੧. ਆਵਰਣਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਰਣਾ ਨੀਵਰਣਾ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਰਣੋ ਨੀਵਰਣੋ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣੋ. ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਰਣੋ ਨੀਵਰਣੋ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣੋ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਰਣਂ ਨੀਵਰਣਂ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਰਣਂ ਨੀਵਰਣਂ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣਂ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਰਣਾ ਨੀਵਰਣਾ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣਾ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਆਵਰਣਾ ਨੀਵਰਣਾ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣਾ.

‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਆਵਰਣੇ ਨੀਵਰਣੇ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣੇ ਅਪ੍ਪਹਾਯ, ਅਬਲਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲਾਯ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਪਰਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਉਭਯਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿ [ਉਤ੍ਤਰਿਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਦੂਰਙ੍ਗਮਾ [ਦੂਰਗਮਾ (ਸੀ.)] ਸੀਘਸੋਤਾ ਹਾਰਹਾਰਿਨੀ. ਤਸ੍ਸਾ ਪੁਰਿਸੋ ਉਭਤੋ ਨਙ੍ਗਲਮੁਖਾਨਿ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਜ੍ਝੇ ਨਦਿਯਾ ਸੋਤੋ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਿਸਟੋ ਬ੍ਯਾਦਿਣ੍ਣੋ ਨੇਵ [ਨ ਚੇਵ (ਕ.)] ਦੂਰਙ੍ਗਮੋ ਅਸ੍ਸ ਨ [ਨ ਚ (ਕ.)] ਸੀਘਸੋਤੋ ਨ [ਨ ਚ (ਕ.)] ਹਾਰਹਾਰੀ [ਹਾਰਹਾਰਿਣੀ (ਸੀ.)]. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਵਤ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਆਵਰਣੇ ਨੀਵਰਣੇ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣੇ ਅਪ੍ਪਹਾਯ, ਅਬਲਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲਾਯ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਪਰਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਉਭਯਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਆਵਰਣੇ ਨੀਵਰਣੇ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣੇ ਪਹਾਯ, ਬਲਵਤਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਪਰਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਉਭਯਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਦੂਰਙ੍ਗਮਾ ਸੀਘਸੋਤਾ ਹਾਰਹਾਰਿਨੀ. ਤਸ੍ਸਾ ਪੁਰਿਸੋ ਉਭਤੋ ਨਙ੍ਗਲਮੁਖਾਨਿ ਪਿਦਹੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਜ੍ਝੇ ਨਦਿਯਾ ਸੋਤੋ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਵਿਸਟੋ ਅਬ੍ਯਾਦਿਣ੍ਣੋ ਦੂਰਙ੍ਗਮੋ ਚੇਵ ਅਸ੍ਸ ਸੀਘਸੋਤੋ ਚ ਹਾਰਹਾਰੀ ਚ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਵਤ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਆਵਰਣੇ ਨੀਵਰਣੇ ਚੇਤਸੋ ਅਜ੍ਝਾਰੁਹੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣੇ ਪਹਾਯ, ਬਲਵਤਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਪਰਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਉਭਯਤ੍ਥਂ ਵਾ ਞਸ੍ਸਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.