੧. ਛਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਂ

੭੨. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਛਨ੍ਨੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਛਨ੍ਨੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥਾਤਿ. ਮਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮਾ’’ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥ, ਕਿਂ ਦੋਸੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥ, ਕਿਂ ਮੋਹੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਥਾ’’ਤਿ?

‘‘ਰਤ੍ਤੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ; ਰਾਗੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਚੇਤਸਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਰਤ੍ਤੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ; ਰਾਗੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਨ ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਨ ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ. ਰਤ੍ਤੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਉਭਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ; ਰਾਗੇ ਪਹੀਨੇ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਉਭਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਰਾਗੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਨ੍ਧਕਰਣੋ ਅਚਕ੍ਖੁਕਰਣੋ ਅਞ੍ਞਾਣਕਰਣੋ ਪਞ੍ਞਾਨਿਰੋਧਿਕੋ ਵਿਘਾਤਪਕ੍ਖਿਕੋ ਅਨਿਬ੍ਬਾਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ.

‘‘ਦੁਟ੍ਠੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦੋਸੇਨ…ਪੇ… ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮੋਹੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ; ਮੋਹੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਚੇਤਸਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮੋਹੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ; ਮੋਹੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਨ ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ, ਨ ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ. ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮੋਹੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਉਭਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ; ਮੋਹੇ ਪਹੀਨੇ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਉਭਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਮੋਹੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਨ੍ਧਕਰਣੋ ਅਚਕ੍ਖੁਕਰਣੋ ਅਞ੍ਞਾਣਕਰਣੋ ਪਞ੍ਞਾਨਿਰੋਧਿਕੋ ਵਿਘਾਤਪਕ੍ਖਿਕੋ ਅਨਿਬ੍ਬਾਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ. ਇਦਂ ਖੋ ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮ. ਇਦਂ ਦੋਸੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮ. ਇਦਂ ਮੋਹੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮਾ’’ਤਿ.

‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.