૯. ચમ્પેય્યક્ખન્ધકં

કસ્સપગોત્તભિક્ખુવત્થુકથાવણ્ણના

૩૮૦. ચમ્પેય્યક્ખન્ધકે ચમ્પાયન્તિ એવંનામકે નગરે. તસ્સ હિ નગરસ્સ આરામપોક્ખરણીઆદીસુ તેસુ તેસુ ઠાનેસુ ચમ્પકરુક્ખાવ ઉસ્સન્ના અહેસું, તસ્મા ‘‘ચમ્પા’’તિ સઙ્ખં અગમાસિ. ગગ્ગરાય પોક્ખરણિયા તીરેતિ તસ્સ ચમ્પાનગરસ્સ અવિદૂરે ગગ્ગરાય નામ રાજમહેસિયા ખણિતત્તા ‘‘ગગ્ગરા’’તિ લદ્ધવોહારા પોક્ખરણી અત્થિ, તસ્સા તીરે સમન્તતો નીલાદિપઞ્ચવણ્ણકુસુમપટિમણ્ડિતં મહન્તં ચમ્પકવનં, તસ્મિં ભગવા કુસુમગન્ધસુગન્ધે ચમ્પકવને વિહરતિ. તં સન્ધાય ‘‘ગગ્ગરાય પોક્ખરણિયા તીરે’’તિ વુત્તં. તન્તિબદ્ધોતિ તન્તિ વુચ્ચતિ બ્યાપારો, તત્થ બદ્ધો પસુતો ઉસ્સુક્કં આપન્નોતિ અત્થો, તસ્મિં આવાસે અકતં સેનાસનં કરોતિ, જિણ્ણં પટિસઙ્ખરોતિ, કતે ઇસ્સરો હોતીતિ અધિપ્પાયો. તેનાહ ‘‘તસ્મિં આવાસે કત્તબ્બત્તા તન્તિપટિબદ્ધો’’તિ, કત્તબ્બકમ્મે ઉસ્સાહમાપન્નોતિ અત્થો.

ઞત્તિવિપન્નકમ્માદિકથાવણ્ણના

૩૮૫-૩૮૭. પટિક્કોસન્તેસૂતિ નિવારેન્તેસુ. હાપનં વા અઞ્ઞથા કરણં વા નત્થીતિ ઞત્તિકમ્મસ્સ એકાય એવ ઞત્તિયા કત્તબ્બત્તા તતો હાપનં ન સમ્ભવતિ, અનુસ્સાવનાય અભાવતો પચ્છા ઞત્તિઠપનવસેન દ્વીહિ ઞત્તીહિ કરણવસેન ચ અઞ્ઞથા કરણં નત્થિ.

ચતુવગ્ગકરણાદિકથાવણ્ણના

૩૮૯. ઉક્ખેપનીયકમ્મકતો કમ્મનાનાસંવાસકો, ઉક્ખિત્તાનુવત્તકો લદ્ધિનાનાસંવાસકો.

દ્વેનિસ્સારણાદિકથાવણ્ણના

૩૯૫. અપ્પત્તો નિસ્સારણન્તિ એત્થ નિસ્સારણકમ્મં નામ કુલદૂસકાનઞ્ઞેવ અનુઞ્ઞાતં, અયઞ્ચ ‘‘બાલો હોતિ અબ્યત્તો’’તિઆદિના નિદ્દિટ્ઠો કુલદૂસકો ન હોતિ, તસ્મા ‘‘અપ્પત્તો’’તિ વુત્તો. યદિ એવં કથં સુનિસ્સારિતો હોતીતિ? બાલઅબ્યત્તતાદિયુત્તસ્સપિ કમ્મક્ખન્ધકે ‘‘આકઙ્ખમાનો સઙ્ઘો પબ્બાજનીયકમ્મં કરેય્યા’’તિ (ચૂળવ. ૨૭) વુત્તત્તા. તેનેવાહ ‘‘તઞ્ચેસ…પે… તસ્મા સુનિસ્સારિતો હોતી’’તિ. તત્થ તન્તિ પબ્બાજનીયકમ્મં. એસોતિ ‘‘બાલો’’તિઆદિના નિદ્દિટ્ઠો. આવેણિકેન લક્ખણેનાતિ પબ્બાજનીયકમ્મસ્સ આવેણિકભૂતેન કુલદૂસકભાવલક્ખણેન.

તઞ્ચે સઙ્ઘો નિસ્સારેતિ, સુનિસ્સારિતોતિ એત્થ અધિપ્પેતસ્સ પબ્બાજનીયકમ્મસ્સ વસેન અત્થં દસ્સેત્વા ઇદાનિ યદિ ‘‘તઞ્ચે સઙ્ઘો નિસ્સારેતી’’તિ તજ્જનીયાદિકમ્મવસેન નિસ્સારણા અધિપ્પેતા, તદા નિસ્સારણં સમ્પત્તોયેવ તજ્જનીયાદિવસેન સુનિસ્સારિતોતિ બ્યતિરેકમુખેન અત્થં દસ્સેતું પુન ‘‘તઞ્ચે સઙ્ઘો નિસ્સારેતી’’તિ ઉલ્લિઙ્ગેત્વા અત્થો કથિતો. નત્થિ એતસ્સ અપદાનં અવખણ્ડનં આપત્તિપરિયન્તોતિ અનપદાનો. એકેકેનપિ અઙ્ગેન નિસ્સારણા અનુઞ્ઞાતાતિ કમ્મક્ખન્ધકે અનુઞ્ઞાતા. સેસમેત્થ પાળિતો અટ્ઠકથાતો ચ સુવિઞ્ઞેય્યમેવ.

દ્વેનિસ્સારણાદિકથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ચમ્પેય્યક્ખન્ધકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.