੪. ਸੀਹਸੇਨਾਪਤਿਸੁਤ੍ਤਂ

੫੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ. ਅਥ ਖੋ ਸੀਹੋ ਸੇਨਾਪਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੀਹੋ ਸੇਨਾਪਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਦਾਨਫਲਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸੀਹ, ਤਞ੍ਞੇਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਥਾ ਤੇ ਖਮੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੀਹ, ਇਧ ਦ੍ਵੇ ਪੁਰਿਸਾ – ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੀਹ, ਕਂ ਨੁ ਖੋ [ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ (ਕ.)] ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ’’’ਤਿ?

‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਕਿਨ੍ਤਂ [ਕਿਨ੍ਤਿ (ਕ.)] ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਯੋ ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ ਤਂਯੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯੁਂ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੀਹ, ਕਂ ਨੁ ਖੋ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਕਿਨ੍ਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਯੋ ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ ਤਂਯੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯੁਂ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੀਹ, ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਕਿਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਯੋ ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁਂ’’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੀਹ, ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਦੇਸੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਕਿਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਦੇਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਯੋ ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਦੇਸੇਯ੍ਯੁਂ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੀਹ, ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ – ‘ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਕਿਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ! ਯੋ ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੀਹ, ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਯਂਯਦੇਵ ਪਰਿਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਯਦਿ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਗਹਪਤਿਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਸਮਣਪਰਿਸਂ ਵਿਸਾਰਦੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ਅਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋ – ‘ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਕਿਂ ਸੋ ਯਂਯਦੇਵ ਪਰਿਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਦਿ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਗਹਪਤਿਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਸਮਣਪਰਿਸਂ ਵਿਸਾਰਦੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ ਅਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋ! ਯੋ ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ ਸੋ ਯਂਯਦੇਵ ਪਰਿਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਯਦਿ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਗਹਪਤਿਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਸਮਣਪਰਿਸਂ ਵਿਸਾਰਦੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ਅਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੀਹ, ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਕਦਰਿਯੋ ਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਕਿਂ ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ! ਯੋ ਚ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਦਾਨਪਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਰਤੋ ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’’.

‘‘ਯਾਨਿਮਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਿ ਦਾਨਫਲਾਨਿ ਅਕ੍ਖਾਤਾਨਿ, ਨਾਹਂ ਏਤ੍ਥ ਭਗਵਤੋ ਸਦ੍ਧਾਯ ਗਚ੍ਛਾਮਿ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਤਾਨਿ ਜਾਨਾਮਿ. ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ, ਮਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤਿ. ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ, ਮਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ. ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘ਸੀਹੋ ਸੇਨਾਪਤਿ ਦਾਯਕੋ ਕਾਰਕੋ ਸਙ੍ਘੁਪਟ੍ਠਾਕੋ’ਤਿ. ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ ਯਂਯਦੇਵ ਪਰਿਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਾਮਿ, ਯਦਿ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਂ…ਪੇ… ਯਦਿ ਸਮਣਪਰਿਸਂ ਵਿਸਾਰਦੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਾਮਿ ਅਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋ. ਯਾਨਿਮਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਿ ਦਾਨਫਲਾਨਿ ਅਕ੍ਖਾਤਾਨਿ, ਨਾਹਂ ਏਤ੍ਥ ਭਗਵਤੋ ਸਦ੍ਧਾਯ ਗਚ੍ਛਾਮਿ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਤਾਨਿ ਜਾਨਾਮਿ. ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਦਾਯਕੋ, ਸੀਹ, ਦਾਨਪਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਏਤਾਹਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਨਾਹਂ, ਭਗਵਤੋ ਸਦ੍ਧਾਯ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਸੀਹ; ਏਵਮੇਤਂ, ਸੀਹ! ਦਾਯਕੋ, ਸੀਹ, ਦਾਨਪਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.