੯. ਪਠਮਕੋਸਲਸੁਤ੍ਤਂ

੨੯. ‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਸਿਕੋਸਲਾ, ਯਾਵਤਾ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਵਿਜਿਤਂ [ਵਿਜਿਤੇ (ਸੀ. ਕ.)], ਰਾਜਾ ਤਤ੍ਥ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਰਞ੍ਞੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਹੀਨਸ੍ਮਿਂ.

‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਿ ਦਿਸਾ ਭਨ੍ਤਿ ਵਿਰੋਚਮਾਨਾ, ਤਾਵ ਸਹਸ੍ਸਧਾ ਲੋਕੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਹਸ੍ਸਧਾ ਲੋਕੇ ਸਹਸ੍ਸਂ ਚਨ੍ਦਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਸੂਰਿਯਾਨਂ [ਸੁਰਿਯਾਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਸਹਸ੍ਸਂ ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਅਪਰਗੋਯਾਨਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੂਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਪੁਬ੍ਬਵਿਦੇਹਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਰਾਜਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਹਸ੍ਸਂ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਯਾਮਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਤੁਸਿਤਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਨਂ. ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ, ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਥੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਹੀਨਸ੍ਮਿਂ.

‘‘ਹੋਤਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਸਂਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਂਵਟ੍ਟਮਾਨੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਆਭਸ੍ਸਰਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ [ਆਭਸ੍ਸਰਵਤ੍ਤਨਿਕਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਨੋਮਯਾ ਪੀਤਿਭਕ੍ਖਾ ਸਯਂਪਭਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇਚਰਾ ਸੁਭਟ੍ਠਾਯਿਨੋ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਸਂਵਟ੍ਟਮਾਨੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਆਭਸ੍ਸਰਾ ਦੇਵਾ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਨ੍ਤਿ. ਆਭਸ੍ਸਰਾਨਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਹੀਨਸ੍ਮਿਂ.

[ਅ. ਨਿ. ੧੦.੨੫] ‘‘ਦਸਯਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਸਿਣਾਯਤਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਦਸ? ਪਥਵੀਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਅਦ੍ਵਯਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ; ਆਪੋਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ਤੇਜੋਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ… ਵਾਯੋਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ… ਨੀਲਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ… ਪੀਤਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ… ਲੋਹਿਤਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ… ਓਦਾਤਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ… ਆਕਾਸਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਅਦ੍ਵਯਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸ ਕਸਿਣਾਯਤਨਾਨਿ.

‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇਸਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਸਿਣਾਯਤਨਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਿਣਂ ਏਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਅਦ੍ਵਯਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਏਵਂਸਞ੍ਞਿਨੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਏਵਂਸਞ੍ਞੀਨਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਹੀਨਸ੍ਮਿਂ.

[ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੩੮, ੩੫੮; ਅ. ਨਿ. ੮.੬੪] ‘‘ਅਟ੍ਠਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ? ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ; ‘ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਪਠਮਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ.

‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ; ‘ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਦੁਤਿਯਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ.

‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ; ‘ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਤਤਿਯਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ.

‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ; ‘ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ.

‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨੀਲਾਨਿ ਨੀਲਵਣ੍ਣਾਨਿ ਨੀਲਨਿਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਨੀਲਨਿਭਾਸਾਨਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਉਮਾਪੁਪ੍ਫਂ ਨੀਲਂ ਨੀਲਵਣ੍ਣਂ ਨੀਲਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਨੀਲਨਿਭਾਸਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਤਂ ਵਤ੍ਥਂ ਬਾਰਾਣਸੇਯ੍ਯਕਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮਟ੍ਠਂ ਨੀਲਂ ਨੀਲਵਣ੍ਣਂ ਨੀਲਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਨੀਲਨਿਭਾਸਂ; ਏਵਮੇਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨੀਲਾਨਿ ਨੀਲਵਣ੍ਣਾਨਿ ਨੀਲਨਿਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਨੀਲਨਿਭਾਸਾਨਿ; ‘ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ.

‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪੀਤਾਨਿ ਪੀਤਵਣ੍ਣਾਨਿ ਪੀਤਨਿਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਪੀਤਨਿਭਾਸਾਨਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਕਣਿਕਾਰਪੁਪ੍ਫਂ ਪੀਤਂ ਪੀਤਵਣ੍ਣਂ ਪੀਤਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਪੀਤਨਿਭਾਸਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਤਂ ਵਤ੍ਥਂ ਬਾਰਾਣਸੇਯ੍ਯਕਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮਟ੍ਠਂ ਪੀਤਂ ਪੀਤਵਣ੍ਣਂ ਪੀਤਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਪੀਤਨਿਭਾਸਂ; ਏਵਮੇਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪੀਤਾਨਿ ਪੀਤਵਣ੍ਣਾਨਿ ਪੀਤਨਿਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਪੀਤਨਿਭਾਸਾਨਿ; ‘ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਛਟ੍ਠਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ.

‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਲੋਹਿਤਕਾਨਿ ਲੋਹਿਤਕਵਣ੍ਣਾਨਿ ਲੋਹਿਤਕਨਿਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਲੋਹਿਤਕਨਿਭਾਸਾਨਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਕਪੁਪ੍ਫਂ ਲੋਹਿਤਕਂ ਲੋਹਿਤਕਵਣ੍ਣਂ ਲੋਹਿਤਕਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਲੋਹਿਤਕਨਿਭਾਸਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਤਂ ਵਤ੍ਥਂ ਬਾਰਾਣਸੇਯ੍ਯਕਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮਟ੍ਠਂ ਲੋਹਿਤਕਂ ਲੋਹਿਤਕਵਣ੍ਣਂ ਲੋਹਿਤਕਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਲੋਹਿਤਕਨਿਭਾਸਂ; ਏਵਮੇਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਲੋਹਿਤਕਾਨਿ ਲੋਹਿਤਕਵਣ੍ਣਾਨਿ ਲੋਹਿਤਕਨਿਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਲੋਹਿਤਕਨਿਭਾਸਾਨਿ; ‘ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ.

‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਓਦਾਤਾਨਿ ਓਦਾਤਵਣ੍ਣਾਨਿ ਓਦਾਤਨਿਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਓਦਾਤਨਿਭਾਸਾਨਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਓਸਧਿਤਾਰਕਾ ਓਦਾਤਾ ਓਦਾਤਵਣ੍ਣਾ ਓਦਾਤਨਿਦਸ੍ਸਨਾ ਓਦਾਤਨਿਭਾਸਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਤਂ ਵਤ੍ਥਂ ਬਾਰਾਣਸੇਯ੍ਯਕਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮਟ੍ਠਂ ਓਦਾਤਂ ਓਦਾਤਵਣ੍ਣਂ ਓਦਾਤਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਓਦਾਤਨਿਭਾਸਂ; ਏਵਮੇਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਓਦਾਤਾਨਿ ਓਦਾਤਵਣ੍ਣਾਨਿ ਓਦਾਤਨਿਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਓਦਾਤਨਿਭਾਸਾਨਿ; ‘ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਿ.

‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਓਦਾਤਾਨਿ ਓਦਾਤਵਣ੍ਣਾਨਿ ਓਦਾਤਨਿਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਓਦਾਤਨਿਭਾਸਾਨਿ; ‘ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਏਵਂਸਞ੍ਞਿਨੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਏਵਂਸਞ੍ਞੀਨਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਹੀਨਸ੍ਮਿਂ.

‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਪਦਾ. ਕਤਮਾ ਚਤਸ੍ਸੋ? ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ, ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ, ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਪਦਾ.

‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਾਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਟਿਪਦਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ. ਏਵਂਪਟਿਪਨ੍ਨਾਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਏਵਂਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਹੀਨਸ੍ਮਿਂ.

‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਞ੍ਞਾ. ਕਤਮਾ ਚਤਸ੍ਸੋ? ਪਰਿਤ੍ਤਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਮਹਗ੍ਗਤਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ – ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਞ੍ਞਾ.

‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਾਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਞ੍ਞਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂਸਞ੍ਞਿਨੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਏਵਂਸਞ੍ਞੀਨਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਹੀਨਸ੍ਮਿਂ.

‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਾਹਿਰਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ‘ਨੋ ਚਸ੍ਸਂ, ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾ, ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ‘ਯਾ ਚਾਯਂ ਭਵੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਲ੍ਯਤਾ, ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ; ਯਾ ਚਾਯਂ ਭਵਨਿਰੋਧੇ ਪਾਟਿਕੁਲ੍ਯਤਾ, ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਏਵਂਦਿਟ੍ਠੀਨਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਹੀਨਸ੍ਮਿਂ.

‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪਰਮਤ੍ਥਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਮਤ੍ਥਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤੇ ਤਦਭਿਞ੍ਞਾਯ ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂਵਾਦਿਨੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਏਵਂਵਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਹੀਨਸ੍ਮਿਂ.

‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪਰਮਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਮਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਛਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਂ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਏਵਂਵਾਦਿਂ ਖੋ ਮਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਕ੍ਖਾਯਿਂ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਸਤਾ ਤੁਚ੍ਛਾ ਮੁਸਾ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨ ਕਾਮਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਨ ਰੂਪਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਨ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੀ’ਤਿ. ਕਾਮਾਨਞ੍ਚਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮਿ, ਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮਿ, ਵੇਦਨਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮਿ, ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਚ੍ਛਾਤੋ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਸੀਤਿਭੂਤੋ ਅਨੁਪਾਦਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮੀ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.