੫. ਸਚੇਤਨਸੁਤ੍ਤਂ

੧੫. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਇਸਿਪਤਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ ਸਚੇਤਨੋ [ਪਚੇਤਨੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨਾਮ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਸਚੇਤਨੋ ਰਥਕਾਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਇਤੋ ਮੇ, ਸਮ੍ਮ ਰਥਕਾਰ, ਛਨ੍ਨਂ ਮਾਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸਙ੍ਗਾਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ [ਸਕ੍ਖਸਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਮੇ, ਸਮ੍ਮ ਰਥਕਾਰ, ਨਵਂ ਚਕ੍ਕਯੁਗਂ ਕਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਥਕਾਰੋ ਰਞ੍ਞੋ ਸਚੇਤਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਥਕਾਰੋ ਛਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਛਾਰਤ੍ਤੂਨੇਹਿ ਏਕਂ ਚਕ੍ਕਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਸਚੇਤਨੋ ਰਥਕਾਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਇਤੋ ਮੇ, ਸਮ੍ਮ ਰਥਕਾਰ, ਛਨ੍ਨਂ ਦਿਵਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸਙ੍ਗਾਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਵਂ ਚਕ੍ਕਯੁਗ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਦੇਵ, ਛਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਛਾਰਤ੍ਤੂਨੇਹਿ ਏਕਂ ਚਕ੍ਕਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਪਨ ਮੇ, ਸਮ੍ਮ ਰਥਕਾਰ, ਇਮੇਹਿ ਛਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਦੁਤਿਯਂ ਚਕ੍ਕਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਥਕਾਰੋ ਛਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਦੁਤਿਯਂ ਚਕ੍ਕਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਵਂ ਚਕ੍ਕਯੁਗਂ ਆਦਾਯ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਸਚੇਤਨੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਸਚੇਤਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਇਦਂ ਤੇ, ਦੇਵ, ਨਵਂ ਚਕ੍ਕਯੁਗਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਯਞ੍ਚ ਤੇ ਇਦਂ, ਸਮ੍ਮ ਰਥਕਾਰ, ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਾਰਤ੍ਤੂਨੇਹਿ ਯਞ੍ਚ ਤੇ ਇਦਂ ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਇਮੇਸਂ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ? ਨੇਸਾਹਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ‘ਅਤ੍ਥੇਸਂ, ਦੇਵ, ਨਾਨਾਕਰਣਂ. ਪਸ੍ਸਤੁ ਦੇਵੋ ਨਾਨਾਕਰਣ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਥਕਾਰੋ ਯਂ ਤਂ ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਮਾਨਂ ਯਾਵਤਿਕਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਗਤਿ ਤਾਵਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਿਙ੍ਗੁਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਪਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਤਂ ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਾਰਤ੍ਤੂਨੇਹਿ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਮਾਨਂ ਯਾਵਤਿਕਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਗਤਿ ਤਾਵਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖਾਹਤਂ ਮਞ੍ਞੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

‘‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਸਮ੍ਮ ਰਥਕਾਰ, ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯਮਿਦਂ [ਯਦਿਦਂ (ਕ.)] ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਮਾਨਂ ਯਾਵਤਿਕਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਗਤਿ ਤਾਵਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਿਙ੍ਗੁਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਪਤਿ? ਕੋ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਰਥਕਾਰ, ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯਮਿਦਂ ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਾਰਤ੍ਤੂਨੇਹਿ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਮਾਨਂ ਯਾਵਤਿਕਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਗਤਿ ਤਾਵਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖਾਹਤਂ ਮਞ੍ਞੇ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ? ‘ਯਮਿਦਂ, ਦੇਵ, ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਸ੍ਸ ਨੇਮਿਪਿ ਸਵਙ੍ਕਾ ਸਦੋਸਾ ਸਕਸਾਵਾ, ਅਰਾਪਿ ਸਵਙ੍ਕਾ ਸਦੋਸਾ ਸਕਸਾਵਾ, ਨਾਭਿਪਿ ਸਵਙ੍ਕਾ ਸਦੋਸਾ ਸਕਸਾਵਾ. ਤਂ ਨੇਮਿਯਾਪਿ ਸਵਙ੍ਕਤ੍ਤਾ ਸਦੋਸਤ੍ਤਾ ਸਕਸਾਵਤ੍ਤਾ, ਅਰਾਨਮ੍ਪਿ ਸਵਙ੍ਕਤ੍ਤਾ ਸਦੋਸਤ੍ਤਾ ਸਕਸਾਵਤ੍ਤਾ, ਨਾਭਿਯਾਪਿ ਸਵਙ੍ਕਤ੍ਤਾ ਸਦੋਸਤ੍ਤਾ ਸਕਸਾਵਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਮਾਨਂ ਯਾਵਤਿਕਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਗਤਿ ਤਾਵਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਿਙ੍ਗੁਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਪਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਤਂ, ਦੇਵ, ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਾਰਤ੍ਤੂਨੇਹਿ ਤਸ੍ਸ ਨੇਮਿਪਿ ਅਵਙ੍ਕਾ ਅਦੋਸਾ ਅਕਸਾਵਾ, ਅਰਾਪਿ ਅਵਙ੍ਕਾ ਅਦੋਸਾ ਅਕਸਾਵਾ, ਨਾਭਿਪਿ ਅਵਙ੍ਕਾ ਅਦੋਸਾ ਅਕਸਾਵਾ. ਤਂ ਨੇਮਿਯਾਪਿ ਅਵਙ੍ਕਤ੍ਤਾ ਅਦੋਸਤ੍ਤਾ ਅਕਸਾਵਤ੍ਤਾ, ਅਰਾਨਮ੍ਪਿ ਅਵਙ੍ਕਤ੍ਤਾ ਅਦੋਸਤ੍ਤਾ ਅਕਸਾਵਤ੍ਤਾ, ਨਾਭਿਯਾਪਿ ਅਵਙ੍ਕਤ੍ਤਾ ਅਦੋਸਤ੍ਤਾ ਅਕਸਾਵਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਮਾਨਂ ਯਾਵਤਿਕਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਗਤਿ ਤਾਵਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖਾਹਤਂ ਮਞ੍ਞੇ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਞ੍ਞੋ ਨੂਨ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋ ਰਥਕਾਰੋ ਅਹੋਸੀ’ਤਿ! ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋ ਰਥਕਾਰੋ ਅਹੋਸਿਂ. ਤਦਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਸਲੋ ਦਾਰੁਵਙ੍ਕਾਨਂ ਦਾਰੁਦੋਸਾਨਂ ਦਾਰੁਕਸਾਵਾਨਂ. ਏਤਰਹਿ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕੁਸਲੋ ਕਾਯਵਙ੍ਕਾਨਂ ਕਾਯਦੋਸਾਨਂ ਕਾਯਕਸਾਵਾਨਂ, ਕੁਸਲੋ ਵਚੀਵਙ੍ਕਾਨਂ ਵਚੀਦੋਸਾਨਂ ਵਚੀਕਸਾਵਾਨਂ, ਕੁਸਲੋ ਮਨੋਵਙ੍ਕਾਨਂ ਮਨੋਦੋਸਾਨਂ ਮਨੋਕਸਾਵਾਨਂ. ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਕਾਯਵਙ੍ਕੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਕਾਯਦੋਸੋ ਕਾਯਕਸਾਵੋ, ਵਚੀਵਙ੍ਕੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਵਚੀਦੋਸੋ ਵਚੀਕਸਾਵੋ, ਮਨੋਵਙ੍ਕੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਮਨੋਦੋਸੋ ਮਨੋਕਸਾਵੋ, ਏਵਂ ਪਪਤਿਤਾ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤਂ ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਦਿਵਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਕਾਯਵਙ੍ਕੋ ਪਹੀਨੋ ਕਾਯਦੋਸੋ ਕਾਯਕਸਾਵੋ, ਵਚੀਵਙ੍ਕੋ ਪਹੀਨੋ ਵਚੀਦੋਸੋ ਵਚੀਕਸਾਵੋ, ਮਨੋਵਙ੍ਕੋ ਪਹੀਨੋ ਮਨੋਦੋਸੋ ਮਨੋਕਸਾਵੋ, ਏਵਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤਂ ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਾਰਤ੍ਤੂਨੇਹਿ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਕਾਯਵਙ੍ਕਂ ਪਜਹਿਸ੍ਸਾਮ ਕਾਯਦੋਸਂ ਕਾਯਕਸਾਵਂ, ਵਚੀਵਙ੍ਕਂ ਪਜਹਿਸ੍ਸਾਮ ਵਚੀਦੋਸਂ ਵਚੀਕਸਾਵਂ, ਮਨੋਵਙ੍ਕਂ ਪਜਹਿਸ੍ਸਾਮ ਮਨੋਦੋਸਂ ਮਨੋਕਸਾਵ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.