૨. દુતિયાદિપાટિદેસનીયસિક્ખાપદાનિ

૧૨૩૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો તેલં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જન્તિ…પે… મધું વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જન્તિ…પે… ફાણિતં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જન્તિ…પે… મચ્છં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જન્તિ…પે… મંસં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જન્તિ…પે… ખીરં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જન્તિ…પે… દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુનિયો દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જિસ્સન્તિ! કસ્સ સમ્પન્નં ન મનાપં, કસ્સ સાદું ન રુચ્ચતી’’તિ! અસ્સોસું ખો ભિક્ખુનિયો તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જિસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જિસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

‘‘યા પન ભિક્ખુની દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જેય્ય, પટિદેસેતબ્બં તાય ભિક્ખુનિયા – ‘ગારય્હં, અય્યે, ધમ્મં આપજ્જિં અસપ્પાયં પાટિદેસનીયં, તં પટિદેસેમી’’’તિ.

એવઞ્ચિદં ભગવતા ભિક્ખુનીનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં હોતિ.

૧૨૩૫. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખુનિયો ગિલાના હોન્તિ. ગિલાનપુચ્છિકા ભિક્ખુનિયો ગિલાના ભિક્ખુનિયો એતદવોચું – ‘‘કચ્ચિ, અય્યે, ખમનીયં, કચ્ચિ યાપનીય’’ન્તિ? ‘‘પુબ્બે મયં, અય્યે, દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જિમ્હા, તેન નો ફાસુ હોતિ, ઇદાનિ પન ‘‘ભગવતા પટિક્ખિત્ત’’ન્તિ કુક્કુચ્ચાયન્તા ન વિઞ્ઞાપેમ, તેન નો ન ફાસુ હોતી’’તિ…પે… ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું…પે… અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ગિલાનાય ભિક્ખુનિયા દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જિતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૧૨૩૬. ‘‘યા પન ભિક્ખુની અગિલાના (તેલં…પે… મધું…પે… ફાણિતં…પે… મચ્છં…પે… મંસં…પે… ખીરં…પે…) દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જેય્ય , પટિદેસેતબ્બં તાય ભિક્ખુનિયા – ‘ગારય્હં, અય્યે, ધમ્મં આપજ્જિં અસપ્પાયં પાટિદેસનીયં, તં પટિદેસેમી’’’તિ.

૧૨૩૭. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

અગિલાના નામ યસ્સા વિના દધિના ફાસુ હોતિ.

ગિલાના નામ યસ્સા વિના દધિના ન ફાસુ હોતિ.

તેલં નામ તિલતેલં સાસપતેલં મધુકતેલં એરણ્ડતેલં વસાતેલં.

મધુ નામ મક્ખિકામધુ. ફાણિતં નામ ઉચ્છુમ્હા નિબ્બત્તં. મચ્છો નામ ઓદકો વુચ્ચતિ. મંસં નામ યેસં મંસં કપ્પતિ તેસં મંસં. ખીરં નામ ગોખીરં વા અજિકાખીરં વા મહિંસખીરં વા યેસં મંસં કપ્પતિ તેસં ખીરં. દધિ નામ તેસઞ્ઞેવ દધિ.

અગિલાના અત્તનો અત્થાય વિઞ્ઞાપેતિ, પયોગે દુક્કટં. પટિલાભેન ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે આપત્તિ પાટિદેસનીયસ્સ.

૧૨૩૮. અગિલાના અગિલાનસઞ્ઞા દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જતિ, આપત્તિ પાટિદેસનીયસ્સ. અગિલાના વેમતિકા દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જતિ, આપત્તિ પાટિદેસનીયસ્સ. અગિલાના ગિલાનસઞ્ઞા દધિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જતિ, આપત્તિ પાટિદેસનીયસ્સ.

ગિલાના અગિલાનસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ગિલાના વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ગિલાના ગિલાનસઞ્ઞા અનાપત્તિ.

૧૨૩૯. અનાપત્તિ ગિલાનાય, ગિલાના હુત્વા વિઞ્ઞાપેત્વા અગિલાના ભુઞ્જતિ, ગિલાનાય સેસકં ભુઞ્જતિ, ઞાતકાનં પવારિતાનં, અઞ્ઞસ્સત્થાય, અત્તનો ધનેન, ઉમ્મત્તિકાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

અટ્ઠમપાટિદેસનીયસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

ઉદ્દિટ્ઠા ખો, અય્યાયો, અટ્ઠ પાટિદેસનીયા ધમ્મા. તત્થાય્યાયો પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? દુતિયમ્પિ પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? તતિયમ્પિ પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? પરિસુદ્ધેત્થાય્યાયો, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામીતિ.

ભિક્ખુનિવિભઙ્ગે પાટિદેસનીયકણ્ડં નિટ્ઠિતં.