૭. આરઞ્ઞિકવત્તકથા

૩૬૭. તેન ખો પન સમયેન સમ્બહુલા ભિક્ખૂ અરઞ્ઞે વિહરન્તિ. તે નેવ પાનીયં ઉપટ્ઠાપેન્તિ, ન પરિભોજનીયં ઉપટ્ઠાપેન્તિ, ન અગ્ગિં ઉપટ્ઠાપેન્તિ, ન અરણિસહિતં ઉપટ્ઠાપેન્તિ, ન નક્ખત્તપદાનિ જાનન્તિ, ન દિસાભાગં જાનન્તિ. ચોરા તત્થ ગન્ત્વા તે ભિક્ખૂ એતદવોચું – ‘‘અત્થિ, ભન્તે, પાનીય’’ન્તિ? ‘‘નત્થાવુસો’’તિ. ‘‘અત્થિ, ભન્તે, પરિભોજનીય’’ન્તિ? ‘‘નત્થાવુસો’’તિ. ‘‘અત્થિ, ભન્તે, અગ્ગી’’તિ? ‘‘નત્થાવુસો’’તિ. ‘‘અત્થિ, ભન્તે, અરણિસહિત’’ન્તિ? ‘‘નત્થાવુસો’’તિ. ( ) [(અત્થિ ભન્તે નક્ખત્તપદાનીતિ, ન જાનામ આવુસોતિ, અત્થિ ભન્તે દિસાભાગન્તિ, ન જાનામ આવુસોતિ.) સી. વિમતિટીકાય પન સમેતિ] ‘‘કેનજ્જ, ભન્તે, યુત્ત’’ન્તિ? ‘‘ન ખો મયં, આવુસો, જાનામા’’તિ. ‘‘કતમાયં, ભન્તે, દિસા’’તિ? ‘‘ન ખો મયં, આવુસો, જાનામા’’તિ. અથ ખો તે ચોરા – ‘નેવિમેસં પાનીયં અત્થિ, ન પરિભોજનીયં અત્થિ, ન અગ્ગિ અત્થિ, ન અરણિસહિતં અત્થિ, ન નક્ખત્તપદાનિ જાનન્તિ, ન દિસાભાગં જાનન્તિ; ચોરા ઇમે, નયિમે ભિક્ખૂ’તિ – આકોટેત્વા પક્કમિંસુ. અથ ખો તે ભિક્ખૂ ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસું. ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ –

૩૬૮. ‘‘તેન હિ, ભિક્ખવે, આરઞ્ઞિકાનં ભિક્ખૂનં વત્તં પઞ્ઞપેસ્સામિ યથા આરઞ્ઞિકેહિ ભિક્ખૂહિ સમ્મા વત્તિતબ્બં. આરઞ્ઞિકેન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુના કાલસ્સેવ ઉટ્ઠાય પત્તં થવિકાય પક્ખિપિત્વા અંસે આલગ્ગેત્વા ચીવરં ખન્ધે કરિત્વા ઉપાહના આરોહિત્વા દારુભણ્ડં મત્તિકાભણ્ડં પટિસામેત્વા દ્વારવાતપાનં થકેત્વા સેનાસના ઓતરિતબ્બં – ઇદાનિ ગામં પવિસિસ્સામીતિ. ઉપાહના ઓમુઞ્ચિત્વા નીચં કત્વા પપ્ફોટેત્વા થવિકાય પક્ખિપિત્વા અંસે આલગ્ગેત્વા તિમણ્ડલં પટિચ્છાદેન્તેન પરિમણ્ડલં નિવાસેત્વા કાયબન્ધનં બન્ધિત્વા સગુણં કત્વા સઙ્ઘાટિયો પારુપિત્વા ગણ્ઠિકં પટિમુઞ્ચિત્વા ધોવિત્વા પત્તં ગહેત્વા સાધુકં અતરમાનેન ગામો પવિસિતબ્બો. સુપ્પટિચ્છન્નેન અન્તરઘરે ગન્તબ્બં…પે… ન ખમ્ભકતેન અન્તરઘરે ગન્તબ્બં. ન ઓગુણ્ઠિતેન અન્તરઘરે ગન્તબ્બં. ન ઉક્કુટિકાય અન્તરઘરે ગન્તબ્બં.

‘‘નિવેસનં પવિસન્તેન સલ્લક્ખેતબ્બં – ‘ઇમિના પવિસિસ્સામિ, ઇમિના નિક્ખમિસ્સામી’તિ. નાતિસહસા પવિસિતબ્બં. નાતિસહસા નિક્ખમિતબ્બં. નાતિદૂરે ઠાતબ્બં. નાચ્ચાસન્ને ઠાતબ્બં. નાતિચિરં ઠાતબ્બં. નાતિલહું નિવત્તિતબ્બં. ઠિતકેન સલ્લક્ખેતબ્બં – ‘ભિક્ખં દાતુકામા વા અદાતુકામા વા’તિ. સચે કમ્મં વા નિક્ખિપતિ, આસના વા વુટ્ઠાતિ, કટચ્છું વા પરામસતિ, ભાજનં વા પરામસતિ, ઠપેતિ વા – દાતુકામસ્સાતિ ઠાતબ્બં. ભિક્ખાય દિય્યમાનાય વામેન હત્થેન સઙ્ઘાટિં ઉચ્ચારેત્વા દક્ખિણેન હત્થેન પત્તં પણામેત્વા ઉભોહિ હત્થેહિ પત્તં પટિગ્ગહેત્વા ભિક્ખા પટિગ્ગહેતબ્બા. ન ચ ભિક્ખાદાયિકાય મુખં ઉલ્લોકેતબ્બં. સલ્લક્ખેતબ્બં – ‘સૂપં દાતુકામા વા અદાતુકામા વા’તિ. સચે કટચ્છુ વા પરામસતિ, ભાજનં વા પરામસતિ, ઠપેતિ વા – દાતુકામસ્સાતિ ઠાતબ્બં. ભિક્ખાય દિન્નાય સઙ્ઘાટિયા પત્તં પટિચ્છાદેત્વા સાધુકં અતરમાનેન નિવત્તિતબ્બં.

‘‘સુપ્પટિચ્છન્નેન અન્તરઘરે ગન્તબ્બં…પે… ન ઉક્કુટિકાય અન્તરઘરે ગન્તબ્બં. ગામતો નિક્ખમિત્વા પત્તં થવિકાય પક્ખિપિત્વા અંસે આલગ્ગેત્વા ચીવરં સઙ્ઘરિત્વા સીસે કરિત્વા ઉપાહના આરોહિત્વા ગન્તબ્બં.

‘‘આરઞ્ઞિકેન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુના પાનીયં ઉપટ્ઠાપેતબ્બં, પરિભોજનીયં ઉપટ્ઠાપેતબ્બં, અગ્ગિ ઉપટ્ઠાપેતબ્બો, અરણિસહિતં ઉપટ્ઠાપેતબ્બં, કત્તરદણ્ડો ઉપટ્ઠાપેતબ્બો, નક્ખત્તપદાનિ ઉગ્ગહેતબ્બાનિ – સકલાનિ વા એકદેસાનિ વા, દિસાકુસલેન ભવિતબ્બં. ઇદં ખો, ભિક્ખવે, આરઞ્ઞિકાનં ભિક્ખૂનં વત્તં યથા આરઞ્ઞિકેહિ ભિક્ખૂહિ સમ્મા વત્તિતબ્બ’’ન્તિ.