૬. અધિકરણપરિયાયવારો

૨૯૨. વિવાદાધિકરણસ્સ – કિં પુબ્બઙ્ગમં? કતિ ઠાનાનિ? કતિ વત્થૂનિ? કતિ ભૂમિયો? કતિ હેતૂ? કતિ મૂલાનિ? કતિહાકારેહિ વિવદતિ? વિવાદાધિકરણં કતિહિ સમથેહિ સમ્મતિ?

અનુવાદાધિકરણસ્સ – કિં પુબ્બઙ્ગમં? કતિ ઠાનાનિ? કતિ વત્થૂનિ? કતિ ભૂમિયો? કતિ હેતૂ? કતિ મૂલાનિ? કતિહાકારેહિ અનુવદતિ? અનુવાદાધિકરણં કતિહિ સમથેહિ સમ્મતિ?

આપત્તાધિકરણસ્સ – કિં પુબ્બઙ્ગમં? કતિ ઠાનાનિ? કતિ વત્થૂનિ? કતિ ભૂમિયો? કતિ હેતૂ? કતિ મૂલાનિ? કતિહાકારેહિ આપત્તિં આપજ્જતિ? આપત્તાધિકરણં કતિહિ સમથેહિ સમ્મતિ?

કિચ્ચાધિકરણસ્સ – કિં પુબ્બઙ્ગમં? કતિ ઠાનાનિ? કતિ વત્થૂનિ? કતિ ભૂમિયો? કતિ હેતૂ? કતિ મૂલાનિ? કતિહાકારેહિ કિચ્ચં જાયતિ? કિચ્ચાધિકરણં કતિહિ સમથેહિ સમ્મતિ?

૨૯૩. વિવાદાધિકરણસ્સ કિં પુબ્બઙ્ગમન્તિ? લોભો પુબ્બઙ્ગમો, દોસો પુબ્બઙ્ગમો, મોહો પુબ્બઙ્ગમો, અલોભો પુબ્બઙ્ગમો, અદોસો પુબ્બઙ્ગમો, અમોહો પુબ્બઙ્ગમો. કતિ ઠાનાનીતિ? અટ્ઠારસ ભેદકરવત્થૂનિ ઠાનાનિ. કતિ વત્થૂનીતિ? અટ્ઠારસ ભેદકરવત્થૂનિ. કતિ ભૂમિયોતિ? અટ્ઠારસ ભેદકરવત્થૂનિ ભૂમિયો. કતિ હેતૂતિ? નવ હેતૂ – તયો કુસલહેતૂ, તયો અકુસલહેતૂ, તયો અબ્યાકતહેતૂ. કતિ મૂલાનીતિ? દ્વાદસ મૂલાનિ. કતિહાકારેહિ વિવદતીતિ? દ્વીહાકારેહિ વિવદતિ – ધમ્મદિટ્ઠિ વા અધમ્મદિટ્ઠિ વા. [ચૂળવ. ૨૨૮] વિવાદાધિકરણં કતિહિ સમથેહિ સમ્મતીતિ? વિવાદાધિકરણં દ્વીહિ સમથેહિ સમ્મતિ – સમ્મુખાવિનયેન ચ યેભુય્યસિકાય ચ.

૨૯૪. અનુવાદાધિકરણસ્સ કિં પુબ્બઙ્ગમન્તિ? લોભો પુબ્બઙ્ગમો, દોસો પુબ્બઙ્ગમો, મોહો પુબ્બઙ્ગમો, અલોભો પુબ્બઙ્ગમો, અદોસો પુબ્બઙ્ગમો, અમોહો પુબ્બઙ્ગમો. કતિ ઠાનાનીતિ? ચતસ્સો વિપત્તિયો ઠાનાનિ. કતિ વત્થૂનીતિ? ચતસ્સો વિપત્તિયો વત્થૂનિ. કતિ ભૂમિયોતિ? ચતસ્સો વિપત્તિયો ભૂમિયો. કતિ હેતૂતિ? નવ હેતૂ – તયો કુસલહેતૂ, તયો અકુસલહેતૂ, તયો અબ્યાકતહેતૂ. કતિ મૂલાનીતિ? ચુદ્દસ મૂલાનિ. કતિહાકારેહિ અનુવદતીતિ? દ્વીહાકારેહિ અનુવદતિ – વત્થુતો વા આપત્તિતો વા. [ચૂળવ. ૨૩૬] અનુવાદાધિકરણં કતિહિ સમથેહિ સમ્મતીતિ? અનુવાદાધિકરણં ચતૂહિ સમથેહિ સમ્મતિ – સમ્મુખાવિનયેન ચ સતિવિનયેન ચ અમૂળ્હવિનયેન ચ તસ્સપાપિયસિકાય ચ.

૨૯૫. આપત્તાધિકરણસ્સ કિં પુબ્બઙ્ગમન્તિ? લોભો પુબ્બઙ્ગમો, દોસો પુબ્બઙ્ગમો, મોહો પુબ્બઙ્ગમો, અલોભો પુબ્બઙ્ગમો, અદોસો પુબ્બઙ્ગમો, અમોહો પુબ્બઙ્ગમો. કતિ ઠાનાનીતિ? સત્ત આપત્તિક્ખન્ધા ઠાનાનિ. કતિ વત્થૂનીતિ? સત્ત આપત્તિક્ખન્ધા વત્થૂનિ. કતિ ભૂમિયોતિ? સત્ત આપત્તિક્ખન્ધા ભૂમિયો. કતિ હેતૂતિ? છ હેતૂ [કતિ હેતૂતિ નવ હેતૂ, તયો કુસલહેતૂ (સી. સ્યા.)] – તયો અકુસલહેતૂ, તયો અબ્યાકતહેતૂ. કતિ મૂલાનીતિ? છ આપત્તિસમુટ્ઠાનાનિ મૂલાનિ. કતિહાકારેહિ આપત્તિં આપજ્જતીતિ? છહાકારેહિ આપત્તિં આપજ્જતિ – અલજ્જિતા, અઞ્ઞાણતા, કુક્કુચ્ચપકતતા, અકપ્પિયે કપ્પિયસઞ્ઞિતા, કપ્પિયે અકપ્પિયસઞ્ઞિતા, સતિસમ્મોસા. [ચૂળવ. ૨૩૯] આપત્તાધિકરણં કતિહિ સમથેહિ સમ્મતીતિ? આપત્તાધિકરણં તીહિ સમથેહિ સમ્મતિ – સમ્મુખાવિનયેન ચ પટિઞ્ઞાતકરણેન ચ, સમ્મુખાવિનયેન ચ તિણવત્થારકેન ચ.

૨૯૬. કિચ્ચાધિકરણસ્સ કિં પુબ્બઙ્ગમન્તિ? લોભો પુબ્બઙ્ગમો, દોસો પુબ્બઙ્ગમો, મોહો પુબ્બઙ્ગમો, અલોભો પુબ્બઙ્ગમો, અદોસો પુબ્બઙ્ગમો, અમોહો પુબ્બઙ્ગમો. કતિ ઠાનાનીતિ? ચત્તારિ કમ્માનિ ઠાનાનિ. કતિ વત્થૂનીતિ? ચત્તારિ કમ્માનિ વત્થૂનિ. કતિ ભૂમિયોતિ? ચત્તારિ કમ્માનિ ભૂમિયો. કતિ હેતૂતિ? નવ હેતૂ – તયો કુસલહેતૂ, તયો અકુસલહેતૂ, તયો અબ્યાકતહેતૂ. કતિ મૂલાનીતિ? એકં મૂલં – સઙ્ઘો. કતિહાકારેહિ કિચ્ચં જાયતીતિ? દ્વીહાકારેહિ કિચ્ચં જાયતિ – ઞત્તિતો વા અપલોકનતો વા. [ચૂળવ. ૨૪૨] કિચ્ચાધિકરણં કતિહિ સમથેહિ સમ્મતીતિ? કિચ્ચાધિકરણં એકેન સમથેન સમ્મતિ – સમ્મુખાવિનયેન.

કતિ સમથા? સત્ત સમથા. સમ્મુખાવિનયો, સતિવિનયો, અમૂળ્હવિનયો, પટિઞ્ઞાતકરણં, યેભુય્યસિકા, તસ્સપાપિયસિકા, તિણવત્થારકો – ઇમે સત્ત સમથા.

સિયા ઇમે સત્ત સમથા દસ સમથા હોન્તિ, દસ સમથા સત્ત સમથા હોન્તિ વત્થુવસેન પરિયાયેન સિયાતિ.

કથઞ્ચ સિયા? વિવાદાધિકરણસ્સ દ્વે સમથા, અનુવાદાધિકરણસ્સ ચત્તારો સમથા, આપત્તાધિકરણસ્સ તયો સમથા, કિચ્ચાધિકરણસ્સ એકો સમથો. એવં ઇમે સત્ત સમથા દસ સમથા હોન્તિ, દસ સમથા સત્ત સમથા હોન્તિ વત્થુવસેન પરિયાયેન.

પરિયાયવારો નિટ્ઠિતો છટ્ઠો.