੬. ਨਕੁਲਪਿਤੁਸੁਤ੍ਤਂ

੧੬. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਭਗ੍ਗੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਸੁਸੁਮਾਰਗਿਰੇ [ਸੁਂਸੁਮਾਰਗਿਰੇ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸਂਸੁਮਾਰਗਿਰੇ (ਕਤ੍ਥਚਿ)] ਭੇਸਕਲ਼ਾਵਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਕੁਲਪਿਤਾ ਗਹਪਤਿ ਆਬਾਧਿਕੋ ਹੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨੋ. ਅਥ ਖੋ ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਨਕੁਲਪਿਤਰਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ [ਸਾਪੇਖੋ (ਪੀ. ਕ.)] ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਦੁਕ੍ਖਾ, ਗਹਪਤਿ, ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ; ਗਰਹਿਤਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ. ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਨ ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ [ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਸਕ੍ਕੋਤਿ (ਪੀ. ਕ.)] ਦਾਰਕੇ ਪੋਸੇਤੁਂ, ਘਰਾਵਾਸਂ ਸਨ੍ਧਰਿਤੁ’ਨ੍ਤਿ [ਸਨ੍ਧਰਿਤੁਨ੍ਤਿ (ਕ.), ਸਣ੍ਠਰਿਤੁਂ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕੁਸਲਾਹਂ, ਗਹਪਤਿ, ਕਪ੍ਪਾਸਂ ਕਨ੍ਤਿਤੁਂ ਵੇਣਿਂ ਓਲਿਖਿਤੁਂ. ਸਕ੍ਕੋਮਹਂ, ਗਹਪਤਿ, ਤਵਚ੍ਚਯੇਨ ਦਾਰਕੇ ਪੋਸੇਤੁਂ, ਘਰਾਵਾਸਂ ਸਨ੍ਧਰਿਤੁਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਮਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਦੁਕ੍ਖਾ, ਗਹਪਤਿ, ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ; ਗਰਹਿਤਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ.

‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਘਰਂ [ਭਤ੍ਤਾਰਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਵੀਰਂ (ਸੀ.)] ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤ੍ਵਞ੍ਚੇਵ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਜਾਨਾਸਿ ਅਹਞ੍ਚ, ਯਂ ਨੋ [ਯਦਾ ਤੇ (ਸੀ.), ਯਥਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਯਥਾ ਨੋ (ਪੀ.)] ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਹਟ੍ਠਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਸਮਾਚਿਣ੍ਣਂ [ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ (ਸੀ.)]. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਮਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਦੁਕ੍ਖਾ, ਗਹਪਤਿ, ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ; ਗਰਹਿਤਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ.

‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਨ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਭਗਵਤੋ ਨ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਹਞ੍ਹਿ, ਗਹਪਤਿ, ਤਵਚ੍ਚਯੇਨ ਦਸ੍ਸਨਕਾਮਤਰਾ ਚੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਭਗਵਤੋ, ਦਸ੍ਸਨਕਾਮਤਰਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਮਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਦੁਕ੍ਖਾ, ਗਹਪਤਿ, ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ; ਗਰਹਿਤਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ.

‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਨ ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਸੀਲੇਸੁ [ਨਕੁਲਮਾਤਾ… ਨ ਸੀਲੇਸੁ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੀ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਾਵਤਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਿਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨਿਯੋ, ਅਹਂ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾ ਵਾ ਵਿਮਤਿ ਵਾ – ਅਯਂ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗ੍ਗੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਸੁਸੁਮਾਰਗਿਰੇ ਭੇਸਕਲ਼ਾਵਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ – ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਤੁ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਮਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਦੁਕ੍ਖਾ, ਗਹਪਤਿ, ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ; ਗਰਹਿਤਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ.

‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਨ ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਲਾਭਿਨੀ [ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਨ ਲਾਭਿਨੀ (ਪੀ.)] ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਾਵਤਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਿਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਲਾਭਿਨਿਯੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ, ਅਹਂ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾ ਵਾ ਵਿਮਤਿ ਵਾ – ਅਯਂ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗ੍ਗੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਸੁਸੁਮਾਰਗਿਰੇ ਭੇਸਕਲ਼ਾਵਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ – ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਤੁ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਮਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਦੁਕ੍ਖਾ, ਗਹਪਤਿ, ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ; ਗਰਹਿਤਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ.

‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਨ ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਓਗਾਧਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਤਿਗਾਧਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵਿਗਤਕਥਂਕਥਾ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਵਿਹਰਤੀ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਾਵਤਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਿਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਓਗਾਧਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਤਿਗਾਧਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵਿਗਤਕਥਂਕਥਾ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਅਹਂ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾ ਵਾ ਵਿਮਤਿ ਵਾ – ਅਯਂ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗ੍ਗੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਸੁਸੁਮਾਰਗਿਰੇ ਭੇਸਕਲ਼ਾਵਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ – ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਤੁ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਮਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਦੁਕ੍ਖਾ ਗਹਪਤਿ ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ; ਗਰਹਿਤਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਨਕੁਲਪਿਤੁਨੋ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਕੁਲਮਾਤਰਾ [ਨਕੁਲਮਾਤਾਯ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.), ਨਕੁਲਮਾਤੁਯਾ (ਕ.)] ਗਹਪਤਾਨਿਯਾ ਇਮਿਨਾ ਓਵਾਦੇਨ ਓਵਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਸੋ ਆਬਾਧੋ ਠਾਨਸੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ. ਵੁਟ੍ਠਹਿ [ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ (ਕ.)] ਚ ਨਕੁਲਪਿਤਾ ਗਹਪਤਿ ਤਮ੍ਹਾ ਆਬਾਧਾ; ਤਥਾ ਪਹੀਨੋ ਚ ਪਨ ਨਕੁਲਪਿਤੁਨੋ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਸੋ ਆਬਾਧੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਨਕੁਲਪਿਤਾ ਗਹਪਤਿ ਗਿਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ [‘‘ਗਿਲਾਨਭਾਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਠਿਤੋ, ਭਾਵਪ੍ਪਧਾਨੋ ਹਿ ਅਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ’’ਤਿ ਟੀਕਾਸਂਵਣ੍ਣਨਾ] ਅਚਿਰਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਗੇਲਞ੍ਞਾ ਦਣ੍ਡਮੋਲੁਬ੍ਭ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਨਕੁਲਪਿਤਰਂ ਗਹਪਤਿਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਲਾਭਾ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ! ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਓਵਾਦਿਕਾ ਅਨੁਸਾਸਿਕਾ. ਯਾਵਤਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਮਮ ਸਾਵਿਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨਿਯੋ, ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ. ਯਾਵਤਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਮਮ ਸਾਵਿਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਲਾਭਿਨਿਯੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਸ੍ਸ, ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ. ਯਾਵਤਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਮਮ ਸਾਵਿਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਓਗਾਧਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਤਿਗਾਧਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵਿਗਤਕਥਂਕਥਾ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ. ਲਾਭਾ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ! ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਨਕੁਲਮਾਤਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਓਵਾਦਿਕਾ ਅਨੁਸਾਸਿਕਾ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.