૯૪. સભાગાપત્તિપટિકમ્મવિધિ

૧૭૧. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરસ્મિં આવાસે તદહુપોસથે સબ્બો સઙ્ઘો સભાગં આપત્તિં આપન્નો હોતિ. અથ ખો તેસં ભિક્ખૂનં એતદહોસિ – ‘‘ભગવતા પઞ્ઞત્તં ‘ન સભાગા આપત્તિ દેસેતબ્બા, ન સભાગા આપત્તિ પટિગ્ગહેતબ્બા’તિ. અયઞ્ચ સબ્બો સઙ્ઘો સભાગં આપત્તિં આપન્નો. કથં નુ ખો અમ્હેહિ પટિપજ્જિતબ્બ’’ન્તિ? ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું.

ઇધ પન, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતરસ્મિં આવાસે તદહુપોસથે સબ્બો સઙ્ઘો સભાગં આપત્તિં આપન્નો હોતિ. તેહિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂહિ એકો ભિક્ખુ સામન્તા આવાસા સજ્જુકં પાહેતબ્બો – ગચ્છાવુસો, તં આપત્તિં પટિકરિત્વા આગચ્છ; મયં તે સન્તિકે આપત્તિં પટિકરિસ્સામાતિ. એવઞ્ચેતં લભેથ, ઇચ્ચેતં કુસલં. નો ચે લભેથ, બ્યત્તેન ભિક્ખુના પટિબલેન સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં સબ્બો સઙ્ઘો સભાગં આપત્તિં આપન્નો. યદા અઞ્ઞં ભિક્ખું સુદ્ધં અનાપત્તિકં પસ્સિસ્સતિ, તદા તસ્સ સન્તિકે તં આપત્તિં પટિકરિસ્સતી’’તિ વત્વા ઉપોસથો કાતબ્બો, પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસિતબ્બં, ન ત્વેવ તપ્પચ્ચયા ઉપોસથસ્સ અન્તરાયો કાતબ્બો.

ઇધ પન, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતરસ્મિં આવાસે તદહુપોસથે સબ્બો સઙ્ઘો સભાગાય આપત્તિયા વેમતિકો હોતિ. બ્યત્તેન ભિક્ખુના પટિબલેન સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં સબ્બો સઙ્ઘો સભાગાય આપત્તિયા વેમતિકો. યદા નિબ્બેમતિકો ભવિસ્સતિ, તદા તં આપત્તિં પટિકરિસ્સતી’’તિ વત્વા ઉપોસથો કાતબ્બો, પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસિતબ્બં; ન ત્વેવ તપ્પચ્ચયા ઉપોસથસ્સ અન્તરાયો કાતબ્બો.

ઇધ પન, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતરસ્મિં આવાસે વસ્સૂપગતો સઙ્ઘો સભાગં આપત્તિં આપન્નો હોતિ. તેહિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂહિ એકો ભિક્ખુ સામન્તા આવાસા સજ્જુકં પાહેતબ્બો – ગચ્છાવુસો, તં આપત્તિં પટિકરિત્વા આગચ્છ; મયં તે સન્તિકે તં આપત્તિં પટિકરિસ્સામાતિ. એવઞ્ચેતં લભેથ, ઇચ્ચેતં કુસલં. નો ચે લભેથ, એકો ભિક્ખુ સત્તાહકાલિકં પાહેતબ્બો – ગચ્છાવુસો, તં આપત્તિં પટિકરિત્વા આગચ્છ; મયં તે સન્તિકે તં આપત્તિં પટિકરિસ્સામાતિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરસ્મિં આવાસે સબ્બો સઙ્ઘો સભાગં આપત્તિં આપન્નો હોતિ. સો ન જાનાતિ તસ્સા આપત્તિયા નામગોત્તં. તત્થ અઞ્ઞો ભિક્ખુ આગચ્છતિ બહુસ્સુતો આગતાગમો ધમ્મધરો વિનયધરો માતિકાધરો પણ્ડિતો બ્યત્તો મેધાવી લજ્જી કુક્કુચ્ચકો સિક્ખાકામો. તમેનં અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ યેન સો ભિક્ખુ તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા તં ભિક્ખું એતદવોચ – ‘‘યો નુ ખો, આવુસો, એવઞ્ચેવઞ્ચ કરોતિ, કિં નામ સો આપત્તિં આપજ્જતી’’તિ? સો એવમાહ – ‘‘યો ખો, આવુસો, એવઞ્ચેવઞ્ચ કરોતિ, ઇમં નામ સો આપત્તિં આપજ્જતિ. ઇમં નામ ત્વં, આવુસો, આપત્તિં આપન્નો; પટિકરોહિ તં આપત્તિ’’ન્તિ. સો એવમાહ – ‘‘ન ખો અહં, આવુસો, એકોવ ઇમં આપત્તિં આપન્નો; અયં સબ્બો સઙ્ઘો ઇમં આપત્તિં આપન્નો’’તિ. સો એવમાહ – ‘‘કિં તે, આવુસો, કરિસ્સતિ પરો આપન્નો વા અનાપન્નો વા. ઇઙ્ઘ, ત્વં, આવુસો, સકાય આપત્તિયા વુટ્ઠાહી’’તિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ તસ્સ ભિક્ખુનો વચનેન તં આપત્તિં પટિકરિત્વા યેન તે ભિક્ખૂ તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા તે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘યો કિર, આવુસો, એવઞ્ચેવઞ્ચ કરોતિ, ઇમં નામ સો આપત્તિં આપજ્જતિ. ઇમં નામ તુમ્હે, આવુસો, આપત્તિં આપન્ના; પટિકરોથ તં આપત્તિ’’ન્તિ. અથ ખો તે ભિક્ખૂ ન ઇચ્છિંસુ તસ્સ ભિક્ખુનો વચનેન તં આપત્તિં પટિકાતું. ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું.

ઇધ પન, ભિક્ખવે, અઞ્ઞતરસ્મિં આવાસે સબ્બો સઙ્ઘો સભાગં આપત્તિં આપન્નો હોતિ. સો ન જાનાતિ તસ્સા આપત્તિયા નામગોત્તં. તત્થ અઞ્ઞો ભિક્ખુ આગચ્છતિ બહુસ્સુતો આગતાગમો ધમ્મધરો વિનયધરો માતિકાધરો પણ્ડિતો બ્યત્તો મેધાવી લજ્જી કુક્કુચ્ચકો સિક્ખાકામો. તમેનં અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ યેન સો ભિક્ખુ તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા તં ભિક્ખું એવં વદેતિ – ‘‘યો નુ ખો, આવુસો, એવઞ્ચેવઞ્ચ કરોતિ, કિં નામ સો આપત્તિં આપજ્જતી’’તિ? સો એવં વદેતિ – ‘‘યો ખો, આવુસો, એવઞ્ચેવઞ્ચ કરોતિ, ઇમં નામ સો આપત્તિં આપજ્જતિ. ઇમં નામ ત્વં, આવુસો, આપત્તિં આપન્નો; પટિકરોહિ તં આપત્તિ’’ન્તિ. સો એવં વદેતિ – ‘‘ન ખો અહં, આવુસો, એકોવ ઇમં આપત્તિં આપન્નો. અયં સબ્બો સઙ્ઘો ઇમં આપત્તિં આપન્નો’’તિ. સો એવં વદેતિ – ‘‘કિં તે, આવુસો, કરિસ્સતિ પરો આપન્નો વા અનાપન્નો વા. ઇઙ્ઘ, ત્વં, આવુસો, સકાય આપત્તિયા વુટ્ઠાહી’’તિ. સો ચે, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ તસ્સ ભિક્ખુનો વચનેન તં આપત્તિં પટિકરિત્વા યેન તે ભિક્ખૂ તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા તે ભિક્ખૂ એવં વદેતિ – ‘‘યો કિર, આવુસો, એવઞ્ચેવઞ્ચ કરોતિ ઇમં નામ સો આપત્તિં આપજ્જતિ, ઇમં નામ તુમ્હે આવુસો આપત્તિં આપન્ના, પટિકરોથ તં આપત્તિ’’ન્તિ. તે ચે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ તસ્સ ભિક્ખુનો વચનેન તં આપત્તિં પટિકરેય્યું, ઇચ્ચેતં કુસલં. નો ચે પટિકરેય્યું, ન તે, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂ તેન ભિક્ખુના અકામા વચનીયાતિ.

ચોદનાવત્થુભાણવારો નિટ્ઠિતો દુતિયો.