੧੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ

੧. ਪਠਮਵਗ੍ਗੋ

੨੯੬. ‘‘ਏਕਧਮ੍ਮੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਤਮੋ ਏਕਧਮ੍ਮੋ? ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.

੨੯੭. ‘‘ਏਕਧਮ੍ਮੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਤਮੋ ਏਕਧਮ੍ਮੋ? ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘਾਨੁਸ੍ਸਤਿ… ਸੀਲਾਨੁਸ੍ਸਤਿ… ਚਾਗਾਨੁਸ੍ਸਤਿ… ਦੇਵਤਾਨੁਸ੍ਸਤਿ… ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ… ਮਰਣਸ੍ਸਤਿ… ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ… ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.

ਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.

੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗੋ

੨੯੮. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਵੇਪੁਲ੍ਲਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਵ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਵੇਪੁਲ੍ਲਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੨੯੯. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਵੇਪੁਲ੍ਲਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਵ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਵੇਪੁਲ੍ਲਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੩੦੦. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਵ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੩੦੧. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਵ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੩੦੨. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਵਡ੍ਢਤਿ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਅਯੋਨਿਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਵ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ.

੩੦੩. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਵਡ੍ਢਤਿ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਯੋਨਿਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਵ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ.

੩੦੪. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯੇਨ [ਯੇਨੇਵਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੩੦੫. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੩੦੬. ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਯ ਅਕਨ੍ਤਾਯ ਅਮਨਾਪਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ [ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਕਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਮ੍ਬਬੀਜਂ ਵਾ ਕੋਸਾਤਕਿਬੀਜਂ ਵਾ ਤਿਤ੍ਤਕਲਾਬੁਬੀਜਂ ਵਾ ਅਲ੍ਲਾਯ ਪਥਵਿਯਾ [ਪਠਵਿਯਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਯਞ੍ਚੇਵ ਪਥਵਿਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ ਯਞ੍ਚ ਆਪੋਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾਯ ਕਟੁਕਤ੍ਤਾਯ ਅਸਾਤਤ੍ਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਬੀਜਂ ਹਿਸ੍ਸ [ਵੀਜਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਕਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਯ ਅਕਨ੍ਤਾਯ ਅਮਨਾਪਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਕਾ’’ਤਿ.

੩੦੭. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਿਕਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਛੁਬੀਜਂ ਵਾ ਸਾਲਿਬੀਜਂ ਵਾ ਮੁਦ੍ਦਿਕਾਬੀਜਂ ਵਾ ਅਲ੍ਲਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਯਞ੍ਚੇਵ ਪਥਵਿਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ ਯਞ੍ਚ ਆਪੋਰਸਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਮਧੁਰਤ੍ਤਾਯ ਸਾਤਤ੍ਤਾਯ ਅਸੇਚਨਕਤ੍ਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਬੀਜਂ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਕਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਥਨਾ ਯੋ ਚ ਪਣਿਧਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਿਕਾ’’ਤਿ.

ਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.

੩. ਤਤਿਯਵਗ੍ਗੋ

੩੦੮. ‘‘ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹੁਜਨਅਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਅਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਕਤਮੋ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ. ਸੋ ਬਹੁਜਨਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹੁਜਨਅਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਅਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੦੯. ‘‘ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਕਤਮੋ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ. ਸੋ ਬਹੁਜਨਂ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲੋਕੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੧੦. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯਂ ਏਵਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਾਨੀ’’ਤਿ [ਵਜ੍ਜਾਨੀਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)].

੩੧੧. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯੋ ਏਵਂ ਬਹੁਜਨਅਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਬਹੁਜਨਅਸੁਖਾਯ, ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਖਲਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀਮੁਖੇ ਖਿਪ੍ਪਂ [ਖਿਪਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਉਡ੍ਡੇਯ੍ਯ [ਓਡ੍ਡੇਯ੍ਯ (ਸੀ.), ਉਜ੍ਝੇਯ੍ਯ (ਕ.)] ਬਹੂਨਂ ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਅਨਯਾਯ ਬ੍ਯਸਨਾਯ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਖਲਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸਖਿਪ੍ਪਂ ਮਞ੍ਞੇ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਬਹੂਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਅਨਯਾਯ ਬ੍ਯਸਨਾਯਾ’’ਤਿ.

੩੧੨. ‘‘ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ [ਸਮਾਦਾਪੇਤਿ (?)] ਯਞ੍ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬਹੁਂ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

੩੧੩. ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਯਞ੍ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

੩੧੪. ‘‘ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਦਾਯਕੇਨ ਮਤ੍ਤਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

੩੧੫. ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ ਮਤ੍ਤਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਦਾਯਕੇਨ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

੩੧੬. ‘‘ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

੩੧੭. ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਕੁਸੀਤੋ ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

੩੧੮. ‘‘ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਕੁਸੀਤੋ ਸੋ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

੩੧੯. ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਯੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਸੋ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

੩੨੦. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਗੂਥੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਨ ਵਣ੍ਣੇਮਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ’’.

੩੨੧. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਮੁਤ੍ਤਂ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਹੋਤਿ… ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਖੇਲ਼ੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ… ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ… ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਲੋਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਨ ਵਣ੍ਣੇਮਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ’’.

ਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.

੪. ਚਤੁਤ੍ਥਵਗ੍ਗੋ

੩੨੨. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਆਰਾਮਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ ਵਨਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ ਭੂਮਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ; ਅਥ ਖੋ ਏਤਦੇਵ ਬਹੁਤਰਂ ਯਦਿਦਂ ਉਕ੍ਕੂਲਵਿਕੂਲਂ ਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਂ ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਟ੍ਠਾਨਂ [ਖਾਣੁਕਣ੍ਡਕਧਾਨਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਬ੍ਬਤਵਿਸਮਂ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਥਲਜਾ, ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਓਦਕਾ’’.

੩੨੩. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ.

… ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਾਰੇਸੁ ਮਿਲਕ੍ਖੇਸੁ [ਮਿਲਕ੍ਖੂਸੁ (ਕ.)].

੩੨੪. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ ਅਜਲ਼ਾ ਅਨੇਲ਼ਮੂਗਾ ਪਟਿਬਲਾ ਸੁਭਾਸਿਤਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਤੁਂ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾ ਜਲ਼ਾ ਏਲ਼ਮੂਗਾ ਨ ਪਟਿਬਲਾ ਸੁਭਾਸਿਤਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਤੁਂ.

੩੨੫. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਅਰਿਯੇਨ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾਗਤਾ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾ.

੩੨੬. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਲਭਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ.

੩੨੭. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਲਭਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਸਵਨਾਯ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਸਵਨਾਯ.

੩੨੮. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ.

੩੨੯. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਧਾਤਾਨਂ [ਧਤਾਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਧਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ.

੩੩੦. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

੩੩੧. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਸਂਵੇਜਨਿਯੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਸਂਵੇਜਨਿਯੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

੩੩੨. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਸਂਵਿਗ੍ਗਾ ਯੋਨਿਸੋ ਪਦਹਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਸਂਵਿਗ੍ਗਾ ਯੋਨਿਸੋ ਨ ਪਦਹਨ੍ਤਿ.

੩੩੩. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਲਭਨ੍ਤਿ ਸਮਾਧਿਂ [ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਂ (ਸੀ.)] ਲਭਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਕਗ੍ਗਤਂ [ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਕਗ੍ਗਂ (ਸੀ.)]; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ ਸਮਾਧਿਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਕਗ੍ਗਤਂ.

੩੩੪. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਅਨ੍ਨਗ੍ਗਰਸਗ੍ਗਾਨਂ ਲਾਭਿਨੋ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਅਨ੍ਨਗ੍ਗਰਸਗ੍ਗਾਨਂ ਨ ਲਾਭਿਨੋ, ਉਞ੍ਛੇਨ ਕਪਾਲਾਭਤੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ.

੩੩੫. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਅਤ੍ਥਰਸਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਰਸਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸਸ੍ਸ ਲਾਭਿਨੋ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਅਤ੍ਥਰਸਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਰਸਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸਸ੍ਸ ਨ ਲਾਭਿਨੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ਅਤ੍ਥਰਸਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਰਸਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸਸ੍ਸ ਲਾਭਿਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

੩੩੬-੩੩੮. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਆਰਾਮਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ ਵਨਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ ਭੂਮਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ; ਅਥ ਖੋ ਏਤਦੇਵ ਬਹੁਤਰਂ ਯਦਿਦਂ ਉਕ੍ਕੂਲਵਿਕੂਲਂ ਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਂ ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਬ੍ਬਤਵਿਸਮਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚੁਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ’’.

੩੩੯-੩੪੧. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚੁਤਾ ਦੇਵੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ.

੩੪੨-੩੪੪. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਦੇਵਾ ਚੁਤਾ ਦੇਵੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਦੇਵਾ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ.

੩੪੫-੩੪੭. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਦੇਵਾ ਚੁਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਦੇਵਾ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ.

੩੪੮-੩੫੦. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਨਿਰਯਾ ਚੁਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਨਿਰਯਾ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ.

੩੫੧-੩੫੩. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਨਿਰਯਾ ਚੁਤਾ ਦੇਵੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਨਿਰਯਾ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ.

੩੫੪-੩੫੬. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਚੁਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ.

੩੫੭-੩੫੯. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਚੁਤਾ ਦੇਵੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ.

੩੬੦-੩੬੨. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾ ਚੁਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ.

੩੬੩-੩੬੫. … ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਕਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾ ਚੁਤਾ ਦੇਵੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਾ ਯੇ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ… ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਚ੍ਚਾਜਾਯਨ੍ਤਿ.

ਵਗ੍ਗੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.

ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਪੇਯ੍ਯਾਲੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.

ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ ਸੋਲ਼ਸਮੋ.