સેદમોચનગાથા

૧. અવિપ્પવાસપઞ્હા

૪૭૯. અસંવાસો ભિક્ખૂહિ ચ ભિક્ખુનીહિ ચ;

સમ્ભોગો એકચ્ચો તહિં ન લબ્ભતિ;

અવિપ્પવાસેન અનાપત્તિ;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

અવિસ્સજ્જિયં અવેભઙ્ગિયં;

પઞ્ચ વુત્તા મહેસિના;

વિસ્સજ્જન્તસ્સ પરિભુઞ્જન્તસ્સ અનાપત્તિ;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

દસ પુગ્ગલે ન વદામિ, એકાદસ વિવજ્જિય;

વુડ્ઢં વન્દન્તસ્સ આપત્તિ, પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ન ઉક્ખિત્તકો ન ચ પન પારિવાસિકો;

ન સઙ્ઘભિન્નો ન ચ પન પક્ખસઙ્કન્તો;

સમાનસંવાસકભૂમિયા ઠિતો;

કથં નુ સિક્ખાય અસાધારણો સિયા;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ઉપેતિ ધમ્મં પરિપુચ્છમાનો, કુસલં અત્થૂપસઞ્હિતં;

ન જીવતિ ન મતો ન નિબ્બુતો, તં પુગ્ગલં કતમં વદન્તિ બુદ્ધા;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ઉબ્ભક્ખકે ન વદામિ, અધો નાભિં વિવજ્જિય;

મેથુનધમ્મપચ્ચયા, કથં પારાજિકો સિયા;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ભિક્ખુ સઞ્ઞાચિકાય કુટિં કરોતિ;

અદેસિતવત્થુકં પમાણાતિક્કન્તં;

સારમ્ભં અપરિક્કમનં અનાપત્તિ;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ભિક્ખુ સઞ્ઞાચિકાય કુટિં કરોતિ;

દેસિતવત્થુકં પમાણિકં;

અનારમ્ભં સપરિક્કમનં આપત્તિ;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ન કાયિકં કિઞ્ચિ પયોગમાચરે;

ન ચાપિ વાચાય પરે ભણેય્ય;

આપજ્જેય્ય ગરુકં છેજ્જવત્થું;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ન કાયિકં વાચસિકઞ્ચ કિઞ્ચિ;

મનસાપિ સન્તો ન કરેય્ય પાપં;

સો નાસિતો કિન્તિ સુનાસિતો ભવે;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

અનાલપન્તો મનુજેન કેનચિ;

વાચાગિરં નો ચ પરે ભણેય્ય;

આપજ્જેય્ય વાચસિકં ન કાયિકં;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

સિક્ખાપદા બુદ્ધવરેન વણ્ણિતા;

સઙ્ઘાદિસેસા ચતુરો ભવેય્યું;

આપજ્જેય્ય એકપયોગેન સબ્બે;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ઉભો એકતો ઉપસમ્પન્ના;

ઉભિન્નં હત્થતો ચીવરં પટિગ્ગણ્હેય્ય;

સિયા આપત્તિયો નાના;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ચતુરો જના સંવિધાય;

ગરુભણ્ડં અવાહરું;

તયો પારાજિકા એકો ન પારાજિકો;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

૨. પારાજિકાદિપઞ્હા

૪૮૦. ઇત્થી ચ અબ્ભન્તરે સિયા,

ભિક્ખુ ચ બહિદ્ધા સિયા;

છિદ્દં તસ્મિં ઘરે નત્થિ;

મેથુનધમ્મપચ્ચયા;

કથં પારાજિકો સિયા;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

તેલં મધું ફાણિતઞ્ચાપિ સપ્પિં;

સામં ગહેત્વાન નિક્ખિપેય્ય;

અવીતિવત્તે સત્તાહે;

સતિ પચ્ચયે પરિભુઞ્જન્તસ્સ આપત્તિ;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

નિસ્સગ્ગિયેન આપત્તિ;

સુદ્ધકેન પાચિત્તિયં;

આપજ્જન્તસ્સ એકતો;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ભિક્ખૂ સિયા વીસતિયા સમાગતા;

કમ્મં કરેય્યું સમગ્ગસઞ્ઞિનો;

ભિક્ખુ સિયા દ્વાદસયોજને ઠિતો;

કમ્મઞ્ચ તં કુપ્પેય્ય વગ્ગપચ્ચયા;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

પદવીતિહારમત્તેન વાચાય ભણિતેન ચ;

સબ્બાનિ ગરુકાનિ સપ્પટિકમ્માનિ;

ચતુસટ્ઠિ આપત્તિયો આપજ્જેય્ય એકતો;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

નિવત્થો અન્તરવાસકેન;

દિગુણં સઙ્ઘાટિં પારુતો;

સબ્બાનિ તાનિ નિસ્સગ્ગિયાનિ હોન્તિ;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ન ચાપિ ઞત્તિ ન ચ પન કમ્મવાચા;

ન ચેહિ ભિક્ખૂતિ જિનો અવોચ;

સરણગમનમ્પિ ન તસ્સ અત્થિ;

ઉપસમ્પદા ચસ્સ અકુપ્પા;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ઇત્થિં હને ન માતરં, પુરિસઞ્ચ ન પિતરં હને;

હનેય્ય અનરિયં મન્દો, તેન ચાનન્તરં ફુસે;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ઇત્થિં હને ચ માતરં, પુરિસઞ્ચ પિતરં હને;

માતરં પિતરં હન્ત્વા, ન તેનાનન્તરં ફુસે;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

અચોદયિત્વા અસ્સારયિત્વા;

અસમ્મુખીભૂતસ્સ કરેય્ય કમ્મં;

કતઞ્ચ કમ્મં સુકતં ભવેય્ય;

કારકો ચ સઙ્ઘો અનાપત્તિકો સિયા;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ચોદયિત્વા સારયિત્વા;

સમ્મુખીભૂતસ્સ કરેય્ય કમ્મં;

કતઞ્ચ કમ્મં અકતં ભવેય્ય;

કારકો ચ સઙ્ઘો સાપત્તિકો સિયા;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

છિન્દન્તસ્સ આપત્તિ, છિન્દન્તસ્સ અનાપત્તિ;

છાદેન્તસ્સ આપત્તિ, છાદેન્તસ્સ અનાપત્તિ;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

સચ્ચં ભણન્તો ગરુકં, મુસા ચ લહુ ભાસતો;

મુસા ભણન્તો ગરુકં, સચ્ચઞ્ચ લહુ ભાસતો;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

૩. પાચિત્તિયાદિપઞ્હા

૪૮૧. અધિટ્ઠિતં રજનાય રત્તં;

કપ્પકતમ્પિ સન્તં;

પરિભુઞ્જન્તસ્સ આપત્તિ;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

અત્થઙ્ગતે સૂરિયે ભિક્ખુ મંસાનિ ખાદતિ;

ન ઉમ્મત્તકો ન ચ પન ખિત્તચિત્તો;

ન ચાપિ સો વેદનાટ્ટો ભવેય્ય;

ન ચસ્સ હોતિ આપત્તિ;

સો ચ ધમ્મો સુગતેન દેસિતો;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ન રત્તચિત્તો ન ચ પન થેય્યચિત્તો;

ન ચાપિ સો પરં મરણાય ચેતયિ;

સલાકં દેન્તસ્સ હોતિ છેજ્જં;

પટિગ્ગણ્હન્તસ્સ થુલ્લચ્ચયં;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

ન ચાપિ આરઞ્ઞકં સાસઙ્કસમ્મતં;

ન ચાપિ સઙ્ઘેન સમ્મુતિ દિન્ના;

ન ચસ્સ કથિનં અત્થતં તત્થેવ;

ચીવરં નિક્ખિપિત્વા ગચ્છેય્ય અડ્ઢયોજનં;

તત્થેવ અરુણં ઉગ્ગચ્છન્તસ્સ અનાપત્તિ;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

કાયિકાનિ ન વાચસિકાનિ;

સબ્બાનિ નાનાવત્થુકાનિ;

અપુબ્બં અચરિમં આપજ્જેય્ય એકતો;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

વાચસિકાનિ ન કાયિકાનિ;

સબ્બાનિ નાનાવત્થુકાનિ;

અપુબ્બં અચરિમં આપજ્જેય્ય એકતો;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

તિસ્સિત્થિયો મેથુનં તં ન સેવે;

તયો પુરિસે તયો અનરિયપણ્ડકે;

ન ચાચરે મેથુનં બ્યઞ્જનસ્મિં;

છેજ્જં સિયા મેથુનધમ્મપચ્ચયા;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

માતરં ચીવરં યાચે, નો ચ સઙ્ઘે [નો સંઘસ્સ (ક.), નો ચ સંઘસ્સ (સ્યા.), નો ચે સંઘસ્સ (સી.)] પરિણતં;

કેનસ્સ હોતિ આપત્તિ, અનાપત્તિ ચ ઞાતકે;

પઞ્હા મેસા કુસલેહિ ચિન્તિતા.

કુદ્ધો આરાધકો હોતિ, કુદ્ધો હોતિ ગરહિયો;