(੭) ੨. ਪਤ੍ਤਕਮ੍ਮਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ
੬੧. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਗਹਪਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਭੋਗਾ ਮੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੁ ਸਹਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਇਟ੍ਠੋ ਕਨ੍ਤੋ ਮਨਾਪੋ ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਭੋਗੇ ਲਦ੍ਧਾ ਸਹਧਮ੍ਮੇਨ ਯਸੋ ਮੇ ਆਗਚ੍ਛਤੁ ਸਹ ਞਾਤੀਹਿ ਸਹ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਹੀਤਿ, ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਇਟ੍ਠੋ ਕਨ੍ਤੋ ਮਨਾਪੋ ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਭੋਗੇ ਲਦ੍ਧਾ ਸਹਧਮ੍ਮੇਨ ਯਸਂ ਲਦ੍ਧਾ ਸਹ ਞਾਤੀਹਿ ਸਹ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਹਿ ਚਿਰਂ ਜੀਵਾਮਿ ਦੀਘਮਾਯੁਂ ਪਾਲੇਮੀਤਿ, ਅਯਂ ਤਤਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਇਟ੍ਠੋ ਕਨ੍ਤੋ ਮਨਾਪੋ ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਭੋਗੇ ਲਦ੍ਧਾ ਸਹਧਮ੍ਮੇਨ ਯਸਂ ਲਦ੍ਧਾ ਸਹ ਞਾਤੀਹਿ ਸਹ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਹਿ ਚਿਰਂ ਜੀਵਿਤ੍ਵਾ ਦੀਘਮਾਯੁਂ ਪਾਲੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਾਮੀਤਿ, ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਧਮ੍ਮੋ ਇਟ੍ਠੋ ਕਨ੍ਤੋ ਮਨਾਪੋ ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਇਮੇ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਇਟ੍ਠਾਨਂ ਕਨ੍ਤਾਨਂ ਮਨਾਪਾਨਂ ਦੁਲ੍ਲਭਾਨਂ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਪਟਿਲਾਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਾ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ, ਚਾਗਸਮ੍ਪਦਾ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਾ? ਇਧ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਦਹਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਂ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ? ਇਧ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਚਾਗਸਮ੍ਪਦਾ? ਇਧ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਵਿਗਤਮਲਮਚ੍ਛੇਰੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਮੁਤ੍ਤਚਾਗੋ ਪਯਤਪਾਣਿ ਵੋਸਗ੍ਗਰਤੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਰਤੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਚਾਗਸਮ੍ਪਦਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ? ਅਭਿਜ੍ਝਾਵਿਸਮਲੋਭਾਭਿਭੂਤੇਨ, ਗਹਪਤਿ, ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਰਾਧੇਤਿ. ਅਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਰਾਧੇਨ੍ਤੋ ਯਸਾ ਚ ਸੁਖਾ ਚ ਧਂਸਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਭਿਭੂਤੇਨ, ਗਹਪਤਿ, ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਰਾਧੇਤਿ. ਅਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਰਾਧੇਨ੍ਤੋ ਯਸਾ ਚ ਸੁਖਾ ਚ ਧਂਸਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂਤੇਨ, ਗਹਪਤਿ, ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਰਾਧੇਤਿ. ਅਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਰਾਧੇਨ੍ਤੋ ਯਸਾ ਚ ਸੁਖਾ ਚ ਧਂਸਤਿ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਭਿਭੂਤੇਨ, ਗਹਪਤਿ, ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਰਾਧੇਤਿ. ਅਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਰਾਧੇਨ੍ਤੋ ਯਸਾ ਚ ਸੁਖਾ ਚ ਧਂਸਤਿ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਭਿਭੂਤੇਨ, ਗਹਪਤਿ, ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਰਾਧੇਤਿ. ਅਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਪਰਾਧੇਨ੍ਤੋ ਯਸਾ ਚ ਸੁਖਾ ਚ ਧਂਸਤਿ.
‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਭਿਜ੍ਝਾਵਿਸਮਲੋਭੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਵਿਸਮਲੋਭਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਪਜਹਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਪਜਹਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਪਜਹਤਿ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਪਜਹਤਿ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਪਜਹਤਿ.
‘‘ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਭਿਜ੍ਝਾਵਿਸਮਲੋਭੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਵਿਸਮਲੋਭੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ ਆਪਾਤਦਸੋ [ਆਪਾਥਦਸੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ [ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ (ਕ.)]. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਇਟ੍ਠਾਨਂ ਕਨ੍ਤਾਨਂ ਮਨਾਪਾਨਂ ਦੁਲ੍ਲਭਾਨਂ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਪਟਿਲਾਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤੇਹਿ ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧੇਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਇਧ ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤੇਹਿ ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧੇਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਸੁਖਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਸੁਖਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸੇ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਸੁਖਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚੇ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਸੁਖਂ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਠਾਨਗਤਂ ਹੋਤਿ ਪਤ੍ਤਗਤਂ ਆਯਤਨਸੋ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤੇਹਿ ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧੇਹਿ ਯਾ ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਆਪਦਾ ਅਗ੍ਗਿਤੋ ਵਾ ਉਦਕਤੋ ਵਾ ਰਾਜਤੋ ਵਾ ਚੋਰਤੋ ਵਾ ਅਪ੍ਪਿਯਤੋ ਵਾ ਦਾਯਾਦਤੋ [ਅ. ਨਿ. ੫.੪੧], ਤਥਾਰੂਪਾਸੁ ਆਪਦਾਸੁ ਪਰਿਯੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੋਤ੍ਥਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਠਾਨਗਤਂ ਹੋਤਿ ਪਤ੍ਤਗਤਂ ਆਯਤਨਸੋ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤੇਹਿ ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧੇਹਿ ਪਞ੍ਚਬਲਿਂ ਕਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ – ਞਾਤਿਬਲਿਂ, ਅਤਿਥਿਬਲਿਂ, ਪੁਬ੍ਬਪੇਤਬਲਿਂ, ਰਾਜਬਲਿਂ, ਦੇਵਤਾਬਲਿਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਤਤਿਯਂ ਠਾਨਗਤਂ ਹੋਤਿ ਪਤ੍ਤਗਤਂ ਆਯਤਨਸੋ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤੇਹਿ ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧੇਹਿ ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮਦਪ੍ਪਮਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤਾ ਖਨ੍ਤਿਸੋਰਚ੍ਚੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਂ ਦਮੇਨ੍ਤਿ, ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੇਨ੍ਤਿ, ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਰੂਪੇਸੁ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਠਾਨਗਤਂ ਹੋਤਿ ਪਤ੍ਤਗਤਂ ਆਯਤਨਸੋ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤੇਹਿ ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧੇਹਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਗਹਪਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਪਤ੍ਤਕਮ੍ਮੇਹਿ ਭੋਗਾ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਭੋਗਾ ਅਟ੍ਠਾਨਗਤਾ ਅਪਤ੍ਤਗਤਾ ਅਨਾਯਤਨਸੋ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਗਹਪਤਿ, ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਪਤ੍ਤਕਮ੍ਮੇਹਿ ਭੋਗਾ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਭੋਗਾ ਠਾਨਗਤਾ ਪਤ੍ਤਗਤਾ ਆਯਤਨਸੋ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.
‘‘ਭੁਤ੍ਤਾ ਭੋਗਾ ਭਤਾ ਭਚ੍ਚਾ [ਗਤਾ ਭੂਤਾ (ਕ.) ਭਟਾ ਭਚ੍ਚਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਵਿਤਿਣ੍ਣਾ ਆਪਦਾਸੁ ਮੇ;
ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਦਿਨ੍ਨਾ, ਅਥੋ ਪਞ੍ਚਬਲੀ ਕਤਾ;
ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ, ਸਞ੍ਞਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਯੋ.
‘‘ਯਦਤ੍ਥਂ ਭੋਗਂ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਘਰਮਾਵਸਂ;
ਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਕਤਂ ਅਨਨੁਤਾਪਿਯਂ.
‘‘ਏਤਂ [ਏਵਂ (ਕ.)] ਅਨੁਸ੍ਸਰਂ ਮਚ੍ਚੋ, ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋ ਨਰੋ;
ਇਧੇਵ ਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਪੇਚ੍ਚ ਸਗ੍ਗੇ ਪਮੋਦਤੀ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ;
੨. ਆਨਣ੍ਯਸੁਤ੍ਤਂ
੬੨. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਗਹਪਤਿ, ਸੁਖਾਨਿ ਅਧਿਗਮਨੀਯਾਨਿ ਗਿਹਿਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨਾ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਸਮਯੇਨ ਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਅਤ੍ਥਿਸੁਖਂ, ਭੋਗਸੁਖਂ, ਆਨਣ੍ਯਸੁਖਂ [ਅਣਣਸੁਖਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਂ.
‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਅਤ੍ਥਿਸੁਖਂ? ਇਧ, ਗਹਪਤਿ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭੋਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤਾ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤਾ ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਿਕਾ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧਾ. ਸੋ ‘ਭੋਗਾ ਮੇ ਅਤ੍ਥਿ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤਾ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤਾ ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਿਕਾ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧਾ’ਤਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਸੁਖਂ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਅਤ੍ਥਿਸੁਖਂ.
‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਭੋਗਸੁਖਂ? ਇਧ, ਗਹਪਤਿ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤੇਹਿ ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧੇਹਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਕਰੋਤਿ. ਸੋ ‘ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਾਧਿਗਤੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਬਾਹਾਬਲਪਰਿਚਿਤੇਹਿ ਸੇਦਾਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧੇਹਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਾਮਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਕਰੋਮੀ’ਤਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਸੁਖਂ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਭੋਗਸੁਖਂ.
‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਆਨਣ੍ਯਸੁਖਂ? ਇਧ, ਗਹਪਤਿ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਾਰੇਤਿ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ. ਸੋ ‘ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਾਰੇਮਿ [ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾ ਦੇਤਿ (ਕ.)] ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ’ਤਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਸੁਖਂ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਆਨਣ੍ਯਸੁਖਂ.
‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਂ? ਇਧ, ਗਹਪਤਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਨਵਜ੍ਜੇਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜੇਨ ਵਚੀਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜੇਨ ਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ‘ਅਨਵਜ੍ਜੇਨਮ੍ਹਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਅਨਵਜ੍ਜੇਨ ਵਚੀਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਅਨਵਜ੍ਜੇਨ ਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’ਤਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਸੁਖਂ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਗਹਪਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਂ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਖਾਨਿ ਅਧਿਗਮਨੀਯਾਨਿ ਗਿਹਿਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨਾ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਸਮਯੇਨ ਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਆਨਣ੍ਯਸੁਖਂ ਞਤ੍ਵਾਨ, ਅਥੋ ਅਤ੍ਥਿਸੁਖਂ ਪਰਂ;
ਭੁਞ੍ਜਂ ਭੋਗਸੁਖਂ ਮਚ੍ਚੋ, ਤਤੋ ਪਞ੍ਞਾ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਉਭੋ ਭੋਗੇ ਸੁਮੇਧਸੋ;
ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਸ੍ਸੇਤਂ, ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ;
੩. ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ
੬੩. ‘‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਇਤਿਵੁ. ੧੦੬], ਤਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਯੇਸਂ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਜ੍ਝਾਗਾਰੇ ਪੂਜਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਕਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ, ਯੇਸਂ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਜ੍ਝਾਗਾਰੇ ਪੂਜਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਪੁਬ੍ਬਦੇਵਤਾਨਿ [ਸਪੁਬ੍ਬਦੇਵਾਨਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਯੇਸਂ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਜ੍ਝਾਗਾਰੇ ਪੂਜਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਾਹੁਨੇਯ੍ਯਕਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਯੇਸਂ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਜ੍ਝਾਗਾਰੇ ਪੂਜਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ [ਮਾਤਾਪਿਤੁਨ੍ਨਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਾਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਪੁਬ੍ਬਦੇਵਤਾਤਿ [ਪੁਬ੍ਬਦੇਵਾਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਾਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਬਹੁਕਾਰਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ, ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਆਪਾਦਕਾ ਪੋਸਕਾ ਇਮਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਾਰੋ’’ਤਿ.
‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ, ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਰੇ;
ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਾ ਚ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਪਜਾਯ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਨੇ ਨਮਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਸਕ੍ਕਰੇਯ੍ਯ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;
ਅਨ੍ਨੇਨ ਅਥ ਪਾਨੇਨ, ਵਤ੍ਥੇਨ ਸਯਨੇਨ ਚ;
ਉਚ੍ਛਾਦਨੇਨ ਨ੍ਹਾਪਨੇਨ, ਪਾਦਾਨਂ ਧੋਵਨੇਨ ਚ.
‘‘ਤਾਯ ਨਂ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਪਣ੍ਡਿਤਾ;
ਇਧੇਵ ਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਪੇਚ੍ਚ ਸਗ੍ਗੇ ਪਮੋਦਤੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ;
੪. ਨਿਰਯਸੁਤ੍ਤਂ
੬੪. ‘‘ਚਤੂਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਹੋਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਹੋਤਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੀ ਹੋਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਹੋਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੂਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ’’ਤਿ.
‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ, ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ;
ਪਰਦਾਰਗਮਨਞ੍ਚਾਪਿ, ਨਪ੍ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ;
੫. ਰੂਪਸੁਤ੍ਤਂ
੬੫. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਰੂਪਪ੍ਪਮਾਣੋ ਰੂਪਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਘੋਸਪ੍ਪਮਾਣੋ ਘੋਸਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਲੂਖਪ੍ਪਮਾਣੋ ਲੂਖਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਮਾਣੋ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ – ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਯੇ ਚ ਰੂਪੇ ਪਮਾਣਿਂਸੁ [ਯੇ ਚ ਰੂਪੇਨ ਪਾਮਿਂਸੁ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਯੇ ਚ ਘੋਸੇਨ ਅਨ੍ਵਗੂ;
ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੂਪੇਤਾ, ਨਾਭਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਜਨਾ [ਨ ਤੇ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਜਨਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)].
‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ;
ਸਮਨ੍ਤਾਵਰਣੋ ਬਾਲੋ, ਸ ਵੇ ਘੋਸੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤਿ.
‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ;
ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਫਲਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸੋਪਿ ਘੋਸੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤਿ.
‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ;
ਵਿਨੀਵਰਣਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਨ ਸੋ ਘੋਸੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤੀ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ;
੬. ਸਰਾਗਸੁਤ੍ਤਂ
੬੬. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਸਰਾਗੋ, ਸਦੋਸੋ, ਸਮੋਹੋ, ਸਮਾਨੋ – ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਸਾਰਤ੍ਤਾ ਰਜਨੀਯੇਸੁ, ਪਿਯਰੂਪਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨੋ;
ਮੋਹੇਨ ਆਵੁਤਾ [ਅਧਮਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਸਤ੍ਤਾ, ਬਦ੍ਧਾ [ਬਨ੍ਧਾ (ਕ.)] ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਨਂ.
‘‘ਰਾਗਜਂ ਦੋਸਜਞ੍ਚਾਪਿ, ਮੋਹਜਂ ਚਾਪਵਿਦ੍ਦਸੂ;
ਕਰੋਨ੍ਤਾਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ [ਧਮ੍ਮਂ (ਕ.)], ਸਵਿਘਾਤਂ ਦੁਖੁਦ੍ਰਯਂ.
‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਵੁਤਾ ਪੋਸਾ, ਅਨ੍ਧਭੂਤਾ ਅਚਕ੍ਖੁਕਾ;
ਯਥਾ ਧਮ੍ਮਾ ਤਥਾ ਸਨ੍ਤਾ, ਨ ਤਸ੍ਸੇਵਨ੍ਤਿ [ਨਸ੍ਸੇਵਨ੍ਤਿ (ਸੀ.)] ਮਞ੍ਞਰੇ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ;
੭. ਅਹਿਰਾਜਸੁਤ੍ਤਂ
੬੭. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹਿਨਾ ਦਟ੍ਠੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹਿਨਾ ਦਟ੍ਠੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ’’ਤਿ.
‘‘ਨ ਹਿ ਨੂਨ [ਨ ਹ ਨੂਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਹਿਰਾਜਕੁਲਾਨਿ ਮੇਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਫਰਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਹਿਰਾਜਕੁਲਾਨਿ ਮੇਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਫਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹਿਨਾ ਦਟ੍ਠੋ ਕਾਲਙ੍ਕਰੇਯ੍ਯ.
‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਵਿਰੂਪਕ੍ਖਂ ਅਹਿਰਾਜਕੁਲਂ, ਏਰਾਪਥਂ ਅਹਿਰਾਜਕੁਲਂ, ਛਬ੍ਯਾਪੁਤ੍ਤਂ ਅਹਿਰਾਜਕੁਲਂ, ਕਣ੍ਹਾਗੋਤਮਕਂ ਅਹਿਰਾਜਕੁਲਂ. ਨ ਹਿ ਨੂਨ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਹਿਰਾਜਕੁਲਾਨਿ ਮੇਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਫਰਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਹਿਰਾਜਕੁਲਾਨਿ ਮੇਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਫਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹਿਨਾ ਦਟ੍ਠੋ ਕਾਲਙ੍ਕਰੇਯ੍ਯ.
‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਹਿਰਾਜਕੁਲਾਨਿ ਮੇਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਫਰਿਤੁਂ ਅਤ੍ਤਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਰਕ੍ਖਾਯ ਅਤ੍ਤਪਰਿਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿ.
[ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੧; ਜਾ. ੧.੨.੧੦੫ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ‘‘ਵਿਰੂਪਕ੍ਖੇਹਿ ਮੇ ਮੇਤ੍ਤਂ, ਮੇਤ੍ਤਂ ਏਰਾਪਥੇਹਿ ਮੇ;
ਛਬ੍ਯਾਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਮੇ ਮੇਤ੍ਤਂ, ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਣ੍ਹਾਗੋਤਮਕੇਹਿ ਚ.
‘‘ਅਪਾਦਕੇਹਿ ਮੇ ਮੇਤ੍ਤਂ, ਮੇਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਪਾਦਕੇਹਿ [ਦਿਪਾਦਕੇਹਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਮੇ;
ਚਤੁਪ੍ਪਦੇਹਿ ਮੇ ਮੇਤ੍ਤਂ, ਮੇਤ੍ਤਂ ਬਹੁਪ੍ਪਦੇਹਿ ਮੇ.
‘‘ਮਾ ਮਂ ਅਪਾਦਕੋ ਹਿਂਸਿ, ਮਾ ਮਂ ਹਿਂਸਿ ਦ੍ਵਿਪਾਦਕੋ [ਦਿਪਾਦਕੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)];
ਮਾ ਮਂ ਚਤੁਪ੍ਪਦੋ ਹਿਂਸਿ, ਮਾ ਮਂ ਹਿਂਸਿ ਬਹੁਪ੍ਪਦੋ.
‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਾਣਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਭੂਤਾ ਚ ਕੇਵਲਾ;
ਸਬ੍ਬੇ ਭਦ੍ਰਾਨਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੁ, ਮਾ ਕਞ੍ਚਿ [ਕਿਞ੍ਚਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਪਾਪਮਾਗਮਾ.
‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਧਮ੍ਮੋ;
ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਸਙ੍ਘੋ, ਪਮਾਣਵਨ੍ਤਾਨਿ ਸਰੀਸਪਾਨਿ [ਸਿਰਿਂਸਪਾਨਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)].
‘‘ਅਹਿਵਿਚ੍ਛਿਕਾ ਸਤਪਦੀ, ਉਣ੍ਣਨਾਭੀ ਸਰਬੂ ਮੂਸਿਕਾ;
ਕਤਾ ਮੇ ਰਕ੍ਖਾ ਕਤਾ ਮੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾ [ਕਤਂ ਮੇ ਪਰਿਤ੍ਤਂ (?)], ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੁ ਭੂਤਾਨਿ;
ਸੋਹਂ ਨਮੋ ਭਗਵਤੋ, ਨਮੋ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ;
੮. ਦੇਵਦਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੬੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੨; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੮੪], ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਪਰਾਭਵਾਯ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਦਲੀ ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਲ਼ੁ ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਲ਼ੋ ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸਤਰੀ ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦੀ’’ਤਿ.
‘‘ਫਲਂ ਵੇ ਕਦਲਿਂ ਹਨ੍ਤਿ, ਫਲਂ ਵੇਲ਼ੁਂ ਫਲਂ ਨਲ਼ਂ;
ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਕਾਪੁਰਿਸਂ ਹਨ੍ਤਿ, ਗਬ੍ਭੋ ਅਸ੍ਸਤਰਿਂ ਯਥਾ’’ਤਿ [ਚੂਲ਼ਵ. ੩੩੫; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੩; ੨.੧੮੪; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੯੦]. ਅਟ੍ਠਮਂ;
੯. ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਂ
੬੯. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਧਾਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਸਂਵਰਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਪਹਾਨਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਭਾਵਨਾਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਾਪ੍ਪਧਾਨਂ. ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਵਰਪ੍ਪਧਾਨਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾਯ ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਤਿ ਵਾਯਮਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਵਰਪ੍ਪਧਾਨਂ.
‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਹਾਨਪ੍ਪਧਾਨਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਤਿ ਵਾਯਮਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਹਾਨਪ੍ਪਧਾਨਂ.
‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਨਾਪ੍ਪਧਾਨਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਤਿ ਵਾਯਮਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਨਾਪ੍ਪਧਾਨਂ.
‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਾਪ੍ਪਧਾਨਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਠਿਤਿਯਾ ਅਸਮ੍ਮੋਸਾਯ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਵੇਪੁਲ੍ਲਾਯ ਭਾਵਨਾਯ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਤਿ ਵਾਯਮਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਾਪ੍ਪਧਾਨਂ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਧਾਨਾਨੀ’’ਤਿ.
‘‘ਸਂਵਰੋ ਚ ਪਹਾਨਞ੍ਚ, ਭਾਵਨਾ ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਾ;
ਏਤੇ ਪਧਾਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਦੇਸਿਤਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨਾ;
ਯੋ ਹਿ [ਯੇਹਿ (?)] ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਧਾਤਾਪੀ, ਖਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਾਪੁਣੇ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ;
੧੦. ਅਧਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤਂ
੭੦. ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਰਾਜਾਨੋ ਅਧਮ੍ਮਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਰਾਜਾਯੁਤ੍ਤਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਧਮ੍ਮਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਧਮ੍ਮਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇਸੁ ਅਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਨੇਗਮਜਾਨਪਦਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਧਮ੍ਮਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨੇਗਮਜਾਨਪਦੇਸੁ ਅਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਵਿਸਮਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਮਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਵਿਸਮਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਨਿ ਤਾਰਕਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਮਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਸੁ ਤਾਰਕਰੂਪੇਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਵਿਸਮਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਾ [ਰਤ੍ਤਿਦਿਵਾ (ਕ.)] ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਮਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੇਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਵਿਸਮਂ ਮਾਸਦ੍ਧਮਾਸਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਮਂ ਮਾਸਦ੍ਧਮਾਸੇਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਵਿਸਮਂ ਉਤੁਸਂਵਚ੍ਛਰਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਮਂ ਉਤੁਸਂਵਚ੍ਛਰੇਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਵਿਸਮਂ ਵਾਤਾ ਵਾਯਨ੍ਤਿ ਵਿਸਮਾ ਅਪਞ੍ਜਸਾ. ਵਿਸਮਂ ਵਾਤੇਸੁ ਵਾਯਨ੍ਤੇਸੁ ਵਿਸਮੇਸੁ ਅਪਞ੍ਜਸੇਸੁ ਦੇਵਤਾ ਪਰਿਕੁਪਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਦੇਵਤਾਸੁ ਪਰਿਕੁਪਿਤਾਸੁ ਦੇਵੋ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛਤਿ. ਦੇਵੇ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਵਿਸਮਪਾਕਾਨਿ [ਵਿਸਮਪਾਕੀਨਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਵਿਸਮਂ ਪਾਕਾਨਿ (ਕ.)] ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਮਪਾਕਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ ਚ ਬਵ੍ਹਾਬਾਧਾ [ਬਹ੍ਵਾਬਾਧਾ (ਕ.)] ਚ.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਰਾਜਾਨੋ ਧਮ੍ਮਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਰਾਜਾਯੁਤ੍ਤਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇਸੁ ਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਨੇਗਮਜਾਨਪਦਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨੇਗਮਜਾਨਪਦੇਸੁ ਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਸਮਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਮਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਸਮਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਨਿ ਤਾਰਕਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਮਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਸੁ ਤਾਰਕਰੂਪੇਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਸਮਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਮਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੇਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਸਮਂ ਮਾਸਦ੍ਧਮਾਸਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਮਂ ਮਾਸਦ੍ਧਮਾਸੇਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਸਮਂ ਉਤੁਸਂਵਚ੍ਛਰਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਮਂ ਉਤੁਸਂਵਚ੍ਛਰੇਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਸਮਂ ਵਾਤਾ ਵਾਯਨ੍ਤਿ ਸਮਾ ਪਞ੍ਜਸਾ. ਸਮਂ ਵਾਤੇਸੁ ਵਾਯਨ੍ਤੇਸੁ ਸਮੇਸੁ ਪਞ੍ਜਸੇਸੁ ਦੇਵਤਾ ਅਪਰਿਕੁਪਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਦੇਵਤਾਸੁ ਅਪਰਿਕੁਪਿਤਾਸੁ ਦੇਵੋ ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛਤਿ. ਦੇਵੇ ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਸਮਪਾਕਾਨਿ ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਸਮਪਾਕਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਚ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਚ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਾ ਚਾ’’ਤਿ.
‘‘ਗੁਨ੍ਨਂ ਚੇ ਤਰਮਾਨਾਨਂ, ਜਿਮ੍ਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪੁਙ੍ਗਵੋ;
ਸਬ੍ਬਾ ਤਾ ਜਿਮ੍ਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੇਤ੍ਤੇ ਜਿਮ੍ਹਂ ਗਤੇ ਸਤਿ.
‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਯੋ ਹੋਤਿ ਸੇਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤੋ;
ਸੋ ਚੇ ਅਧਮ੍ਮਂ ਚਰਤਿ, ਪਗੇਵ ਇਤਰਾ ਪਜਾ;
ਸਬ੍ਬਂ ਰਟ੍ਠਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸੇਤਿ, ਰਾਜਾ ਚੇ ਹੋਤਿ ਅਧਮ੍ਮਿਕੋ.
‘‘ਗੁਨ੍ਨਂ ਚੇ ਤਰਮਾਨਾਨਂ, ਉਜੁਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪੁਙ੍ਗਵੋ;
ਸਬ੍ਬਾ ਤਾ ਉਜੁਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੇਤ੍ਤੇ ਉਜੁਂ ਗਤੇ ਸਤਿ.
‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਯੋ ਹੋਤਿ ਸੇਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤੋ;
ਸੋ ਸਚੇ [ਸੋ ਚੇਵ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸੋ ਚੇ (ਸ੍ਯਾ.)] ਧਮ੍ਮਂ ਚਰਤਿ, ਪਗੇਵ ਇਤਰਾ ਪਜਾ;
ਸਬ੍ਬਂ ਰਟ੍ਠਂ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਰਾਜਾ ਚੇ ਹੋਤਿ ਧਮ੍ਮਿਕੋ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ;
ਪਤ੍ਤਕਮ੍ਮਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.