અધિકરણભેદો

૧. ઉક્કોટનભેદાદિ

૩૪૦. [ચૂળવ. ૨૧૫; પરિ. ૨૭૫] ચત્તારિ અધિકરણાનિ. વિવાદાધિકરણં, અનુવાદાધિકરણં, આપત્તાધિકરણં, કિચ્ચાધિકરણં – ઇમાનિ ચત્તારિ અધિકરણાનિ.

ઇમેસં ચતુન્નં અધિકરણાનં કતિ ઉક્કોટા? ઇમેસં ચતુન્નં અધિકરણાનં દસ ઉક્કોટા. વિવાદાધિકરણસ્સ દ્વે ઉક્કોટા, અનુવાદાધિકરણસ્સ ચત્તારો ઉક્કોટા, આપત્તાધિકરણસ્સ તયો ઉક્કોટા, કિચ્ચાધિકરણસ્સ એકો ઉક્કોટો – ઇમેસં ચતુન્નં અધિકરણાનં ઇમે દસ ઉક્કોટા.

વિવાદાધિકરણં ઉક્કોટેન્તો કતિ સમથે ઉક્કોટેતિ? અનુવાદાધિકરણં ઉક્કોટેન્તો કતિ સમથે ઉક્કોટેતિ? આપત્તાધિકરણં ઉક્કોટેન્તો કતિ સમથે ઉક્કોટેતિ? કિચ્ચાધિકરણં ઉક્કોટેન્તો કતિ સમથે ઉક્કોટેતિ?

વિવાદાધિકરણં ઉક્કોટેન્તો દ્વે સમથે ઉક્કોટેતિ. અનુવાદાધિકરણં ઉક્કોટેન્તો ચત્તારો સમથે ઉક્કોટેતિ. આપત્તાધિકરણં ઉક્કોટેન્તો તયો સમથે ઉક્કોટેતિ. કિચ્ચાધિકરણં ઉક્કોટેન્તો એકં સમથં ઉક્કોટેતિ.

૩૪૧. કતિ ઉક્કોટા? કતિહાકારેહિ ઉક્કોટનં પસવતિ? કતિહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો અધિકરણં ઉક્કોટેતિ? કતિ પુગ્ગલા અધિકરણં ઉક્કોટેન્તા આપત્તિં આપજ્જન્તિ?

દ્વાદસ ઉક્કોટા. દસહાકારેહિ ઉક્કોટનં પસવતિ. ચતૂહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો અધિકરણં ઉક્કોટેતિ. ચત્તારો પુગ્ગલા અધિકરણં ઉક્કોટેન્તા આપત્તિં આપજ્જન્તિ?

કતમે દ્વાદસ ઉક્કોટા? અકતં કમ્મં, દુક્કટં કમ્મં, પુન કાતબ્બં કમ્મં, અનિહતં, દુન્નિહતં, પુન નિહનિતબ્બં, અવિનિચ્છિતં, દુવિનિચ્છિતં, પુન વિનિચ્છિતબ્બં, અવૂપસન્તં, દુવૂપસન્તં, પુન વૂપસમેતબ્બન્તિ – ઇમે દ્વાદસ ઉક્કોટા.

કતમેહિ દસહાકારેહિ ઉક્કોટનં પસવતિ? તત્થ જાતકં અધિકરણં ઉક્કોટેતિ, તત્થ જાતકં વૂપસન્તં અધિકરણં ઉક્કોટેતિ, અન્તરામગ્ગે અધિકરણં ઉક્કોટેતિ, અન્તરામગ્ગે વૂપસન્તં અધિકરણં ઉક્કોટેતિ, તત્થ ગતં અધિકરણં ઉક્કોટેતિ, તત્થ ગતં વૂપસન્તં અધિકરણં ઉક્કોટેતિ, સતિવિનયં ઉક્કોટેતિ, અમૂળ્હવિનયં ઉક્કોટેતિ, તસ્સપાપિયસિકં ઉક્કોટેતિ, તિણવત્થારકં ઉક્કોટેતિ – ઇમેહિ દસહાકારેહિ ઉક્કોટનં પસવતિ.

કતમેહિ ચતૂહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો અધિકરણં ઉક્કોટેતિ? છન્દાગતિં ગચ્છન્તો અધિકરણં ઉક્કોટેતિ, દોસાગતિં ગચ્છન્તો અધિકરણં ઉક્કોટેતિ, મોહાગતિં ગચ્છન્તો અધિકરણં ઉક્કોટેતિ, ભયાગતિં ગચ્છન્તો અધિકરણં ઉક્કોટેતિ – ઇમેહિ ચતૂહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો અધિકરણં ઉક્કોટેતિ.

કતમે ચત્તારો પુગ્ગલા અધિકરણં ઉક્કોટેન્તા આપત્તિં આપજ્જન્તિ? તદહુપસમ્પન્નો ઉક્કોટેતિ ઉક્કોટનકં પાચિત્તિયં, આગન્તુકો ઉક્કોટેતિ ઉક્કોટનકં પાચિત્તિયં, કારકો ઉક્કોટેતિ ઉક્કોટનકં પાચિત્તિયં, છન્દદાયકો ઉક્કોટેતિ ઉક્કોટનકં પાચિત્તિયં – ઇમે ચત્તારો પુગ્ગલા અધિકરણં ઉક્કોટેન્તા આપત્તિં આપજ્જન્તિ.

૨. અધિકરણનિદાનાદિ

૩૪૨. વિવાદાધિકરણં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં? અનુવાદાધિકરણં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં? આપત્તાધિકરણં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં? કિચ્ચાધિકરણં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં?

વિવાદાધિકરણં વિવાદનિદાનં વિવાદસમુદયં વિવાદજાતિકં વિવાદપભવં વિવાદસમ્ભારં વિવાદસમુટ્ઠાનં. અનુવાદાધિકરણં અનુવાદનિદાનં અનુવાદસમુદયં અનુવાદજાતિકં અનુવાદપભવં અનુવાદસમ્ભારં અનુવાદસમુટ્ઠાનં. આપત્તાધિકરણં આપત્તિનિદાનં આપત્તિસમુદયં આપત્તિજાતિકં આપત્તિપભવં આપત્તિસમ્ભારં આપત્તિસમુટ્ઠાનં. કિચ્ચાધિકરણં કિચ્ચયનિદાનં કિચ્ચયસમુદયં કિચ્ચયજાતિકં કિચ્ચયપભવં કિચ્ચયસમ્ભારં કિચ્ચયસમુટ્ઠાનં.

વિવાદાધિકરણં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં? અનુવાદાધિકરણં…પે… આપત્તાધિકરણં…પે… કિચ્ચાધિકરણં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં?

વિવાદાધિકરણં હેતુનિદાનં, હેતુસમુદયં, હેતુજાતિકં, હેતુપભવં, હેતુસમ્ભારં, હેતુસમુટ્ઠાનં. અનુવાદાધિકરણં…પે… આપત્તાધિકરણં…પે… કિચ્ચાધિકરણં હેતુનિદાનં, હેતુસમુદયં, હેતુજાતિકં, હેતુપભવં, હેતુસમ્ભારં, હેતુસમુટ્ઠાનં.

વિવાદાધિકરણં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં? અનુવાદાધિકરણં …પે… આપત્તાધિકરણં…પે… કિચ્ચાધિકરણં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં?

વિવાદાધિકરણં પચ્ચયનિદાનં, પચ્ચયસમુદયં, પચ્ચયજાતિકં, પચ્ચયપભવં, પચ્ચયસમ્ભારં, પચ્ચયસમુટ્ઠાનં. અનુવાદાધિકરણં…પે… આપત્તાધિકરણં…પે… કિચ્ચાધિકરણં પચ્ચયનિદાનં, પચ્ચયસમુદયં, પચ્ચયજાતિકં, પચ્ચયપભવં, પચ્ચયસમ્ભારં, પચ્ચયસમુટ્ઠાનં.

૩. અધિકરણમૂલાદિ

૩૪૩. ચતુન્નં અધિકરણાનં કતિ મૂલાનિ, કતિ સમુટ્ઠાના? ચતુન્નં અધિકરણાનં તેત્તિંસ મૂલાનિ, તેત્તિંસ સમુટ્ઠાના.

ચતુન્નં અધિકરણાનં કતમાનિ તેત્તિંસ મૂલાનિ? વિવાદાધિકરણસ્સ દ્વાદસ મૂલાનિ, અનુવાદાધિકરણસ્સ ચુદ્દસ મૂલાનિ, આપત્તાધિકરણસ્સ છ મૂલાનિ, કિચ્ચાધિકરણસ્સ એકં મૂલં, સઙ્ઘો – ચતુન્નં અધિકરણાનં ઇમાનિ તેત્તિંસ મૂલાનિ.

ચતુન્નં અધિકરણાનં કતમે તેત્તિંસ સમુટ્ઠાના? વિવાદાધિકરણસ્સ અટ્ઠારસભેદકરવત્થૂનિ સમુટ્ઠાના, અનુવાદાધિકરણસ્સ ચતસ્સો વિપત્તિયો સમુટ્ઠાના, આપત્તાધિકરણસ્સ સત્તાપત્તિક્ખન્ધા સમુટ્ઠાના, કિચ્ચાધિકરણસ્સ ચત્તારિ કમ્માનિ સમુટ્ઠાના – ચતુન્નં અધિકરણાનં ઇમે તેત્તિંસ સમુટ્ઠાના.

૪. અધિકરણપચ્ચયાપત્તિ

૩૪૪. વિવાદાધિકરણં આપત્તાનાપત્તીતિ? વિવાદાધિકરણં ન આપત્તિ. કિં પન વિવાદાધિકરણપચ્ચયા આપત્તિં આપજ્જેય્યાતિ? આમ, વિવાદાધિકરણપચ્ચયા આપત્તિં આપજ્જેય્ય. વિવાદાધિકરણપચ્ચયા કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? વિવાદાધિકરણપચ્ચયા દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઉપસમ્પન્નં ઓમસતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ; અનુપસમ્પન્નં ઓમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ – વિવાદાધિકરણપચ્ચયા ઇમા દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ.

તા આપત્તિયો ચતુન્નં વિપત્તીનં કતિ વિપત્તિયો ભજન્તિ? ચતુન્નં અધિકરણાનં કતમં અધિકરણં? સત્તન્નં આપત્તિક્ખન્ધાનં કતિહિ આપત્તિક્ખન્ધેહિ સઙ્ગહિતા? છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં કતિહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠન્તિ? કતિહિ અધિકરણેહિ કતિસુ ઠાનેસુ કતિહિ સમથેહિ સમ્મન્તિ?

તા આપત્તિયો ચતુન્નં વિપત્તીનં એકં વિપત્તિં ભજન્તિ – આચારવિપત્તિં. ચતુન્નં અધિકરણાનં, આપત્તાધિકરણં. સત્તન્નં આપત્તિક્ખન્ધાનં દ્વીહિ આપત્તિક્ખન્ધેહિ સઙ્ગહિતા – સિયા પાચિત્તિયાપત્તિક્ખન્ધેન, સિયા દુક્કટાપત્તિક્ખન્ધેન. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં તીહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠન્તિ. એકેન અધિકરણેન – કિચ્ચાધિકરણેન; તીસુ ઠાનેસુ – સઙ્ઘમજ્ઝે, ગણમજ્ઝે, પુગ્ગલસ્સ સન્તિકે; તીહિ સમથેહિ સમ્મન્તિ – સિયા સમ્મુખાવિનયેન ચ પટિઞ્ઞાતકરણેન ચ, સિયા સમ્મુખાવિનયેન ચ તિણવત્થારકેન ચ.

૩૪૫. અનુવાદાધિકરણં આપત્તાનાપત્તીતિ? અનુવાદાધિકરણં ન આપત્તિ. કિં પન અનુવાદાધિકરણપચ્ચયા આપત્તિં આપજ્જેય્યાતિ? આમ, અનુવાદાધિકરણપચ્ચયા આપત્તિં આપજ્જેય્ય. અનુવાદાધિકરણપચ્ચયા, કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? અનુવાદાધિકરણપચ્ચયા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભિક્ખું અમૂલકેન પારાજિકેન ધમ્મેન અનુદ્ધંસેતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; અમૂલકેન સઙ્ઘાદિસેસેન અનુદ્ધંસેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ; અમૂલિકાય આચારવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ – અનુવાદાધિકરણપચ્ચયા ઇમા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.

તા આપત્તિયો ચતુન્નં વિપત્તીનં કતિ વિપત્તિયો ભજન્તિ? ચતુન્નં અધિકરણાનં કતમં અધિકરણં? સત્તન્નં આપત્તિક્ખન્ધાનં કતિહિ આપત્તિક્ખન્ધેહિ સઙ્ગહિતા? છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં કતિહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠન્તિ? કતિહિ અધિકરણેહિ કતિસુ ઠાનેસુ કતિહિ સમથેહિ સમ્મન્તિ?

તા આપત્તિયો ચતુન્નં વિપત્તીનં દ્વે વિપત્તિયો ભજન્તિ – સિયા સીલવિપત્તિં, સિયા આચારવિપત્તિં. ચતુન્નં અધિકરણાનં, આપત્તાધિકરણં. સત્તન્નં આપત્તિક્ખન્ધાનં તીહિ આપત્તિક્ખન્ધેહિ સઙ્ગહિતા – સિયા સઙ્ઘાદિસેસાપત્તિક્ખન્ધેન, સિયા પાચિત્તિયાપત્તિક્ખન્ધેન, સિયા દુક્કટાપત્તિક્ખન્ધેન. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં તીહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠન્તિ. યા તા આપત્તિયો ગરુકા તા આપત્તિયો એકેન અધિકરણેન – કિચ્ચાધિકરણેન; એકમ્હિ ઠાને – સઙ્ઘમજ્ઝે; દ્વીહિ સમથેહિ સમ્મન્તિ – સમ્મુખાવિનયેન ચ પટિઞ્ઞાતકરણેન ચ. યા તા આપત્તિયો લહુકા તા આપત્તિયો એકેન અધિકરણેન – કિચ્ચાધિકરણેન; તીસુ ઠાનેસુ – સઙ્ઘમજ્ઝે ગણમજ્ઝે પુગ્ગલસ્સ સન્તિકે; તીહિ સમથેહિ સમ્મન્તિ – સિયા સમ્મુખાવિનયેન ચ પટિઞ્ઞાતકરણેન ચ, સિયા સમ્મુખાવિનયેન ચ તિણવત્થારકેન ચ.

૩૪૬. આપત્તાધિકરણં આપત્તાનાપત્તીતિ? આપત્તાધિકરણં આપત્તિ. કિં પન આપત્તાધિકરણપચ્ચયા આપત્તિં આપજ્જેય્યાતિ? આમ, આપત્તાધિકરણપચ્ચયા આપત્તિં આપજ્જેય્ય. આપત્તાધિકરણપચ્ચયા કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? આપત્તાધિકરણપચ્ચયા ચતસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભિક્ખુની જાનં પારાજિકં ધમ્મં [પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં (સ્યા.)] પટિચ્છાદેતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ; વેમતિકા પટિચ્છાદેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; ભિક્ખુ સઙ્ઘાદિસેસં પટિચ્છાદેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ; આચારવિપત્તિં પટિચ્છાદેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ – આપત્તાધિકરણપચ્ચયા ઇમા ચતસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.

તા આપત્તિયો ચતુન્નં વિપત્તીનં કતિ વિપત્તિયો ભજન્તિ? ચતુન્નં અધિકરણાનં કતમં અધિકરણં? સત્તન્નં આપત્તિક્ખન્ધાનં કતિહિ આપત્તિક્ખન્ધેહિ સઙ્ગહિતા? છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં કતિહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠન્તિ? કતિહિ અધિકરણેહિ કતિસુ ઠાનેસુ કતિહિ સમથેહિ સમ્મન્તિ?

તા આપત્તિયો ચતુન્નં વિપત્તીનં દ્વે વિપત્તિયો ભજન્તિ – સિયા સીલવિપત્તિં સિયા આચારવિપત્તિં. ચતુન્નં અધિકરણાનં – આપત્તાધિકરણં. સત્તન્નં આપત્તિક્ખન્ધાનં ચતૂહિ આપત્તિક્ખન્ધેહિ સઙ્ગહિતા – સિયા પારાજિકાપત્તિક્ખન્ધેન, સિયા થુલ્લચ્ચયાપત્તિક્ખન્ધેન, સિયા પાચિત્તિયાપત્તિક્ખન્ધેન, સિયા દુક્કટાપત્તિક્ખન્ધેન. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં એકેન સમુટ્ઠાનેન સમુટ્ઠન્તિ – કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠન્તિ. યા સા આપત્તિ અનવસેસા સા આપત્તિ ન કતમેન અધિકરણેન, ન કતમમ્હિ ઠાને, ન કતમેન સમથેન સમ્મતિ. યા તા આપત્તિયો લહુકા તા આપત્તિયો એકેન અધિકરણેન – કિચ્ચાધિકરણેન; તીસુ ઠાનેસુ – સઙ્ઘમજ્ઝે, ગણમજ્ઝે, પુગ્ગલસ્સ સન્તિકે; તીહિ સમથેહિ સમ્મન્તિ – સિયા સમ્મુખાવિનયેન ચ પટિઞ્ઞાતકરણેન ચ, સિયા સમ્મુખાવિનયેન ચ તિણવત્થારકેન ચ.

૩૪૭. કિચ્ચાધિકરણં આપત્તાનાપત્તીતિ? કિચ્ચાધિકરણં ન આપત્તિ. કિં પન કિચ્ચાધિકરણપચ્ચયા આપત્તિં આપજ્જેય્યાતિ? આમ, કિચ્ચાધિકરણપચ્ચયા આપત્તિં આપજ્જેય્ય. કિચ્ચાધિકરણપચ્ચયા કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? કિચ્ચાધિકરણપચ્ચયા પઞ્ચ આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઉક્ખિત્તાનુવત્તિકા ભિક્ખુની યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જતિ, ઞત્તિયા દુક્કટં; દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા; કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ પારાજિકસ્સ; ભેદકાનુવત્તકા ભિક્ખૂ યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જન્તિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; પાપિકાય દિટ્ઠિયા યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જન્તિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ – કિચ્ચાધિકરણપચ્ચયા ઇમા પઞ્ચ આપત્તિયો આપજ્જતિ.

તા આપત્તિયો ચતુન્નં વિપત્તીનં કતિ વિપત્તિયો ભજન્તિ? ચતુન્નં અધિકરણાનં કતમં અધિકરણં? સત્તન્નં આપત્તિક્ખન્ધાનં કતિહિ આપત્તિક્ખન્ધેહિ સઙ્ગહિતા? છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં કતિહિ સમુટ્ઠાનેહિ સમુટ્ઠન્તિ? કતિહિ અધિકરણેહિ કતિસુ ઠાનેસુ કતિહિ સમથેહિ સમ્મન્તિ?

તા આપત્તિયો ચતુન્નં વિપત્તીનં દ્વે વિપત્તિયો ભજન્તિ – સિયા સીલવિપત્તિં સિયા આચારવિપત્તિં. ચતુન્નં અધિકરણાનં – આપત્તાધિકરણં. સત્તન્નં આપત્તિક્ખન્ધાનં પઞ્ચહિ આપત્તિક્ખન્ધેહિ સઙ્ગહિતા – સિયા પારાજિકાપત્તિક્ખન્ધેન, સિયા સઙ્ઘાદિસેસાપત્તિક્ખન્ધેન, સિયા થુલ્લચ્ચયાપત્તિક્ખન્ધેન, સિયા પાચિત્તિયાપત્તિક્ખન્ધેન, સિયા દુક્કટાપત્તિક્ખન્ધેન. છન્નં આપત્તિસમુટ્ઠાનાનં એકેન સમુટ્ઠાનેન સમુટ્ઠન્તિ – કાયતો ચ વાચતો ચ ચિત્તતો ચ સમુટ્ઠન્તિ. યા સા આપત્તિ અનવસેસા સા આપત્તિ ન કતમેન અધિકરણેન, ન કતમમ્હિ ઠાને, ન કતમેન સમથેન સમ્મતિ. યા સા આપત્તિ ગરુકા સા આપત્તિ એકેન અધિકરણેન – કિચ્ચાધિકરણેન; એકમ્હિ ઠાને – સઙ્ઘમજ્ઝે; દ્વીહિ સમથેહિ સમ્મતિ – સમ્મુખાવિનયેન ચ પટિઞ્ઞાતકરણેન ચ. યા તા આપત્તિયો લહુકા તા આપત્તિયો એકેન અધિકરણેન – કિચ્ચાધિકરણેન; તીસુ ઠાનેસુ – સઙ્ઘમજ્ઝે, ગણમજ્ઝે, પુગ્ગલસ્સ સન્તિકે; તીહિ સમથેહિ સમ્મન્તિ – સિયા સમ્મુખાવિનયેન ચ પટિઞ્ઞાતકરણેન ચ, સિયા સમ્મુખાવિનયેન ચ તિણવત્થારકેન ચ.

૫. અધિકરણાધિપ્પાયો

૩૪૮. વિવાદાધિકરણં હોતિ અનુવાદાધિકરણં, હોતિ આપત્તાધિકરણં, હોતિ કિચ્ચાધિકરણં. વિવાદાધિકરણં ન હોતિ અનુવાદાધિકરણં, ન હોતિ આપત્તાધિકરણં, ન હોતિ કિચ્ચાધિકરણં; અપિ ચ, વિવાદાધિકરણપચ્ચયા હોતિ અનુવાદાધિકરણં, હોતિ આપત્તાધિકરણં, હોતિ કિચ્ચાધિકરણં. યથા કથં વિય? [ચૂળવ. ૨૧૫; પરિ. ૩૧૪] ઇધ ભિક્ખૂ વિવદન્તિ – ધમ્મોતિ વા અધમ્મોતિ વા દુટ્ઠુલ્લાપત્તીતિ વા અદુટ્ઠુલ્લાપત્તીતિ વા. યં તત્થ ભણ્ડનં કલહો વિગ્ગહો વિવાદો નાનાવાદો અઞ્ઞથાવાદો વિપચ્ચતાય વોહારો મેધકં, ઇદં વુચ્ચતિ વિવાદાધિકરણં. વિવાદાધિકરણે સઙ્ઘો વિવદતિ વિવાદાધિકરણં. વિવદમાનો અનુવદતિ અનુવાદાધિકરણં. અનુવદમાનો આપત્તિં આપજ્જતિ આપત્તાધિકરણં. તાય આપત્તિયા સઙ્ઘો કમ્મં કરોતિ કિચ્ચાધિકરણં. એવં વિવાદાધિકરણપચ્ચયા હોતિ અનુવાદાધિકરણં, હોતિ આપત્તાધિકરણં, હોતિ કિચ્ચાધિકરણં.

અનુવાદાધિકરણં હોતિ આપત્તાધિકરણં, હોતિ કિચ્ચાધિકરણં, હોતિ વિવાદાધિકરણં. અનુવાદાધિકરણં ન હોતિ આપત્તાધિકરણં, ન હોતિ કિચ્ચાધિકરણં, ન હોતિ વિવાદાધિકરણં; અપિ ચ, અનુવાદાધિકરણપચ્ચયા હોતિ આપત્તાધિકરણં, હોતિ કિચ્ચાધિકરણં, હોતિ વિવાદાધિકરણં. યથા કથં વિય? ઇધ ભિક્ખૂ ભિક્ખું અનુવદન્તિ સીલવિપત્તિયા વા આચારવિપત્તિયા વા દિટ્ઠિવિપત્તિયા વા આજીવવિપત્તિયા વા. યો તત્થ અનુવાદો અનુવદના અનુલ્લપના અનુભણના અનુસમ્પવઙ્કતા અબ્ભુસ્સહનતા અનુબલપ્પદાનં, ઇદં વુચ્ચતિ અનુવાદાધિકરણં. અનુવાદાધિકરણે સઙ્ઘો વિવદતિ, વિવાદાધિકરણં. વિવદમાનો અનુવદતિ, અનુવાદાધિકરણં. અનુવદમાનો આપત્તિં આપજ્જતિ, આપત્તાધિકરણં. તાય આપત્તિયા સઙ્ઘો કમ્મં કરોતિ, કિચ્ચાધિકરણં. એવં અનુવાદાધિકરણપચ્ચયા હોતિ આપત્તાધિકરણં, હોતિ કિચ્ચાધિકરણં, હોતિ વિવાદાધિકરણં.

આપત્તાધિકરણં હોતિ કિચ્ચાધિકરણં, હોતિ વિવાદાધિકરણં, હોતિ અનુવાદાધિકરણં. આપત્તાધિકરણં ન હોતિ કિચ્ચાધિકરણં, ન હોતિ વિવાદાધિકરણં, ન હોતિ અનુવાદાધિકરણં; અપિ ચ, આપત્તાધિકરણપચ્ચયા હોતિ કિચ્ચાધિકરણં, હોતિ વિવાદાધિકરણં, હોતિ અનુવાદાધિકરણં. યથા કથં વિય? [ચૂળવ. ૨૧૫; પરિ. ૩૪૮] પઞ્ચપિ આપત્તિક્ખન્ધા આપત્તાધિકરણં, સત્તપિ આપત્તિક્ખન્ધા આપત્તાધિકરણં, ઇદં વુચ્ચતિ આપત્તાધિકરણં. આપત્તાધિકરણે સઙ્ઘો વિવદતિ વિવાદાધિકરણં. વિવદમાનો અનુવદતિ અનુવાદાધિકરણં. અનુવદમાનો આપત્તિં આપજ્જતિ આપત્તાધિકરણં. તાય આપત્તિયા સઙ્ઘો કમ્મં કરોતિ કિચ્ચાધિકરણં. એવં આપત્તાધિકરણપચ્ચયા હોતિ કિચ્ચાધિકરણં, હોતિ વિવાદાધિકરણં, હોતિ અનુવાદાધિકરણં.

કિચ્ચાધિકરણં હોતિ વિવાદાધિકરણં, હોતિ અનુવાદાધિકરણં, હોતિ આપત્તાધિકરણં. કિચ્ચાધિકરણં ન હોતિ વિવાદાધિકરણં, ન હોતિ અનુવાદાધિકરણં, ન હોતિ આપત્તાધિકરણં; અપિ ચ, કિચ્ચાધિકરણપચ્ચયા હોતિ વિવાદાધિકરણં, હોતિ અનુવાદાધિકરણં, હોતિ આપત્તાધિકરણં. યથા કથં વિય? યા સઙ્ઘસ્સ કિચ્ચયતા કરણીયતા અપલોકનકમ્મં ઞત્તિકમ્મં ઞત્તિદુતિયકમ્મં ઞત્તિચતુત્થકમ્મં, ઇદં વુચ્ચતિ કિચ્ચાધિકરણં. કિચ્ચાધિકરણે સઙ્ઘો વિવદતિ વિવાદાધિકરણં. વિવદમાનો અનુવદતિ અનુવાદાધિકરણં. અનુવદમાનો આપત્તિં આપજ્જતિ આપત્તાધિકરણં. તાય આપત્તિયા સઙ્ઘો કમ્મં કરોતિ કિચ્ચાધિકરણં. એવં કિચ્ચાધિકરણપચ્ચયા હોતિ વિવાદાધિકરણં, હોતિ અનુવાદાધિકરણં, હોતિ આપત્તાધિકરણં.

૬. પુચ્છાવારો

૩૪૯. યત્થ સતિવિનયો તત્થ સમ્મુખાવિનયો? યત્થ સમ્મુખાવિનયો તત્થ સતિવિનયો? યત્થ અમૂળ્હવિનયો તત્થ સમ્મુખાવિનયો? યત્થ સમ્મુખાવિનયો તત્થ અમૂળ્હવિનયો? યત્થ પટિઞ્ઞાતકરણં તત્થ સમ્મુખાવિનયો? યત્થ સમ્મુખાવિનયો તત્થ પટિઞ્ઞાતકરણં? યત્થ યેભુય્યસિકા તત્થ સમ્મુખાવિનયો? યત્થ સમ્મુખાવિનયો તત્થ યેભુય્યસિકા? યત્થ તસ્સપાપિયસિકા તત્થ સમ્મુખાવિનયો? યત્થ સમ્મુખાવિનયો તત્થ તસ્સપાપિયસિકા? યત્થ તિણવત્થારકો તત્થ સમ્મુખાવિનયો? યત્થ સમ્મુખાવિનયો તત્થ તિણવત્થારકો?

૭. વિસ્સજ્જનાવારો

૩૫૦. યસ્મિં સમયે સમ્મુખાવિનયેન ચ સતિવિનયેન ચ અધિકરણં વૂપસમ્મતિ – યત્થ સતિવિનયો તત્થ સમ્મુખાવિનયો, યત્થ સમ્મુખાવિનયો તત્થ સતિવિનયો, ન તત્થ અમૂળ્હવિનયો, ન તત્થ પટિઞ્ઞાતકરણં, ન તત્થ યેભુય્યસિકા, ન તત્થ તસ્સપાપિયસિકા, ન તત્થ તિણવત્થારકો. યસ્મિં સમયે સમ્મુખાવિનયેન ચ અમૂળ્હવિનયેન ચ…પે… સમ્મુખાવિનયેન ચ પટિઞ્ઞાતકરણેન ચ…પે… સમ્મુખાવિનયેન ચ યેભુય્યસિકાય ચ…પે… સમ્મુખાવિનયેન ચ તસ્સપાપિયસિકાય ચ…પે… સમ્મુખાવિનયેન ચ તિણવત્થારકેન ચ અધિકરણં વૂપસમ્મતિ – યત્થ તિણવત્થારકો તત્થ સમ્મુખાવિનયો, યત્થ સમ્મુખાવિનયો તત્થ તિણવત્થારકો, ન તત્થ સતિવિનયો, ન તત્થ અમૂળ્હવિનયો, ન તત્થ પટિઞ્ઞાતકરણં, ન તત્થ યેભુય્યસિકા, ન તત્થ તસ્સપાપિયસિકા.

૮. સંસટ્ઠવારો

૩૫૧. સમ્મુખાવિનયોતિ વા સતિવિનયોતિ વા – ઇમે ધમ્મા સંસટ્ઠા ઉદાહુ વિસંસટ્ઠા? લબ્ભા ચ પનિમેસં ધમ્માનં વિનિબ્ભુજિત્વા વિનિબ્ભુજિત્વા નાનાકરણં પઞ્ઞાપેતું? સમ્મુખાવિનયોતિ વા અમૂળ્હવિનયોતિ વા…પે… સમ્મુખાવિનયોતિ વા પટિઞ્ઞાતકરણન્તિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા યેભુય્યસિકાતિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા તસ્સપાપિયસિકાતિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા તિણવત્થારકોતિ – ઇમે ધમ્મા સંસટ્ઠા ઉદાહુ વિસંસટ્ઠા? લબ્ભા ચ પનિમેસં ધમ્માનં વિનિબ્ભુજિત્વા વિનિબ્ભુજિત્વા નાનાકરણં પઞ્ઞાપેતું?

સમ્મુખાવિનયોતિ વા સતિવિનયોતિ વા – ઇમે ધમ્મા સંસટ્ઠા, નો વિસંસટ્ઠા; ન ચ લબ્ભા ઇમેસં ધમ્માનં વિનિબ્ભુજિત્વા વિનિબ્ભુજિત્વા નાનાકરણં પઞ્ઞાપેતું. સમ્મુખાવિનયોતિ વા અમૂળ્હવિનયોતિ વા…પે… સમ્મુખાવિનયોતિ વા પટિઞ્ઞાતકરણન્તિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા યેભુય્યસિકાતિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા તસ્સપાપિયસિકાતિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા તિણવત્થારકોતિ વા – ઇમે ધમ્મા સંસટ્ઠા, નો વિસંસટ્ઠા; ન ચ લબ્ભા ઇમેસં ધમ્માનં વિનિબ્ભુજિત્વા વિનિબ્ભુજિત્વા નાનાકરણં પઞ્ઞાપેતું.

૯. સત્તસમથનિદાનં

૩૫૨. સમ્મુખાવિનયો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો કિંસમુટ્ઠાનો? સતિવિનયો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો? અમૂળ્હવિનયો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો? પટિઞ્ઞાતકરણં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં? યેભુય્યસિકા કિંનિદાના, કિંસમુદયા, કિંજાતિકા, કિંપભવા, કિંસમ્ભારા, કિંસમુટ્ઠાના? તસ્સપાપિયસિકા કિંનિદાના, કિંસમુદયા, કિંજાતિકા, કિંપભવા, કિંસમ્ભારા, કિંસમુટ્ઠાના તિણવત્થારકો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો?

સમ્મુખાવિનયો નિદાનનિદાનો, નિદાનસમુદયો, નિદાનજાતિકો, નિદાનપભવો, નિદાનસમ્ભારો, નિદાનસમુટ્ઠાનો. સતિવિનયો…પે… અમૂળ્હવિનયો…પે… પટિઞ્ઞાતકરણં નિદાનનિદાનં, નિદાનસમુદયં, નિદાનજાતિકં, નિદાનપભવં, નિદાનસમ્ભારં, નિદાનસમુટ્ઠાનં. યેભુય્યસિકા…પે… તસ્સપાપિયસિકા નિદાનનિદાના, નિદાનસમુદયા, નિદાનજાતિકા, નિદાનપભવા, નિદાનસમ્ભારા, નિદાનસમુટ્ઠાના. તિણવત્થારકો નિદાનનિદાનો, નિદાનસમુદયો, નિદાનજાતિકો, નિદાનપભવો, નિદાનસમ્ભારો, નિદાનસમુટ્ઠાનો.

સમ્મુખાવિનયો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો? સતિવિનયો…પે… અમૂળ્હવિનયો…પે… પટિઞ્ઞાતકરણં…પે… યેભુય્યસિકા…પે… તસ્સપાપિયસિકા…પે… તિણવત્થારકો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો?

સમ્મુખાવિનયો હેતુનિદાનો, હેતુસમુદયો, હેતુજાતિકો, હેતુપભવો, હેતુસમ્ભારો, હેતુસમુટ્ઠાનો. સતિવિનયો…પે… અમૂળ્હવિનયો…પે… પટિઞ્ઞાતકરણં હેતુનિદાનં, હેતુસમુદયં, હેતુજાતિકં, હેતુપભવં, હેતુસમ્ભારં, હેતુસમુટ્ઠાનં. યેભુય્યસિકા…પે… તસ્સપાપિયસિકા હેતુનિદાના, હેતુસમુદયા, હેતુજાતિકા, હેતુપભવા, હેતુસમ્ભારા, હેતુસમુટ્ઠાના. તિણવત્થારકો હેતુનિદાનો, હેતુસમુદયો, હેતુજાતિકો, હેતુપભવો, હેતુસમ્ભારો, હેતુસમુટ્ઠાનો.

સમ્મુખાવિનયો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો? સતિવિનયો…પે… અમૂળ્હવિનયો…પે… પટિઞ્ઞાતકરણં…પે… યેભુય્યસિકા…પે… તસ્સપાપિયસિકા…પે… તિણવત્થારકો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો? સમ્મુખાવિનયો પચ્ચયનિદાનો, પચ્ચયસમુદયો, પચ્ચયજાતિકો, પચ્ચયપભવો, પચ્ચયસમ્ભારો, પચ્ચયસમુટ્ઠાનો. સતિવિનયો…પે… અમૂળ્હવિનયો…પે… પટિઞ્ઞાતકરણં પચ્ચયનિદાનં, પચ્ચયસમુદયં, પચ્ચયજાતિકં, પચ્ચયપભવં, પચ્ચયસમ્ભારં, પચ્ચયસમુટ્ઠાનં. યેભુય્યસિકા…પે… તસ્સપાપિયસિકા પચ્ચયનિદાના, પચ્ચયસમુદયા, પચ્ચયજાતિકા, પચ્ચયપભવા, પચ્ચયસમ્ભારા, પચ્ચયસમુટ્ઠાના. તિણવત્થારકો પચ્ચયનિદાનો, પચ્ચયસમુદયો, પચ્ચયજાતિકો, પચ્ચયપભવો, પચ્ચયસમ્ભારો, પચ્ચયસમુટ્ઠાનો.

૩૫૩. સત્તન્નં સમથાનં કતિ મૂલાનિ, કતિ સમુટ્ઠાના? સત્તન્નં સમથાનં છબ્બીસ મૂલાનિ, છત્તિંસ સમુટ્ઠાના. સત્તન્નં સમથાનં કતમાનિ છબ્બી મૂલાનિ? સમ્મુખાવિનયસ્સ ચત્તારિ મૂલાનિ. સઙ્ઘસમ્મુખતા, ધમ્મસમ્મુખતા, વિનયસમ્મુખતા, પુગ્ગલસમ્મુખતા; સતિવિનયસ્સ ચત્તારિ મૂલાનિ; અમૂળ્હવિનયસ્સ ચત્તારિ મૂલાનિ; પટિઞ્ઞાતકરણસ્સ દ્વે મૂલાનિ – યો ચ દેસેતિ યસ્સ ચ દેસેતિ; યેભુય્યસિકાય ચત્તારિ મૂલાનિ; તસ્સપાપિયસિકાય ચત્તારિ મૂલાનિ; તિણવત્થારકસ્સ ચત્તારિ મૂલાનિ – સઙ્ઘસમ્મુખતા, ધમ્મસમ્મુખતા, વિનયસમ્મુખતા, પુગ્ગલસમ્મુખતા – સત્તન્નં સમથાનં ઇમાનિ છબ્બીસ મૂલાનિ.

સત્તન્નં સમથાનં કતમે છત્તિંસ સમુટ્ઠાના? સતિવિનયસ્સ કમ્મસ્સ કિરિયા, કરણં, ઉપગમનં, અજ્ઝુપગમનં, અધિવાસના, અપ્પટિક્કોસના. અમૂળ્હવિનયસ્સ કમ્મસ્સ…પે… પટિઞ્ઞાતકરણસ્સ કમ્મસ્સ… યેભુય્યસિકાય કમ્મસ્સ… તસ્સપાપિયસિકાય કમ્મસ્સ… તિણવત્થારકસ્સ કમ્મસ્સ કિરિયા, કરણં, ઉપગમનં, અજ્ઝુપગમનં, અધિવાસના, અપ્પટિક્કોસના – સત્તન્નં સમથાનં ઇમે છત્તિંસ સમુટ્ઠાના.

૧૦. સત્તસમથનાનત્થાદિ

૩૫૪. સમ્મુખાવિનયોતિ વા સતિવિનયોતિ વા – ઇમે ધમ્મા નાનત્થા નાનાબ્યઞ્જના ઉદાહુ એકત્થા બ્યઞ્જનમેવ નાનં? સમ્મુખાવિનયોતિ વા અમૂળ્હવિનયોતિ વા…પે… સમ્મુખાવિનયોતિ વા પટિઞ્ઞાતકરણન્તિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા યેભુય્યસિકાતિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા તસ્સપાપિયસિકાતિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા તિણવત્થારકોતિ વા – ઇમે ધમ્મા નાનત્થા નાનાબ્યઞ્જના ઉદાહુ એકત્થા બ્યઞ્જનમેવ નાનં? સમ્મુખાવિનયોતિ વા સતિવિનયોતિ વા – ઇમે ધમ્મા નાનત્થા ચેવ નાનાબ્યઞ્જના ચ. સમ્મુખાવિનયોતિ વા અમૂળ્હવિનયોતિ વા…પે… સમ્મુખાવિનયોતિ વા પટિઞ્ઞાતકરણન્તિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા યેભુય્યસિકાતિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા તસ્સપાપિયસિકાતિ વા… સમ્મુખાવિનયોતિ વા તિણવત્થારકોતિ વા – ઇમે ધમ્મા નાનત્થા ચેવ નાના બ્યઞ્જના ચ.

૩૫૫. [ચૂળવ. ૨૨૪] વિવાદો વિવાદાધિકરણં, વિવાદો નો અધિકરણં, અધિકરણં નો વિવાદો, અધિકરણઞ્ચેવ વિવાદો ચ? સિયા વિવાદો વિવાદાધિકરણં, સિયા વિવાદો નો અધિકરણં, સિયા અધિકરણં નો વિવાદો, સિયા અધિકરણઞ્ચેવ વિવાદો ચ.

તત્થ કતમો વિવાદો વિવાદાધિકરણં? ઇધ ભિક્ખૂ વિવદન્તિ ધમ્મોતિ વા અધમ્મોતિ વા…પે… દુટ્ઠુલ્લા આપત્તીતિ વા અદુટ્ઠુલ્લા આપત્તીતિ વા. યં તત્થ ભણ્ડનં, કલહો, વિગ્ગહો, વિવાદો, નાનાવાદો, અઞ્ઞથાવાદો, વિપચ્ચતાય વોહારો, મેધકં – અયં વિવાદો વિવાદાધિકરણં.

તત્થ કતમો વિવાદો નો અધિકરણં? માતાપિ પુત્તેન વિવદતિ, પુત્તોપિ માતરા વિવદતિ, પિતાપિ પુત્તેન વિવદતિ, પુત્તોપિ પિતરા વિવદતિ, ભાતાપિ ભાતરા વિવદતિ, ભાતાપિ ભગિનિયા વિવદતિ, ભગિનીપિ ભાતરા વિવદતિ, સહાયોપિ સહાયેન વિવદતિ – અયં વિવાદો નો અધિકરણં.

તત્થ કતમં અધિકરણં નો વિવાદો? અનુવાદાધિકરણં, આપત્તાધિકરણં, કિચ્ચાધિકરણં – ઇદં અધિકરણં નો વિવાદો.

તત્થ કતમં અધિકરણઞ્ચેવ વિવાદો ચ? વિવાદાધિકરણં અધિકરણઞ્ચેવ વિવાદો ચ.

૩૫૬. [ચૂળવ. ૨૨૪ આદયો] અનુવાદો અનુવાદાધિકરણં, અનુવાદો નો અધિકરણં, અધિકરણં નો અનુવાદો, અધિકરણઞ્ચેવ અનુવાદો ચ? સિયા અનુવાદો અનુવાદાધિકરણં, સિયા અનુવાદો નો અધિકરણં, સિયા અધિકરણં નો અનુવાદો, સિયા અધિકરણઞ્ચેવ અનુવાદો ચ.

તત્થ કતમો અનુવાદો અનુવાદાધિકરણં? ઇધ ભિક્ખૂ ભિક્ખું અનુવદન્તિ સીલવિપત્તિયા વા આચારવિપત્તિયા વા દિટ્ઠિવિપત્તિયા વા આજીવવિપત્તિયા વા. યો તત્થ અનુવાદો, અનુવદના અનુલ્લપના અનુભણના અનુસમ્પવઙ્કતા અબ્ભુસ્સહનતા અનુબલપ્પદાનં – અયં અનુવાદો અનુવાદાધિકરણં.

તત્થ કતમો અનુવાદો નો અધિકરણં? માતાપિ પુત્તં અનુવદતિ, પુત્તોપિ માતરં અનુવદતિ, પિતાપિ પુત્તં અનુવદતિ, પુત્તોપિ પિતરં અનુવદતિ, ભાતાપિ ભાતરં અનુવદતિ, ભાતાપિ ભગિનિં અનુવદતિ, ભગિનીપિ ભાતરં અનુવદતિ, સહાયોપિ સહાયં અનુવદતિ – અયં અનુવાદો નો અધિકરણં.

તત્થ કતમં અધિકરણં નો અનુવાદો? આપત્તાધિકરણં કિચ્ચાધિકરણં વિવાદાધિકરણં – ઇદં અધિકરણં નો અનુવાદો.

તત્થ કતમં અધિકરણઞ્ચેવ અનુવાદો ચ? અનુવાદાધિકરણં અધિકરણઞ્ચેવ અનુવાદો ચ.

૩૫૭. આપત્તિ આપત્તાધિકરણં, આપત્તિ નો અધિકરણં, અધિકરણં નો આપત્તિ, અધિકરણઞ્ચેવ આપત્તિ ચ? સિયા આપત્તિ આપત્તાધિકરણં, સિયા આપત્તિ નો અધિકરણં, સિયા અધિકરણં નો આપત્તિ, સિયા અધિકરણઞ્ચેવ આપત્તિ ચ.

તત્થ કતમા આપત્તિ આપત્તાધિકરણં? પઞ્ચપિ આપત્તિક્ખન્ધા આપત્તાધિકરણં. સત્તપિ આપત્તિક્ખન્ધા આપત્તાધિકરણં. અયં આપત્તિ આપત્તાધિકરણં.

તત્થ કતમા આપત્તિ નો અધિકરણં? સોતાપત્તિ સમાપત્તિ – અયં આપત્તિ નો અધિકરણં.

તત્થ કતમં અધિકરણં નો આપત્તિ? કિચ્ચાધિકરણં વિવાદાધિકરણં અનુવાદાધિકરણં – ઇદં અધિકરણં નો આપત્તિ.

તત્થ કતમં અધિકરણઞ્ચેવ આપત્તિ ચ? આપત્તાધિકરણં અધિકરણઞ્ચેવ આપત્તિ ચ.

૩૫૮. [ચૂળવ. ૨૨૩] કિચ્ચં કિચ્ચાધિકરણં, કિચ્ચં નો અધિકરણં, અધિકરણં નો કિચ્ચં, અધિકરણઞ્ચેવ કિચ્ચઞ્ચ? સિયા કિચ્ચં કિચ્ચાધિકરણં, સિયા કિચ્ચં નો અધિકરણં, સિયા અધિકરણં નો કિચ્ચં, સિયા અધિકરણઞ્ચેવ કિચ્ચઞ્ચ.

તત્થ કતમં કિચ્ચં કિચ્ચાધિકરણં? યા સઙ્ઘસ્સ કિચ્ચયતા કરણીયતા અપલોકનકમ્મં ઞત્તિકમ્મં ઞત્તિદુતિયકમ્મં ઞત્તિચતુત્થકમ્મં – ઇદં કિચ્ચં કિચ્ચાધિકરણં.

તત્થ કતમં કિચ્ચં નો અધિકરણં? આચરિયકિચ્ચં ઉપજ્ઝાયકિચ્ચં [ઉપજ્ઝાયકિચ્ચં સકિચ્ચં (ક.)] સમાનુપજ્ઝાયકિચ્ચં સમાનાચરિયકિચ્ચં – ઇદં કિચ્ચં નો અધિકરણં.

તત્થ કતમં અધિકરણં નો કિચ્ચં? વિવાદાધિકરણં અનુવાદાધિકરણં આપત્તાધિકરણં – ઇદં અધિકરણં નો કિચ્ચં.

તત્થ કતમં અધિકરણઞ્ચેવ કિચ્ચઞ્ચ? કિચ્ચાધિકરણં અધિકરણઞ્ચેવ કિચ્ચં ચાતિ.

અધિકરણભેદો નિટ્ઠિતો.