੭. ਪਠਮਨਲ਼ਕਪਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੬੭. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਨਲ਼ਕਪਾਨਂ ਨਾਮ ਕੋਸਲਾਨਂ ਨਿਗਮੋ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਨਲ਼ਕਪਾਨੇ ਵਿਹਰਤਿ ਪਲਾਸਵਨੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਬਹੁਦੇਵ ਰਤ੍ਤਿਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –

‘‘ਵਿਗਤਥਿਨਮਿਦ੍ਧੋ [ਵਿਗਤਥੀਨਮਿਦ੍ਧੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ. ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ. ਪਿਟ੍ਠਿ ਮੇ ਆਗਿਲਾਯਤਿ; ਤਮਹਂ ਆਯਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਚਤੁਗ੍ਗੁਣਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ ਪਾਦੇ ਪਾਦਂ ਅਚ੍ਚਾਧਾਯ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਉਟ੍ਠਾਨਸਞ੍ਞਂ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸਦ੍ਧਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਹਿਰੀ [ਹਿਰਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨਤ੍ਥਿ… ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਨਤ੍ਥਿ … ਵੀਰਿਯਂ [ਵਿਰਿਯਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨਤ੍ਥਿ… ਪਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਹਾਨਿਯੇਵ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨੋ ਵੁਦ੍ਧਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੇ ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਹਾਯਤੇਵ ਵਣ੍ਣੇਨ ਹਾਯਤਿ ਮਣ੍ਡਲੇਨ ਹਾਯਤਿ ਆਭਾਯ ਹਾਯਤਿ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹੇਨ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਦ੍ਧਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਹਿਰੀ ਨਤ੍ਥਿ… ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਨਤ੍ਥਿ… ਵੀਰਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ… ਪਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਹਾਨਿਯੇਵ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨੋ ਵੁਦ੍ਧਿ.

‘‘ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਅਹਿਰਿਕੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੀ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਕੁਸੀਤੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਕੋਧਨੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਉਪਨਾਹੀ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸਦ੍ਧਾ ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਹਿਰੀ ਅਤ੍ਥਿ… ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਅਤ੍ਥਿ… ਪਞ੍ਞਾ ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਵੁਦ੍ਧਿਯੇਵ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨੋ ਪਰਿਹਾਨਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਜੁਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਡ੍ਢਤੇਵ ਵਣ੍ਣੇਨ ਵਡ੍ਢਤਿ ਮਣ੍ਡਲੇਨ ਵਡ੍ਢਤਿ ਆਭਾਯ ਵਡ੍ਢਤਿ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹੇਨ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਦ੍ਧਾ ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਹਿਰੀ ਅਤ੍ਥਿ… ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਅਤ੍ਥਿ… ਵੀਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥਿ… ਪਞ੍ਞਾ ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਵੁਦ੍ਧਿਯੇਵ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨੋ ਪਰਿਹਾਨਿ.

‘‘‘ਸਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਹਿਰੀਮਾ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਓਤ੍ਤਪ੍ਪੀ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਪਞ੍ਞਵਾ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਅਕ੍ਕੋਧਨੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਅਨੁਪਨਾਹੀ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ! ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਦ੍ਧਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਹਿਰੀ ਨਤ੍ਥਿ… ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਨਤ੍ਥਿ… ਵੀਰਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ… ਪਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਹਾਨਿਯੇਵ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨੋ ਵੁਦ੍ਧਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੇ ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਹਾਯਤੇਵ ਵਣ੍ਣੇਨ ਹਾਯਤਿ ਮਣ੍ਡਲੇਨ ਹਾਯਤਿ ਆਭਾਯ ਹਾਯਤਿ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹੇਨ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਦ੍ਧਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ …ਪੇ… ਨੋ ਵੁਦ੍ਧਿ.

‘‘‘ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ਅਹਿਰਿਕੋ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੀ… ਕੁਸੀਤੋ… ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ… ਕੋਧਨੋ… ਉਪਨਾਹੀ… ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ… ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋ… ‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਦ੍ਧਾ ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਹਿਰੀ ਅਤ੍ਥਿ… ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਅਤ੍ਥਿ… ਵੀਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥਿ… ਪਞ੍ਞਾ ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਵੁਦ੍ਧਿਯੇਵ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨੋ ਪਰਿਹਾਨਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਜੁਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਡ੍ਢਤੇਵ ਵਣ੍ਣੇਨ ਵਡ੍ਢਤਿ ਮਣ੍ਡਲੇਨ ਵਡ੍ਢਤਿ ਆਭਾਯ ਵਡ੍ਢਤਿ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹੇਨ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਦ੍ਧਾ ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਹਿਰੀ ਅਤ੍ਥਿ… ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਅਤ੍ਥਿ… ਵੀਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥਿ… ਪਞ੍ਞਾ ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਰਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਵਸੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਵੁਦ੍ਧਿਯੇਵ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨੋ ਪਰਿਹਾਨਿ.

‘‘‘ਸਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤਂ; ਹਿਰੀਮਾ… ਓਤ੍ਤਪ੍ਪੀ… ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ… ਪਞ੍ਞਵਾ… ਅਕ੍ਕੋਧਨੋ… ਅਨੁਪਨਾਹੀ… ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ… ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ… ‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪਰਿਹਾਨਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.