੪. ਬੀਜਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੪. [ਅ. ਨਿ. ੧.੩੦੬; ਕਥਾ. ੭੦੮] ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਿਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ [ਸਮਾਦਿਣ੍ਣਂ (ਪੀ. ਕ.)] ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਯ ਅਕਨ੍ਤਾਯ ਅਮਨਾਪਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ [ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਕਾ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਮ੍ਬਬੀਜਂ ਵਾ ਕੋਸਾਤਕਿਬੀਜਂ ਵਾ ਤਿਤ੍ਤਕਾਲਾਬੁਬੀਜਂ ਵਾ ਅਲ੍ਲਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਯਞ੍ਚੇਵ ਪਥਵਿਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ ਯਞ੍ਚ ਆਪੋਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾਯ ਕਟੁਕਤ੍ਤਾਯ ਅਸਾਤਤ੍ਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਬੀਜਞ੍ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਕਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਿਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਯ ਅਕਨ੍ਤਾਯ ਅਮਨਾਪਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਕਾ.

‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਞਾਣਿਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਿਕਾ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਛੁਬੀਜਂ ਵਾ ਸਾਲਿਬੀਜਂ ਵਾ ਮੁਦ੍ਦਿਕਾਬੀਜਂ ਵਾ ਅਲ੍ਲਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਯਞ੍ਚ ਪਥਵਿਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ ਯਞ੍ਚ ਆਪੋਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਸਾਤਤ੍ਤਾਯ ਮਧੁਰਤ੍ਤਾਯ ਅਸੇਚਨਕਤ੍ਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਬੀਜਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਕਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ…ਪੇ. … ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਿਕਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.