કથિનભેદો

૧. કથિનઅત્થતાદિ

૪૦૩. કસ્સ કથિનં [કઠિનં (સી. સ્યા.)] અનત્થતં? કસ્સ કથિનં અત્થતં? કિન્તિ કથિનં અનત્થતં? કિન્તિ કથિનં અત્થતં?

કસ્સ કથિનં અનત્થતન્તિ? દ્વિન્નં પુગ્ગલાનં અનત્થતં હોતિ કથિનં – અનત્થારકસ્સ ચ અનનુમોદકસ્સ ચ. ઇમેસં દ્વિન્નં પુગ્ગલાનં અનત્થતં હોતિ કથિનં.

કસ્સ કથિનં અત્થતન્તિ? દ્વિન્નં પુગ્ગલાનં અત્થતં હોતિ કથિનં – અત્થારકસ્સ ચ અનુમોદકસ્સ ચ. ઇમેસં દ્વિન્નં પુગ્ગલાનં અત્થતં હોતિ કથિનં.

કિન્તિ કથિનં અનત્થતન્તિ? ચતુવીસતિયા આકારેહિ અનત્થતં હોતિ કથિનં, ન ઉલ્લિખિતમત્તેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન ધોવનમત્તેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન ચીવરવિચારણમત્તેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન છેદનમત્તેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન બન્ધનમત્તેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન ઓવટ્ટિયકરણમત્તેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન કણ્ડુસકરણમત્તેન [ન ગણ્ડુસકરણમત્તેન (ક.)] અત્થતં હોતિ કથિનં, ન દળ્હીકમ્મકરણમત્તેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન અનુવાતકરણમત્તેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન પરિભણ્ડકરણમત્તેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન ઓવદ્ધેય્યકરણમત્તેન [ન ઓવટ્ટેય્યકરણમત્તેન (સી. સ્યા.), ન ઓવદેય્યકરણમત્તેન (ક.)] અત્થતં હોતિ કથિનં, ન કમ્બલમદ્દનમત્તેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન નિમિત્તકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન પરિકથાકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન કુક્કુકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન સન્નિધિકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન નિસ્સગ્ગિયેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન અકપ્પકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન અઞ્ઞત્ર સઙ્ઘાટિયા અત્થતં હોતિ કથિનં, ન અઞ્ઞત્ર ઉત્તરાસઙ્ગેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન અઞ્ઞત્ર અન્તરવાસકેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન અઞ્ઞત્ર પઞ્ચકેન વા અતિરેકપઞ્ચકેન વા તદહેવ સઞ્છિન્નેન સમણ્ડલીકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, ન અઞ્ઞત્ર પુગ્ગલસ્સ અત્થારા અત્થતં હોતિ કથિનં, સમ્મા ચે અત્થતં હોતિ કથિનં તં ચે નિસ્સીમટ્ઠો અનુમોદતિ. એવમ્પિ અનત્થતં હોતિ કથિનં.

નિમિત્તકમ્મં નામ નિમિત્તં કરોતિ – ‘‘ઇમિના દુસ્સેન કથિનં અત્થરિસ્સામી’’તિ. પરિકથા નામ પરિકથં કરોતિ – ‘‘ઇમાય પરિકથાય કથિનદુસ્સં નિબ્બત્તેસ્સામી’’તિ. કુક્કુકતં નામ અનાદિયદાનં વુચ્ચતિ. સન્નિધિ નામ દ્વે સન્નિધિયો – કરણસન્નિધિ વા નિચયસન્નિધિ વા. નિસ્સગ્ગિયં નામ કયિરમાને અરુણં ઉટ્ઠહતિ [ઉદ્રિયતિ (સી. સ્યા.)]. ઇમેહિ ચતુવીસતિયા આકારેહિ અનત્થતં હોતિ કથિનં.

કિન્તિ કથિનં અત્થતન્તિ? સત્તરસહિ આકારેહિ અત્થતં હોતિ કથિનં. અહતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, અહતકપ્પેન અત્થતં હોતિ કથિનં, પિલોતિકાય અત્થતં હોતિ કથિનં, પંસુકૂલેન અત્થતં હોતિ કથિનં, પાપણિકેન અત્થતં હોતિ કથિનં, અનિમિત્તકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, અપરિકથાકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, અકુક્કુકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, અસન્નિધિકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, અનિસ્સગ્ગિયેન અત્થતં હોતિ કથિનં, કપ્પકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, સઙ્ઘાટિયા અત્થતં હોતિ કથિનં, ઉત્તરાસઙ્ગેન અત્થતં હોતિ કથિનં, અન્તરવાસકેન અત્થતં હોતિ કથિનં, પઞ્ચકેન વા અતિરેકપઞ્ચકેન વા તદહેવ સઞ્છિન્નેન સમણ્ડલીકતેન અત્થતં હોતિ કથિનં, પુગ્ગલસ્સ અત્થારા અત્થતં હોતિ કથિનં, સમ્મા ચે અત્થતં હોતિ કથિનં, તં ચે સીમટ્ઠો અનુમોદતિ, એવમ્પિ અત્થતં હોતિ કથિનં. ઇમેહિ સત્તરસહિ આકારેહિ અત્થતં હોતિ કથિનં.

સહ કથિનસ્સ અત્થારા કતિ ધમ્મા જાયન્તિ? સહ કથિનસ્સ અત્થારા પન્નરસ ધમ્મા જાયન્તિ – અટ્ઠ માતિકા, દ્વે પલિબોધા, પઞ્ચાનિસંસા. સહ કથિનસ્સ અત્થારા ઇમે પન્નરસ ધમ્મા જાયન્તિ.

૨. કથિનઅનન્તરપચ્ચયાદિ

૪૦૪. પયોગસ્સ કતમે ધમ્મા અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, સમનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો, ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો, પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો, પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો, સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો? પુબ્બકરણસ્સ કતમે ધમ્મા અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે… પચ્ચુદ્ધારસ્સ કતમે ધમ્મા… અધિટ્ઠાનસ્સ કતમે ધમ્મા… અત્થારસ્સ કતમે ધમ્મા… માતિકાનઞ્ચ પલિબોધાનઞ્ચ કતમે ધમ્મા… વત્થુસ્સ કતમે ધમ્મા અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, સમનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો, ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો, પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો, પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો, સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો?

પુબ્બકરણં પયોગસ્સ અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, સમનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો, ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. પયોગો પુબ્બકરણસ્સ પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. પુબ્બકરણં પયોગસ્સ પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. પન્નરસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. પચ્ચુદ્ધારો પુબ્બકરણસ્સ અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, સમનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો, ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. પુબ્બકરણં પચ્ચુદ્ધારસ્સ પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. પચ્ચુદ્ધારો પુબ્બકરણસ્સ પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. પન્નરસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. અધિટ્ઠાનં પચ્ચુદ્ધારસ્સ અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, સમનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો, ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. પચ્ચુદ્ધારો અધિટ્ઠાનસ્સ પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. અધિટ્ઠાનં પચ્ચુદ્ધારસ્સ પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. પન્નરસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. અત્થારો અધિટ્ઠાનસ્સ અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, સમનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો, ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. અધિટ્ઠાનં અત્થારસ્સ પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. અત્થારો અધિટ્ઠાનસ્સ પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. પન્નરસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. માતિકા ચ પલિબોધા ચ અત્થારસ્સ અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, સમનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો, ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. અત્થારો માતિકાનઞ્ચ પલિબોધાનઞ્ચ પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. માતિકા ચ પલિબોધા ચ અત્થારસ્સ પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. પન્નરસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. આસા ચ અનાસા ચ વત્થુસ્સ અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, સમનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો, નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો, ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. વત્થુ આસાનઞ્ચ અનાસાનઞ્ચ પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. આસા ચ અનાસા ચ વત્થુસ્સ પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. પન્નરસ ધમ્મા સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો.

૩. પુબ્બકરણનિદાનાદિવિભાગો

૪૦૫. પુબ્બકરણં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં? પચ્ચુદ્ધારો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો? અધિટ્ઠાનં કિંનિદાનં, કિંસમુદયં, કિંજાતિકં, કિંપભવં, કિંસમ્ભારં, કિંસમુટ્ઠાનં? અત્થારો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો? માતિકા ચ પલિબોધા ચ કિંનિદાના, કિંસમુદયા, કિંજાતિકા, કિંપભવા, કિંસમ્ભારા કિંસમુટ્ઠાના? આસા ચ અનાસા ચ કિંનિદાના, કિંસમુદયા, કિંજાતિકા, કિંપભવા, કિંસમ્ભારા, કિંસમુટ્ઠાના?

પુબ્બકરણં પયોગનિદાનં, પયોગસમુદયં, પયોગજાતિકં, પયોગપભવં, પયોગસમ્ભારં, પયોગસમુટ્ઠાનં. પચ્ચુદ્ધારો પુબ્બકરણનિદાનો, પુબ્બકરણસમુદયો, પુબ્બકરણજાતિકો, પુબ્બકરણપભવો, પુબ્બકરણસમ્ભારો, પુબ્બકરણસમુટ્ઠાનો. અધિટ્ઠાનં પચ્ચુદ્ધારનિદાનં, પચ્ચુદ્ધારસમુદયં, પચ્ચુદ્ધારજાતિકં, પચ્ચુદ્ધારપભવં, પચ્ચુદ્ધારસમ્ભારં, પચ્ચુદ્ધારસમુટ્ઠાનં. અત્થારો અધિટ્ઠાનનિદાનો, અધિટ્ઠાનસમુદયો, અધિટ્ઠાનજાતિકો, અધિટ્ઠાનપભવો, અધિટ્ઠાનસમ્ભારો, અધિટ્ઠાનસમુટ્ઠાનો. માતિકા ચ પલિબોધા ચ અત્થારનિદાના, અત્થારસમુદયા, અત્થારજાતિકા, અત્થારપભવા, અત્થારસમ્ભારા, અત્થારસમુટ્ઠાના. આસા ચ અનાસા ચ વત્થુનિદાના, વત્થુસમુદયા, વત્થુજાતિકા, વત્થુપભવા, વત્થુસમ્ભારા, વત્થુસમુટ્ઠાના.

૪૦૬. પયોગો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો, પુબ્બકરણં…પે… પચ્ચુદ્ધારો… અધિટ્ઠાનં… અત્થારો… માતિકા ચ પલિબોધા ચ… વત્થુ… આસા ચ અનાસા ચ કિંનિદાના, કિંસમુદયા, કિંજાતિકા, કિંપભવા, કિંસમ્ભારા, કિંસમુટ્ઠાના?

પયોગો હેતુનિદાનો, હેતુસમુદયો, હેતુજાતિકો, હેતુપભવો, હેતુસમ્ભારો, હેતુસમુટ્ઠાનો. પુબ્બકરણં…પે… પચ્ચુદ્ધારો… અધિટ્ઠાનં… અત્થારો … માતિકા ચ પલિબોધા ચ… વત્થુ… આસા ચ અનાસા ચ હેતુનિદાના, હેતુસમુદયા, હેતુજાતિકા, હેતુપભવા, હેતુસમ્ભારા, હેતુસમુટ્ઠાના.

૪૦૭. પયોગો કિંનિદાનો, કિંસમુદયો, કિંજાતિકો, કિંપભવો, કિંસમ્ભારો, કિંસમુટ્ઠાનો? પુબ્બકરણં…પે… પચ્ચુદ્ધારો… અધિટ્ઠાનં… અત્થારો… માતિકા ચ પલિબોધા ચ… વત્થુ… આસા ચ અનાસા ચ કિંનિદાના, કિંસમુદયા, કિંજાતિકા, કિંપભવા, કિંસમ્ભારા, કિંસમુટ્ઠાના?

પયોગો પચ્ચયનિદાનો, પચ્ચયસમુદયો, પચ્ચયજાતિકો, પચ્ચયપભવો, પચ્ચયસમ્ભારો, પચ્ચયસમુટ્ઠાનો. પુબ્બકરણં…પે… પચ્ચુદ્ધારો… અધિટ્ઠાનં… અત્થારો… માતિકા ચ પલિબોધા ચ… વત્થુ… આસા ચ અનાસા ચ પચ્ચયનિદાના, પચ્ચયસમુદયા, પચ્ચયજાતિકા, પચ્ચયપભવા, પચ્ચયસમ્ભારા, પચ્ચયસમુટ્ઠાના.

૪૦૮. પુબ્બકરણં કતિહિ ધમ્મેહિ સઙ્ગહિતં? પુબ્બકરણં સત્તહિ ધમ્મેહિ સઙ્ગહિતં. ધોવનેન, વિચારણેન, છેદનેન, બન્ધનેન, સિબ્બનેન, રજનેન, કપ્પકરણેન – પુબ્બકરણં ઇમેહિ સત્તહિ ધમ્મેહિ સઙ્ગહિતં.

પચ્ચુદ્ધારો કતિહિ ધમ્મેહિ સઙ્ગહિતો? પચ્ચુદ્ધારો તીહિ ધમ્મેહિ સઙ્ગહિતો – સઙ્ઘાટિયા, ઉત્તરાસઙ્ગેન, અન્તરવાસકેન.

અધિટ્ઠાનં કતિહિ ધમ્મેહિ સઙ્ગહિતં? અધિટ્ઠાનં તીહિ ધમ્મેહિ સઙ્ગહિતં – સઙ્ઘાટિયા, ઉત્તરાસઙ્ગેન, અન્તરવાસકેન.

અત્થારો કતિહિ ધમ્મેહિ સઙ્ગહિતો? અત્થારો એકેન ધમ્મેન સઙ્ગહિતો – વચીભેદેન.

કથિનસ્સ કતિ મૂલાનિ, કતિ વત્થૂનિ, કતિ ભૂમિયો? કથિનસ્સ એકં મૂલં – સઙ્ઘો; તીણિ વત્થૂનિ – સઙ્ઘાટિ, ઉત્તરાસઙ્ગો, અન્તરવાસકો, છ ભૂમિયો – ખોમં, કપ્પાસિકં, કોસેય્યં, કમ્બલં, સાણં, ભઙ્ગં.

કથિનસ્સ કો આદિ, કિં મજ્ઝે, કિં પરિયોસાનં? કથિનસ્સ પુબ્બકરણં આદિ, ક્રિયા મજ્ઝે, અત્થારો પરિયોસાનં.

૪૦૯. કતિહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો અભબ્બો કથિનં અત્થરિતું? કતિહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો ભબ્બો કથિનં અત્થરિતું? અટ્ઠહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો અભબ્બો કથિનં અત્થરિતું. અટ્ઠહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો ભબ્બો કથિનં અત્થરિતું. કતમેહિ અટ્ઠહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો અભબ્બો કથિનં અત્થરિતું? પુબ્બકરણં ન જાનાતિ, પચ્ચુદ્ધારં ન જાનાતિ, અધિટ્ઠાનં ન જાનાતિ, અત્થારં ન જાનાતિ, માતિકં ન જાનાતિ, પલિબોધં ન જાનાતિ, ઉદ્ધારં ન જાનાતિ, આનિસંસં ન જાનાતિ – ઇમેહિ અટ્ઠહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો અભબ્બો કથિનં અત્થરિતું. કતમેહિ અટ્ઠહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો ભબ્બો કથિનં અત્થરિતું? પુબ્બકરણં જાનાતિ, પચ્ચુદ્ધારં જાનાતિ, અધિટ્ઠાનં જાનાતિ, અત્થારં જાનાતિ, માતિકં જાનાતિ, પલિબોધં જાનાતિ, ઉદ્ધારં જાનાતિ, આનિસંસં જાનાતિ – ઇમેહિ અટ્ઠહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પુગ્ગલો ભબ્બો કથિનં અત્થરિતું.

૪૧૦. કતિનં પુગ્ગલાનં કથિનત્થારા ન રુહન્તિ? કતિનં પુગ્ગલાનં કથિનત્થારા રુહન્તિ? તિણ્ણં પુગ્ગલાનં કથિનત્થારા ન રુહન્તિ. તિણ્ણં પુગ્ગલાનં કથિનત્થારા રુહન્તિ. કતમેસં તિણ્ણં પુગ્ગલાનં કથિનત્થારા ન રુહન્તિ? નિસ્સીમટ્ઠો અનુમોદતિ, અનુમોદેન્તો ન વાચં ભિન્દતિ, વાચં ભિન્દન્તો ન પરં વિઞ્ઞાપેતિ – ઇમેસં તિણ્ણં પુગ્ગલાનં કથિનત્થારા ન રુહન્તિ. કતમેસં તિણ્ણં પુગ્ગલાનં કથિનત્થારા રુહન્તિ? સીમટ્ઠો અનુમોદતિ, અનુમોદેન્તો વાચં ભિન્દતિ, વાચં ભિન્દન્તો પરં વિઞ્ઞાપેતિ – ઇમેસં તિણ્ણં પુગ્ગલાનં કથિનત્થારા રુહન્તિ.

૪૧૧. કતિ કથિનત્થારા ન રુહન્તિ? કતિ કથિનત્થારા રુહન્તિ? તયો કથિનત્થારા ન રુહન્તિ. તયો કથિનત્થારા રુહન્તિ. કતમે તયો કથિનત્થારા ન રુહન્તિ? વત્થુવિપન્નઞ્ચેવ હોતિ, કાલવિપન્નઞ્ચ, કરણવિપન્નઞ્ચ – ઇમે તયો કથિનત્થારા ન રુહન્તિ. કતમે તયો કથિનત્થારા રુહન્તિ? વત્થુસમ્પન્નઞ્ચેવ હોતિ, કાલસમ્પન્નઞ્ચ, કરણસમ્પન્નઞ્ચ – ઇમે તયો કથિનત્થારા રુહન્તિ.

૪. કથિનાદિજાનિતબ્બવિભાગો

૪૧૨. કથિનં જાનિતબ્બં, કથિનત્થારો જાનિતબ્બો, કથિનસ્સ અત્થારમાસો જાનિતબ્બો, કથિનસ્સ અત્થારવિપત્તિ જાનિતબ્બા, કથિનસ્સ અત્થારસમ્પત્તિ જાનિતબ્બા, નિમિત્તકમ્મં જાનિતબ્બં, પરિકથા જાનિતબ્બા, કુક્કુકતં જાનિતબ્બં, સન્નિધિ જાનિતબ્બા, નિસ્સગ્ગિયં જાનિતબ્બં.

કથિનં જાનિતબ્બન્તિ તેસઞ્ઞેવ ધમ્માનં સઙ્ગહો સમવાયો નામં નામકમ્મં નામધેય્યં નિરુત્તિ બ્યઞ્જનં અભિલાપો યદિદં કથિનન્તિ.

કથિનસ્સ અત્થારમાસો જાનિતબ્બોતિ વસ્સાનસ્સ પચ્છિમો માસો જાનિતબ્બો.

કથિનસ્સ અત્થારવિપત્તિ જાનિતબ્બાતિ ચતુવીસતિયા આકારેહિ કથિનસ્સ અત્થારવિપત્તિ જાનિતબ્બા.

કથિનસ્સ અત્થારસમ્પત્તિ જાનિતબ્બાતિ સત્તરસહિ આકારેહિ કથિનસ્સ અત્થારસમ્પત્તિ જાનિતબ્બા.

નિમિત્તકમ્મં જાનિતબ્બન્તિ નિમિત્તં કરોતિ ઇમિના દુસ્સેન કથિનં અત્થરિસ્સામીતિ.

પરિકથા જાનિતબ્બાતિ પરિકથં કરોતિ ઇમાય પરિકથાય કથિનદુસ્સં નિબ્બત્તેસ્સામીતિ.

કુક્કુકતં જાનિતબ્બન્તિ અનાદિયદાનં જાનિતબ્બં.

સન્નિધિ જાનિતબ્બાતિ દ્વે સન્નિધિયો જાનિતબ્બા – કરણસન્નિધિ વા નિચયસન્નિધિ વા.

નિસ્સગ્ગિયં જાનિતબ્બન્તિ કરિયમાને અરુણં ઉટ્ઠહતિ.

કથિનત્થારો જાનિતબ્બોતિ સચે સઙ્ઘસ્સ કથિનદુસ્સં ઉપ્પન્નં હોતિ, સઙ્ઘેન કથં પટિપજ્જિતબ્બં, અત્થારકેન કથં પટિપજ્જિતબ્બં, અનુમોદકેન કથં પટિપજ્જિતબ્બં.

૪૧૩. સઙ્ઘેન ઞત્તિદુતિયેન કમ્મેન કથિનત્થારકસ્સ ભિક્ખુનો દાતબ્બં, તેન કથિનત્થારકેન ભિક્ખુના તદહેવ ધોવિત્વા વિમજ્જિત્વા વિચારેત્વા છિન્દિત્વા સિબ્બેત્વા રજિત્વા કપ્પં કત્વા કથિનં અત્થરિતબ્બં. સચે સઙ્ઘાટિયા કથિનં અત્થરિતુકામો હોતિ, પોરાણિકા સઙ્ઘાટિ પચ્ચુદ્ધરિતબ્બા, નવા સઙ્ઘાટિ અધિટ્ઠાતબ્બા. ઇમાય સઙ્ઘાટિયા કથિનં અત્થરામીતિ વાચા ભિન્દિતબ્બા. સચે ઉત્તરાસઙ્ગેન કથિનં અત્થરિતુકામો હોતિ, પોરાણકો ઉત્તરાસઙ્ગો પચ્ચુદ્ધરિતબ્બો, નવો ઉત્તરાસઙ્ગો અધિટ્ઠાતબ્બો. ઇમિના ઉત્તરાસઙ્ગેન કથિનં અત્થરામીતિ વાચા ભિન્દિતબ્બા. સચે અન્તરવાસકેન કથિનં અત્થરિતુકામો હોતિ, પોરાણકો અન્તરવાસકો પચ્ચુદ્ધરિતબ્બો, નવો અન્તરવાસકો અધિટ્ઠાતબ્બો. ઇમિના અન્તરવાસકેન કથિનં અત્થરામીતિ વાચા ભિન્દિતબ્બા. તેન કથિનત્થારકેન ભિક્ખુના સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘‘અત્થતં, ભન્તે, સઙ્ઘસ્સ કથિનં, ધમ્મિકો કથિનત્થારો, અનુમોદથા’’તિ. તેહિ અનુમોદકેહિ ભિક્ખૂહિ એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘‘અત્થતં, આવુસો, સઙ્ઘસ્સ કથિનં, ધમ્મિકો કથિનત્થારો, અનુમોદામા’’તિ. તેન કથિનત્થારકેન ભિક્ખુના સમ્બહુલે ભિક્ખૂ ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સુ વચનીયા – ‘‘અત્થતં, ભન્તે, સઙ્ઘસ્સ કથિનં, ધમ્મિકો કથિનત્થારો, અનુમોદથા’’તિ. તેહિ અનુમોદકેહિ ભિક્ખૂહિ એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘‘અત્થતં, આવુસો, સઙ્ઘસ્સ કથિનં, ધમ્મિકો કથિનત્થારો અનુમોદામા’’તિ. તેન કથિનત્થારકેન ભિક્ખુના એકં ભિક્ખું ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘‘અત્થતં, આવુસો, સઙ્ઘસ્સ કથિનં, ધમ્મિકો કથિનત્થારો, અનુમોદાહી’’તિ. તેન અનુમોદકેન ભિક્ખુના એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘‘અત્થતં, આવુસો, સઙ્ઘસ્સ કથિનં, ધમ્મિકો કથિનત્થારો, અનુમોદામી’’તિ.

૫. પુગ્ગલસ્સેવકથિનત્થારો

૪૧૪. સઙ્ઘો કથિનં અત્થરતિ, ગણો કથિનં અત્થરતિ, પુગ્ગલો કથિનં અત્થરતીતિ. ન સઙ્ઘો કથિનં અત્થરતિ, ન ગણો કથિનં અત્થરતિ, પુગ્ગલો કથિનં અત્થરતીતિ. હઞ્ચિ ન સઙ્ઘો કથિનં અત્થરતિ, ન ગણો કથિનં અત્થરતિ, પુગ્ગલો કથિનં અત્થરતિ. સઙ્ઘસ્સ અનત્થતં હોતિ કથિનં, ગણસ્સ અનત્થતં હોતિ કથિનં, પુગ્ગલસ્સ અત્થતં હોતિ કથિનં. સઙ્ઘો પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસતિ ગણો પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસતિ પુગ્ગલો પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસતીતિ ન સઙ્ઘો પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસતિ, ન ગણો પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસતિ, પુગ્ગલો પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસતીતિ. હઞ્ચિ ન સઙ્ઘો પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસતિ, ન ગણો પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસતિ, પુગ્ગલો પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસતિ. સઙ્ઘસ્સ અનુદ્દિટ્ઠં હોતિ પાતિમોક્ખં, ગણસ્સ અનુદ્દિટ્ઠં હોતિ પાતિમોક્ખં, પુગ્ગલસ્સ ઉદ્દિટ્ઠં હોતિ પાતિમોક્ખં. સઙ્ઘસ્સ સામગ્ગિયા ગણસ્સ સામગ્ગિયા પુગ્ગલસ્સ ઉદ્દેસા સઙ્ઘસ્સ ઉદ્દિટ્ઠં હોતિ પાતિમોક્ખં, ગણસ્સ ઉદ્દિટ્ઠં હોતિ પાતિમોક્ખં, પુગ્ગલસ્સ ઉદ્દિટ્ઠં હોતિ પાતિમોક્ખં. એવમેવ ન સઙ્ઘો કથિનં અત્થરતિ, ન ગણો કથિનં અત્થરતિ, પુગ્ગલો કથિનં અત્થરતિ. સઙ્ઘસ્સ અનુમોદનાય ગણસ્સ અનુમોદનાય પુગ્ગલસ્સ અત્થારા સઙ્ઘસ્સ અત્થતં હોતિ કથિનં, ગણસ્સ અત્થતં હોતિ કથિનં, પુગ્ગલસ્સ અત્થતં હોતિ કથિનન્તિ.