੩. ਕਾਯਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਵਾਚਾਯ. ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਵਾਚਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਕਾਯੇਨ. ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਨੋ ਵਾਚਾਯ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ [ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਵਾਚਾਯ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਕੁਸਲਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਸਂ [ਕਞ੍ਚਿ ਦੇਵ ਦੇਸਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਕਾਯੇਨ. ਤਮੇਨਂ ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਖੋ ਅਕੁਸਲਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਸਂ ਕਾਯੇਨ. ਸਾਧੁ ਵਤਾਯਸ੍ਮਾ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਪਹਾਯ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਂ ਭਾਵੇਤੂ’ਤਿ. ਸੋ ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਪਹਾਯ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਵਾਚਾਯ.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਵਾਚਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਕਾਯੇਨ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਕੁਸਲਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਸਂ ਵਾਚਾਯ. ਤਮੇਨਂ ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਖੋ ਅਕੁਸਲਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਸਂ ਵਾਚਾਯ. ਸਾਧੁ ਵਤਾਯਸ੍ਮਾ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਪਹਾਯ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਂ ਭਾਵੇਤੂ’ਤਿ. ਸੋ ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਪਹਾਯ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਵਾਚਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਕਾਯੇਨ.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਨੋ ਵਾਚਾਯ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ? ਲੋਭੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ ਨੋ ਵਾਚਾਯ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ. ਦੋਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਮੋਹੋ… ਕੋਧੋ… ਉਪਨਾਹੋ… ਮਕ੍ਖੋ… ਪਲ਼ਾਸੋ … ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਨੋ ਵਾਚਾਯ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਪਾਪਿਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਸ੍ਸਾ ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਨੋ ਵਾਚਾਯ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ. ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਕਾ ਇਸ੍ਸਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਜ੍ਝਤਿ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਧਨੇਨ ਵਾ ਧਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਰਜਤੇਨ ਵਾ ਜਾਤਰੂਪੇਨ ਵਾ. ਤਤ੍ਰਾਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਦਾਸਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪਵਾਸਸ੍ਸ ਵਾ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹੋ ਵਤਿਮਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਨ ਇਜ੍ਝੇਯ੍ਯ ਧਨੇਨ ਵਾ ਧਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਰਜਤੇਨ ਵਾ ਜਾਤਰੂਪੇਨ ਵਾ’ਤਿ. ਸਮਣੋ ਵਾ ਪਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਤਤ੍ਰਾਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਨ ਲਾਭੀ ਅਸ੍ਸ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਕਾ ਇਸ੍ਸਾ.

‘‘ਪਾਪਿਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਚ੍ਛਾ ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਨੋ ਵਾਚਾਯ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ. ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਕਾ ਇਚ੍ਛਾ? [ਵਿਭ. ੮੫੧] ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਸਦ੍ਧੋਤਿ ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ; ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਸੀਲਵਾਤਿ ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ; ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋਤਿ ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ; ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋਤਿ ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ; ਕੁਸੀਤੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋਤਿ ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ; ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿ ਸਮਾਨੋ ‘ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤੀਤਿ ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ; ਅਸਮਾਹਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ; ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਪਞ੍ਞਵਾਤਿ ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ; ਅਖੀਣਾਸਵੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਖੀਣਾਸਵੋਤਿ ਮਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਕਾ ਇਚ੍ਛਾ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਨੇਵ ਕਾਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਨੋ ਵਾਚਾਯ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਤਞ੍ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਲੋਭੋ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਇਰਿਯਤਿ, ਦੋਸੋ… ਮੋਹੋ… ਕੋਧੋ… ਉਪਨਾਹੋ… ਮਕ੍ਖੋ… ਪਲ਼ਾਸੋ… ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ… ਪਾਪਿਕਾ ਇਸ੍ਸਾ… ਪਾਪਿਕਾ ਇਚ੍ਛਾ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਇਰਿਯਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ‘ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਪਜਾਨਾਤਿ ਯਥਾ ਪਜਾਨਤੋ ਲੋਭੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਹਿਮਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਲੋਭੋ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਇਰਿਯਤਿ; ਨਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਪਜਾਨਾਤਿ ਯਥਾ ਪਜਾਨਤੋ ਦੋਸੋ ਨ ਹੋਤਿ… ਮੋਹੋ… ਕੋਧੋ… ਉਪਨਾਹੋ… ਮਕ੍ਖੋ… ਪਲ਼ਾਸੋ… ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ… ਪਾਪਿਕਾ ਇਸ੍ਸਾ… ਪਾਪਿਕਾ ਇਚ੍ਛਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਹਿਮਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪਾਪਿਕਾ ਇਚ੍ਛਾ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਇਰਿਯਤੀ’ਤਿ.

‘‘ਤਞ੍ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਲੋਭੋ ਨਾਭਿਭੁਯ੍ਯ ਇਰਿਯਤਿ, ਦੋਸੋ… ਮੋਹੋ… ਕੋਧੋ… ਉਪਨਾਹੋ… ਮਕ੍ਖੋ… ਪਲ਼ਾਸੋ… ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ… ਪਾਪਿਕਾ ਇਸ੍ਸਾ… ਪਾਪਿਕਾ ਇਚ੍ਛਾ ਨਾਭਿਭੁਯ੍ਯ ਇਰਿਯਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ‘ਤਥਾ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਪਜਾਨਾਤਿ ਯਥਾ ਪਜਾਨਤੋ ਲੋਭੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਹਿਮਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਲੋਭੋ ਨਾਭਿਭੁਯ੍ਯ ਇਰਿਯਤਿ; ਤਥਾ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਪਜਾਨਾਤਿ ਯਥਾ ਪਜਾਨਤੋ ਦੋਸੋ ਨ ਹੋਤਿ… ਮੋਹੋ… ਕੋਧੋ … ਉਪਨਾਹੋ… ਮਕ੍ਖੋ… ਪਲ਼ਾਸੋ… ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ… ਪਾਪਿਕਾ ਇਸ੍ਸਾ… ਪਾਪਿਕਾ ਇਚ੍ਛਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਹਿਮਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪਾਪਿਕਾ ਇਚ੍ਛਾ ਨਾਭਿਭੁਯ੍ਯ ਇਰਿਯਤੀ’’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.