૨. કતાપત્તિવારો
૧. પારાજિકકણ્ડં
૧૫૭. મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. અક્ખાયિતે સરીરે મેથુનં ધમ્મં પટિસેવતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ; યેભુય્યેન ખાયિતે સરીરે મેથુનં ધમ્મં પટિસેવતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; વટ્ટકતે [વિવટકતે (સ્યા.)] મુખે અચ્છુપન્તં અઙ્ગજાતં પવેસેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ – મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો ઇમા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.
૧૫૮. અદિન્નં આદિયન્તો કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? અદિન્નં આદિયન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. પઞ્ચમાસકં વા અતિરેકપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદિયતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ; અતિરેકમાસકં વા ઊનપઞ્ચમાસકં વા અગ્ઘનકં અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદિયતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; માસકં વા ઊનમાસકં વા અગ્ઘનકં અદિન્નં થેય્યસઙ્ખાતં આદિયતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ – અદિન્નં આદિયન્તો ઇમા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.
૧૫૯. સઞ્ચિચ્ચ મનુસ્સવિગ્ગહં જીવિતા વોરોપેન્તો કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? સઞ્ચિચ્ચ મનુસ્સવિગ્ગહં જીવિતા વોરોપેન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. મનુસ્સં ઓદિસ્સ ઓપાતં ખણતિ ‘‘પપતિત્વા મરિસ્સતી’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; પપતિતે દુક્ખા વેદના ઉપ્પજ્જતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; મરતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ – સઞ્ચિચ્ચ મનુસ્સવિગ્ગહં જીવિતા વોરોપેન્તો ઇમા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.
૧૬૦. અસન્તં અભૂતં ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ઉલ્લપન્તો કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? અસન્તં અભૂતં ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ઉલ્લપન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. પાપિચ્છો ઇચ્છાપકતો અસન્તં અભૂતં ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ઉલ્લપતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ; ‘‘યો તે વિહારે વસતિ, સો ભિક્ખુ અરહા’’તિ ભણતિ, પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ – અસન્તં અભૂતં ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ઉલ્લપન્તો ઇમા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.
ચત્તારો પારાજિકા નિટ્ઠિતા.
૨. સઙ્ઘાદિસેસકણ્ડં
૧૬૧. ઉપક્કમિત્વા અસુચિં મોચેન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. ચેતેતિ ઉપક્કમતિ મુચ્ચતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; ચેતેતિ ઉપક્કમતિ ન મુચ્ચતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; પયોગે દુક્કટં.
માતુગામેન સદ્ધિં કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. કાયેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; કાયેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; કાયપટિબદ્ધેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.
માતુગામં દુટ્ઠુલ્લાહિ વાચાહિ ઓભાસેન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. વચ્ચમગ્ગં પસ્સાવમગ્ગં આદિસ્સ વણ્ણમ્પિ ભણતિ, અવણ્ણમ્પિ ભણતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; વચ્ચમગ્ગં પસ્સાવમગ્ગં ઠપેત્વા અધક્ખકં ઉબ્ભજાણુમણ્ડલં આદિસ્સ વણ્ણમ્પિ ભણતિ અવણ્ણમ્પિ ભણતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; કાયપટિબદ્ધં આદિસ્સ વણ્ણમ્પિ ભણતિ અવણ્ણમ્પિ ભણતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.
અત્તકામપારિચરિયા વણ્ણં ભાસન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. માતુગામસ્સ સન્તિકે અત્તકામપારિચરિયાય વણ્ણં ભાસતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; પણ્ડકસ્સ સન્તિકે અત્તકામપારિચરિયાય વણ્ણં ભાસતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; તિરચ્છાનગતસ્સ સન્તિકે અત્તકામપારિચરિયાય વણ્ણં ભાસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.
સઞ્ચરિત્તં સમાપજ્જન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. પટિગ્ગણ્હાતિ વીમંસતિ પચ્ચાહરતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; પટિગ્ગણ્હાતિ વીમંસતિ ન પચ્ચાહરતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; પટિગ્ગણ્હાતિ ન વીમંસતિ ન પચ્ચાહરતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.
સઞ્ઞાચિકાય કુટિં કારાપેન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. કારાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; એકં પિણ્ડં અનાગતે, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; તસ્મિં પિણ્ડે આગતે, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.
મહલ્લકં વિહારં કારાપેન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. કારાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; એકં પિણ્ડં અનાગતે, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; તસ્મિં પિણ્ડે આગતે, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.
ભિક્ખું અમૂલકેન પારાજિકેન ધમ્મેન અનુદ્ધંસેન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. અનોકાસં કારાપેત્વા ચાવનાધિપ્પાયો વદેતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસેન દુક્કટસ્સ; ઓકાસં કારાપેત્વા અક્કોસાધિપ્પાયો વદેતિ, આપત્તિ ઓમસવાદસ્સ.
ભિક્ખું અઞ્ઞભાગિયસ્સ અધિકરણસ્સ કિઞ્ચિ દેસં લેસમત્તં ઉપાદાય પારાજિકેન ધમ્મેન અનુદ્ધંસેન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. અનોકાસં કારાપેત્વા ચાવનાધિપ્પાયો વદેતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસેન દુક્કટસ્સ; ઓકાસં કારાપેત્વા અક્કોસાધિપ્પાયો વદેતિ, આપત્તિ ઓમસવાદસ્સ.
સઙ્ઘભેદકો ભિક્ખુ યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઞત્તિયા દુક્કટં; દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા; કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.
ભેદકાનુવત્તકા ભિક્ખૂ યાવતતિયં સમનુભાસનાય [સમનુભાસિયમાના (સ્યા.)] ન પટિનિસ્સજ્જન્તા તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જન્તિ. ઞત્તિયા દુક્કટં; દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા; કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.
દુબ્બચો ભિક્ખુ યાવતતિયં સમનુભાસનાય [સમનુભાસિયમાનો (સ્યા.)] ન પટિનિસ્સજ્જન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઞત્તિયા દુક્કટં; દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા; કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.
કુલદૂસકો ભિક્ખુ યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જન્તો તિસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઞત્તિયા દુક્કટં; દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા; કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ.
તેરસ સઙ્ઘાદિસેસા નિટ્ઠિતા.
૩. નિસ્સગ્ગિયકણ્ડં
૧. કથિનવગ્ગો
૧૬૨. અતિરેકચીવરં દસાહં અતિક્કામેન્તો એકં આપત્તિં આપજ્જતિ. નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
એકરત્તં તિચીવરેન વિપ્પવસન્તો એકં આપત્તિં આપજ્જતિ. નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અકાલચીવરં પટિગ્ગહેત્વા માસં અતિક્કામેન્તો એકં આપત્તિં આપજ્જતિ. નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અઞ્ઞાતિકાય ભિક્ખુનિયા પુરાણચીવરં ધોવાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ધોવાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; ધોવાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અઞ્ઞાતિકાય ભિક્ખુનિયા હત્થતો ચીવરં પટિગ્ગણ્હન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ગણ્હાતિ, પયોગે દુક્કટં; ગહિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અઞ્ઞાતકં ગહપતિં વા ગહપતાનિં વા ચીવરં વિઞ્ઞાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. વિઞ્ઞાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; વિઞ્ઞાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અઞ્ઞાતકં ગહપતિં વા ગહપતાનિં વા તતુત્તરિ ચીવરં વિઞ્ઞાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. વિઞ્ઞાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; વિઞ્ઞાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
પુબ્બે અપ્પવારિતો અઞ્ઞાતકં ગહપતિકં ઉપસઙ્કમિત્વા ચીવરે વિકપ્પં આપજ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. વિકપ્પં આપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; વિકપ્પં આપન્ને નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
પુબ્બે અપ્પવારિતો અઞ્ઞાતકે ગહપતિકે ઉપસઙ્કમિત્વા ચીવરે વિકપ્પં આપજ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. વિકપ્પં આપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; વિકપ્પં આપન્ને નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અતિરેકતિક્ખત્તું ચોદનાય અતિરેકછક્ખત્તું ઠાનેન ચીવરં અભિનિપ્ફાદેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. અભિનિપ્ફાદેતિ, પયોગે દુક્કટં; અભિનિપ્ફાદિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
કથિનવગ્ગો પઠમો.
૨. કોસિયવગ્ગો
૧૬૩. કોસિયમિસ્સકં સન્થતં કારાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. કારાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; કારાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
સુદ્ધકાળકાનં એળકલોમાનં સન્થતં કારાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. કારાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; કારાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અનાદિયિત્વા તુલં ઓદાતાનં તુલં ગોચરિયાનં નવં સન્થતં કારાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. કારાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; કારાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અનુવસ્સં સન્થતં કારાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. કારાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; કારાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અનાદિયિત્વા પુરાણસન્થતસ્સ સામન્તા સુગતવિદત્થિં નવં નિસીદનસન્થતં કારાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. કારાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; કારાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
એળકલોમાનિ પટિગ્ગહેત્વા તિયોજનં અતિક્કામેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પઠમં પાદં તિયોજનં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; દુતિયં પાદં અતિક્કામેતિ, નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અઞ્ઞાતિકાય ભિક્ખુનિયા એળકલોમાનિ ધોવાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ધોવાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; ધોવાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
રૂપિયં પટિગ્ગણ્હન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ગણ્હાતિ, પયોગે દુક્કટં; ગહિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
નાનપ્પકારકં રૂપિયસંવોહારં સમાપજ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. સમાપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; સમાપન્ને નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
નાનપ્પકારકં કયવિક્કયં સમાપજ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. સમાપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; સમાપન્ને નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
કોસિયવગ્ગો દુતિયો.
૩. પત્તવગ્ગો
૧૬૪. અતિરેકપત્તં દસાહં અતિક્કામેન્તો એકં આપત્તિં આપજ્જતિ. નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
ઊનપઞ્ચબન્ધનેન પત્તેન અઞ્ઞં નવં પત્તં ચેતાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ચેતાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; ચેતાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
ભેસજ્જાનિ પટિગ્ગહેત્વા સત્તાહં અતિક્કામેન્તો એકં આપત્તિં આપજ્જતિ. નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અતિરેકમાસે સેસે ગિમ્હાને વસ્સિકસાટિકચીવરં પરિયેસન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પરિયેસતિ, પયોગે દુક્કટં; પરિયિટ્ઠે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
ભિક્ખુસ્સ સામં ચીવરં દત્વા કુપિતો અનત્તમનો અચ્છિન્દન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. અચ્છિન્દતિ, પયોગે દુક્કટં; અચ્છિન્ને નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
સામં સુત્તં વિઞ્ઞાપેત્વા તન્તવાયેહિ ચીવરં વાયાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. વાયાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; વાયાપિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
પુબ્બે અપ્પવારિતો અઞ્ઞાતકસ્સ ગહપતિકસ્સ તન્તવાયે ઉપસઙ્કમિત્વા ચીવરે વિકપ્પં આપજ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. વિકપ્પં આપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; વિકપ્પં આપન્ને નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
અચ્ચેકચીવરં પટિગ્ગહેત્વા ચીવરકાલસમયં અતિક્કામેન્તો એકં આપત્તિં આપજ્જતિ. નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
તિણ્ણં ચીવરાનં અઞ્ઞતરં ચીવરં અન્તરઘરે નિક્ખિપિત્વા અતિરેકછારત્તં વિપ્પવસન્તો એકં આપત્તિં આપજ્જતિ. નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
જાનં સઙ્ઘિકં લાભં પરિણતં અત્તનો પરિણામેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પરિણામેતિ, પયોગે દુક્કટં; પરિણામિતે નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં.
પત્તવગ્ગો તતિયો.
તિંસ નિસ્સગ્ગિયા પાચિત્તિયા નિટ્ઠિતા.
૪. પાચિત્તિયકણ્ડં
૧. મુસાવાદવગ્ગો
૧૬૫. સમ્પજાનમુસાવાદં ભાસન્તો કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? સમ્પજાનમુસાવાદં ભાસન્તો પઞ્ચ આપત્તિયો આપજ્જતિ. પાપિચ્છો ઇચ્છાપકતો અસન્તં અભૂતં ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ઉલ્લપતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ; ભિક્ખું અમૂલકેન પારાજિકેન ધમ્મેન અનુદ્ધંસેતિ, આપત્તિ સઙ્ઘાદિસેસસ્સ; ‘‘યો તે વિહારે વસતિ, સો ભિક્ખુ અરહા’’તિ ભણતિ, પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; ન પટિવિજાનન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ; સમ્પજાનમુસાવાદે પાચિત્તિયં – સમ્પજાનમુસાવાદં ભાસન્તો ઇમા પઞ્ચ આપત્તિયો આપજ્જતિ.
ઓમસન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઉપસમ્પન્નં ઓમસતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ; અનુપસમ્પન્નં ઓમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.
પેસુઞ્ઞં ઉપસંહરન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઉપસમ્પન્નસ્સ પેસુઞ્ઞં ઉપસંહરતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ; અનુપસમ્પન્નસ્સ પેસુઞ્ઞં ઉપસંહરતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.
અનુપસમ્પન્નં પદસો ધમ્મં વાચેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. વાચેતિ, પયોગે દુક્કટં; પદે પદે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અનુપસમ્પન્નેન ઉત્તરિદિરત્તતિરત્તં સહસેય્યં કપ્પેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. નિપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; નિપન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
માતુગામેન સહસેય્યં કપ્પેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. નિપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; નિપન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
માતુગામસ્સ ઉત્તરિછપ્પઞ્ચવાચાહિ ધમ્મં દેસેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. દેસેતિ, પયોગે દુક્કટં; પદે પદે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અનુપસમ્પન્નસ્સ ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મં ભૂતં આરોચેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. આરોચેતિ, પયોગે દુક્કટં; આરોચિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખુસ્સ દુટ્ઠુલ્લં આપત્તિં અનુપસમ્પન્નસ્સ આરોચેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. આરોચેતિ, પયોગે દુક્કટં; આરોચિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
પથવિં ખણન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ખણતિ, પયોગે દુક્કટં; પહારે પહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
મુસાવાદવગ્ગો પઠમો.
૨. ભૂતગામવગ્ગો
૧૬૬. ભૂતગામં પાતેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પાતેતિ, પયોગે દુક્કટં; પહારે પહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. અનારોપિતે અઞ્ઞવાદકે અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; આરોપિતે અઞ્ઞવાદકે અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખું ઉજ્ઝાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઉજ્ઝાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; ઉજ્ઝાપિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
સઙ્ઘિકં મઞ્ચં વા પીઠં વા ભિસિં વા કોચ્છં વા અજ્ઝોકાસે સન્થરિત્વા અનુદ્ધરિત્વા અનાપુચ્છા પક્કમન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પઠમં પાદં લેડ્ડુપાતં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; દુતિયં પાદં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
સઙ્ઘિકે વિહારે સેય્યં સન્થરિત્વા અનુદ્ધરિત્વા અનાપુચ્છા પક્કમન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પઠમં પાદં પરિક્ખેપં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; દુતિયં પાદં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
સઙ્ઘિકે વિહારે જાનં પુબ્બુપગતં ભિક્ખું અનુપખજ્જ સેય્યં કપ્પેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. નિપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; નિપન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખું કુપિતો અનત્તમનો સઙ્ઘિકા વિહારા નિક્કડ્ઢેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. નિક્કડ્ઢતિ, પયોગે દુક્કટં; નિક્કડ્ઢિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
સઙ્ઘિકે વિહારે ઉપરિવેહાસકુટિયા આહચ્ચપાદકં મઞ્ચં વા પીઠં વા અભિનિસીદન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. અભિનિસીદતિ, પયોગે દુક્કટં; અભિનિસિન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
દ્વત્તિપરિયાયે અધિટ્ઠહિત્વા તતુત્તરિ અધિટ્ઠહન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. અધિટ્ઠેતિ, પયોગે દુક્કટં; અધિટ્ઠિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
જાનં સપ્પાણકં ઉદકં તિણં વા મત્તિકં વા સિઞ્ચન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. સિઞ્ચતિ, પયોગે દુક્કટં; સિઞ્ચિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભૂતગામવગ્ગો દુતિયો.
૩. ઓવાદવગ્ગો
૧૬૭. અસમ્મતો ભિક્ખુનિયો ઓવદન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઓવદતિ, પયોગે દુક્કટં; ઓવદિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અત્થઙ્ગતે સૂરિયે ભિક્ખુનિયો ઓવદન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઓવદતિ, પયોગે દુક્કટં; ઓવદિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખુનુપસ્સયં ઉપસઙ્કમિત્વા ભિક્ખુનિયો ઓવદન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઓવદતિ, પયોગે દુક્કટં; ઓવદિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
‘‘આમિસહેતુ ભિક્ખૂ ભિક્ખુનિયો ઓવદન્તી’’તિ ભણન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભણતિ, પયોગે દુક્કટં; ભણિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અઞ્ઞાતિકાય ભિક્ખુનિયા ચીવરં દેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. દેતિ, પયોગે દુક્કટં; દિન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અઞ્ઞાતિકા ભિક્ખુનિયા ચીવરં સિબ્બેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. સિબ્બેતિ, પયોગે દુક્કટં; આરાપથે આરાપથે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પટિપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; પટિપન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં સંવિધાય એકં નાવં અભિરુહન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. અભિરુહતિ, પયોગે દુક્કટં; અભિરુળ્હે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
જાનં ભિક્ખુનિપરિપાચિતં પિણ્ડપાતં ભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ‘‘ભુઞ્જિસ્સામી’’તિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં એકો એકાય રહો નિસજ્જં કપ્પેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. નિસીદતિ, પયોગે દુક્કટં; નિસિન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ઓવાદવગ્ગો તતિયો.
૪. ભોજનવગ્ગો
૧૬૮. તતુત્તરિ આવસથપિણ્ડં ભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ગણભોજનં ભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
પરમ્પરભોજનં ભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
દ્વત્તિપત્તપૂરે પૂવે પટિગ્ગહેત્વા તતુત્તરિ પટિગ્ગણ્હન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ગણ્હાતિ, પયોગે દુક્કટં; ગહિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભુત્તાવી પવારિતો અનતિરિત્તં ખાદનીયં વા ભોજનીયં વા ભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખું ભુત્તાવિં પવારિતં અનતિરિત્તેન ખાદનીયેન વા ભોજનીયેન વા અભિહટ્ઠું પવારેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. તસ્સ વચનેન ખાદિસ્સામિ ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; ભોજનપરિયોસાને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
વિકાલે ખાદનીયં વા ભોજનીયં વા ભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ખાદિસ્સામિ ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
સન્નિધિકારકં ખાદનીયં વા ભોજનીયં વા ભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ખાદિસ્સામિ ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
પણીતભોજનાનિ અત્તનો અત્થાય વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અદિન્નં મુખદ્વારં આહારં આહરન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભોજનવગ્ગો ચતુત્થો.
૫. અચેલકવગ્ગો
૧૬૯. અચેલકસ્સ, વા પરિબ્બાજકસ્સ વા પરિબ્બાજિકાય વા સહત્થા ખાદનીયં વા ભોજનીયં વા દેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. દેતિ, પયોગે દુક્કટં; દિન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખું – ‘‘એહાવુસો, ગામં વા નિગમં વા પિણ્ડાય પવિસિસ્સામા’’તિ તસ્સ દાપેત્વા વા અદાપેત્વા વા ઉય્યોજેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઉય્યોજેતિ, પયોગે દુક્કટં; ઉય્યોજિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
સભોજને કુલે અનુપખજ્જ નિસજ્જં કપ્પેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. નિસીદતિ, પયોગે દુક્કટં; નિસિન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
માતુગામેન સદ્ધિં રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. નિસીદતિ, પયોગે દુક્કટં; નિસિન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
માતુગામેન સદ્ધિં એકો એકાય રહો નિસજ્જં કપ્પેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. નિસીદતિ, પયોગે દુક્કટં; નિસિન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
નિમન્તિતો સભત્તો સમાનો પુરેભત્તં પચ્છાભત્તં કુલેસુ ચારિત્તં આપજ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પઠમં પાદં ઉમ્મારં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; દુતિયં પાદં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
તતુત્તરિ ભેસજ્જં વિઞ્ઞાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. વિઞ્ઞાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; વિઞ્ઞાપિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ઉય્યુત્તં સેનં દસ્સનાય ગચ્છન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ગચ્છતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; યત્થ ઠિતો પસ્સતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અતિરેકતિરત્તં સેનાય વસન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. વસતિ, પયોગે દુક્કટં; વસિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ઉય્યોધિકં ગચ્છન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ગચ્છતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; યત્થ ઠિતો પસ્સતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અચેલકવગ્ગો પઞ્ચમો.
૬. સુરામેરયવગ્ગો
૧૭૦. મજ્જં પિવન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ‘‘પિવિસ્સામી’’તિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખું અઙ્ગુલિપતોદકેન હાસેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. હાસેતિ, પયોગે દુક્કટં; હસિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ઉદકે કીળન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. હેટ્ઠાગોપ્ફકે ઉદકે કીળતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; ઉપરિગોપ્ફકે કીળતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અનાદરિયં કરોન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. કરોતિ, પયોગે દુક્કટં; કતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખું ભિંસાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભિંસાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; ભિંસાપિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
જોતિં સમાદહિત્વા વિસિબ્બેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. સમાદહતિ, પયોગે દુક્કટં; સમાદહિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ઓરેનદ્ધમાસં નહાયન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. નહાયતિ, પયોગે દુક્કટં; નહાનપરિયોસાને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
અનાદિયિત્વા તિણ્ણં દુબ્બણ્ણકરણાનં અઞ્ઞતરં દુબ્બણ્ણકરણં નવં ચીવરં પરિભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પરિભુઞ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; પરિભુત્તે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા સિક્ખમાનાય વા સામણેરસ્સ વા સામણેરિયા વા સામં ચીવરં વિકપ્પેત્વા અપ્પચ્ચુદ્ધારણં પરિભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પરિભુઞ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; પરિભુત્તે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખુસ્સ પત્તં વા ચીવરં વા નિસીદનં વા સૂચિઘરં વા કાયબન્ધનં વા અપનિધેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. અપનિધેતિ, પયોગે દુક્કટં; અપનિધિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
સુરામેરયવગ્ગો છટ્ઠો.
૭. સપ્પાણકવગ્ગો
૧૭૧. સઞ્ચિચ્ચ પાણં જીવિતા વોરોપેન્તો કતિ આપત્તિયો આપજ્જતિ? સઞ્ચિચ્ચ પાણં જીવિતા વોરોપેન્તો ચતસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ. અનોદિસ્સ ઓપાતં ખણતિ – ‘‘યો કોચિ પપતિત્વા મરિસ્સતી’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; મનુસ્સો તસ્મિં પપતિત્વા મરતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ; યક્ખો વા પેતો વા તિરચ્છાનગતમનુસ્સવિગ્ગહો વા તસ્મિં પપતિત્વા મરતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ; તિરચ્છાનગતો તસ્મિં પપતિત્વા મરતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ – સઞ્ચિચ્ચ પાણં જીવિતા વોરોપેન્તો ઇમા ચતસ્સો આપત્તિયો આપજ્જતિ.
જાનં સપ્પાણકં ઉદકં પરિભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પરિભુઞ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; પરિભુત્તે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
જાનં યથાધમ્મં નિહતાધિકરણં પુનકમ્માય ઉક્કોટેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઉક્કોટેતિ, પયોગે દુક્કટં; ઉક્કોટિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખુસ્સ જાનં દુટ્ઠુલ્લં આપત્તિં પટિચ્છાદેન્તો એકં આપત્તિં આપજ્જતિ. પાચિત્તિયં.
જાનં ઊનવીસતિવસ્સં પુગ્ગલં ઉપસમ્પાદેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઉપસમ્પાદેતિ, પયોગે દુક્કટં; ઉપસમ્પાદિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
જાનં થેય્યસત્થેન સદ્ધિં સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પટિપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; પટિપન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
માતુગામેન સદ્ધિં સંવિધાય એકદ્ધાનમગ્ગં પટિપજ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પટિપજ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; પટિપન્ને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
પાપિકાય દિટ્ઠિયા યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઞત્તિયા દુક્કટં; કમ્મવાચાપરિયોસાને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
જાનં તથાવાદિના ભિક્ખુના અકટાનુધમ્મેન તં દિટ્ઠિં અપ્પટિનિસ્સટ્ઠેન સદ્ધિં સમ્ભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. સમ્ભુઞ્જતિ, પયોગે દુક્કટં; સમ્ભુત્તે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
જાનં તથાનાસિતં સમણુદ્દેસં ઉપલાપેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ઉપલાપેતિ, પયોગે દુક્કટં; ઉપલાપિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
સપ્પાણકવગ્ગો સત્તમો.
૮. સહધમ્મિકવગ્ગો
૧૭૨. ભિક્ખૂહિ સહધમ્મિકં વુચ્ચમાનો – ‘‘ન તાવાહં, આવુસો, એતસ્મિં સિક્ખાપદે સિક્ખિસ્સામિ યાવ ન અઞ્ઞં ભિક્ખું બ્યત્તં વિનયધરં પરિપુચ્છિસ્સામી’’તિ ભણન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. ભણતિ, પયોગે દુક્કટં; ભણિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
વિનયં વિવણ્ણેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. વિવણ્ણેતિ, પયોગે દુક્કટં; વિવણ્ણિતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
મોહેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. અનારોપિતે મોહે મોહેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ; આરોપિતે મોહે મોહેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.
ભિક્ખુસ્સ કુપિતો અનત્તમનો પહારં દેન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. પહરતિ, પયોગે દુક્કટં; પહતે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.