੩. ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਾਮਕਸੁਤ੍ਤਂ

੨੧. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਸਾਮਗਾਮਕੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾਯਂ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦੇਵਤਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਤਯੋਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਤਯੋ? ਕਮ੍ਮਾਰਾਮਤਾ, ਭਸ੍ਸਾਰਾਮਤਾ, ਨਿਦ੍ਦਾਰਾਮਤਾ – ਇਮੇ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਸਾ ਦੇਵਤਾ. ਸਮਨੁਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਸਮਨੁਞ੍ਞੋ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦੇਵਤਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਤਯੋਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਤਯੋ? ਕਮ੍ਮਾਰਾਮਤਾ, ਭਸ੍ਸਾਰਾਮਤਾ, ਨਿਦ੍ਦਾਰਾਮਤਾ – ਇਮੇ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾ ਦੇਵਤਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਤੇਸਂ ਵੋ [ਖੋ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਾਭਾ ਤੇਸਂ ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ, ਯੇ ਵੋ ਦੇਵਤਾਪਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨੇ’’.

‘‘ਅਪਰੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਪਰਿਹਾਨਿਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ? ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮਤਾ, ਦੋਵਚਸ੍ਸਤਾ, ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਤਾ – ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ’’.

‘‘ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਹਾਯਿਂਸੁ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਇਮੇਹੇਵ ਛਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਹਾਯਿਂਸੁ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਇਮੇਹੇਵ ਛਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਇਮੇਹੇਵ ਛਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹੀ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਸੁਤ੍ਤਂ

੨੨. ‘‘ਛਯਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਰਿਹਾਨਿਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਣਾਥ…ਪੇ… ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛ ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ? ਨ ਕਮ੍ਮਾਰਾਮਤਾ, ਨ ਭਸ੍ਸਾਰਾਮਤਾ, ਨ ਨਿਦ੍ਦਾਰਾਮਤਾ, ਨ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮਤਾ, ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਾ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ – ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛ ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ.

‘‘ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਨ ਪਰਿਹਾਯਿਂਸੁ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਇਮੇਹੇਵ ਛਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨ ਪਰਿਹਾਯਿਂਸੁ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਨ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਇਮੇਹੇਵ ਛਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਨ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਇਮੇਹੇਵ ਛਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਭਯਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩. ‘‘‘ਭਯ’ਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ; ‘ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ; ‘ਰੋਗੋ’ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ; ‘ਗਣ੍ਡੋ’ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ; ‘ਸਙ੍ਗੋ’ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ; ‘ਪਙ੍ਕੋ’ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ.

‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਭਯ’ਨ੍ਤਿ ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ? ਕਾਮਰਾਗਰਤ੍ਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਿਨਿਬਦ੍ਧੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਪਿ ਭਯਾ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਪਿ ਭਯਾ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਭਯ’ਨ੍ਤਿ ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਰੋਗੋਤਿ… ਗਣ੍ਡੋਤਿ… ਸਙ੍ਗੋਤਿ… ਪਙ੍ਕੋਤਿ ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ? ਕਾਮਰਾਗਰਤ੍ਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਿਨਿਬਦ੍ਧੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਪਿ ਪਙ੍ਕਾ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਪਿ ਪਙ੍ਕਾ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਪਙ੍ਕੋ’ਤਿ ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਭਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਰੋਗੋ ਗਣ੍ਡੋ, ਸਙ੍ਗੋ ਪਙ੍ਕੋ ਚ ਉਭਯਂ;

ਏਤੇ ਕਾਮਾ ਪਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ.

‘‘ਉਪਾਦਾਨੇ ਭਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਜਾਤਿਮਰਣਸਮ੍ਭਵੇ;

ਅਨੁਪਾਦਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਜਾਤਿਮਰਣਸਙ੍ਖਯੇ.

‘‘ਤੇ ਖੇਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸੁਖਿਨੋ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਾਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾ;

ਸਬ੍ਬਵੇਰਭਯਾਤੀਤਾ [ਸਬ੍ਬੇ ਵੇਰਭਯਾਤੀਤਾ (ਸ੍ਯਾ.)], ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪਚ੍ਚਗੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਂ;

੪. ਹਿਮਵਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪. ‘‘ਛਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਂ ਪਦਾਲੇਯ੍ਯ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਛਵਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ! ਕਤਮੇਹਿ ਛਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਵੁਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਕਲ੍ਲਿਤਕੁਸਲੋ [ਕਲ੍ਲਤਾਕੁਸਲੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.) ਸਂ. ਨਿ. ੩.੬੬੫ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਗੋਚਰਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਅਭਿਨੀਹਾਰਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਂ ਪਦਾਲੇਯ੍ਯ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਛਵਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯਾ’’ਤਿ! ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੨੫. ‘‘ਛਯਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਛ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਥਾਗਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਥਾਗਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀ’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਾਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾਨਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸੀਲਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਾਗਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ! ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ…ਪੇ… ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਰਤੋ’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ…ਪੇ… ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਦੇਵਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਯਾਮਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਤੁਸਿਤਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤਿਨੋ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤਿਨੋ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਤਤੁਤ੍ਤਰਿ. ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਨ੍ਨਾ; ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਸੀਲੇਨ… ਸੁਤੇਨ… ਚਾਗੇਨ… ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਨ੍ਨਾ; ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਪਞ੍ਞਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀ’’’ ਤਿ.

‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਤਾਸਞ੍ਚ ਦੇਵਤਾਨਂ ਸਦ੍ਧਞ੍ਚ ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਤਞ੍ਚ ਚਾਗਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੨੬. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਆਵੁਸੋ; ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਆਵੁਸੋ! ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਛ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ.

‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਛ? ਇਧਾਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਥਾਗਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ …ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਥਾਗਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸ ਖੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਧਮ੍ਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀ’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸ ਖੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਧਮ੍ਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸ ਖੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਧਮ੍ਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਾਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾਨਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸ ਖੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਧਮ੍ਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਾਗਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ…ਪੇ… ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਰਤੋ’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਾਗਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸ ਖੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਧਮ੍ਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਦੇਵਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ…ਪੇ… ਤਤੁਤ੍ਤਰਿ. ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਨ੍ਨਾ; ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਸੀਲੇਨ…ਪੇ… ਸੁਤੇਨ… ਚਾਗੇਨ… ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਨ੍ਨਾ; ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਪਞ੍ਞਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਤਾਸਞ੍ਚ ਦੇਵਤਾਨਂ ਸਦ੍ਧਞ੍ਚ ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਤਞ੍ਚ ਚਾਗਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ; ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਗੇਧਮ੍ਹਾ. ‘ਗੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸ ਖੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਧਮ੍ਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਆਵੁਸੋ; ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਆਵੁਸੋ! ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਓਕਾਸਾਧਿਗਮੋ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਛ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਪਠਮਸਮਯਸੁਤ੍ਤਂ

੨੭. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਯਾ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਛਯਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਮਯਾ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ’’.

‘‘ਕਤਮੇ ਛ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਮਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਕਾਮਰਾਗਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਮਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਾਮਿ ਕਾਮਰਾਗਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਮਿ. ਸਾਧੁ ਵਤ ਮੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ, ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਠਮੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਾਮਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਮਿ. ਸਾਧੁ ਵਤ ਮੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਦੁਤਿਯੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਾਮਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਮਿ. ਸਾਧੁ ਵਤ ਮੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਤਿਯੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਾਮਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਮਿ. ਸਾਧੁ ਵਤ ਮੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਚ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਾਮਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਚ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਮਿ. ਸਾਧੁ ਵਤ ਮੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਞ੍ਚਮੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤਿ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਮਿ. ਸਾਧੁ ਵਤ ਮੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ, ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਛਟ੍ਠੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਛ ਸਮਯਾ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਦੁਤਿਯਸਮਯਸੁਤ੍ਤਂ

੨੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਇਸਿਪਤਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ. ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਂ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ?

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਚਾਰਿਤ੍ਤਕਿਲਮਥੋਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਪ੍ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਭਤ੍ਤਕਿਲਮਥੋਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਪ੍ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਅਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਛਾਯਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਛਾਯਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਯਦੇਵਸ੍ਸ ਦਿਵਾ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿਕਤਂ ਹੋਤਿ ਤਦੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਮੁਦਾਚਰਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਅਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਓਜਟ੍ਠਾਯਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਯੋ ਹੋਤਿ ਫਾਸੁਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤੁਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਅਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਮੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤੋ ਸੁਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ – ‘ਛਯਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਮਯਾ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ’’’.

‘‘ਕਤਮੇ ਛ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਮਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ ਕਾਮਰਾਗਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਮਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਾਮਿ ਕਾਮਰਾਗਪਰੇਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਮਿ. ਸਾਧੁ ਵਤ ਮੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਠਮੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ… ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ… ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ… ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤਿ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਾਧੁ ਵਤ ਮੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਛਟ੍ਠੋ ਸਮਯੋ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ.

‘‘ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਮੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤੋ ਸੁਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ – ‘ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਛ ਸਮਯਾ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’’ਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਉਦਾਯੀਸੁਤ੍ਤਂ

੨੯. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਾਯਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਾਯਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ? ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਾਯਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ? ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਾਯਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਉਦਾਯਿ, ਆਮਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਣੋਮਹਂ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਭਗਵਤੋ. ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਂ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਾਤਿਯੋ…ਪੇ…. ਇਤਿ ਸਾਕਾਰਂ ਸਉਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਞ੍ਞਾਸਿਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ – ‘ਨੇਵਾਯਂ ਉਦਾਯੀ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’ਤਿ. ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ?

‘‘ਪਞ੍ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਂ ਏਵਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਦਿਵਾ ਸਞ੍ਞਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਯਥਾ ਦਿਵਾ ਤਥਾ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਯਥਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਤਥਾ ਦਿਵਾ; ਇਤਿ ਵਿਵਟੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੇਨ ਸਪ੍ਪਭਾਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਂ ਏਵਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਪ੍ਪਟਿਲਾਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਮੇਵ ਕਾਯਂ ਉਦ੍ਧਂ ਪਾਦਤਲਾ ਅਧੋ ਕੇਸਮਤ੍ਥਕਾ ਤਚਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪੂਰਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਅਸੁਚਿਨੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯੇ ਕੇਸਾ ਲੋਮਾ ਨਖਾ ਦਨ੍ਤਾ ਤਚੋ ਮਂਸਂ ਨ੍ਹਾਰੁ [ਨਹਾਰੁ (ਸੀ. ਪੀ.) ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੭; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੧੦] ਅਟ੍ਠਿ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਵਕ੍ਕਂ ਹਦਯਂ ਯਕਨਂ ਕਿਲੋਮਕਂ ਪਿਹਕਂ ਪਪ੍ਫਾਸਂ ਅਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਗੁਣਂ ਉਦਰਿਯਂ ਕਰੀਸਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਸੇਮ੍ਹਂ ਪੁਬ੍ਬੋ ਲੋਹਿਤਂ ਸੇਦੋ ਮੇਦੋ ਅਸ੍ਸੁ ਵਸਾ ਖੇਲ਼ੋ ਸਿਙ੍ਘਾਣਿਕਾ ਲਸਿਕਾ ਮੁਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਂ ਏਵਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਕਾਮਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਸਰੀਰਂ ਸੀਵਥਿਕਾਯ ਛਡ੍ਡਿਤਂ [ਛਡ੍ਡਿਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਏਕਾਹਮਤਂ ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਮਤਂ ਵਾ ਤੀਹਮਤਂ ਵਾ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਂ ਵਿਨੀਲਕਂ ਵਿਪੁਬ੍ਬਕਜਾਤਂ. ਸੋ ਇਮਮੇਵ ਕਾਯਂ ਏਵਂ [ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਨਤ੍ਥਿ] ਉਪਸਂਹਰਤਿ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਕਾਯੋ ਏਵਂਧਮ੍ਮੋ ਏਵਂਭਾਵੀ ਏਵਂਅਨਤੀਤੋ’’’ਤਿ [ਏਤਂ ਅਨਤੀਤੋਤਿ (ਸੀ.)].

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਵਾ ਪਨ [ਸੇਯ੍ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਸਰੀਰਂ ਸੀਵਥਿਕਾਯ ਛਡ੍ਡਿਤਂ ਕਾਕੇਹਿ ਵਾ ਖਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕੁਲਲੇਹਿ ਵਾ ਖਜ੍ਜਮਾਨਂ ਗਿਜ੍ਝੇਹਿ ਵਾ ਖਜ੍ਜਮਾਨਂ ਸੁਨਖੇਹਿ ਵਾ ਖਜ੍ਜਮਾਨਂ ਸਿਙ੍ਗਾਲੇਹਿ [ਸਿਗਾਲੇਹਿ (ਸੀ.)] ਵਾ ਖਜ੍ਜਮਾਨਂ ਵਿਵਿਧੇਹਿ ਵਾ ਪਾਣਕਜਾਤੇਹਿ ਖਜ੍ਜਮਾਨਂ. ਸੋ ਇਮਮੇਵ ਕਾਯਂ ਏਵਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਕਾਯੋ ਏਵਂਧਮ੍ਮੋ ਏਵਂਭਾਵੀ ਏਵਂਅਨਤੀਤੋ’’’ਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਵਾ ਪਨ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਸਰੀਰਂ ਸੀਵਥਿਕਾਯ ਛਡ੍ਡਿਤਂ ਅਟ੍ਠਿਕਸਙ੍ਖਲਿਕਂ ਸਮਂਸਲੋਹਿਤਂ ਨ੍ਹਾਰੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ…ਪੇ… ਅਟ੍ਠਿਕਸਙ੍ਖਲਿਕਂ ਨਿਮ੍ਮਂਸਲੋਹਿਤਮਕ੍ਖਿਤਂ ਨ੍ਹਾਰੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ… ਅਟ੍ਠਿਕਸਙ੍ਖਲਿਕਂ ਅਪਗਤਮਂਸਲੋਹਿਤਂ ਨ੍ਹਾਰੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ. ਅਟ੍ਠਿਕਾਨਿ ਅਪਗਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਨਿ ਦਿਸਾਵਿਦਿਸਾਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ [ਦਿਸਾਵਿਦਿਸਾਸੁ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ (ਸੀ.)], ਅਞ੍ਞੇਨ ਹਤ੍ਥਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਾਦਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਜਙ੍ਘਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਊਰੁਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਟਿਟ੍ਠਿਕਂ [ਕਟਟ੍ਠਿਕਂ (ਸੀ.)] ਅਞ੍ਞੇਨ [ਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਡਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸੀਸਕਟਾਹਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਡਕਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸੀਸਕਟਾਹਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਫਾਸੁਕਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਟਕਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਖਨ੍ਧਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਗੀਵਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਹਨੁਕਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸੀਸਕਟਾਹਂ [ਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਡਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸੀਸਕਟਾਹਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਡਕਟ੍ਠਿਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸੀਸਕਟਾਹਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਅਟ੍ਠਿਕਾਨਿ ਸੇਤਾਨਿ ਸਙ੍ਖਵਣ੍ਣਪ੍ਪਟਿਭਾਗਾਨਿ [ਸਙ੍ਖਵਣ੍ਣੂਪਨਿਭਾਨਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਅਟ੍ਠਿਕਾਨਿ ਪੁਞ੍ਜਕਿਤਾਨਿ [ਪੁਞ੍ਜਕਤਾਨਿ (ਪੀ.)] ਤੇਰੋਵਸ੍ਸਿਕਾਨਿ ਅਟ੍ਠਿਕਾਨਿ ਪੂਤੀਨਿ ਚੁਣ੍ਣਕਜਾਤਾਨਿ. ਸੋ ਇਮਮੇਵ ਕਾਯਂ ਏਵਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਕਾਯੋ ਏਵਂਧਮ੍ਮੋ ਏਵਂਭਾਵੀ ਏਵਂਅਨਤੀਤੋ’ਤਿ. ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਂ ਏਵਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਸ੍ਮਿਮਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਂ ਏਵਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਨੇਕਧਾਤੁਪਟਿਵੇਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਞ੍ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ, ਆਨਨ੍ਦ! ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਛਟ੍ਠਂ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਧਾਰੇਹਿ. ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤੋਵ ਅਭਿਕ੍ਕਮਤਿ ਸਤੋਵ ਪਟਿਕ੍ਕਮਤਿ ਸਤੋਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਤੋਵ ਨਿਸੀਦਤਿ ਸਤੋਵ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਸਤੋਵ ਕਮ੍ਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਇਦਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਂ ਏਵਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਸੁਤ੍ਤਂ

੩੦. ‘‘ਛਯਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਛ? ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਸਵਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਲਾਭਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਸ੍ਸਰਤਨਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮਣਿਰਤਨਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਵਚਂ ਵਾ ਪਨ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਤ੍ਥੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸ੍ਸਨਂ; ਨੇਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸ੍ਸਨਂ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਨ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨ ਉਪਸਮਾਯ ਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਏਤਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸ੍ਸਨਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ [ਸੋਕਪਰਿਦ੍ਦਵਾਨਂ (ਸੀ.)] ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ [ਅਤ੍ਥਗਮਾਯ (ਸੀ.)] ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਤਥਾਗਤਂ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ. ਇਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ.

‘‘ਸਵਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਞ੍ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਭੇਰਿਸਦ੍ਦਮ੍ਪਿ [ਭੇਰਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸਪਿ (ਕ.) ਏਵਂ ਵੀਣਾਸਦ੍ਦਮ੍ਪਿਇਚ੍ਚਾਦੀਸੁਪਿ] ਸਵਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵੀਣਾਸਦ੍ਦਮ੍ਪਿ ਸਵਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਗੀਤਸਦ੍ਦਮ੍ਪਿ ਸਵਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਵਚਂ ਵਾ ਪਨ ਸਵਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਤ੍ਥੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਵਨਂ; ਨੇਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਵਨਂ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਨ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨ ਉਪਸਮਾਯ ਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਏਤਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਵਨਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਵਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ. ਇਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਸਵਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ.

‘‘ਲਾਭਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਞ੍ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਤ੍ਤਲਾਭਮ੍ਪਿ ਲਭਤਿ, ਦਾਰਲਾਭਮ੍ਪਿ ਲਭਤਿ, ਧਨਲਾਭਮ੍ਪਿ ਲਭਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਵਚਂ ਵਾ ਪਨ ਲਾਭਂ ਲਭਤਿ, ਸਮਣੇ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੇ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨੇ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਅਤ੍ਥੇਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭੋ; ਨੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਏਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭੋ ਹੀਨੋ ਗਮ੍ਮੋ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕੋ ਅਨਰਿਯੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਨ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨ ਉਪਸਮਾਯ ਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕੇ ਵਾ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਏਤਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕੇ ਵਾ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ. ਇਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਸਵਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਲਾਭਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ.

‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਞ੍ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਸ੍ਸਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਰਥਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਧਨੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਥਰੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਵਚਂ ਵਾ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ [ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ (ਕ.)] ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਅਤ੍ਥੇਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾ; ਨੇਸਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਸਾ ਚ ਖੋ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾ ਹੀਨਾ ਗਮ੍ਮਾ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਾ ਅਨਰਿਯਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਨ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨ ਉਪਸਮਾਯ ਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਏਤਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ. ਇਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਸਵਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਲਾਭਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ.

‘‘ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਞ੍ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਖਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਪਰਿਚਰਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਪਰਿਚਰਤਿ, ਗਹਪਤਿਮ੍ਪਿ ਪਰਿਚਰਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਵਚਂ ਵਾ ਪਨ ਪਰਿਚਰਤਿ, ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਪਰਿਚਰਤਿ. ਅਤ੍ਥੇਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਰਿਚਰਿਯਾ; ਨੇਸਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਸਾ ਚ ਖੋ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਰਿਚਰਿਯਾ ਹੀਨਾ ਗਮ੍ਮਾ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਾ ਅਨਰਿਯਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ…ਪੇ… ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਂ ਵਾ ਪਰਿਚਰਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਏਤਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਤਥਾਗਤਂ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਂ ਵਾ ਪਰਿਚਰਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ. ਇਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਸਵਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਲਾਭਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ.

‘‘ਅਨੁਸ੍ਸਤਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਞ੍ਚ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਤ੍ਤਲਾਭਮ੍ਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਦਾਰਲਾਭਮ੍ਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਧਨਲਾਭਮ੍ਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਵਚਂ ਵਾ ਪਨ ਲਾਭਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਅਤ੍ਥੇਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ; ਨੇਸਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਸਾ ਚ ਖੋ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ ਹੀਨਾ ਗਮ੍ਮਾ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਾ ਅਨਰਿਯਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਨ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨ ਉਪਸਮਾਯ ਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਂ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਂ ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਏਤਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤੀਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਯ ਞਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਤਥਾਗਤਂ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਂ ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਨਿਵਿਟ੍ਠਸਦ੍ਧੋ ਨਿਵਿਟ੍ਠਪੇਮੋ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛ ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਾਨੀ’’ਤਿ.

‘‘ਯੇ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਂ ਲਦ੍ਧਾ [ਯੇ ਦਸ੍ਸਨਵਰਂ ਲਦ੍ਧਾ (ਸੀ. ਪੀ.), ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਲਦ੍ਧਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਸਵਨਞ੍ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ;

ਲਾਭਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਲਦ੍ਧਾ, ਸਿਕ੍ਖਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯੇ ਰਤਾ [ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਤਥਾ (ਕ.)].

‘‘ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾ, ਭਾਵਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਂ;

ਵਿਵੇਕਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ, ਖੇਮਂ ਅਮਤਗਾਮਿਨਿਂ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਪਮੁਦਿਤਾ, ਨਿਪਕਾ ਸੀਲਸਂਵੁਤਾ;

ਤੇ ਵੇ ਕਾਲੇਨ ਪਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ [ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)], ਯਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ;

ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਵਗ੍ਗੋ [ਸਾਮਕਵਗ੍ਗੋ (ਕ.)] ਤਤਿਯੋ.