(੧੪) ੪. ਯੋਧਾਜੀਵਵਗ੍ਗੋ

੧. ਯੋਧਾਜੀਵਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੪. ‘‘ਤੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਰਾਜਾਰਹੋ ਹੋਤਿ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਦੂਰੇ ਪਾਤੀ ਚ ਹੋਤਿ ਅਕ੍ਖਣਵੇਧੀ ਚ ਮਹਤੋ ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਲੇਤਾ. ਇਮੇਹਿ, ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਰਾਜਾਰਹੋ ਹੋਤਿ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੂਰੇ ਪਾਤੀ ਚ ਹੋਤਿ ਅਕ੍ਖਣਵੇਧੀ ਚ ਮਹਤੋ ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਲੇਤਾ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੂਰੇ ਪਾਤੀ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਵਾ ਸੁਖੁਮਂ ਵਾ ਹੀਨਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ ਯਂ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ – ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਾ ਕਾਚਿ ਵੇਦਨਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਵਾ ਸੁਖੁਮਾ ਵਾ ਹੀਨਾ ਵਾ ਪਣੀਤਾ ਵਾ ਯਾ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਵੇਦਨਂ [ਸਬ੍ਬਾ ਵੇਦਨਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)] – ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਾ ਕਾਚਿ ਸਞ੍ਞਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਵਾ ਸੁਖੁਮਾ ਵਾ ਹੀਨਾ ਵਾ ਪਣੀਤਾ ਵਾ ਯਾ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਸਞ੍ਞਂ [ਸਬ੍ਬਾ ਸਞ੍ਞਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)] – ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਵਾ ਸੁਖੁਮਾ ਵਾ ਹੀਨਾ ਵਾ ਪਣੀਤਾ ਵਾ ਯੇ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ – ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਵਾ ਸੁਖੁਮਂ ਵਾ ਹੀਨਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ ਯਂ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ – ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੂਰੇ ਪਾਤੀ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਕ੍ਖਣਵੇਧੀ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ; ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ; ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ; ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਕ੍ਖਣਵੇਧੀ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਹਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਲੇਤਾ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਦਾਲੇਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਹਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਲੇਤਾ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਪਰਿਸਾਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੫. ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਸਾ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਉਕ੍ਕਾਚਿਤਵਿਨੀਤਾ ਪਰਿਸਾ, ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾਵਿਨੀਤਾ ਪਰਿਸਾ, ਯਾਵਤਾਵਿਨੀਤਾ [ਯਾਵਤਜ੍ਝਾਵਿਨੀਤਾ (ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਾਠਨ੍ਤਰਂ)] ਪਰਿਸਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਰਿਸਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਮਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੬. ‘‘ਤੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ( ) [(ਇਧ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਭਿਕ੍ਖੁ) (ਪੀ. ਕ.)] ਦੁਦ੍ਦਦਂ ਦਦਾਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਮਂ ਖਮਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਉਪ੍ਪਾਦਾਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੭. ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾ ਵਾ ਤਥਾਗਤਾਨਂ, ਠਿਤਾਵ ਸਾ ਧਾਤੁ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਤਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ. ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਅਭਿਸਮੇਤਿ. ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮੇਤ੍ਵਾ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ ਦੇਸੇਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਤਿ ਵਿਵਰਤਿ ਵਿਭਜਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਤਿ – ‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’ਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾ ਵਾ ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਠਿਤਾਵ ਸਾ ਧਾਤੁ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਤਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ. ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਅਭਿਸਮੇਤਿ. ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮੇਤ੍ਵਾ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ ਦੇਸੇਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਤਿ ਵਿਵਰਤਿ ਵਿਭਜਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਤਿ – ‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ’ਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾ ਵਾ ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਠਿਤਾਵ ਸਾ ਧਾਤੁ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਤਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾ. ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਅਭਿਸਮੇਤਿ. ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮੇਤ੍ਵਾ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ ਦੇਸੇਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਤਿ ਵਿਵਰਤਿ ਵਿਭਜਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਤਿ – ‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾ’’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੮. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਤਨ੍ਤਾਵੁਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥਾਨਂ, ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋ ਤੇਸਂ ਪਟਿਕਿਟ੍ਠੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਤੇ ਸੀਤੋ, ਉਣ੍ਹੇ ਉਣ੍ਹੋ, ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ, ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ, ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਪੁਥੁਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਦਾਨਂ [ਸਮਣਪ੍ਪਵਾਦਾਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਮਕ੍ਖਲਿਵਾਦੋ ਤੇਸਂ ਪਟਿਕਿਟ੍ਠੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ.

‘‘ਮਕ੍ਖਲਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਰਿਯ’ਨ੍ਤਿ. ਯੇਪਿ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਹੇਸੁਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਵਾਦਾ ਚੇਵ ਅਹੇਸੁਂ ਕਿਰਿਯਵਾਦਾ ਚ ਵੀਰਿਯਵਾਦਾ ਚ. ਤੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਖਲਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਪਟਿਬਾਹਤਿ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਰਿਯ’ਨ੍ਤਿ. ਯੇਪਿ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਵਾਦਾ ਚੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕਿਰਿਯਵਾਦਾ ਚ ਵੀਰਿਯਵਾਦਾ ਚ. ਤੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਖਲਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਪਟਿਬਾਹਤਿ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਰਿਯ’ਨ੍ਤਿ. ਅਹਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਮ੍ਮਵਾਦੋ ਚੇਵ ਕਿਰਿਯਵਾਦੋ ਚ ਵੀਰਿਯਵਾਦੋ ਚ. ਮਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਖਲਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਪਟਿਬਾਹਤਿ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਰਿਯ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀਮੁਖੇ ਖਿਪ੍ਪਂ ਉਡ੍ਡੇਯ੍ਯ [ਓਡ੍ਡੇਯ੍ਯ (ਸੀ.)] ਬਹੂਨਂ [ਬਹੁਨ੍ਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਅਨਯਾਯ ਬ੍ਯਸਨਾਯ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਖਲਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸਖਿਪ੍ਪਂ ਮਞ੍ਞੇ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਬਹੂਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਅਨਯਾਯ ਬ੍ਯਸਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਸਮ੍ਪਦਾਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੯. ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਪਦਾ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਾ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਵੁਦ੍ਧਿਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੦. ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੁਦ੍ਧਿਯੋ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਸਦ੍ਧਾਵੁਦ੍ਧਿ, ਸੀਲਵੁਦ੍ਧਿ, ਪਞ੍ਞਾਵੁਦ੍ਧਿ – ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੁਦ੍ਧਿਯੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਅਸ੍ਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੧. ‘‘ਤਯੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੇ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਤਯੋ ਚ ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੇ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਅਸ੍ਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਸ੍ਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ; ਨ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਸ੍ਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ; ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਸ੍ਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਅਸ੍ਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕਾ.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ; ਨ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ; ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ; ਨ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਜਵਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਖੋ ਪਨ ਅਭਿਵਿਨਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਂਸਾਦੇਤਿ [ਸਂਹੀਰੇਤਿ (ਕ.)], ਨੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਨ ਵਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਨ ਖੋ ਪਨ ਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ; ਨ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ; ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਜਵਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਖੋ ਪਨ ਅਭਿਵਿਨਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਨੋ ਸਂਸਾਦੇਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਨ ਪਨ ਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ; ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਜਵਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਖੋ ਪਨ ਅਭਿਵਿਨਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਨੋ ਸਂਸਾਦੇਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਲਾਭੀ ਖੋ ਪਨ ਹੋਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਪੁਰਿਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕਾ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਅਸ੍ਸਪਰਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੨. ‘‘ਤਯੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸਪਰਸ੍ਸੇ [ਅਸ੍ਸਸਦਸ੍ਸੇ (ਸੀ ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਤਯੋ ਚ ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸੇ [ਪੁਰਿਸਸਦਸ੍ਸੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਅਸ੍ਸਪਰਸ੍ਸਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਸ੍ਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ; ਨ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਸ੍ਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ; ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਸ੍ਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਅਸ੍ਸਪਰਸ੍ਸਾ.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ; ਨ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ; ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ; ਨ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਜਵਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਖੋ ਪਨ ਅਭਿਵਿਨਿਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਂਸਾਦੇਤਿ, ਨੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਨ ਵਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਨ ਖੋ ਪਨ ਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ; ਨ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ, ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਜਵਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਖੋ ਪਨ ਅਭਿਵਿਨਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਨੋ ਸਂਸਾਦੇਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਨ ਖੋ ਪਨ ਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ; ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ, ਨ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਜਵਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਖੋ ਪਨ ਅਭਿਵਿਨਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਨੋ ਸਂਸਾਦੇਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਲਾਭੀ ਖੋ ਪਨ ਹੋਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਪੁਰਿਸਪਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੩. ‘‘ਤਯੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਰੇ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੇ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਤਯੋ ਚ ਭਦ੍ਰੇ ਪੁਰਿਸਾਜਾਨੀਯੇ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਭਦ੍ਰਾ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ …ਪੇ… ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਭਦ੍ਰਾ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯਾ.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਭਦ੍ਰਾ ਪੁਰਿਸਾਜਾਨੀਯਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਭਦ੍ਰੋ ਪੁਰਿਸਾਜਾਨੀਯੋ…ਪੇ… ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਰੋ ਪੁਰਿਸਾਜਾਨੀਯੋ…ਪੇ… ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਜਵਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਖੋ ਪਨ ਅਭਿਵਿਨਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਨੋ ਸਂਸਾਦੇਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਲਾਭੀ ਖੋ ਪਨ ਹੋਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਰੋ ਪੁਰਿਸਾਜਾਨੀਯੋ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਭਦ੍ਰਾ ਪੁਰਿਸਾਜਾਨੀਯਾ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.

੧੧. ਪਠਮਮੋਰਨਿਵਾਪਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਮੋਰਨਿਵਾਪੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਤੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਾਦਸਮਂ.

੧੨. ਦੁਤਿਯਮੋਰਨਿਵਾਪਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੫. ‘‘ਤੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ, ਆਦੇਸਨਾਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ, ਅਨੁਸਾਸਨੀਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.

੧੩. ਤਤਿਯਮੋਰਨਿਵਾਪਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੬. ‘‘ਤੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਸਮ੍ਮਾਞਾਣੇਨ, ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਰਸਮਂ.

ਯੋਧਾਜੀਵਵਗ੍ਗੋ ਚੁਦ੍ਦਸਮੋ.