૩. સમુચ્ચયક્ખન્ધકં

સુક્કવિસ્સટ્ઠિકથાવણ્ણના

૯૭. સમુચ્ચયક્ખન્ધકે વુત્તનયેન વત્તં સમાદાતબ્બન્તિ પારિવાસિકક્ખન્ધકવણ્ણનાયં વુત્તનયેન દ્વીહિ પદેહિ એકેન વા સમાદાતબ્બં. વેદિયામીતિ ચિત્તેન સમ્પટિચ્છિત્વા સુખં અનુભવામિ, ન તપ્પચ્ચયા અહં દુક્ખિતોતિ અધિપ્પાયો. વુત્તનયેનેવ સઙ્ઘમજ્ઝે નિક્ખિપિતબ્બન્તિ પારિવાસિકક્ખન્ધકે વુત્તનયેન ‘‘માનત્તં નિક્ખિપામિ, વત્તં નિક્ખિપામી’’તિ ઇમેહિ દ્વીહિ એકેન વા નિક્ખિપિતબ્બં. તસ્સ આરોચેત્વા નિક્ખિપિતબ્બન્તિ અનારોચનેન વત્તભેદદુક્કટપરિમોચનત્થં વુત્તં. દ્વે લેડ્ડુપાતે અતિક્કમિત્વાતિ ભિક્ખૂનં સજ્ઝાયનસદ્દસવનૂપચારવિજહનત્થં વુત્તં, મહામગ્ગતો ઓક્કમ્માતિ મગ્ગપ્પટિપન્નભિક્ખૂનં ઉપચારવિજહનત્થં, ગુમ્બેન વા વતિયા વા પટિચ્છન્નટ્ઠાનેતિ દસ્સનૂપચારવિજહનત્થં. અનિક્ખિત્તવત્તેન અન્તોઉપચારગતાનં સબ્બેસમ્પિ આરોચેતબ્બત્તા ‘‘અયં નિક્ખિત્તવત્તસ્સ પરિહારો’’તિ વુત્તં. તત્થ નિક્ખિત્તવત્તસ્સાતિ વત્તં નિક્ખિપિત્વા પરિવસન્તસ્સાતિ અત્થો. અયં પનેત્થ થેરસ્સ અધિપ્પાયો – વત્તં નિક્ખિપિત્વા પરિવસન્તસ્સ ઉપચારગતાનં સબ્બેસં આરોચનકિચ્ચં નત્થિ, દિટ્ઠરૂપાનં સુતસદ્દાનં આરોચેતબ્બં, અદિટ્ઠઅસુતાનમ્પિ અન્તોદ્વાદસહત્થગતાનં આરોચેતબ્બં. ઇદં વત્તં નિક્ખિપિત્વા પરિવસન્તસ્સ લક્ખણન્તિ.

પરિવાસકથાવણ્ણના

૧૦૨. ‘‘સતિયેવ અન્તરાયે અન્તરાયિકસઞ્ઞી છાદેતિ, અચ્છન્ના હોતિ. અન્તરાયિકસ્સ પન અનન્તરાયિકસઞ્ઞાય છાદયતો અચ્છન્નાવા’’તિપિ પાઠો. અવેરીતિ હિતકામો. ઉદ્ધસ્તે અરુણેતિ ઉટ્ઠિતે અરુણે. સુદ્ધસ્સ સન્તિકેતિ સભાગસઙ્ઘાદિસેસં અનાપન્નસ્સ સન્તિકે. વત્થુન્તિ અસુચિમોચનાદિવીતિક્કમં.

સુક્કવિસ્સટ્ઠીતિ વત્થુ ચેવ ગોત્તઞ્ચાતિ સુક્કવિસ્સટ્ઠીતિ ઇદં અસુચિમોચનલક્ખણસ્સ વીતિક્કમસ્સ પકાસનતો વત્થુ ચેવ હોતિ, સજાતિયસાધારણવિજાતિયવિનિવત્તસભાવાય સુક્કવિસ્સટ્ઠિયા એવ પકાસનતો ગોત્તઞ્ચ હોતીતિ અત્થો. ગં તાયતીતિ હિ ગોત્તં. સઙ્ઘાદિસેસોતિ નામઞ્ચેવ આપત્તિ ચાતિ સઙ્ઘાદિસેસોતિ તેન તેન વીતિક્કમેન આપન્નસ્સ આપત્તિનિકાયસ્સ નામપ્પકાસનતો નામઞ્ચેવ હોતિ આપત્તિસભાગત્તા આપત્તિ ચ.

તદનુરૂપં કમ્મવાચં કત્વા માનત્તં દાતબ્બન્તિ –

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો, અયં ઇત્થન્નામો ભિક્ખુ એકં આપત્તિં આપજ્જિ સઞ્ચેતનિકં સુક્કવિસ્સટ્ઠિં એકાહપટિચ્છન્નં, સો સઙ્ઘં એકિસ્સા આપત્તિયા સઞ્ચેતનિકાય સુક્કવિસ્સટ્ઠિયા એકાહપટિચ્છન્નાય એકાહપરિવાસં યાચિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામસ્સ ભિક્ખુનો એકિસ્સા આપત્તિયા સઞ્ચેતનિકાય સુક્કવિસ્સટ્ઠિયા એકાહપટિચ્છન્નાય એકાહપરિવાસં અદાસિ. સો પરિવુત્થપરિવાસો. અયં ઇત્થન્નામો ભિક્ખુ એકં આપત્તિં આપજ્જિ સઞ્ચેતનિકં સુક્કવિસ્સટ્ઠિં અપ્પટિચ્છન્નં, સો સઙ્ઘં તાસં આપત્તીનં સઞ્ચેતનિકાનં સુક્કવિસ્સટ્ઠીનં પટિચ્છન્નાય ચ અપ્પટિચ્છન્નાય ચ છારત્તં માનત્તં યાચતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામસ્સ ભિક્ખુનો દ્વિન્નં આપત્તીનં સઞ્ચેતનિકાનં સુક્કવિસ્સટ્ઠીનં પટિચ્છન્નાય ચ અપ્પટિચ્છન્નાય ચ છારત્તં માનત્તં દદેય્ય, એસા ઞત્તિ.

સુણાતુ મે, ભન્તે…પે… સો પરિવુત્થપરિવાસો. અયં ઇત્થન્નામો ભિક્ખુ એકં આપત્તિં આપજ્જિ સઞ્ચેતનિકં સુક્કવિસ્સટ્ઠિં અપ્પટિચ્છન્નં, સો સઙ્ઘં તાસં…પે… યાચતિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામસ્સ ભિક્ખુનો દ્વિન્નં આપત્તીનં સઞ્ચેતનિકાનં સુક્કવિસ્સટ્ઠીનં પટિચ્છન્નાય ચ અપ્પટિચ્છન્નાય ચ છારત્તં માનત્તં દેતિ. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ ઇત્થન્નામસ્સ ભિક્ખુનો દ્વિન્નં આપત્તીનં સઞ્ચેતનિકાનં સુક્કવિસ્સટ્ઠીનં પટિચ્છન્નાય ચ અપ્પટિચ્છન્નાય ચ છારત્તં માનત્તસ્સ દાનં, સો તુણ્હસ્સ. યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.

દુતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે… તતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે…

દિન્નં સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામસ્સ ભિક્ખુનો દ્વિન્નં આપત્તીનં સઞ્ચેતનિકાનં સુક્કવિસ્સટ્ઠીનં પટિચ્છન્નાય ચ અપ્પટિચ્છન્નાય ચ છારત્તં માનત્તં, ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી. એવમેતં ધારયામીતિ –

એવં કમ્મવાચં કત્વા માનત્તં દાતબ્બં. ચિણ્ણમાનત્તસ્સ ચ ઇમિનાવ નયેન કમ્મવાચં યોજેત્વા અબ્ભાનં કાતબ્બં.

અઞ્ઞસ્મિન્તિ સુદ્ધન્તપરિવાસવસેન આપત્તિવુટ્ઠાનતો અઞ્ઞસ્મિં. દસસતં આપત્તિયો રત્તિસતં છાદયિત્વાતિ યોજેતબ્બં.

પરિવાસકથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

અત્તનો સીમં સોધેત્વા વિહારસીમાયાતિ વિહારે બદ્ધસીમમેવ સન્ધાય વુત્તં. વિહારૂપચારતોપિ દ્વે લેડ્ડુપાતા અતિક્કમિતબ્બાતિ ભિક્ખુવિહારં સન્ધાય વદતિ ગામૂપચારાતિક્કમેનેવ ભિક્ખુનીવિહારૂપચારાતિક્કમસ્સ સિદ્ધત્તા. વિહારસ્સ ચાતિ ભિક્ખુવિહારસ્સ. ગામસ્સાતિ ન વુત્તન્તિ ગામસ્સ ઉપચારં મુઞ્ચિતું વટ્ટતીતિ ન વુત્તં, તસ્મા ગામૂપચારેપિ વટ્ટતીતિ અધિપ્પાયો.

તત્થેવ ઠાનં પચ્ચાસીસન્તીતિ ભિક્ખૂનં ઠાનં પચ્ચાસીસન્તિ. પરિવાસવત્તાદીનન્તિ પરિવાસનિસ્સયપટિપ્પસ્સદ્ધિઆદીનં. યુત્તતરં દિસ્સતીતિ ઇમિના અનિક્ખિત્તવત્તભિક્ખુના વિય ભિક્ખુનિયાપિ અન્તોઉપચારસીમગતાનંયેવ આરોચેતબ્બં, ન ગામે ઠિતાનમ્પિ ગન્ત્વા આરોચેતબ્બન્તિ દીપેતિ. તસ્મિં ગામેતિ યસ્મિં ગામે ભિક્ખુનુપસ્સયો હોતિ, તસ્મિં ગામે. બહિ ઉપચારસીમાય ઠત્વાતિ ઉપચારસીમતો બહિ ઠત્વા. સમ્મન્નિત્વા દાતબ્બાતિ એત્થ સમ્મન્નિત્વા દિન્નાય સહવાસેપિ રત્તિચ્છેદો ન હોતિ.

પટિચ્છન્નપરિવાસકથાવણ્ણના

૧૦૮. વિસું માનત્તં ચરિતબ્બન્તિ મૂલાયપટિકસ્સનં અકત્વા વિસું કમ્મવાચાય માનત્તં ગહેત્વા ચરિતબ્બં.

સુક્કવિસ્સટ્ઠિકથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

અગ્ઘસમોધાનપરિવાસકથાવણ્ણના

૧૩૪. એકાપત્તિમૂલકન્તિ ‘‘એકા આપત્તિ એકાહપ્પટિચ્છન્ના, એકા આપત્તિ દ્વીહપ્પટિચ્છન્ના’’તિઆદિના વુત્તનયં સન્ધાય વદતિ. આપત્તિવડ્ઢનકન્તિ ‘‘એકા આપત્તિ એકાહપ્પટિચ્છન્ના, દ્વે આપત્તિયો દ્વીહપ્પટિચ્છન્ના’’તિઆદિના વુત્તં આપત્તિવડ્ઢનકનયં સન્ધાય.

દ્વેભિક્ખુવારએકાદસકાદિકથાવણ્ણના

૧૮૧. થુલ્લચ્ચયાદીહિ મિસ્સકન્તિ એકવત્થુમ્હિ પુબ્બભાગે આપન્નથુલ્લચ્ચયદુક્કટેહિ મિસ્સકં. મક્ખધમ્મો નામ છાદેતુકામતા.

૧૮૨. સમ્બહુલા સઙ્ઘાદિસેસા આપત્તિયો આપજ્જતિ પરિમાણમ્પીતિઆદિ જાતિવસેનેકવચનં, ભાવનપુંસકનિદ્દેસો વા. સેસમેત્થ પાળિતો અટ્ઠકથાતો ચ સુવિઞ્ઞેય્યમેવ.

સમુચ્ચયક્ખન્ધકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.