૧. પઠમઅનિયતસિક્ખાપદં

ઇમે ખો પનાયસ્મન્તો દ્વે અનિયતા ધમ્મા

ઉદ્દેસં આગચ્છન્તિ.

૪૪૩. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા ઉદાયી સાવત્થિયં કુલૂપકો હોતિ, બહુકાનિ કુલાનિ ઉપસઙ્કમતિ. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મતો ઉદાયિસ્સ ઉપટ્ઠાકકુલસ્સ કુમારિકા અઞ્ઞતરસ્સ કુલસ્સ કુમારકસ્સ દિન્ના હોતિ. અથ ખો આયસ્મા ઉદાયી પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય યેન તં કુલં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા મનુસ્સે પુચ્છિ – ‘‘કહં ઇત્થન્નામા’’તિ? તે એવમાહંસુ – ‘‘દિન્ના, ભન્તે, અમુકસ્સ કુલસ્સ કુમારકસ્સા’’તિ. તમ્પિ ખો કુલં આયસ્મતો ઉદાયિસ્સ ઉપટ્ઠાકં હોતિ. અથ ખો આયસ્મા ઉદાયી યેન તં કુલં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા મનુસ્સે પુચ્છિ – ‘‘કહં ઇત્થન્નામા’’તિ? તે એવમાહંસુ – ‘‘એસાય્ય, ઓવરકે નિસિન્ના’’તિ. અથ ખો આયસ્મા ઉદાયી યેન સા કુમારિકા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા તસ્સા કુમારિકાય સદ્ધિં એકો એકાય રહો પટિચ્છન્ને આસને અલંકમ્મનિયે નિસજ્જં કપ્પેસિ કાલયુત્તં સમુલ્લપન્તો કાલયુત્તં ધમ્મં ભણન્તો.

તેન ખો પન સમયેન વિસાખા મિગારમાતા બહુપુત્તા હોતિ બહુનત્તા અરોગપુત્તા અરોગનત્તા અભિમઙ્ગલસમ્મતા. મનુસ્સા યઞ્ઞેસુ છણેસુ ઉસ્સવેસુ વિસાખં મિગારમાતરં પઠમં ભોજેન્તિ. અથ ખો વિસાખા મિગારમાતા નિમન્તિતા તં કુલં અગમાસિ. અદ્દસા ખો વિસાખા મિગારમાતા આયસ્મન્તં ઉદાયિં તસ્સા કુમારિકાય સદ્ધિં એકં એકાય રહો પટિચ્છન્ને આસને અલંકમ્મનિયે નિસિન્નં. દિસ્વાન આયસ્મન્તં ઉદાયિં એતદવોચ – ‘‘ઇદં, ભન્તે, નચ્છન્નં નપ્પતિરૂપં યં અય્યો માતુગામેન સદ્ધિં એકો એકાય રહો પટિચ્છન્ને આસને અલંકમ્મનિયે નિસજ્જં કપ્પેતિ. કિઞ્ચાપિ, ભન્તે, અય્યો અનત્થિકો તેન ધમ્મેન, અપિચ દુસ્સદ્ધાપયા અપ્પસન્ના મનુસ્સા’’તિ. એવમ્પિ ખો આયસ્મા ઉદાયી વિસાખાય મિગારમાતુયા વુચ્ચમાનો નાદિયિ. અથ ખો વિસાખા મિગારમાતા નિક્ખમિત્વા ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ આયસ્મા ઉદાયી માતુગામેન સદ્ધિં એકો એકાય રહો પટિચ્છન્ને આસને અલંકમ્મનિયે નિસજ્જં કપ્પેસ્સતી’’તિ! અથ ખો તે ભિક્ખૂ આયસ્મન્તં ઉદાયિં અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું…પે… ‘‘સચ્ચં કિર ત્વં, ઉદાયિ, માતુગામેન સદ્ધિં એકો એકાય રહો પટિચ્છન્ને આસને અલંકમ્મનિયે નિસજ્જં કપ્પેસી’’તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, માતુગામેન સદ્ધિં એકો એકાય રહો પટિચ્છન્ને આસને અલંકમ્મનિયે નિસજ્જં કપ્પેસ્સસિ! નેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૪૪૪. ‘‘યો પન ભિક્ખુ માતુગામેન સદ્ધિં એકો એકાય રહો પટિચ્છન્ને આસને અલંકમ્મનિયે નિસજ્જં કપ્પેય્ય, તમેનં સદ્ધેય્યવચસા ઉપાસિકા દિસ્વા તિણ્ણં ધમ્માનં અઞ્ઞતરેન વદેય્ય – પારાજિકેન વા સઙ્ઘાદિસેસેન વા પાચિત્તિયેન વા, નિસજ્જં ભિક્ખુ પટિજાનમાનો તિણ્ણં ધમ્માનં અઞ્ઞતરેન કારેતબ્બો – પારાજિકેન વા સઙ્ઘાદિસેસેન વા પાચિત્તિયેન વા યેન વા સા સદ્ધેય્યવચસા ઉપાસિકા વદેય્ય, તેન સો ભિક્ખુ કારેતબ્બો. અયં ધમ્મો અનિયતો’’તિ.

૪૪૫. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

માતુગામો નામ મનુસ્સિત્થી, ન યક્ખી ન પેતી ન તિરચ્છાનગતા. અન્તમસો તદહુજાતાપિ દારિકા, પગેવ મહત્તરી.

સદ્ધિન્તિ એકતો.

એકો એકાયાતિ ભિક્ખુ ચેવ હોતિ માતુગામો ચ.

રહો નામ ચક્ખુસ્સ રહો, સોતસ્સ રહો. ચક્ખુસ્સ રહોનામ ન સક્કા હોતિ અક્ખિં વા નિખણીયમાને ભમુકં વા ઉક્ખિપીયમાને સીસં વા ઉક્ખિપીયમાને પસ્સિતું. સોતસ્સ રહોનામ ન સક્કા હોતિ પકતિકથા સોતું.

પટિચ્છન્નં નામ આસનં કુટ્ટેન વા [કુડ્ડેન વા (સી. સ્યા.)] કવાટેન વા કિલઞ્જેન વા સાણિપાકારેન વા રુક્ખેન વા થમ્ભેન વા કોત્થળિયા વા યેન કેનચિ પટિચ્છન્નં હોતિ.

અલંકમ્મનિયેતિ સક્કા હોતિ મેથુનં ધમ્મં પટિસેવિતું.

નિસજ્જં કપ્પેય્યાતિ માતુગામે નિસિન્ને ભિક્ખુ ઉપનિસિન્નો વા હોતિ ઉપનિપન્નો વા. ભિક્ખુ નિસિન્ને માતુગામો ઉપનિસિન્નો વા હોતિ ઉપનિપન્નો વા. ઉભો વા નિસિન્ના હોન્તિ ઉભો વા નિપન્ના.

સદ્ધેય્યવચસા નામ આગતફલા અભિસમેતાવિની વિઞ્ઞાતસાસના.

ઉપાસિકા નામ બુદ્ધં સરણં ગતા, ધમ્મં સરણં ગતા, સઙ્ઘં સરણં ગતા.

દિસ્વાતિ પસ્સિત્વા.

તિણ્ણં ધમ્માનં અઞ્ઞતરેન વદેય્ય – પારાજિકેન વા સઙ્ઘાદિસેસેન વા પાચિત્તિયેન વા. નિસજ્જં ભિક્ખુ પટિજાનમાનો તિણ્ણં ધમ્માનં અઞ્ઞતરેન કારેતબ્બો – પારાજિકેન વા સઙ્ઘાદિસેસેન વા પાચિત્તિયેન વા. યેન વા સા સદ્ધેય્યવચસા ઉપાસિકા વદેય્ય તેન સો ભિક્ખુ કારેતબ્બો.

૪૪૬. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો નિસિન્નો માતુગામસ્સ મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો’’તિ, સો ચ તં પટિજાનાતિ, આપત્તિયા કારેતબ્બો. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો નિસિન્નો માતુગામસ્સ મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો’’તિ, સો ચે એવં વદેય્ય – ‘‘સચ્ચાહં નિસિન્નો, નો ચ ખો મેથુનં ધમ્મં પટિસેવિ’’ન્તિ, નિસજ્જાય કારેતબ્બો. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો નિસિન્નો માતુગામસ્સ મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો’’તિ, સો ચે એવં વદેય્ય – ‘‘નાહં નિસિન્નો, અપિચ ખો નિપન્નો’’તિ, નિપજ્જાય કારેતબ્બો. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો નિસિન્નો માતુગામસ્સ મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો’’તિ, સો ચે એવં વદેય્ય – ‘‘નાહં નિસિન્નો અપિચ ખો ઠિતો’’તિ, ન કારેતબ્બો.

૪૪૭. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો નિપન્નો માતુગામસ્સ મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો’’તિ, સો ચ તં પટિજાનાતિ, આપત્તિયા કારેતબ્બો. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો નિપન્નો માતુગામસ્સ મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો’’તિ, સો ચે એવં વદેય્ય – ‘‘સચ્ચાહં નિપન્નો, નો ચ ખો મેથુનં ધમ્મં પટિસેવિ’’ન્તિ, નિપજ્જાય કારેતબ્બો. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો નિપન્નો માતુગામસ્સ મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો’’તિ, સો ચે એવં વદેય્ય – ‘‘નાહં નિપન્નો, અપિચ ખો નિસિન્નો’’તિ, નિસજ્જાય કારેતબ્બો. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો નિપન્નો માતુગામસ્સ મેથુનં ધમ્મં પટિસેવન્તો’’તિ, સો ચે એવં વદેય્ય – ‘‘નાહં નિપન્નો અપિચ ખો ઠિતો’’તિ, ન કારેતબ્બો.

૪૪૮. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો નિસિન્નો માતુગામેન સદ્ધિં કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જન્તો’’તિ, સો ચ તં પટિજાનાતિ, આપત્તિયા કારેતબ્બો…પે… સચ્ચાહં નિસિન્નો નો ચ ખો કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જિન્તિ, નિસજ્જાય કારેતબ્બો…પે… નાહં નિસિન્નો અપિચ ખો નિપન્નોતિ, નિપજ્જાય કારેતબ્બો…પે… નાહં નિસિન્નો અપિચ ખો ઠિતોતિ, ન કારેતબ્બો.

સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો નિપન્નો માતુગામેન સદ્ધિં કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જન્તો’’તિ, સો ચ તં પટિજાનાતિ, આપત્તિયા કારેતબ્બો…પે… સચ્ચાહં નિપન્નો, નો ચ ખો કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જિન્તિ, નિપજ્જાય કારેતબ્બો…પે… નાહં નિપન્નો, અપિચ ખો નિસિન્નોતિ, નિસજ્જાય કારેતબ્બો…પે… નાહં નિપન્નો, અપિચ ખો ઠિતોતિ, ન કારેતબ્બો.

૪૪૯. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો માતુગામેન સદ્ધિં એકો એકાય રહો પટિચ્છન્ને આસને અલંકમ્મનિયે નિસિન્નો’’તિ, સો ચ તં પટિજાનાતિ, નિસજ્જાય કારેતબ્બો…પે… નાહં નિસિન્નો અપિચ ખો નિપન્નોતિ, નિપજ્જાય કારેતબ્બો…પે… નાહં નિસિન્નો, અપિચ ખો ઠિતોતિ, ન કારેતબ્બો.

૪૫૦. સા ચે એવં વદેય્ય – ‘‘અય્યો મયા દિટ્ઠો માતુગામેન સદ્ધિં એકો એકાય રહો પટિચ્છન્ને આસને અલંકમ્મનિયે નિપન્નો’’તિ, સો ચ તં પટિજાનાતિ, નિપજ્જાય કારેતબ્બો…પે… નાહં નિપન્નો, અપિચ ખો નિસિન્નોતિ, નિસજ્જાય કારેતબ્બો…પે… નાહં નિપન્નો, અપિચ ખો ઠિતોતિ, ન કારેતબ્બો.

અનિયતોતિ ન નિયતો, પારાજિકં વા સઙ્ઘાદિસેસો વા પાચિત્તિયં વા.

૪૫૧. ગમનં પટિજાનાતિ, નિસજ્જં પટિજાનાતિ, આપત્તિં પટિજાનાતિ, આપત્તિયા કારેતબ્બો. ગમનં પટિજાનાતિ, નિસજ્જં ન પટિજાનાતિ, આપત્તિં પટિજાનાતિ, આપત્તિયા કારેતબ્બો. ગમનં પટિજાનાતિ, નિસજ્જં પટિજાનાતિ, આપત્તિં ન પટિજાનાતિ, નિસજ્જાય કારેતબ્બો. ગમનં પટિજાનાતિ, નિસજ્જં ન પટિજાનાતિ, આપત્તિં ન પટિજાનાતિ, ન કારેતબ્બો.

ગમનં ન પટિજાનાતિ, નિસજ્જં પટિજાનાતિ, આપત્તિં પટિજાનાતિ, આપત્તિયા

કારેતબ્બો. ગમનં ન પટિજાનાતિ, નિસજ્જં ન પટિજાનાતિ, આપત્તિં પટિજાનાતિ, આપત્તિયા કારેતબ્બો. ગમનં ન પટિજાનાતિ, નિસજ્જં પટિજાનાતિ, આપત્તિં ન પટિજાનાતિ, નિસજ્જાય કારેતબ્બો. ગમનં ન પટિજાનાતિ, નિસજ્જં ન પટિજાનાતિ, આપત્તિં ન પટિજાનાતિ, ન કારેતબ્બોતિ.

પઠમો અનિયતો નિટ્ઠિતો.