સમુટ્ઠાનસીસસઙ્ખેપો

સમુટ્ઠાનસ્સુદ્દાનં

૨૫૭. અનિચ્ચા સબ્બે સઙ્ખારા, દુક્ખાનત્તા ચ સઙ્ખતા;

નિબ્બાનઞ્ચેવ પઞ્ઞત્તિ, અનત્તા ઇતિ નિચ્છયા.

બુદ્ધચન્દે અનુપ્પન્ને, બુદ્ધાદિચ્ચે અનુગ્ગતે;

તેસં સભાગધમ્માનં, નામમત્તં ન નાયતિ.

દુક્કરં વિવિધં કત્વા, પૂરયિત્વાન પારમી;

ઉપ્પજ્જન્તિ મહાવીરા, ચક્ખુભૂતા સબ્રહ્મકે.

તે દેસયન્તિ સદ્ધમ્મં, દુક્ખહાનિં સુખાવહં;

અઙ્ગીરસો સક્યમુનિ, સબ્બભૂતાનુકમ્પકો.

સબ્બસત્તુત્તમો સીહો, પિટકે તીણિ દેસયિ;

સુત્તન્તમભિધમ્મઞ્ચ, વિનયઞ્ચ મહાગુણં.

એવં નીયતિ સદ્ધમ્મો, વિનયો યદિ તિટ્ઠતિ;

ઉભતો ચ વિભઙ્ગાનિ, ખન્ધકા યા ચ માતિકા.

માલા સુત્તગુણેનેવ, પરિવારેન ગન્થિતા;

તસ્સેવ પરિવારસ્સ, સમુટ્ઠાનં નિયતો કતં.

સમ્ભેદં નિદાનં ચઞ્ઞં, સુત્તે દિસ્સન્તિ ઉપરિ;

તસ્મા સિક્ખે પરિવારં, ધમ્મકામો સુપેસલોતિ.

તેરસસમુટ્ઠાનં

વિભઙ્ગે દ્વીસુ પઞ્ઞત્તં, ઉદ્દિસન્તિ ઉપોસથે;

પવક્ખામિ સમુટ્ઠાનં, યથાઞાયં સુણાથ મે.

પારાજિકં યં પઠમં, દુતિયઞ્ચ તતો પરં;

સઞ્ચરિત્તાનુભાસનઞ્ચ, અતિરેકઞ્ચ ચીવરં.

લોમાનિ પદસોધમ્મો, ભૂતં સંવિધાનેન ચ;

થેય્યદેસનચોરી ચ, અનનુઞ્ઞાતાય તેરસ.

તેરસેતે સમુટ્ઠાન નયા, વિઞ્ઞૂહિ ચિન્તિતા.

એકેકસ્મિં સમુટ્ઠાને, સદિસા ઇધ દિસ્સરે.

૧. પઠમપારાજિકસમુટ્ઠાનં

૨૫૮. મેથુનં સુક્કસંસગ્ગો, અનિયતા પઠમિકા;

પુબ્બૂપપરિપાચિતા, રહો ભિક્ખુનિયા સહ.

સભોજને રહો દ્વે ચ, અઙ્ગુલિ ઉદકે હસં;

પહારે ઉગ્ગિરે ચેવ, તેપઞ્ઞાસા ચ સેખિયા.

અધક્ખગામાવસ્સુતા, તલમટ્ઠઞ્ચ સુદ્ધિકા;

વસ્સંવુટ્ઠા ચ ઓવાદં, નાનુબન્ધે પવત્તિનિં.

છસત્તતિ ઇમે સિક્ખા, કાયમાનસિકા કતા;

સબ્બે એકસમુટ્ઠાના, પઠમં પારાજિકં યથા.

પઠમપારાજિકસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૨. દુતિયપારાજિકસમુટ્ઠાનં

૨૫૯. અદિન્નં વિગ્ગહુત્તરિ, દુટ્ઠુલ્લા અત્તકામિનં;

અમૂલા અઞ્ઞભાગિયા, અનિયતા દુતિયિકા.

અચ્છિન્દે પરિણામને, મુસા ઓમસપેસુણા;

દુટ્ઠુલ્લા પથવીખણે, ભૂતં અઞ્ઞાય ઉજ્ઝાપે.

નિક્કડ્ઢનં સિઞ્ચનઞ્ચ, આમિસહેતુ ભુત્તાવી;

એહિ અનાદરિ ભિંસા, અપનિધે ચ જીવિતં.

જાનં સપ્પાણકં કમ્મં, ઊનસંવાસનાસના;

સહધમ્મિકવિલેખા, મોહો અમૂલકેન ચ.

કુક્કુચ્ચં ધમ્મિકં ચીવરં, દત્વા [કુક્કુચ્ચં ધમ્મિકં ચીવરં (સી.), કુક્કુચ્ચં ધમ્મિકં દત્વા (સ્યા.)] પરિણામેય્ય પુગ્ગલે;

કિં તે અકાલં અચ્છિન્દે, દુગ્ગહી નિરયેન ચ.

ગણં વિભઙ્ગં દુબ્બલં, કથિનાફાસુપસ્સયં;

અક્કોસચણ્ડી મચ્છરી, ગબ્ભિની ચ પાયન્તિયા.

દ્વેવસ્સં સિક્ખા સઙ્ઘેન, તયો ચેવ ગિહીગતા;

કુમારિભૂતા તિસ્સો ચ, ઊનદ્વાદસસમ્મતા.

અલં તાવ સોકાવાસં, છન્દા અનુવસ્સા ચ દ્વે;

સિક્ખાપદા સત્તતિમે, સમુટ્ઠાના તિકા કતા.

કાયચિત્તેન ન વાચા, વાચાચિત્તં ન કાયિકં;

તીહિ દ્વારેહિ જાયન્તિ, પારાજિકં દુતિયં યથા.

દુતિયપારાજિકસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૩. સઞ્ચરિત્તસમુટ્ઠાનં

૨૬૦. સઞ્ચરી કુટિ વિહારો, ધોવનઞ્ચ પટિગ્ગહો;

વિઞ્ઞત્તુત્તરિ અભિહટ્ઠું, ઉભિન્નં દૂતકેન ચ.

કોસિયા સુદ્ધદ્વેભાગા, છબ્બસ્સાનિ નિસીદનં;

રિઞ્ચન્તિ રૂપિકા ચેવ, ઉભો નાનપ્પકારકા.

ઊનબન્ધનવસ્સિકા, સુત્તં વિકપ્પનેન ચ;

દ્વારદાનસિબ્બાનિ [દ્વારદાનસિબ્બિની (સી. સ્યા.)] ચ, પૂવપચ્ચયજોતિ ચ.

રતનં સૂચિ મઞ્ચો ચ, તૂલં નિસીદનકણ્ડુ ચ;

વસ્સિકા ચ સુગતેન, વિઞ્ઞત્તિ અઞ્ઞં ચેતાપના.

દ્વે સઙ્ઘિકા મહાજનિકા, દ્વે પુગ્ગલલહુકા ગરુ;

દ્વે વિઘાસા સાટિકા ચ, સમણચીવરેન ચ.

સમપઞ્ઞાસિમે ધમ્મા, છહિ ઠાનેહિ જાયરે;

કાયતો ન વાચાચિત્તા, વાચતો ન કાયમના.

કાયવાચા ન ચ ચિત્તા [ન ચિત્તતો (સી. સ્યા.)], કાયચિત્તા ન વાચિકા [ન વાચતો (સી. સ્યા.)];

વાચાચિત્તા ન કાયેન, તીહિ દ્વારેહિ [તીહિ ઠાનેહિ (સ્યા.)] જાયરે.

છસમુટ્ઠાનિકા એતે, સઞ્ચરિત્તેન સાદિસા.

સઞ્ચરિત્તસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૪. સમનુભાસનાસમુટ્ઠાનં

૨૬૧. ભેદાનુવત્તદુબ્બચ, દૂસદુટ્ઠુલ્લદિટ્ઠિ ચ;

છન્દં ઉજ્જગ્ઘિકા દ્વે ચ, દ્વે ચ સદ્દા ન બ્યાહરે.

છમા નીચાસને ઠાનં, પચ્છતો ઉપ્પથેન ચ;

વજ્જાનુવત્તિગહણા, ઓસારે પચ્ચાચિક્ખના.

કિસ્મિં સંસટ્ઠા દ્વે વધિ, વિસિબ્બે દુક્ખિતાય ચ;

પુન સંસટ્ઠા ન વૂપસમે, આરામઞ્ચ પવારણા.

અન્વદ્ધં [અન્વદ્ધમાસં (સી. સ્યા.)] સહ જીવિનિં, દ્વે ચીવરં અનુબન્ધના;

સત્તતિંસ ઇમે ધમ્મા, કાયવાચાય ચિત્તતો.

સબ્બે એકસમુટ્ઠાના, સમનુભાસના યથા.

સમનુભાસનાસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૫. કથિનસમુટ્ઠાનં

૨૬૨. ઉબ્ભતં કથિનં તીણિ, પઠમં પત્તભેસજ્જં;

અચ્ચેકં ચાપિ સાસઙ્કં, પક્કમન્તેન વા દુવે.

ઉપસ્સયં પરમ્પરા, અનતિરિત્તં નિમન્તના;

વિકપ્પં રઞ્ઞો વિકાલે, વોસાસારઞ્ઞકેન ચ.

ઉસ્સયાસન્નિચયઞ્ચ, પુરે પચ્છા વિકાલે ચ;

પઞ્ચાહિકા સઙ્કમની, દ્વેપિ આવસથેન ચ.

પસાખે આસને ચેવ, તિંસ એકૂનકા ઇમે;

કાયવાચા ન ચ ચિત્તા [ન ચિત્તતો (સ્યા.)], તીહિ દ્વારેહિ જાયરે.

દ્વિસમુટ્ઠાનિકા સબ્બે, કથિનેન સહાસમા.

કથિનસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૬. એળકલોમસમુટ્ઠાનં

૨૬૩. એળકલોમા દ્વે સેય્યા, આહચ્ચ પિણ્ડભોજનં;

ગણવિકાલસન્નિધિ, દન્તપોનેન ચેલકા.

ઉય્યુત્તં સેનં [ઉય્યુત્તં વસે (સ્યા.)] ઉય્યોધિ, સુરા ઓરેન ન્હાયના;

દુબ્બણ્ણે દ્વે દેસનિકા, લસુણુપતિટ્ઠે નચ્ચના.

ન્હાનમત્થરણં સેય્યા, અન્તોરટ્ઠે તથા બહિ;

અન્તોવસ્સં ચિત્તાગારં, આસન્દિ સુત્તકન્તના.

વેય્યાવચ્ચં સહત્થા ચ, અભિક્ખુકાવાસેન ચ;

છત્તં યાનઞ્ચ સઙ્ઘાણિં, અલઙ્કારં ગન્ધવાસિતં.

ભિક્ખુની સિક્ખમાના ચ, સામણેરી ગિહિનિયા;

અસંકચ્ચિકા આપત્તિ, ચત્તારીસા ચતુત્તરિ.

કાયેન ન વાચાચિત્તેન, કાયચિત્તેન ન વાચતો;

દ્વિસમુટ્ઠાનિકા સબ્બે, સમા એળકલોમિકાતિ.

એળકલોમસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૭. પદસોધમ્મસમુટ્ઠાનં

૨૬૪. પદઞ્ઞત્ર અસમ્મતા, તથા અત્થઙ્ગતેન ચ;

તિરચ્છાનવિજ્જા દ્વે વુત્તા, અનોકાસો [અનોકાસે (સી. સ્યા.)] ચ પુચ્છના.

સત્ત સિક્ખાપદા એતે, વાચા ન કાયચિત્તતો [કાયચિત્તકા (ક.)];

વાચાચિત્તેન જાયન્તિ, ન તુ કાયેન જાયરે.

દ્વિસમુટ્ઠાનિકા સબ્બે, પદસોધમ્મસદિસા.

પદસોધમ્મસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૮. અદ્ધાનસમુટ્ઠાનં

૨૬૫. અદ્ધાનનાવં પણીતં, માતુગામેન સંહરે;

ધઞ્ઞં નિમન્તિતા ચેવ, અટ્ઠ ચ પાટિદેસની.

સિક્ખા પન્નરસ એતે, કાયા ન વાચા ન મના;

કાયવાચાહિ જાયન્તિ, ન તે ચિત્તેન જાયરે.

કાયચિત્તેન જાયન્તિ, ન તે જાયન્તિ વાચતો;

કાયવાચાહિ ચિત્તેન, સમુટ્ઠાના ચતુબ્બિધા.

પઞ્ઞત્તા બુદ્ધઞાણેન, અદ્ધાનેન સહા સમા [સમાનયા (સ્યા.)].

અદ્ધાનસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૯. થેય્યસત્થસમુટ્ઠાનં

૨૬૬. થેય્યસત્થં ઉપસ્સુતિ, સૂપવિઞ્ઞાપનેન ચ;

રત્તિછન્નઞ્ચ ઓકાસં, એતે બ્યૂહેન સત્તમા.

કાયચિત્તેન જાયન્તિ, ન તે જાયન્તિ વાચતો;

તીહિ દ્વારેહિ જાયન્તિ, દ્વિસમુટ્ઠાનિકા ઇમે.

થેય્યસત્થસમુટ્ઠાના, દેસિતાદિચ્ચબન્ધુના.

થેય્યસત્થસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૧૦. ધમ્મદેસનાસમુટ્ઠાનં

૨૬૭. છત્તપાણિસ્સ સદ્ધમ્મં, ન દેસેન્તિ તથાગતા;

એવમેવ [તથેવ (સી. સ્યા.)] દણ્ડપાણિસ્સ, સત્થઆવુધપાણિનં.

પાદુકુપાહના યાનં, સેય્યપલ્લત્થિકાય ચ;

વેઠિતોગુણ્ઠિતો ચેવ, એકાદસમનૂનકા.

વાચાચિત્તેન જાયન્તિ, ન તે જાયન્તિ કાયતો;

સબ્બે એકસમુટ્ઠાના, સમકા ધમ્મદેસને.

ધમ્મદેસનાસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૧૧. ભૂતારોચનસમુટ્ઠાનં

૨૬૮. ભૂતં કાયેન જાયતિ, ન વાચા ન ચ ચિત્તતો;

વાચતો ચ સમુટ્ઠાતિ, ન કાયા ન ચ ચિત્તતો.

કાયવાચાય જાયતિ, ન તુ જાયતિ ચિત્તતો;

ભૂતારોચનકા નામ, તીહિ ઠાનેહિ જાયતિ.

ભૂતારોચનસમુટ્ઠાનં નિટ્ઠિતં.

૧૨. ચોરિવુટ્ઠાપનસમુટ્ઠાનં

૨૬૯. ચોરી વાચાય ચિત્તેન, ન તં જાયતિ કાયતો;

જાયતિ તીહિ દ્વારેહિ, ચોરિવુટ્ઠાપનં ઇદં;