੨. ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਂ
੧੯੨. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਠਾਨਾਨਿ ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਸਂਵਾਸੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ. ਸਂਵੋਹਾਰੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋਚੇਯ੍ਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ. ਆਪਦਾਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ. ਸਾਕਚ੍ਛਾਯ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਞਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾਤਿ.
[ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੨] ‘‘‘ਸਂਵਾਸੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾ’ਤਿ, ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਖੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਖਣ੍ਡਕਾਰੀ ਛਿਦ੍ਦਕਾਰੀ ਸਬਲਕਾਰੀ ਕਮ੍ਮਾਸਕਾਰੀ, ਨ ਸਨ੍ਤਤਕਾਰੀ ਨ ਸਨ੍ਤਤਵੁਤ੍ਤਿ [ਸਤਤਵੁਤ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]; ਸੀਲੇਸੁ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਸੀਲਵਾ’’’ਤਿ.
‘‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਖੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਅਖਣ੍ਡਕਾਰੀ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਕਾਰੀ ਅਸਬਲਕਾਰੀ ਅਕਮ੍ਮਾਸਕਾਰੀ ਸਨ੍ਤਤਕਾਰੀ ਸਨ੍ਤਤਵੁਤ੍ਤਿ; ਸੀਲੇਸੁ ਸੀਲਵਾ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ’ਤਿ. ‘ਸਂਵਾਸੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘‘ਸਂਵੋਹਾਰੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋਚੇਯ੍ਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾ’ਤਿ, ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵੋਹਰਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਅਞ੍ਞਥਾ ਖੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਏਕੇਨ ਏਕੋ ਵੋਹਰਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਦ੍ਵੀਹਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਤੀਹਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ; ਵੋਕ੍ਕਮਤਿ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਵੋਹਾਰਾ ਪਚ੍ਛਿਮਵੋਹਾਰਂ; ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵੋਹਾਰੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵੋਹਾਰੋ’’’ਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵੋਹਰਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯਥੇਵ ਖੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਏਕੇਨ ਏਕੋ ਵੋਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦ੍ਵੀਹਿ, ਤਥਾ ਤੀਹਿ, ਤਥਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ. ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਵੋਕ੍ਕਮਤਿ ਪੁਰਿਮਵੋਹਾਰਾ ਪਚ੍ਛਿਮਵੋਹਾਰਂ; ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵੋਹਾਰੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵੋਹਾਰੋ’ਤਿ. ‘ਸਂਵੋਹਾਰੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋਚੇਯ੍ਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘‘ਆਪਦਾਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾ’ਤਿ, ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ, ਭੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ, ਰੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਨ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਤਥਾਭੂਤੋ ਖੋ ਅਯਂ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ ਤਥਾਭੂਤੋ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭੋ ਯਥਾਭੂਤੇ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇ ਯਥਾਭੂਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭੇ ਅਟ੍ਠ ਲੋਕਧਮ੍ਮਾ ਲੋਕਂ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਲੋਕੋ ਚ ਅਟ੍ਠ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ – ਲਾਭੋ ਚ, ਅਲਾਭੋ ਚ, ਯਸੋ ਚ, ਅਯਸੋ ਚ, ਨਿਨ੍ਦਾ ਚ, ਪਸਂਸਾ ਚ, ਸੁਖਞ੍ਚ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚਾ’ਤਿ. ਸੋ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਭੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਰੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਸੋਚਤਿ ਕਿਲਮਤਿ ਪਰਿਦੇਵਤਿ, ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ, ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਭੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਰੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਤਥਾਭੂਤੋ ਖੋ ਅਯਂ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ ਤਥਾਭੂਤੋ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭੋ ਯਥਾਭੂਤੇ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇ ਯਥਾਭੂਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭੇ ਅਟ੍ਠ ਲੋਕਧਮ੍ਮਾ ਲੋਕਂ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਲੋਕੋ ਚ ਅਟ੍ਠ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ – ਲਾਭੋ ਚ, ਅਲਾਭੋ ਚ, ਯਸੋ ਚ, ਅਯਸੋ ਚ, ਨਿਨ੍ਦਾ ਚ, ਪਸਂਸਾ ਚ, ਸੁਖਞ੍ਚ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚਾ’ਤਿ. ਸੋ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਭੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਰੋਗਬ੍ਯਸਨੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਨ ਸੋਚਤਿ ਨ ਕਿਲਮਤਿ ਨ ਪਰਿਦੇਵਤਿ, ਨ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ‘ਆਪਦਾਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘‘ਸਾਕਚ੍ਛਾਯ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਞਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾ’ਤਿ, ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਕਚ੍ਛਾਯਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯਥਾ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਯਥਾ ਚ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਯਥਾ ਚ ਪਞ੍ਹਾਸਮੁਦਾਹਾਰੋ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਵਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਨ ਚੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਅਤ੍ਥਪਦਂ ਉਦਾਹਰਤਿ ਸਨ੍ਤਂ ਪਣੀਤਂ ਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰਂ ਨਿਪੁਣਂ ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯਂ. ਯਞ੍ਚ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚ ਨਪ੍ਪਟਿਬਲੋ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤੁਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਾਤੁਂ. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਵਾ’’’ਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਉਦਕਰਹਦਸ੍ਸ ਤੀਰੇ ਠਿਤੋ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਮਚ੍ਛਂ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਮਾਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਯਥਾ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਸ੍ਸ ਉਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਯਥਾ ਚ ਊਮਿਘਾਤੋ ਯਥਾ ਚ ਵੇਗਾਯਿਤਤ੍ਤਂ, ਪਰਿਤ੍ਤੋ ਅਯਂ ਮਚ੍ਛੋ, ਨਾਯਂ ਮਚ੍ਛੋ ਮਹਨ੍ਤੋ’ਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਕਚ੍ਛਾਯਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯਥਾ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਯਥਾ ਚ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਯਥਾ ਚ ਪਞ੍ਹਾਸਮੁਦਾਹਾਰੋ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਵਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਨ ਚੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਅਤ੍ਥਪਦਂ ਉਦਾਹਰਤਿ ਸਨ੍ਤਂ ਪਣੀਤਂ ਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰਂ ਨਿਪੁਣਂ ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯਂ. ਯਞ੍ਚ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤੁਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਾਤੁਂ. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਵਾ’’’ਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਕਚ੍ਛਾਯਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯਥਾ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਯਥਾ ਚ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਯਥਾ ਚ ਪਞ੍ਹਾਸਮੁਦਾਹਾਰੋ, ਪਞ੍ਞਵਾ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਗਮ੍ਭੀਰਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਪਦਂ ਉਦਾਹਰਤਿ ਸਨ੍ਤਂ ਪਣੀਤਂ ਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰਂ ਨਿਪੁਣਂ ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯਂ. ਯਞ੍ਚ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਟਿਬਲੋ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤੁਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਾਤੁਂ. ਪਞ੍ਞਵਾ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ’’’ਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਉਦਕਰਹਦਸ੍ਸ ਤੀਰੇ ਠਿਤੋ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਮਹਨ੍ਤਂ ਮਚ੍ਛਂ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਮਾਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਯਥਾ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਸ੍ਸ ਉਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਯਥਾ ਚ ਊਮਿਘਾਤੋ ਯਥਾ ਚ ਵੇਗਾਯਿਤਤ੍ਤਂ, ਮਹਨ੍ਤੋ ਅਯਂ ਮਚ੍ਛੋ, ਨਾਯਂ ਮਚ੍ਛੋ ਪਰਿਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਕਚ੍ਛਾਯਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯਥਾ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਯਥਾ ਚ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਯਥਾ ਚ ਪਞ੍ਹਾਸਮੁਦਾਹਾਰੋ, ਪਞ੍ਞਵਾ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਗਮ੍ਭੀਰਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਪਦਂ ਉਦਾਹਰਤਿ ਸਨ੍ਤਂ ਪਣੀਤਂ ਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰਂ ਨਿਪੁਣਂ ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯਂ. ਯਞ੍ਚ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਟਿਬਲੋ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤੁਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਾਤੁਂ. ਪਞ੍ਞਵਾ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ, ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ’ਤਿ.
‘‘‘ਸਾਕਚ੍ਛਾਯ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਞਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾ’ਤਿ, ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਠਾਨਾਨਿ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.