૩. તિકવારો
૩૨૩. અત્થાપત્તિ તિટ્ઠન્તે ભગવતિ આપજ્જતિ, નો પરિનિબ્બુતે; અત્થાપત્તિ પરિનિબ્બુતે ભગવતિ આપજ્જતિ, નો તિટ્ઠન્તે; અત્થાપત્તિ તિટ્ઠન્તેપિ ભગવતિ આપજ્જતિ પરિનિબ્બુતેપિ. અત્થાપત્તિ કાલે આપજ્જતિ, નો વિકાલે; અત્થાપત્તિ વિકાલે આપજ્જતિ, નો કાલે; અત્થાપત્તિ કાલે ચેવ આપજ્જતિ વિકાલે ચ. અત્થાપત્તિ રત્તિં આપજ્જતિ, નો દિવા; અત્થાપત્તિ દિવા આપજ્જતિ, નો રત્તિં; અત્થાપત્તિ રત્તિઞ્ચેવ આપજ્જતિ દિવા ચ. અત્થાપત્તિ દસવસ્સો આપજ્જતિ, નો ઊનદસવસ્સો; અત્થાપત્તિ ઊનદસવસ્સો આપજ્જતિ, નો દસવસ્સો; અત્થાપત્તિ દસવસ્સો ચેવ આપજ્જતિ ઊનદસવસ્સો ચ. અત્થાપત્તિ પઞ્ચવસ્સો આપજ્જતિ, નો ઊનપઞ્ચવસ્સો; અત્થાપત્તિ ઊનપઞ્ચવસ્સો આપજ્જતિ, નો પઞ્ચવસ્સો; અત્થાપત્તિ પઞ્ચવસ્સો ચેવ આપજ્જતિ ઊનપઞ્ચવસ્સો ચ. અત્થાપત્તિ કુસલચિત્તો આપજ્જતિ; અત્થાપત્તિ અકુસલચિત્તો આપજ્જતિ; અત્થાપત્તિ અબ્યાકતચિત્તો આપજ્જતિ. અત્થાપત્તિ સુખવેદનાસમઙ્ગી આપજ્જતિ; અત્થાપત્તિ દુક્ખવેદનાસમઙ્ગી આપજ્જતિ; અત્થાપત્તિ અદુક્ખમસુખવેદનાસમઙ્ગી આપજ્જતિ. તીણિ ચોદનાવત્થૂનિ – દિટ્ઠેન, સુતેન, પરિસઙ્કાય. તયો સલાકગ્ગાહા – ગુળ્હકો, વિવટકો [વિવટ્ટકો (ક.)], સકણ્ણજપ્પકો. તયો પટિક્ખેપા – મહિચ્છતા, અસન્તુટ્ઠિતા [અસન્તુટ્ઠતા (સ્યા.)], અસલ્લેખતા. તયો અનુઞ્ઞાતા – અપ્પિચ્છતા, સન્તુટ્ઠિતા, સલ્લેખતા. અપરેપિ તયો પટિક્ખેપા – મહિચ્છતા, અસન્તુટ્ઠિતા, અમત્તઞ્ઞુતા. તયો અનુઞ્ઞાતા – અપ્પિચ્છતા, સન્તુટ્ઠિતા, મત્તઞ્ઞુતા. તિસ્સો પઞ્ઞત્તિયો – પઞ્ઞત્તિ, અનુપઞ્ઞત્તિ, અનુપ્પન્નપઞ્ઞત્તિ. અપરાપિ તિસ્સો પઞ્ઞત્તિયો – સબ્બત્થપઞ્ઞત્તિ, પદેસપઞ્ઞત્તિ, સાધારણપઞ્ઞત્તિ. અપરાપિ તિસ્સો પઞ્ઞત્તિયો – અસાધારણપઞ્ઞત્તિ, એકતોપઞ્ઞત્તિ, ઉભતોપઞ્ઞત્તિ.
અત્થાપત્તિ બાલો આપજ્જતિ, નો પણ્ડિતો; અત્થાપત્તિ પણ્ડિતો આપજ્જતિ, નો બાલો; અત્થાપત્તિ બાલો ચેવ આપજ્જતિ પણ્ડિતો ચ. અત્થાપત્તિ કાળે આપજ્જતિ, નો જુણ્હે; અત્થાપત્તિ જુણ્હે આપજ્જતિ, નો કાળે; અત્થાપત્તિ કાળે ચેવ આપજ્જતિ જુણ્હે ચ. અત્થિ કાળે કપ્પતિ, નો જુણ્હે; અત્થિ જુણ્હે કપ્પતિ, નો કાળે; અત્થિ કાળે ચેવ કપ્પતિ જુણ્હે ચ. અત્થાપત્તિ હેમન્તે આપજ્જતિ, નો ગિમ્હે નો વસ્સે; અત્થાપત્તિ ગિમ્હે આપજ્જતિ, નો હેમન્તે નો વસ્સે; અત્થાપત્તિ વસ્સે આપજ્જતિ, નો હેમન્તે નો ગિમ્હે. અત્થાપત્તિ સઙ્ઘો આપજ્જતિ, ન ગણો ન પુગ્ગલો; અત્થાપત્તિ ગણો આપજ્જતિ, ન સઙ્ઘો ન પુગ્ગલો; અત્થાપત્તિ પુગ્ગલો આપજ્જતિ, ન સઙ્ઘો ન ગણો. અત્થિ સઙ્ઘસ્સ કપ્પતિ, ન ગણસ્સ ન પુગ્ગલસ્સ; અત્થિ ગણસ્સ કપ્પતિ, ન સઙ્ઘસ્સ ન પુગ્ગલસ્સ; અત્થિ પુગ્ગલસ્સ કપ્પતિ, ન સઙ્ઘસ્સ ન ગણસ્સ. તિસ્સો છાદના વત્થું છાદેતિ, નો આપત્તિં; આપત્તિં છાદેતિ, નો વત્થું; વત્થુઞ્ચેવ છાદેતિ આપત્તિઞ્ચ. તિસ્સો પટિચ્છાદિયો – જન્તાઘરપટિચ્છાદિ, ઉદકપટિચ્છાદિ, વત્થપટિચ્છાદિ. [અ. નિ. ૩.૧૩૨] તીણિ પટિચ્છન્નાનિ વહન્તિ, નો વિવટાનિ – માતુગામો પટિચ્છન્નો વહતિ, નો વિવટો; બ્રાહ્મણાનં મન્તા પટિચ્છન્ના વહન્તિ, નો વિવટા; મિચ્છાદિટ્ઠિ પટિચ્છન્ના વહતિ, નો વિવટા. તીણિ વિવટાનિ વિરોચન્તિ, નો પટિચ્છન્નાનિ – ચન્દમણ્ડલં વિવટં વિરોચતિ, નો પટિચ્છન્નં; સૂરિયમણ્ડલં વિવટં વિરોચતિ, નો પટિચ્છન્નં; તથાગતપ્પવેદિતો ધમ્મવિનયો વિવટો વિરોચતિ, નો પટિચ્છન્નો. તયો સેનાસનગ્ગાહા – પુરિમકો, પચ્છિમકો, અન્તરામુત્તકો. અત્થાપત્તિ ગિલાનો આપજ્જતિ, નો અગિલાનો; અત્થાપત્તિ અગિલાનો આપજ્જતિ, નો ગિલાનો; અત્થાપત્તિ ગિલાનો ચેવ આપજ્જતિ અગિલાનો ચ.
તીણિ અધમ્મિકાનિ પાતિમોક્ખટ્ઠપનાનિ. તીણિ ધમ્મિકાનિ પાતિમોક્ખટ્ઠપનાનિ. તયો પરિવાસા – પટિચ્છન્નપરિવાસો, અપ્પટિચ્છન્નપરિવાસો, સુદ્ધન્તપરિવાસો. તયો માનત્તા – પટિચ્છન્નમાનત્તં, અપ્પટિચ્છન્નમાનત્તં, પક્ખમાનત્તં. તયો પારિવાસિકસ્સ ભિક્ખુનો રત્તિચ્છેદા – સહવાસો, વિપ્પવાસો, અનારોચના. અત્થાપત્તિ અન્તો આપજ્જતિ, નો બહિ; અત્થાપત્તિ બહિ આપજ્જતિ, નો અન્તો; અત્થાપત્તિ અન્તો ચેવ આપજ્જતિ બહિ ચ. અત્થાપત્તિ અન્તોસીમાય આપજ્જતિ, નો બહિસીમાય; અત્થાપત્તિ બહિસીમાય આપજ્જતિ, નો અન્તોસીમાય; અત્થાપત્તિ અન્તોસીમાય ચેવ આપજ્જતિ બહિસીમાય ચ. તીહાકારેહિ આપત્તિં આપજ્જતિ – કાયેન આપજ્જતિ, વાચાય આપજ્જતિ, કાયેન વાચાય આપજ્જતિ. અપરેહિપિ તીહાકારેહિ આપત્તિં આપજ્જતિ – સઙ્ઘમજ્ઝે, ગણમજ્ઝે, પુગ્ગલસ્સ સન્તિકે. તીહાકારેહિ આપત્તિયા વુટ્ઠાતિ – કાયેન વુટ્ઠાતિ, વાચાય વુટ્ઠાતિ, કાયેન વાચાય વુટ્ઠાતિ. અપરેહિપિ તીહાકારેહિ આપત્તિયા વુટ્ઠાતિ – સઙ્ઘમજ્ઝે, ગણમજ્ઝે, પુગ્ગલસ્સ સન્તિકે. તીણિ અધમ્મિકાનિ અમૂળ્હવિનયસ્સ દાનાનિ. તીણિ ધમ્મિકાનિ અમૂળ્હવિનયસ્સ દાનાનિ.
[ચૂળવ. ૬] તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો તજ્જનીયકમ્મં કરેય્ય – ભણ્ડનકારકો હોતિ કલહકારકો વિવાદકારકો ભસ્સકારકો સઙ્ઘે અધિકરણકારકો, બાલો હોતિ અબ્યત્તો, આપત્તિબહુલો અનપદાનો ગિહિસંસટ્ઠો વિહરતિ અનનુલોમિકેહિ ગિહિસંસગ્ગેહિ. [ચૂળવ. ૧૫] તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો નિયસ્સકમ્મં કરેય્ય – ભણ્ડનકારકો હોતિ…પે… સઙ્ઘે અધિકરણકારકો, બાલો હોતિ અબ્યત્તો, આપત્તિબહુલો અનપદાનો ગિહિસંસટ્ઠો વિહરતિ અનનુલોમિકેહિ ગિહિસંસગ્ગેહિ. [ચૂળવ. ૨૭] તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો પબ્બાજનીયકમ્મં કરેય્ય – ભણ્ડનકારકો હોતિ…પે… સઙ્ઘે અધિકરણકારકો, બાલો હોતિ અબ્યત્તો, આપત્તિબહુલો અનપદાનો કુલદૂકકો હોતિ પાપસમાચારો પાપસમાચારા દિસ્સન્તિ ચેવ સુય્યન્તિ ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો પટિસારણીયકમ્મં કરેય્ય – ભણ્ડનકારકો હોતિ…પે… સઙ્ઘે અધિકરણકારકો, બાલો હોતિ અબ્યત્તો, આપત્તિ બહુલો અનપદાનો ગિહી અક્કોસતિ પરિભાસતિ. [ચૂળવ. ૫૦] તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય – ભણ્ડનકારકો હોતિ…પે… સઙ્ઘે અધિકરણકારકો, બાલો હોતિ અબ્યત્તો, આપત્તિબહુલો અનપદાનો આપત્તિં આપજ્જિત્વા ન ઇચ્છતિ આપત્તિં પસ્સિતું. [ચૂળવ. ૫૯] તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો આપત્તિયા અપ્પટિકમ્મે ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય – ભણ્ડનકારકો હોતિ…પે… સઙ્ઘે અધિકરણકારકો, બાલો હોતિ અબ્યત્તો, આપત્તિબહુલો અનપદાનો આપત્તિં આપજ્જિત્વા ન ઇચ્છતિ આપત્તિં પટિકાતું. [ચૂળવ. ૬૯] તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો પાપિકાય દિટ્ઠિયા અપ્પટિનિસ્સગ્ગે ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય – ભણ્ડનકારકો હોતિ…પે… સઙ્ઘે અધિકરણકારકો, બાલો હોતિ અબ્યત્તો, આપત્તિબહુલો અનપદાનો ન ઇચ્છતિ પાપિકં દિટ્ઠિં પટિનિસ્સજ્જિતું.
તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો આગાળ્હાય ચેતેય્ય – ભણ્ડનકારકો હોતિ કલહકારકો વિવાદકારકો ભસ્સકારકો સઙ્ઘે અધિકરણકારકો, બાલો હોતિ અબ્યત્તો આપત્તિબહુલો અનપદાનો, ગિહિસંસટ્ઠો વિહરતિ અનનુલોમિકેહિ ગિહિસંસગ્ગેહિ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો કમ્મં કાતબ્બં – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. અપરેહિપિ તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો કમ્મં કાતબ્બં – અધિસીલે સીલવિપન્નો હોતિ, અજ્ઝાચારે આચારવિપન્નો હોતિ, અતિદિટ્ઠિયા દિટ્ઠિવિપન્નો હોતિ. અપરેહિપિ તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો કમ્મં કાતબ્બં – કાયિકેન દવેન સમન્નાગતો હોતિ, વાચસિકેન દવેન સમન્નાગતો હોતિ, કાયિકવાચસિકેન દવેન સમન્નાગતો હોતિ. અપરેહિપિ તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો કમ્મં કાતબ્બં – કાયિકેન અનાચારેન સમન્નાગતો હોતિ, વાચસિકેન અનાચારેન સમન્નાગતો હોતિ, કાયિકવાચસિકેન અનાચારેન સમન્નાગતો હોતિ. અપરેહિપિ તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો કમ્મં કાતબ્બં – કાયિકેન ઉપઘાતિકેન સમન્નાગતો હોતિ, વાચસિકેન ઉપઘાતિકેન સમન્નાગતો હોતિ, કાયિકવાચસિકેન ઉપઘાતિકેન સમન્નાગતો હોતિ. અપરેહિપિ તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો કમ્મં કાતબ્બં – કાયિકેન મિચ્છાજીવેન સમન્નાગતો હોતિ, વાચસિકેન મિચ્છાજીવેન સમન્નાગતો હોતિ, કાયિકવાચસિકેન મિચ્છાજીવેન સમન્નાગતો હોતિ. અપરેહિપિ તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો કમ્મં કાતબ્બં – આપત્તિં આપન્નો કમ્મકતો ઉપસમ્પાદેતિ, નિસ્સયં દેતિ, સામણેરં ઉપટ્ઠાપેતિ. અપરેહિપિ તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો કમ્મં કાતબ્બં – યાય આપત્તિયા સઙ્ઘેન કમ્મં કતં હોતિ તં આપત્તિં આપજ્જતિ, અઞ્ઞં વા તાદિસિકં, તતો વા પાપિટ્ઠતરં. અપરેહિપિ તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો કમ્મં કાતબ્બં – બુદ્ધસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, ધમ્મસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, સઙ્ઘસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ.
તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો સઙ્ઘમજ્ઝે ઉપોસથં ઠપેન્તસ્સ – ‘‘અલં, ભિક્ખુ, મા ભણ્ડનં મા કલહં મા વિગ્ગહં મા વિવાદ’’ન્તિ ઓમદ્દિત્વા સઙ્ઘેન ઉપોસથો કાતબ્બો – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો સઙ્ઘમજ્ઝે પવારણં ઠપેન્તસ્સ – ‘‘અલં, ભિક્ખુ, મા ભણ્ડનં મા કલહં મા વિગ્ગહં મા વિવાદ’’ન્તિ ઓમદ્દિત્વા સઙ્ઘેન પવારેતબ્બં – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો ન કાચિ સઙ્ઘસમ્મુતિ દાતબ્બા – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સઙ્ઘે ન વોહરિતબ્બં [સંઘો ન વોહરિતબ્બો (સ્યા.)] – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ન કિસ્મિં ચિ પચ્ચેકટ્ઠાને ઠપેતબ્બો – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો નિસ્સાય ન વત્થબ્બં – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો નિસ્સયો ન દાતબ્બો – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો ઓકાસકમ્મં કારાપેન્તસ્સ નાલં ઓકાસકમ્મં કાતું – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો સવચનીયં નાદાતબ્બં – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો વિનયો ન પુચ્છિતબ્બો – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના વિનયો ન પુચ્છિતબ્બો – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો વિનયો ન વિસ્સજ્જેતબ્બો – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના વિનયો ન વિસ્સજ્જેતબ્બો – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો અનુયોગો ન દાતબ્બો – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના સદ્ધિં વિનયો ન સાકચ્છિતબ્બો [સાકચ્છાતબ્બો (ક.)] – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ. તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતેન ભિક્ખુના ન ઉપસમ્પાદેતબ્બં ન નિસ્સયો દાતબ્બો ન સામણેરો ઉપટ્ઠાપેતબ્બો – અલજ્જી ચ હોતિ, બાલો ચ, અપકતત્તો ચ.
તયો ઉપોસથા – ચાતુદ્દસિકો, પન્નરસિકો, સામગ્ગિઉપોસથો. અપરેપિ તયો ઉપોસથા – સઙ્ઘેઉપોસથો, ગણેઉપોસથો, પુગ્ગલેઉપોસથો. અપરેપિ તયો ઉપોસથા – સુત્તુદ્દેસોઉપોસથો, પારિસુદ્ધિઉપોસથો, અધિટ્ઠાનુપોસથો. તિસ્સો પવારણા – ચાતુદ્દસિકા, પન્નરસિકા, સામગ્ગિપવારણા. અપરાપિ તિસ્સો પવારણા – સઙ્ઘેપવારણા, ગણેપવારણા, પુગ્ગલેપવારણા. અપરાપિ તિસ્સો પવારણા – તેવાચિકાપવારણા, દ્વેવાચિકાપવારણા, સમાનવસ્સિકાપવારણા.
તયો આપાયિકા નેરયિકા – ઇદમપ્પહાય, યો ચ અબ્રહ્મચારી બ્રહ્મચારિપટિઞ્ઞો, યો ચ સુદ્ધં બ્રહ્મચારિં પરિસુદ્ધબ્રહ્મચરિયં ચરન્તં અમૂલકેન અબ્રહ્મચરિયેન અનુદ્ધંસેતિ, યો ચાયં એવંવાદી એવંદિટ્ઠિ [એવંદિટ્ઠી (સી.)] – ‘‘નત્થિ કામેસુ દોસો’’તિ સો કામેસુ પાતબ્યતં આપજ્જતિ. [અ. નિ. ૩.૭૦] તીણિ અકુસલમૂલાનિ – લોભો અકુસલમૂલં, દોસો અકુસલમૂલં, મોહો અકુસલમૂલં. [અ. નિ. ૩.૭૦] તીણિ કુસલમૂલાનિ – અલોભો કુસલમૂલં, અદોસો કુસલમૂલં, અમોહો કુસલમૂલં. તીણિ દુચ્ચરિતાનિ – કાયદુચ્ચરિતં, વચીદુચ્ચરિતં, મનોદુચ્ચરિતં. તીણિ સુચરિતાનિ – કાયસુચરિતં, વચીસુચરિતં, મનોસુચરિતં. તયો અત્થવસે પટિચ્ચ ભગવતા કુલેસુ તિકભોજનં પઞ્ઞત્તં – દુમ્મઙ્કૂનં પુગ્ગલાનં નિગ્ગહાય, પેસલાનં ભિક્ખૂનં ફાસુવિહારાય, ‘‘મા પાપિચ્છા પક્ખં નિસ્સાય સઙ્ઘં ભિન્દેય્યુ’’ન્તિ કુલાનુદ્દયતાય ચ. [ચૂળવ. ૩૫૦] તીહિ અસદ્ધમ્મેહિ અભિભૂતો પરિયાદિન્નચિત્તો દેવદત્તો આપાયિકો નેરયિકો કપ્પટ્ઠો અતેકિચ્છો પાપિચ્છતા પાપમિત્તતા ઓરમત્તકેન વિસેસાધિગમેન અન્તરા વોસાનં આપાદિ. તિસ્સો સમ્મુતિયો – દણ્ડસમ્મુતિ, સિક્કાસમ્મુતિ, દણ્ડસિક્કાસમ્મુતિ. તિસ્સો પાદુકા ધુવટ્ઠાનિકા અસઙ્કમનીયા – વચ્ચપાદુકા, પસ્સાવપાદુકા, આચમનપાદુકા. તિસ્સો પાદઘંસનિયો – સક્ખરં, કથલા, સમુદ્દફેણકોતિ.
તિકં નિટ્ઠિતં.
તસ્સુદ્દાનં –
તિટ્ઠન્તે કાલે રત્તિઞ્ચ, દસ પઞ્ચ કુસલેન;
વેદના ચોદના વત્થુ, સલાકા દ્વે પટિક્ખિપા.
પઞ્ઞત્તિ અપરે દ્વે ચ, બાલો કાળે ચ કપ્પતિ;
હેમન્તે સઙ્ઘો સઙ્ઘસ્સ, છાદના ચ પટિચ્છાદિ.
પટિચ્છન્ના વિવટા ચ, સેનાસનગિલાયના;
પાતિમોક્ખં પરિવાસં, માનત્તા પારિવાસિકા.
અન્તો અન્તો ચ સીમાય, આપજ્જતિ પુનાપરે;
વુટ્ઠાતિ અપરે ચેવ, અમૂળ્હવિનયા દુવે.
તજ્જનીયા નિયસ્સા ચ, પબ્બાજપટિસારણી;
અદસ્સના પટિકમ્મે, અનિસ્સગ્ગે ચ દિટ્ઠિયા.
આગાળ્હકમ્માધિસીલે, દવાનાચાર ઘાતિકા;
આજીવાપન્ના તાદિસિકા, અવણ્ણુપોસથેન ચ.
પવારણા સમ્મુતિ ચ, વોહારપચ્ચેકેન ચ;
ન વત્થબ્બં ન દાતબ્બં, ઓકાસં ન કરે તથા.
ન કરે સવચનીયં, ન પુચ્છિતબ્બકા દુવે;
ન વિસ્સજ્જે દુવે ચેવ, અનુયોગમ્પિ નો દદે.
સાકચ્છા ઉપસમ્પદા, નિસ્સયસામણેરા ચ;
ઉપોસથતિકા તીણિ, પવારણતિકા તયો.
આપાયિકા અકુસલા, કુસલા ચરિતા દુવે;
તિકભોજનસદ્ધમ્મે, સમ્મુતિ પાદુકેન ચ;
પાદઘંસનિકા ચેવ, ઉદ્દાનં તિકકે ઇદન્તિ.