૩. તતિયનયો અસઙ્ગહિતેનસઙ્ગહિતપદવણ્ણના

૧૭૯. રૂપક્ખન્ધેન ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતેસૂતિ નિદ્ધારણે ભુમ્મં. તસ્માતિ યસ્મા એકદેસસભાગતા સમુદાયસભાગતા ન હોતિ, તસ્મા. તેનાતિ રૂપક્ખન્ધેન. તાનીતિ વેદનાદિક્ખન્ધત્તયનિબ્બાનાનિ. યથા ચ એકદેસવિસભાગતાય ન સઙ્ગહિતતા, એવં એકદેસસભાગતાય અસઙ્ગહિતતાપિ નત્થીતિ દસ્સેન્તો ‘‘ન કેવલ’’ન્તિઆદિમાહ. સઙ્ગહિતાનેવ ન ન હોન્તીતિ યોજના. તેતિ વેદનાદિક્ખન્ધત્તયનિબ્બાનસુખુમરૂપધમ્મા. તેહીતિ વિઞ્ઞાણક્ખન્ધચક્ખાયતનાદીહિ. ન કથઞ્ચિ સમ્મિસ્સાતિ કેનચિપિ પકારેન ન સમ્મિસ્સાતિ અસમ્મિસ્સતાય સઙ્ગહિતત્તાભાવં સાધેતિ. રૂપક્ખન્ધેન વિય…પે… ન હોતીતિ યથા રૂપક્ખન્ધેન સભાગતાભાવતો નિબ્બાનં ન કેનચિપિ સઙ્ગહણેન સઙ્ગહિતં, એવં વિઞ્ઞાણક્ખન્ધચક્ખાયતનાદીહિ તં આયતનધાતુસઙ્ગહેહિ સઙ્ગહિતં ન હોતીતિ ખન્ધસઙ્ગહાભાવો પાકટો વુત્તોવાતિ એવં વુત્તં.

એવરૂપાનન્તિ રૂપક્ખન્ધવિઞ્ઞાણક્ખન્ધચક્ખાયતનાદીનં. ન હિ નિબ્બાનં સન્ધાય ‘‘રૂપક્ખન્ધેન વિઞ્ઞાણક્ખન્ધેન ચક્ખાયતનેન યે ધમ્મા ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા, આયતનધાતુસઙ્ગહેન સઙ્ગહિતા’’તિ સક્કા વત્તું. તેન વુત્તં ‘‘સઙ્ગાહકત્તાભાવતો એવા’’તિ. તથા ‘‘અબ્યાકતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા, આયતનધાતુસઙ્ગહેન સઙ્ગહિતા’’તિઆદિ ન સક્કા વત્તું તાદિસસ્સ ધમ્મસ્સ અભાવતોતિ આહ ‘‘સનિબ્બાન…પે… ભાવતોવા’’તિ. અગ્ગહણં વેદિતબ્બન્તિ યોજના. તેનાહ ‘‘ન હી’’તિઆદિ. કઞ્ચીતિ કઞ્ચિ ધમ્મજાતં. તેતિ અબ્યાકતધમ્માદયો. અત્તનોતિ અબ્યાકતધમ્માદિં સન્ધાયાહ. એકદેસોતિ રૂપક્ખન્ધાદિ. અત્તેકદેસસભાગોતિ નિબ્બાનં. તઞ્હિ ધમ્માયતનધમ્મધાતુપરિયાપન્નતાય તદેકદેસસભાગો. અસઙ્ગહિતસઙ્ગાહકત્તાતિ ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતાનં સઞ્ઞાક્ખન્ધાદીનં આયતનધાતુસઙ્ગહેન સઙ્ગાહકત્તાતિ અત્થો.

વિસભાગક્ખન્ધનિબ્બાનસમુદાયત્તા ખન્ધસઙ્ગહેન ધમ્માયતનેન ન કોચિ ધમ્મો સઙ્ગહિતો અત્થીતિ યોજના. એતસ્સાતિ ‘‘ધમ્માયતનેન સઙ્ગહિતા’’તિ એતસ્સ પદસ્સ ધમ્માયતનગણનેન સઙ્ગહિતાતિ અત્થો. ઓળારિકરૂપસમ્મિસ્સં ધમ્માયતનેકદેસં.

તતિયનયઅસઙ્ગહિતેનસઙ્ગહિતપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.