੮. ਮਨਸਿਕਾਰਸੁਤ੍ਤਂ
੮. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਥਾਰੂਪੋ ਸਮਾਧਿਪਟਿਲਾਭੋ ਯਥਾ ਨ ਚਕ੍ਖੁਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਰੂਪਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਸੋਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਸਦ੍ਦਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਘਾਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਗਨ੍ਧਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਜਿਵ੍ਹਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਰਸਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਕਾਯਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਪਥਵਿਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਆਪਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਤੇਜਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਵਾਯਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਇਧਲੋਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਪਰਲੋਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਮਨਸਾ, ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ; ਮਨਸਿ ਚ ਪਨ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ?
‘‘ਸਿਯਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਥਾਰੂਪੋ ਸਮਾਧਿਪਟਿਲਾਭੋ ਯਥਾ ਨ ਚਕ੍ਖੁਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਰੂਪਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਸੋਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਸਦ੍ਦਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਘਾਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਗਨ੍ਧਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਜਿਵ੍ਹਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਰਸਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਕਾਯਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਪਥਵਿਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਆਪਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਤੇਜਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਵਾਯਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਇਧਲੋਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਪਰਲੋਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਮਨਸਾ, ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ; ਮਨਸਿ ਚ ਪਨ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਥਾਰੂਪੋ ਸਮਾਧਿਪਟਿਲਾਭੋ ਯਥਾ ਨ ਚਕ੍ਖੁਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਰੂਪਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਮਨਸਾ, ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ; ਮਨਸਿ ਚ ਪਨ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ?
‘‘ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ – ‘ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਥਾਰੂਪੋ ਸਮਾਧਿਪਟਿਲਾਭੋ ਯਥਾ ਨ ਚਕ੍ਖੁਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਰੂਪਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਮਨਸਾ, ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯ; ਮਨਸਿ ਚ ਪਨ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.