੫. ਹਤ੍ਥਕਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗੋਮਗ੍ਗੇ ਸਿਂਸਪਾਵਨੇ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਰੇ. ਅਥ ਖੋ ਹਤ੍ਥਕੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਜਙ੍ਘਾਵਿਹਾਰਂ ਅਨੁਚਙ੍ਕਮਮਾਨੋ ਅਨੁਵਿਚਰਮਾਨੋ ਅਦ੍ਦਸ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗੋਮਗ੍ਗੇ ਸਿਂਸਪਾਵਨੇ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਹਤ੍ਥਕੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸੁਖਮਸਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਕੁਮਾਰ, ਸੁਖਮਸਯਿਤ੍ਥਂ. ਯੇ ਚ ਪਨ ਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਸੇਨ੍ਤਿ, ਅਹਂ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’’ਤਿ.

‘‘ਸੀਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੇਮਨ੍ਤਿਕਾ ਰਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਟ੍ਠਕੋ ਹਿਮਪਾਤਸਮਯੋ, ਖਰਾ ਗੋਕਣ੍ਟਕਹਤਾ ਭੂਮਿ, ਤਨੁਕੋ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਰੋ, ਵਿਰਲ਼ਾਨਿ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਾਨਿ, ਸੀਤਾਨਿ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ, ਸੀਤੋ ਚ ਵੇਰਮ੍ਭੋ ਵਾਤੋ ਵਾਯਤਿ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਏਵਂ, ਕੁਮਾਰ, ਸੁਖਮਸਯਿਤ੍ਥਂ. ਯੇ ਚ ਪਨ ਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਸੇਨ੍ਤਿ, ਅਹਂ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’’’ਤਿ.

‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਕੁਮਾਰ, ਤਞ੍ਞੇਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਯਥਾ ਤੇ ਖਮੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕੁਮਾਰ, ਇਧਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਵਲਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਤਂ ਫੁਸਿਤਗ੍ਗਲ਼ਂ ਪਿਹਿਤਵਾਤਪਾਨਂ. ਤਤ੍ਰਸ੍ਸ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ ਗੋਨਕਤ੍ਥਤੋ ਪਟਿਕਤ੍ਥਤੋ ਪਟਲਿਕਤ੍ਥਤੋ ਕਦਲਿਮਿਗਪਵਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣੋ [ਕਾਦਲਿਮਿਗਪਵਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣੋ (ਸੀ.)] ਸਉਤ੍ਤਰਚ੍ਛਦੋ ਉਭਤੋ ਲੋਹਿਤਕੂਪਧਾਨੋ; ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪੋ ਚੇਤ੍ਥ ਝਾਯੇਯ੍ਯ [ਜਾਲੇਯ੍ਯ (ਕ.)]; ਚਤਸ੍ਸੋ ਚ [ਤਸ੍ਸੇਵ (ਕ.)] ਪਜਾਪਤਿਯੋ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਅਸ੍ਸੁ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕੁਮਾਰ, ਸੁਖਂ ਵਾ ਸੋ ਸਯੇਯ੍ਯ ਨੋ ਵਾ? ਕਥਂ ਵਾ ਤੇ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸੁਖਂ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਯੇਯ੍ਯ. ਯੇ ਚ ਪਨ ਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਸੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕੁਮਾਰ, ਅਪਿ ਨੁ ਤਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਰਾਗਜਾ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਕਾਯਿਕਾ ਵਾ ਚੇਤਸਿਕਾ ਵਾ ਯੇਹਿ ਸੋ ਰਾਗਜੇਹਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹੇਹਿ ਪਰਿਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ.

‘‘ਯੇਹਿ ਖੋ ਸੋ, ਕੁਮਾਰ, ਗਹਪਤਿ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਰਾਗਜੇਹਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹੇਹਿ ਪਰਿਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਯੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਰਾਗੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ. ਤਸ੍ਮਾਹਂ ਸੁਖਮਸਯਿਤ੍ਥਂ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕੁਮਾਰ, ਅਪਿ ਨੁ ਤਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਦੋਸਜਾ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ…ਪੇ… ਮੋਹਜਾ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਕਾਯਿਕਾ ਵਾ ਚੇਤਸਿਕਾ ਵਾ ਯੇਹਿ ਸੋ ਮੋਹਜੇਹਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹੇਹਿ ਪਰਿਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ.

‘‘ਯੇ ਹਿ ਖੋ ਸੋ, ਕੁਮਾਰ, ਗਹਪਤਿ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਮੋਹਜੇਹਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹੇਹਿ ਪਰਿਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਯੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਮੋਹੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ. ਤਸ੍ਮਾਹਂ ਸੁਖਮਸਯਿਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ.

[ਚੂਲ਼ਵ. ੩੦੫; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੨] ‘‘ਸਬ੍ਬਦਾ ਵੇ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ;

ਯੋ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ [ਲਿਪ੍ਪਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਕਾਮੇਸੁ, ਸੀਤਿਭੂਤੋ ਨਿਰੂਪਧਿ.

‘‘ਸਬ੍ਬਾ ਆਸਤ੍ਤਿਯੋ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਹਦਯੇ ਦਰਂ;

ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਸਨ੍ਤਿਂ ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਚੇਤਸੋ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ;