૨૦૩. સેટ્ઠિભરિયાવત્થુ

૩૩૦. તેન ખો પન સમયેન સાકેતે સેટ્ઠિભરિયાય સત્તવસ્સિકો સીસાબાધો હોતિ. બહૂ મહન્તા મહન્તા દિસાપામોક્ખા વેજ્જા આગન્ત્વા નાસક્ખિંસુ અરોગં કાતું. બહું હિરઞ્ઞં આદાય અગમંસુ. અથ ખો જીવકો કોમારભચ્ચો સાકેતં પવિસિત્વા મનુસ્સે પુચ્છિ – ‘‘કો, ભણે, ગિલાનો, કં તિકિચ્છામી’’તિ? ‘‘એતિસ્સા, આચરિય, સેટ્ઠિભરિયાય સત્તવસ્સિકો સીસાબાધો; ગચ્છ, આચરિય, સેટ્ઠિભરિયં તિકિચ્છાહી’’તિ. અથ ખો જીવકો કોમારભચ્ચો યેન સેટ્ઠિસ્સ ગહપતિસ્સ નિવેસનં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા દોવારિકં આણાપેસિ – ‘‘ગચ્છ, ભણે દોવારિક, સેટ્ઠિભરિયાય પાવદ – ‘વેજ્જો, અય્યે, આગતો, સો તં દટ્ઠુકામો’’’તિ. ‘‘એવં, આચરિયા’’તિ ખો સો દોવારિકો જીવકસ્સ કોમારભચ્ચસ્સ પટિસ્સુત્વા યેન સેટ્ઠિભરિયા તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા સેટ્ઠિભરિયં એતદવોચ – ‘‘વેજ્જો, અય્યે, આગતો; સો તં દટ્ઠુકામો’’તિ. ‘‘કીદિસો, ભણે દોવારિક, વેજ્જો’’તિ? ‘‘દહરકો, અય્યે’’તિ. ‘‘અલં, ભણે દોવારિક, કિં મે દહરકો વેજ્જો કરિસ્સતિ? બહૂ મહન્તા મહન્તા દિસાપામોક્ખા વેજ્જા આગન્ત્વા નાસક્ખિંસુ અરોગં કાતું. બહું હિરઞ્ઞં આદાય અગમંસૂ’’તિ. અથ ખો સો દોવારિકો યેન જીવકો કોમારભચ્ચો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા જીવકં કોમારભચ્ચં એતદવોચ – ‘‘સેટ્ઠિભરિયા, આચરિય, એવમાહ – ‘અલં, ભણે દોવારિક, કિં મે દહરકો વેજ્જો કરિસ્સતિ? બહૂ મહન્તા મહન્તા દિસાપામોક્ખા વેજ્જા આગન્ત્વા નાસક્ખિંસુ અરોગં કાતું. બહું હિરઞ્ઞં આદાય અગમંસૂ’’’તિ. ‘‘ગચ્છ, ભણે દોવારિક, સેટ્ઠિભરિયાય પાવદ – ‘વેજ્જો, અય્યે, એવમાહ – મા કિર, અય્યે, પુરે કિઞ્ચિ અદાસિ. યદા અરોગા અહોસિ તદા યં ઇચ્છેય્યાસિ તં દજ્જેય્યાસી’’’તિ. ‘‘એવં, આચરિયા’’તિ ખો સો દોવારિકો જીવકસ્સ કોમારભચ્ચસ્સ પટિસ્સુત્વા યેન સેટ્ઠિભરિયા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા સેટ્ઠિભરિયં એતદવોચ – ‘‘વેજ્જો, અય્યે, એવમાહ – ‘મા કિર, અય્યે, પુરે કિઞ્ચિ અદાસિ. યદા અરોગા અહોસિ તદા યં ઇચ્છેય્યાસિ તં દજ્જેય્યાસી’’’તિ. ‘‘તેન હિ, ભણે દોવારિક, વેજ્જો આગચ્છતૂ’’તિ. ‘‘એવં, અય્યે’’તિ ખો સો દોવારિકો સેટ્ઠિભરિયાય પટિસ્સુત્વા યેન જીવકો કોમારભચ્ચો તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા જીવકં કોમારભચ્ચં એતદવોચ – ‘‘સેટ્ઠિભરિયા તં, આચરિય, પક્કોસતી’’તિ.

અથ ખો જીવકો કોમારભચ્ચો યેન સેટ્ઠિભરિયા તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા સેટ્ઠિભરિયાય વિકારં સલ્લક્ખેત્વા સેટ્ઠિભરિયં એતદવોચ – ‘‘પસતેન, અય્યે, સપ્પિના અત્થો’’તિ. અથ ખો સેટ્ઠિભરિયા જીવકસ્સ કોમારભચ્ચસ્સ પસતં સપ્પિં દાપેસિ. અથ ખો જીવકો કોમારભચ્ચો તં પસતં સપ્પિં નાનાભેસજ્જેહિ નિપ્પચિત્વા સેટ્ઠિભરિયં મઞ્ચકે ઉત્તાનં નિપાતેત્વા [નિપજ્જાપેત્વા (સી. સ્યા.)] નત્થુતો અદાસિ. અથ ખો તં સપ્પિં નત્થુતો દિન્નં મુખતો ઉગ્ગઞ્છિ. અથ ખો સેટ્ઠિભરિયા પટિગ્ગહે નિટ્ઠુભિત્વા દાસિં આણાપેસિ – ‘‘હન્દ, જે, ઇમં સપ્પિં પિચુના ગણ્હાહી’’તિ. અથ ખો જીવકસ્સ કોમારભચ્ચસ્સ એતદહોસિ – ‘‘અચ્છરિયં [અચ્છરિયં વત ભો (સ્યા.)] યાવ લૂખાયં ઘરણી, યત્ર હિ નામ ઇમં છડ્ડનીયધમ્મં સપ્પિં પિચુના ગાહાપેસ્સતિ. બહુકાનિ ચ મે મહગ્ઘાનિ [મહગ્ઘાનિ મહગ્ઘાનિ (સી. સ્યા.)] ભેસજ્જાનિ ઉપગતાનિ. કિમ્પિ માયં કિઞ્ચિ [કઞ્ચિ (સ્યા.)] દેય્યધમ્મં દસ્સતી’’તિ. અથ ખો સેટ્ઠિભરિયા જીવકસ્સ કોમારભચ્ચસ્સ વિકારં સલ્લક્ખેત્વા જીવકં કોમારભચ્ચં એતદવોચ – ‘‘કિસ્સ ત્વં, આચરિય, વિમનોસી’’તિ? ઇધ મે એતદહોસિ – ‘‘અચ્છરિયં યાવ લૂખાયં ધરણી, યત્ર હિ નામ ઇમં છડ્ડનીયધમ્મં સપ્પિં પિચુના ગાહાપેસ્સતિ. બહુકાનિ ચ મે મહગ્ઘાનિ સજ્જાનિ ઉપગતાનિ. કિમ્પિ માયં કિઞ્ચિ દેય્યધમ્મં દસ્સતી’’તિ. ‘‘મયં ખો, આચરિય, આગારિકા નામ ઉપજાનામેતસ્સ સંયમસ્સ. વરમેતં સપ્પિ દાસાનં વા કમ્મકરાનં વા પાદબ્ભઞ્જનં વા પદીપકરણે વા આસિત્તં. મા ખો ત્વં, આચરિય, વિમનો અહોસિ. ન તે દેય્યધમ્મો હાયિસ્સતી’’તિ. અથ ખો જીવકો કોમારભચ્ચો સેટ્ઠિભરિયાય સત્તવસ્સિકં સીસાબાધં એકેનેવ નત્થુકમ્મેન અપકડ્ઢિ. અથ ખો સેટ્ઠિભરિયા અરોગા સમાના જીવકસ્સ કોમારભચ્ચસ્સ ચત્તારિ સહસ્સાનિ પાદાસિ. પુત્તો – માતા મે અરોગા ઠિતાતિ ચત્તારિ સહસ્સાનિ પાદાસિ. સુણિસા – સસ્સુ મે અરોગા ઠિતાતિ ચત્તારિ સહસ્સાનિ પાદાસિ. સેટ્ઠિ ગહપતિ – ભરિયા મે અરોગા ઠિતાતિ ચત્તારિ સહસ્સાનિ પાદાસિ દાસઞ્ચ દાસિઞ્ચ અસ્સરથઞ્ચ.

અથ ખો જીવકો કોમારભચ્ચો તાનિ સોળસસહસ્સાનિ આદાય દાસઞ્ચ દાસિઞ્ચ અસ્સરથઞ્ચ યેન રાજગહં તેન પક્કામિ. અનુપુબ્બેન યેન રાજગહં યેન અભયો રાજકુમારો તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા અભયં રાજકુમારં એતદવોચ – ‘‘ઇદં મે, દેવ, પઠમકમ્મં સોળસસહસ્સાનિ દાસો ચ દાસી ચ અસ્સરથો ચ. પટિગ્ગણ્હાતુ મે દેવો પોસાવનિક’’ન્તિ. ‘‘અલં, ભણે જીવક; તુય્હમેવ હોતુ. અમ્હાકઞ્ઞેવ અન્તેપુરે નિવેસનં માપેહી’’તિ. ‘‘એવં, દેવા’’તિ ખો જીવકો કોમારભચ્ચો અભયસ્સ રાજકુમારસ્સ પટિસ્સુત્વા અભયસ્સ રાજકુમારસ્સ અન્તેપુરે નિવેસનં માપેસિ.

સેટ્ઠિભરિયાવત્થુ નિટ્ઠિતં.