੩. ਤਤਿਯਵਗ੍ਗੋ
੩੦੮. ‘‘ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹੁਜਨਅਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਅਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਕਤਮੋ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ. ਸੋ ਬਹੁਜਨਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹੁਜਨਅਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਅਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.
੩੦੯. ‘‘ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਕਤਮੋ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ. ਸੋ ਬਹੁਜਨਂ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲੋਕੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.
੩੧੦. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯਂ ਏਵਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਾਨੀ’’ਤਿ [ਵਜ੍ਜਾਨੀਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)].
੩੧੧. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯੋ ਏਵਂ ਬਹੁਜਨਅਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਬਹੁਜਨਅਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਖਲਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀਮੁਖੇ ਖਿਪ੍ਪਂ [ਖਿਪਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਉਡ੍ਡੇਯ੍ਯ [ਓਡ੍ਡੇਯ੍ਯ (ਸੀ.), ਉਜ੍ਝੇਯ੍ਯ (ਕ.)] ਬਹੂਨਂ ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਅਨਯਾਯ ਬ੍ਯਸਨਾਯ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਖਲਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸਖਿਪ੍ਪਂ ਮਞ੍ਞੇ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਬਹੂਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਅਨਯਾਯ ਬ੍ਯਸਨਾਯਾ’’ਤਿ.
੩੧੨. ‘‘ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ [ਸਮਾਦਾਪੇਤਿ (?)] ਯਞ੍ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬਹੁਂ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
੩੧੩. ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਯਞ੍ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
੩੧੪. ‘‘ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਦਾਯਕੇਨ ਮਤ੍ਤਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
੩੧੫. ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ ਮਤ੍ਤਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਦਾਯਕੇਨ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
੩੧੬. ‘‘ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
੩੧੭. ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਕੁਸੀਤੋ ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
੩੧੮. ‘‘ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਕੁਸੀਤੋ ਸੋ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
੩੧੯. ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਸੋ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
੩੨੦. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਗੂਥੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਨ ਵਣ੍ਣੇਮਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ’’.
੩੨੧. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਮੁਤ੍ਤਂ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਹੋਤਿ… ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਖੇਲ਼ੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ… ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ… ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਲੋਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਨ ਵਣ੍ਣੇਮਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ’’.
ਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.