૫. આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મં
૪૬. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા કોસમ્બિયં વિહરતિ ઘોસિતારામે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા છન્નો આપત્તિં આપજ્જિત્વા ન ઇચ્છતિ આપત્તિં પસ્સિતું. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ આયસ્મા છન્નો આપત્તિં આપજ્જિત્વા ન ઇચ્છિસ્સતિ આપત્તિં પસ્સિતુ’’ન્તિ. અથ ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું.
અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ભિક્ખુસઙ્ઘં સન્નિપાતાપેત્વા ભિક્ખૂ પટિપુચ્છિ – ‘‘સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, છન્નો ભિક્ખુ આપત્તિં આપજ્જિત્વા ન ઇચ્છતિ આપત્તિં પસ્સિતુ’’ન્તિ? ‘‘સચ્ચં ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા – ‘‘અનનુચ્છવિકં…પે… કથઞ્હિ નામ સો, ભિક્ખવે, મોઘપુરિસો આપત્તિં આપજ્જિત્વા ન ઇચ્છિસ્સતિ આપત્તિં પસ્સિતું? નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… વિગરહિત્વા…પે… ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – તેન હિ, ભિક્ખવે, સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરોતુ – અસમ્ભોગં સઙ્ઘેન. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, કાતબ્બં – પઠમં છન્નો ભિક્ખુ ચોદેતબ્બો, ચોદેત્વા સારેતબ્બો, સારેત્વા આપત્તિં આરોપેતબ્બો, આપત્તિં આરોપેત્વા બ્યત્તેન ભિક્ખુના પટિબલેન સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –
૪૭. ‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં છન્નો ભિક્ખુ આપત્તિં આપજ્જિત્વા ન ઇચ્છતિ આપત્તિં પસ્સિતું. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય – અસમ્ભોગં સઙ્ઘેન. એસા ઞત્તિ.
‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં છન્નો ભિક્ખુ આપત્તિં આપજ્જિત્વા ન ઇચ્છતિ આપત્તિં પસ્સિતું. સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરોતિ – અસમ્ભોગં સઙ્ઘેન. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયસ્સ કમ્મસ્સ કરણં – અસમ્ભોગં સઙ્ઘેન, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.
‘‘દુતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે… તતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ – સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં છન્નો ભિક્ખુ આપત્તિં આપજ્જિત્વા ન ઇચ્છતિ આપત્તિં પસ્સિતું. સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરોતિ – અસમ્ભોગં સઙ્ઘેન. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયસ્સ કમ્મસ્સ કરણં – અસમ્ભોગં સઙ્ઘેન, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.
‘‘કતં સઙ્ઘેન છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં – અસમ્ભોગં સઙ્ઘેન. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામીતિ.
‘‘આવાસપરમ્પરઞ્ચ, ભિક્ખવે, સંસથ – ‘છન્નો ભિક્ખુ સઙ્ઘેન આપત્તિયા [છન્નો ભિક્ખુ આપત્તિયા (સી. ક.)] અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મકતો – અસમ્ભોગં સઙ્ઘેના’તિ.
અધમ્મકમ્મદ્વાદસકં
૪૮. ‘‘તીહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતં, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં અધમ્મકમ્મઞ્ચ હોતિ, અવિનયકમ્મઞ્ચ, દુવૂપસન્તઞ્ચ. અસમ્મુખા કતં હોતિ, અપ્પટિપુચ્છા કતં હોતિ, અપ્પટિઞ્ઞાય કતં હોતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતં, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં અધમ્મકમ્મઞ્ચ હોતિ, અવિનયકમ્મઞ્ચ, દુવૂપસન્તઞ્ચ.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતં, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં અધમ્મકમ્મઞ્ચ હોતિ, અવિનયકમ્મઞ્ચ, દુવૂપસન્તઞ્ચ. અનાપત્તિયા કતં હોતિ, અદેસનાગામિનિયા આપત્તિયા કતં હોતિ, દેસિતાય આપત્તિયા કતં હોતિ…પે… અચોદેત્વા કતં હોતિ, અસારેત્વા કતં હોતિ, આપત્તિં અનારોપેત્વા કતં હોતિ…પે… અસમ્મુખા કતં હોતિ, અધમ્મેન કતં હોતિ, વગ્ગેન કતં હોતિ…પે… અપ્પટિપુચ્છા કતં હોતિ, અધમ્મેન કતં હોતિ, વગ્ગેન કતં હોતિ…પે… અપ્પટિઞ્ઞાય કતં હોતિ, અધમ્મેન કતં હોતિ, વગ્ગેન કતં હોતિ…પે… અનાપત્તિયા કતં હોતિ, અધમ્મેન કતં હોતિ, વગ્ગેન કતં હોતિ…પે… અદેસનાગામિનિયા આપત્તિયા કતં હોતિ, અધમ્મેન કતં હોતિ, વગ્ગેન કતં હોતિ…પે… દેસિતાય આપત્તિયા કતં હોતિ, અધમ્મેન કતં હોતિ, વગ્ગેન કતં હોતિ…પે… અચોદેત્વા કતં હોતિ, અધમ્મેન કતં હોતિ, વગ્ગેન કતં હોતિ…પે… અસારેત્વા કતં હોતિ, અધમ્મેન કતં હોતિ, વગ્ગેન કતં હોતિ…પે… આપત્તિં અનારોપેત્વા કતં હોતિ, અધમ્મેન કતં હોતિ, વગ્ગેન કતં હોતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતં, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં અધમ્મકમ્મઞ્ચ હોતિ, અવિનયકમ્મઞ્ચ, દુવૂપસન્તઞ્ચ.
આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મે અધમ્મકમ્મદ્વાદસકં નિટ્ઠિતં.
ધમ્મકમ્મદ્વાદસકં
૪૯. ‘‘તીહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતં, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં ધમ્મકમ્મઞ્ચ હોતિ, વિનયકમ્મઞ્ચ, સુવૂપસન્તઞ્ચ. સમ્મુખા કતં હોતિ, પટિપુચ્છા કતં હોતિ, પટિઞ્ઞાય કતં હોતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતં, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં ધમ્મકમ્મઞ્ચ હોતિ, વિનયકમ્મઞ્ચ, સુવૂપસન્તઞ્ચ.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતં…પે…. આપત્તિયા કતં હોતિ, દેસનાગામિનિયા આપત્તિયા કતં હોતિ, અદેસિતાય આપત્તિયા કતં હોતિ…પે… ચોદેત્વા કતં હોતિ, સારેત્વા કતં હોતિ, આપત્તિં આરોપેત્વા કતં હોતિ…પે… સમ્મુખા કતં હોતિ, ધમ્મેન કતં હોતિ, સમગ્ગેન કતં હોતિ…પે… પટિપુચ્છા કતં હોતિ, ધમ્મેન કતં હોતિ, સમગ્ગેન કતં હોતિ…પે… પટિઞ્ઞાય કતં હોતિ, ધમ્મેન કતં હોતિ, સમગ્ગેન કતં હોતિ…પે… આપત્તિયા કતં હોતિ, ધમ્મેન કતં હોતિ, સમગ્ગેન કતં હોતિ…પે… દેસનાગામિનિયા આપત્તિયા કતં હોતિ, ધમ્મેન કતં હોતિ, સમગ્ગેન કતં હોતિ…પે… અદેસિતાય આપત્તિયા કતં હોતિ, ધમ્મેન કતં હોતિ, સમગ્ગેન કતં હોતિ…પે… ચોદેત્વા કતં હોતિ, ધમ્મેન કતં હોતિ, સમગ્ગેન કતં હોતિ…પે… સારેત્વા કતં હોતિ, ધમ્મેન કતં હોતિ, સમગ્ગેન કતં હોતિ…પે… આપત્તિં આરોપેત્વા કતં હોતિ, ધમ્મેન કતં હોતિ, સમગ્ગેન કતં હોતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતં, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં ધમ્મકમ્મઞ્ચ હોતિ, વિનયકમ્મઞ્ચ, સુવૂપસન્તઞ્ચ.
આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મે ધમ્મકમ્મદ્વાદસકં નિટ્ઠિતં.
આકઙ્ખમાનછક્કં
૫૦. [પરિ. ૩૨૩] ‘‘તીહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય. ભણ્ડનકારકો હોતિ કલહકારકો વિવાદકારકો ભસ્સકારકો સઙ્ઘે અધિકરણકારકો; બાલો હોતિ અબ્યત્તો આપત્તિબહુલો અનપદાનો; ગિહિસંસટ્ઠો વિહરતિ અનનુલોમિકેહિ ગિહિસંસગ્ગેહિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય. અધિસીલે સીલવિપન્નો હોતિ, અજ્ઝાચારે આચારવિપન્નો હોતિ, અતિદિટ્ઠિયા દિટ્ઠિવિપન્નો હોતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય. બુદ્ધસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, ધમ્મસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, સઙ્ઘસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, તીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય.
‘‘તિણ્ણં, ભિક્ખવે, ભિક્ખૂનં, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય. એકો ભણ્ડનકારકો હોતિ કલહકારકો વિવાદકારકો ભસ્સકારકો સઙ્ઘે અધિકરણકારકો; એકો બાલો હોતિ અબ્યત્તો આપત્તિબહુલો અનપદાનો; એકો ગિહિસંસટ્ઠો વિહરતિ અનનુલોમિકેહિ ગિહિસંસગ્ગેહિ – ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, તિણ્ણં ભિક્ખૂનં, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય.
‘‘અપરેસમ્પિ, ભિક્ખવે, તિણ્ણં ભિક્ખૂનં, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય. એકો અધિસીલે સીલવિપન્નો હોતિ, એકો અજ્ઝાચારે આચારવિપન્નો હોતિ, એકો અતિદિટ્ઠિયા દિટ્ઠિવિપન્નો હોતિ – ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, તિણ્ણં ભિક્ખૂનં, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય.
‘‘અપરેસમ્પિ, ભિક્ખવે, તિણ્ણં ભિક્ખૂનં, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય. એકો બુદ્ધસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, એકો ધમ્મસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, એકો સઙ્ઘસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ – ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, તિણ્ણં ભિક્ખૂનં, આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કરેય્ય.
આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મે
આકઙ્ખમાનછક્કં નિટ્ઠિતં.
તેચત્તાલીસવત્તં
૫૧. ‘‘આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મકતેન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુના સમ્મા વત્તિતબ્બં. તત્રાયં સમ્માવત્તના – ન ઉપસમ્પાદેતબ્બં, ન નિસ્સયો દાતબ્બો, ન સામણેરો ઉપટ્ઠાપેતબ્બો, ન ભિક્ખુનોવાદકસમ્મુતિ સાદિતબ્બા, સમ્મતેનપિ ભિક્ખુનિયો ન ઓવદિતબ્બા. યાય આપત્તિયા સઙ્ઘેન, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કતં હોતિ સા આપત્તિ ન આપજ્જિતબ્બા, અઞ્ઞા વા તાદિસિકા, તતો વા પાપિટ્ઠતરા; કમ્મં ન ગરહિતબ્બં, કમ્મિકા ન ગરહિતબ્બા. ન પકતત્તસ્સ ભિક્ખુનો અભિવાદનં, પચ્ચુટ્ઠાનં, અઞ્જલિકમ્મં, સામીચિકમ્મં, આસનાભિહારો, સેય્યાભિહારો, પાદોદકં, પાદપીઠં પાદકથલિકં, પત્તચીવરપ્પટિગ્ગહણં, નહાને પિટ્ઠિપરિકમ્મં સાદિતબ્બં. ન પકતત્તો ભિક્ખુ સીલવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતબ્બો, ન આચારવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતબ્બો, ન દિટ્ઠિવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતબ્બો, ન આજીવવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતબ્બો, ન ભિક્ખુ ભિક્ખૂહિ ભેદેતબ્બો [ન ભિક્ખૂ ભિક્ખૂહિ ભેદેતબ્બા (સ્યા.)], ન ગિહિદ્ધજો ધારેતબ્બો, ન તિત્થિયદ્ધજો ધારેતબ્બો, ન તિત્થિયા સેવિતબ્બા; ભિક્ખૂ સેવિતબ્બા, ભિક્ખુસિક્ખાય સિક્ખિતબ્બં [ભિક્ખુસિક્ખા સિક્ખિતબ્બા (સ્યા.)]. ન પકતત્તેન ભિક્ખુના સદ્ધિં એકચ્છન્ને આવાસે વત્થબ્બં, ન એકચ્છન્ને અનાવાસે વત્થબ્બં, ન એકચ્છન્ને આવાસે વા અનાવાસે વા વત્થબ્બં, પકતત્તં ભિક્ખું દિસ્વા આસના વુટ્ઠાતબ્બં, ન પકતત્તો ભિક્ખુ આસાદેતબ્બો અન્તો વા બહિ વા. ન પકતત્તસ્સ ભિક્ખુનો ઉપોસથો ઠપેતબ્બો, ન પવારણા ઠપેતબ્બા, ન સવચનીયં કાતબ્બં, ન અનુવાદો પટ્ઠપેતબ્બો, ન ઓકાસો કારેતબ્બો, ન ચોદેતબ્બો, ન સારેતબ્બો, ન ભિક્ખૂહિ સમ્પયોજેતબ્બ’’ન્તિ.
આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મે
તેચત્તાલીસવત્તં નિટ્ઠિતં.
૫૨. અથ ખો સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં અકાસિ – અસમ્ભોગં સઙ્ઘેન. સો સઙ્ઘેન, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મકતો તમ્હા આવાસા અઞ્ઞં આવાસં અગમાસિ. તત્થ ભિક્ખૂ નેવ અભિવાદેસું, ન પચ્ચુટ્ઠેસું, ન અઞ્જલિકમ્મં ન સામીચિકમ્મં અકંસુ, ન સક્કરિંસુ, ન ગરુ કરિંસુ [ન ગરુકરિંસુ (ક.)], ન માનેસું, ન પૂજેસું. સો ભિક્ખૂહિ અસક્કરિયમાનો અગરુકરિયમાનો અમાનિયમાનો અપૂજિયમાનો અસક્કારપકતો તમ્હાપિ આવાસા અઞ્ઞં આવાસં અગમાસિ. તત્થપિ ભિક્ખૂ નેવ અભિવાદેસું, ન પચ્ચુટ્ઠેસું, ન અઞ્જલિકમ્મં ન સામીચિકમ્મં અકંસુ, ન સક્કરિંસુ, ન ગરું કરિંસુ, ન માનેસું, ન પૂજેસું. સો ભિક્ખૂહિ અસક્કરિયમાનો અગરુકરિયમાનો અમાનિયમાનો અપૂજિયમાનો અસક્કારપકતો તમ્હાપિ આવાસા અઞ્ઞં આવાસં અગમાસિ. તત્થપિ ભિક્ખૂ નેવ અભિવાદેસું, ન પચ્ચુટ્ઠેસું, ન અઞ્જલિકમ્મં ન સામીચિકમ્મં અકંસુ, ન સક્કરિંસુ, ન ગરું કરિંસુ, ન માનેસું, ન પૂજેસું. સો ભિક્ખૂહિ અસક્કરિયમાનો અગરુકરિયમાનો અમાનિયમાનો અપૂજિયમાનો અસક્કારપકતો પુનદેવ કોસમ્બિં પચ્ચાગઞ્છિ. સો સમ્મા વત્તતિ, લોમં પાતેતિ, નેત્થારં વત્તતિ, ભિક્ખૂ ઉપસઙ્કમિત્વા એવં વદેતિ – ‘‘અહં, આવુસો, સઙ્ઘેન, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મકતો સમ્મા વત્તામિ, લોમં પાતેમિ, નેત્થારં વત્તામિ. કથં નુ ખો મયા પટિપજ્જિતબ્બ’’ન્તિ? ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું…પે…. ‘‘તેન હિ, ભિક્ખવે, સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતુ.
નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બ-તેચત્તાલીસકં
૫૩. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. ઉપસમ્પાદેતિ, નિસ્સયં દેતિ, સામણેરં ઉપટ્ઠાપેતિ, ભિક્ખુનોવાદકસમ્મુતિં સાદિયતિ, સમ્મતોપિ ભિક્ખુનિયો ઓવદતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
[પરિ. ૪૨૦] ‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. યાય આપત્તિયા સઙ્ઘેન, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં કતં હોતિ તં આપત્તિં આપજ્જતિ, અઞ્ઞં વા તાદિસિકં, તતો વા પાપિટ્ઠતરં; કમ્મં ગરહતિ, કમ્મિકે ગરહતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. પકતત્તસ્સ ભિક્ખુનો અભિવાદનં, પચ્ચુટ્ઠાનં, અઞ્જલિકમ્મં, સામીચિકમ્મં, આસનાભિહારં સાદિયતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. પકતત્તસ્સ ભિક્ખુનો સેય્યાભિહારં, પાદોદકં પાદપીઠં, પાદકથલિકં, પત્તચીવરપ્પટિગ્ગહણં, નહાને પિટ્ઠિપરિકમ્મં સાદિયતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. પકતત્તં ભિક્ખું સીલવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતિ, આચારવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતિ, દિટ્ઠિવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતિ, આજીવવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતિ, ભિક્ખું [ભિક્ખૂ (સી. સ્યા.)] ભિક્ખૂહિ ભેદેતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. ગિહિદ્ધજં ધારેતિ, તિત્થિયદ્ધજં ધારેતિ, તિત્થિયે સેવતિ; ભિક્ખૂ ન સેવતિ, ભિક્ખુસિક્ખાય ન સિક્ખતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. પકતત્તેન ભિક્ખુના સદ્ધિં એકચ્છન્ને આવાસે વસતિ, એકચ્છન્ને અનાવાસે વસતિ, એકચ્છન્ને આવાસે વા અનાવાસે વા વસતિ; પકતત્તં ભિક્ખું દિસ્વા આસના ન વુટ્ઠાતિ; પકતત્તં ભિક્ખું આસાદેતિ અન્તો વા બહિ વા – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અટ્ઠહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. પકતત્તસ્સ ભિક્ખુનો ઉપોસથં ઠપેતિ, પવારણં ઠપેતિ, સવચનીયં કરોતિ, અનુવાદં પટ્ઠપેતિ, ઓકાસં કારેતિ, ચોદેતિ, સારેતિ, ભિક્ખૂહિ સમ્પયોજેતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, અટ્ઠહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મે
નપ્પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બ-તેચત્તાલીસકં નિટ્ઠિતં.
પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બ-તેચત્તાલીસકં
૫૪. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. ન ઉપસમ્પાદેતિ, ન નિસ્સયં દેતિ, ન સામણેરં ઉપટ્ઠાપેતિ, ન ભિક્ખુનોવાદકસમ્મુતિં સાદિયતિ, સમ્મતોપિ ભિક્ખુનિયો ન ઓવદતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. યાય આપત્તિયા સઙ્ઘેન આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મં કતં હોતિ તં આપત્તિં ન આપજ્જતિ, અઞ્ઞં વા તાદિસિકં, તતો વા પાપિટ્ઠતરં; કમ્મં ન ગરહતિ, કમ્મિકે ન ગરહતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. ન પકતત્તસ્સ ભિક્ખુનો અભિવાદનં, પચ્ચુટ્ઠાનં, અઞ્જલિકમ્મં, સામીચિકમ્મં, આસનાભિહારં સાદિયતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. ન પકતત્તસ્સ ભિક્ખુનો સેય્યાભિહારં, પાદોદકં પાદપીઠં, પાદકથલિકં, પત્તચીવરપ્પટિગ્ગહણં, નહાને પિટ્ઠિપરિકમ્મં સાદિયતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. ન પકતત્તં ભિક્ખું સીલવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતિ, ન આચારવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતિ, ન દિટ્ઠિવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતિ, ન આજીવવિપત્તિયા અનુદ્ધંસેતિ, ન ભિક્ખું ભિક્ખૂહિ ભેદેતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. ન ગિહિદ્ધજં ધારેતિ, ન તિત્થિયદ્ધજં ધારેતિ, ન તિત્થિયે સેવતિ, ભિક્ખૂ સેવતિ, ભિક્ખુસિક્ખાય સિક્ખતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અપરેહિપિ, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. ન પકતત્તેન ભિક્ખુના સદ્ધિં એકચ્છન્ને આવાસે વસતિ, ન એકચ્છન્ને અનાવાસે વસતિ, ન એકચ્છન્ને આવાસે વા અનાવાસે વા વસતિ, પકતત્તં ભિક્ખું દિસ્વા આસના વુટ્ઠાતિ, ન પકતત્તં ભિક્ખું આસાદેતિ અન્તો વા બહિ વા – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
‘‘અટ્ઠહિ, ભિક્ખવે, અઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. ન પકતત્તસ્સ ભિક્ખુનો ઉપોસથં ઠપેતિ, ન પવારણં ઠપેતિ, ન સવચનીયં કરોતિ, ન અનુવાદં પટ્ઠપેતિ, ન ઓકાસં કારેતિ, ન ચોદેતિ, ન સારેતિ, ન ભિક્ખૂહિ સમ્પયોજેતિ – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, અટ્ઠહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં.
આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મે
પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બતેચત્તાલીસકં નિટ્ઠિતં.
૫૫. ‘‘એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, પટિપ્પસ્સમ્ભેતબ્બં. તેન, ભિક્ખવે, છન્નેન ભિક્ખુના સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા વુડ્ઢાનં ભિક્ખૂનં પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સ વચનીયો – ‘અહં, ભન્તે, સઙ્ઘેન, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મકતો સમ્મા વત્તામિ, લોમં પાતેમિ, નેત્થારં વત્તામિ, આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયસ્સ કમ્મસ્સ પટિપ્પસ્સદ્ધિં યાચામી’તિ. દુતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. તતિયમ્પિ યાચિતબ્બા. બ્યત્તેન ભિક્ખુના પટિબલેન સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –
‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં છન્નો ભિક્ખુ સઙ્ઘેન, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મકતો સમ્મા વત્તતિ, લોમં પાતેતિ, નેત્થારં વત્તતિ, આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયસ્સ કમ્મસ્સ પટિપ્પસ્સદ્ધિં યાચતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેય્ય. એસા ઞત્તિ.
‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં છન્નો ભિક્ખુ સઙ્ઘેન, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મકતો સમ્મા વત્તતિ, લોમં પાતેતિ, નેત્થારં વત્તતિ, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયસ્સ કમ્મસ્સ પટિપ્પસ્સદ્ધિં યાચતિ. સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતિ. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયસ્સ કમ્મસ્સ પટિપ્પસ્સદ્ધિ, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.
‘‘દુતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે… તતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ – સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં છન્નો ભિક્ખુ સઙ્ઘેન, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મકતો સમ્મા વત્તતિ, લોમં પાતેતિ, નેત્થારં વત્તતિ, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયસ્સ કમ્મસ્સ પટિપ્પસ્સદ્ધિં યાચતિ. સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં પટિપ્પસ્સમ્ભેતિ. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયસ્સ કમ્મસ્સ પટિપ્પસ્સદ્ધિ, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.
‘‘પટિપ્પસ્સદ્ધં સઙ્ઘેન છન્નસ્સ ભિક્ખુનો, આપત્તિયા અદસ્સને, ઉક્ખેપનીયકમ્મં. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.
આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખેપનીયકમ્મં નિટ્ઠિતં પઞ્ચમં.