੮. ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਤਿ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਮਚ੍ਛਿਕਂ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਂ ਮਚ੍ਛੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਮਾਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਾ ਓਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਿਸਜ੍ਜ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਮੁਂ ਮਚ੍ਛਿਕਂ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਂ ਮਚ੍ਛੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ – ‘ਮਚ੍ਛਿਕੋ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਮਾਨੋ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਤੇਨ ਆਜੀਵੇਨ ਹਤ੍ਥਿਯਾਯੀ ਵਾ ਅਸ੍ਸਯਾਯੀ ਵਾ ਰਥਯਾਯੀ ਵਾ ਯਾਨਯਾਯੀ ਵਾ ਭੋਗਭੋਗੀ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ! ਮਯਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨ ਸੁਤਂ – ‘ਮਚ੍ਛਿਕੋ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧੋ ਮਚ੍ਛੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਮਾਨੋ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਤੇਨ ਆਜੀਵੇਨ ਹਤ੍ਥਿਯਾਯੀ ਵਾ ਅਸ੍ਸਯਾਯੀ ਵਾ ਰਥਯਾਯੀ ਵਾ ਯਾਨਯਾਯੀ ਵਾ ਭੋਗਭੋਗੀ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੋ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤੇ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਚ੍ਛੇ ਵਜ੍ਝੇ ਵਧਾਯੁਪਨੀਤੇ [ਵਧਾਯਾਨੀਤੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਵਧਾਯ ਨੀਤੇ (ਕ.)] ਪਾਪਕੇਨ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਨੇਵ ਹਤ੍ਥਿਯਾਯੀ ਹੋਤਿ ਨ ਅਸ੍ਸਯਾਯੀ ਨ ਰਥਯਾਯੀ ਨ ਯਾਨਯਾਯੀ ਨ ਭੋਗਭੋਗੀ, ਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ – ‘ਗੋਘਾਤਕੋ ਗਾਵੋ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਮਾਨੋ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਤੇਨ ਆਜੀਵੇਨ ਹਤ੍ਥਿਯਾਯੀ ਵਾ ਅਸ੍ਸਯਾਯੀ ਵਾ ਰਥਯਾਯੀ ਵਾ ਯਾਨਯਾਯੀ ਵਾ ਭੋਗਭੋਗੀ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ! ਮਯਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨ ਸੁਤਂ – ‘ਗੋਘਾਤਕੋ ਗਾਵੋ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਮਾਨੋ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਤੇਨ ਆਜੀਵੇਨ ਹਤ੍ਥਿਯਾਯੀ ਵਾ ਅਸ੍ਸਯਾਯੀ ਵਾ ਰਥਯਾਯੀ ਵਾ ਯਾਨਯਾਯੀ ਵਾ ਭੋਗਭੋਗੀ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੋ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤੇ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਾਵੋ ਵਜ੍ਝੇ ਵਧਾਯੁਪਨੀਤੇ ਪਾਪਕੇਨ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਨੇਵ ਹਤ੍ਥਿਯਾਯੀ ਹੋਤਿ ਨ ਅਸ੍ਸਯਾਯੀ ਨ ਰਥਯਾਯੀ ਨ ਯਾਨਯਾਯੀ ਨ ਭੋਗਭੋਗੀ, ਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ – ‘ਓਰਬ੍ਭਿਕੋ…ਪੇ… ਸੂਕਰਿਕੋ [ਸੋਕਰਿਕੋ (ਸ੍ਯਾ.)] …ਪੇ… ਸਾਕੁਣਿਕੋ…ਪੇ… ਮਾਗਵਿਕੋ ਮਗੇ [ਮਿਗੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਮਾਨੋ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਤੇਨ ਆਜੀਵੇਨ ਹਤ੍ਥਿਯਾਯੀ ਵਾ ਅਸ੍ਸਯਾਯੀ ਵਾ ਰਥਯਾਯੀ ਵਾ ਯਾਨਯਾਯੀ ਵਾ ਭੋਗਭੋਗੀ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ! ਮਯਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨ ਸੁਤਂ – ‘ਮਾਗਵਿਕੋ ਮਗੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਮਾਨੋ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਤੇਨ ਆਜੀਵੇਨ ਹਤ੍ਥਿਯਾਯੀ ਵਾ ਅਸ੍ਸਯਾਯੀ ਵਾ ਰਥਯਾਯੀ ਵਾ ਯਾਨਯਾਯੀ ਵਾ ਭੋਗਭੋਗੀ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੋ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤੇ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਗੇ ਵਜ੍ਝੇ ਵਧਾਯੁਪਨੀਤੇ ਪਾਪਕੇਨ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਨੇਵ ਹਤ੍ਥਿਯਾਯੀ ਹੋਤਿ ਨ ਅਸ੍ਸਯਾਯੀ ਨ ਰਥਯਾਯੀ ਨ ਯਾਨਯਾਯੀ ਨ ਭੋਗਭੋਗੀ, ਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ. ਤੇ ਹਿ (ਨਾਮ) [( ) ਬਹੂਸੁ ਨਤ੍ਥਿ] ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੇ ਪਾਣੇ ਵਜ੍ਝੇ ਵਧਾਯੁਪਨੀਤੇ ਪਾਪਕੇਨ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ [ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਨੇਵ ਹਤ੍ਥਿਯਾਯੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ [ਹੋਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਨ ਅਸ੍ਸਯਾਯੀ ਨ ਰਥਯਾਯੀ ਨ ਯਾਨਯਾਯੀ ਨ ਭੋਗਭੋਗੀ, ਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ [ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)]. ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਂ ਵਜ੍ਝਂ ਵਧਾਯੁਪਨੀਤਂ ਪਾਪਕੇਨ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਤਿ! ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ [ਤਂ ਹਿਸ੍ਸ (ਪੀ. ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੋਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.