૬. સુરુસુરુવગ્ગો

૬૨૭. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા કોસમ્બિયં વિહરતિ ઘોસિતારામે. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરેન બ્રાહ્મણેન સઙ્ઘસ્સ પયોપાનં પટિયત્તં હોતિ. ભિક્ખૂ સુરુસુરુકારકં ખીરં પિવન્તિ. અઞ્ઞતરો નટપુબ્બકો ભિક્ખુ એવમાહ – ‘‘સબ્બોયં મઞ્ઞે સઙ્ઘો સીતીકતો’’તિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખુ સઙ્ઘં આરબ્ભ દવં કરિસ્સતી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર ત્વં, ભિક્ખુ, સઙ્ઘં આરબ્ભ દવં અકાસીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, સઙ્ઘં આરબ્ભ દવં કરિસ્સસિ! નેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… વિગરહિત્વા…પે… ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘ન, ભિક્ખવે, બુદ્ધં વા ધમ્મં વા સઙ્ઘં વા આરબ્ભ દવો કાતબ્બો. યો કરેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ. અથ ખો ભગવા તં ભિક્ખું અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘ન સુરુસુરુકારકં ભુઞ્જિસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

ન સુરુસુરુકારકં ભુઞ્જિતબ્બં. યો અનાદરિયં પટિચ્ચ સુરુસુરુકારકં ભુઞ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ…પે… આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

પઠમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૬૨૮. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ હત્થનિલ્લેહકં ભુઞ્જન્તિ…પે….

‘‘ન હત્થનિલ્લેહકં ભુઞ્જિસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

ન હત્થનિલ્લેહકં ભુઞ્જિતબ્બં. યો અનાદરિયં પટિચ્ચ હત્થનિલ્લેહકં ભુઞ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ…પે… આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

દુતિયસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૬૨૯. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ પત્તનિલ્લેહકં ભુઞ્જન્તિ…પે….

‘‘ન પત્તનિલ્લેહકં ભુઞ્જિસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

ન પત્તનિલ્લેહકં ભુઞ્જિતબ્બં. યો અનાદરિયં પટિચ્ચ પત્તનિલ્લેહકં ભુઞ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ, અસ્સતિયા, અજાનન્તસ્સ, ગિલાનસ્સ, પરિત્તકે સેસે એકતો સઙ્કડ્ઢિત્વા નિલ્લેહિત્વા ભુઞ્જતિ, આપદાસુ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

તતિયસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૬૩૦. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ ઓટ્ઠનિલ્લેહકં ભુઞ્જન્તિ…પે….

‘‘ન ઓટ્ઠનિલ્લેહકં ભુઞ્જિસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

ન ઓટ્ઠનિલ્લેહકં ભુઞ્જિતબ્બં. યો અનાદરિયં પટિચ્ચ ઓટ્ઠનિલ્લેહકં ભુઞ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ…પે… આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

ચતુત્થસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૬૩૧. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા ભગ્ગેસુ વિહરતિ સુસુમારગિરે [સુંસુમારગિરે (સી. સ્યા.), સંસુમારગિરે (ક.)] ભેસકળાવને મિગદાયે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ કોકનદે [કોકનુદે (ક.)] પાસાદે સામિસેન હત્થેન પાનીયથાલકં પટિગ્ગણ્હન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ સમણા સક્યપુત્તિયા સામિસેન હત્થેન પાનીયથાલકં પટિગ્ગહેસ્સન્તિ, સેય્યથાપિ ગિહી કામભોગિનો’’તિ! અસ્સોસું ખો ભિક્ખૂ તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખૂ સામિસેન હત્થેન પાનીયથાલકં પટિગ્ગહેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ સામિસેન હત્થેન પાનીયથાલકં પટિગ્ગણ્હન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તે, ભિક્ખવે, મોઘપુરિસા સામિસેન હત્થેન પાનીયથાલકં પટિગ્ગહેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘ન સામિસેન હત્થેન પાનીયથાલકં પટિગ્ગહેસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

ન સામિસેન હત્થેન પાનીયથાલકો પટિગ્ગહેતબ્બો. યો અનાદરિયં પટિચ્ચ સામિસેન હત્થેન પાનીયથાલકં પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ, અસ્સતિયા, અજાનન્તસ્સ, ગિલાનસ્સ, ‘‘ધોવિસ્સામી’’તિ વા ‘‘ધોવાપેસ્સામી’’તિ વા પટિગ્ગણ્હાતિ, આપદાસુ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

પઞ્ચમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૬૩૨. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા ભગ્ગેસુ વિહરતિ સુસુમારગિરે ભેસકળાવને મિગદાયે. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ કોકનદે પાસાદે સસિત્થકં પત્તધોવનં અન્તરઘરે છડ્ડેન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ સમણા સક્યપુત્તિયા સસિત્થકં પત્તધોવનં અન્તરઘરે છડ્ડેસ્સન્તિ, સેય્યથાપિ ગિહી કામભોગિનો’’તિ! અસ્સોસું ખો ભિક્ખૂ તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ ભિક્ખૂ સસિત્થકં પત્તધોવનં અન્તરઘરે છડ્ડેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ સસિત્થકં પત્તધોવનં અન્તરઘરે છડ્ડેન્તીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તે, ભિક્ખવે, મોઘપુરિસા સસિત્થકં પત્તધોવનં અન્તરઘરે છડ્ડેસ્સન્તિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘ન સસિત્થકં પત્તધોવનં અન્તરઘરે છડ્ડેસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

ન સસિત્થકં પત્તધોવનં અન્તરઘરે છડ્ડેતબ્બં. યો અનાદરિયં પટિચ્ચ સસિત્થકં પત્તધોવનં અન્તરઘરે છડ્ડેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ, અસ્સતિયા, અજાનન્તસ્સ, ગિલાનસ્સ, ઉદ્ધરિત્વા વા ભિન્દિત્વા વા પટિગ્ગહે વા નીહરિત્વા વા છડ્ડેતિ, આપદાસુ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

છટ્ઠસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૬૩૩. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ છત્તપાણિસ્સ ધમ્મં દેસેન્તિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ છત્તપાણિસ્સ ધમ્મં દેસેસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર તુમ્હે, ભિક્ખવે, છત્તપાણિસ્સ ધમ્મં દેસેથાતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તુમ્હે, મોઘપુરિસા, છત્તપાણિસ્સ ધમ્મં દેસેસ્સથ! નેતં, મોઘપુરિસા, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘ન છત્તપાણિસ્સ ધમ્મં દેસેસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

એવઞ્ચિદં ભગવતા ભિક્ખૂનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં હોતિ.

૬૩૪. તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ છત્તપાણિસ્સ ગિલાનસ્સ ધમ્મં દેસેતું કુક્કુચ્ચાયન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ સમણા સક્યપુત્તિયા છત્તપાણિસ્સ ગિલાનસ્સ ધમ્મં ન દેસેસ્સન્તી’’તિ! અસ્સોસું ખો ભિક્ખૂ તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. અથ ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, છત્તપાણિસ્સ ગિલાનસ્સ ધમ્મં દેસેતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘ન છત્તપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મં દેસેસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

છત્તં નામ તીણિ છત્તાનિ – સેતચ્છત્તં, કિલઞ્જચ્છત્તં, પણ્ણચ્છત્તં મણ્ડલબદ્ધં સલાકબદ્ધં.

ધમ્મો નામ બુદ્ધભાસિતો સાવકભાસિતો ઇસિભાસિતો દેવતાભાસિતો અત્થૂપસઞ્હિતો ધમ્મૂપસઞ્હિતો.

દેસેય્યાતિ પદેન દેસેતિ, પદે પદે આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અક્ખરાય દેસેતિ, અક્ખરક્ખરાય આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ન છત્તપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મો દેસેતબ્બો. યો અનાદરિયં પટિચ્ચ છત્તપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મં દેસેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ…પે… આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

સત્તમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૬૩૫. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ દણ્ડપાણિસ્સ ધમ્મં દેસેન્તિ…પે….

‘‘ન દણ્ડપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મં દેસેસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

દણ્ડો નામ મજ્ઝિમસ્સ પુરિસસ્સ ચતુહત્થો દણ્ડો. તતો ઉક્કટ્ઠો અદણ્ડો, ઓમકો અદણ્ડો.

ન દણ્ડપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મો દેસેતબ્બો. યો અનાદરિયં પટિચ્ચ દણ્ડપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મં દેસેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ…પે… આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

અટ્ઠમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૬૩૬. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ સત્થપાણિસ્સ ધમ્મં દેસેન્તિ…પે….

‘‘ન સત્થપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મં દેસેસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

સત્થં નામ એકતોધારં ઉભતોધારં પહરણં.

ન સત્થપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મો દેસેતબ્બો. યો અનાદરિયં પટિચ્ચ સત્થપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મં દેસેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ…પે… આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

નવમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

૬૩૭. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ આવુધપાણિસ્સ ધમ્મં દેસેન્તિ…પે….

‘‘ન આવુધપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મં દેસેસ્સામીતિ સિક્ખા કરણીયા’’તિ.

આવુધં નામ ચાપો કોદણ્ડો.

ન આવુધપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મો દેસેતબ્બો. યો અનાદરિયં પટિચ્ચ આવુધપાણિસ્સ અગિલાનસ્સ ધમ્મં દેસેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ…પે… આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

દસમસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં.

સુરુસુરુવગ્ગો છટ્ઠો.