍ਸਥ [ਅਵਕਸ੍ਸਥ (ਕ.)];

ਤਤੋ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ, ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇ.

‘‘ਨਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਵਾਨ ਪਾਪਿਚ੍ਛੇ, ਪਾਪਆਚਾਰਗੋਚਰੇ;

ਸੁਦ੍ਧਾਸੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਂਵਾਸਂ, ਕਪ੍ਪਯਵ੍ਹੋ ਪਤਿਸ੍ਸਤਾ;

ਤਤੋ ਸਮਗ੍ਗਾ ਨਿਪਕਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ;

ਮੇਤ੍ਤਾਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.